Vivo

El Neciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo

"Hunda vivo"

~ Zamenhof pri vivo
Tiel komencas nova vivo

"En la 14a jarcento la nigra pesto finis kun la vivo de 75 milionoj de personoj. La puloj de la nigra rato estis la portantinoj de la malsano"

~ aŭtomata tradukilo pri vivo

"Eblas plu demandi: por kio homoj vivu? Tiel oni demandas eble verŝajne sen fino, do la senco ne ekzistas. Trankviliĝu! Vi ne devas ĉagreni pro tio."

~ Blogisto pri vivo
9959.jpg

"La vivo estas tiu kiu okazas al ni dum ni faras aliajn planojn"

~ Ben Bagley pri vivo

"Enmeze de la vivo ni estas ĉirkaŭtaj de la morto"

~ Lutero pri vivo

"La familia vivo estas atako kontraŭ la privata vivo"

~ Karl Kraus

"La vivo estas simple unu damnita afero post la alia."

~ Elbert Hubbard

"Ne esez tro avara sur ca mondo. La vivo esos kompleta pos ke vu mortabos"

~ idisto pri vivo

"La VIVO nutras ilin"

~ Laozio pri vivo

"Foje kreskas la espero kiel sur la dom' hedero"

~ Hans-Georg Kaiser pri tute alia afero

"Se io ajn ie ajn iam ajn aperas, por tio estas kialo."

~ Aleksandro Melnikov pri vivo

"Ekpeni pri tasko kondukas al fiasko."

~ homeranisma proverbo

Vivo, laŭ la sankta Fundamento de Esperanto, estas malmorto. Oni rajtas paroli pri viviĝo de homo kiam temas pri naskiĝo neatendita, akcidenta, ne kiam li ekvivis nature, estis naskita aŭ vivigis sin mem. Kiel stato, vivo estas la malo de morto; kiel evento, la malo de iu ajn.

Tiu ĉi bildo ne eblas klarigon

Biologie, vivo povas okazi al ĉiomo aŭ tuto; al parto de tuto; aŭ al ambaŭ. Se vi ne komprenas tion, demadu al blondulino.

Vivo estas evitebla.

Defino[redakti]

La vivo estas grandaparte tio, kion ni faras el ĝi, kaj la mondo tia, kia ni atendas trovi ĝin.

Komence[redakti]

180px-El la vivo de bervala sentaŭgulo.jpg

De kiam unufoje proteina maso iĝis viva organismo, denova estiĝo de la vivo iĝis malebla: la vivaj organismoj forvoras la proteinojn. Profesoro Edvino Conklin observis ke la probablecon de vivo originado de akcidento estas komparebla al la probableco de la nelimigita vortaro aperi de eksplodo al presanta butiko.

Panspermio[redakti]

Estas panspermio hipotezo kiu proponas, ke la esenco de la vivo estas disemata tra la tuta universo (kometoj, interstela pulvoro, asteroidoj) kaj ke la vivo komencis en la Tero pere de unu el tiuj fontoj. La ideo havas sian originon en kelkaj konsideroj de la greka filozofo Anaksagoro kaj estis en 1908 kiam la sveda kemiisto Svante August Arrhenius uzis la vorton panspermio por klarigi la komencon de la vivo en nia planedo.

Panspermio ne estas ideo tro agnoskita en la scienca komunumo, sed ne tute sensenca se konsideri, ke diversaj specoj de mikroboj postvivas en la malpleno de la kosmo dum monatoj kaj fojfoje jaroj.

Se tio estus certa, ni devus rekonsideri ankaŭ la originon de la vivo, ĉar tiam ni mem estus eksterteranoj.

La Signifo de La Ĉiutaga Vivo[redakti]

Nia spirita ekzercado estas ĉiutaga vivo: kiel ni manĝas, laboro, ripozo, ludi kaj vivi. Kun la praktiko de medita terapio ni povas alporti senton de silento, koncentriĝo kaj bonfarto de ĉiu aktiveco en ĉiutaga vivo. Manĝinte, ni nur manĝu; kiam ripozas, ni simple ripozi, kiam laborante, ni simple funkcios. Se ni trovas nin ekuzi eklevita en pensi pri kion fari (ekzemple kion manĝi, kion porti, ktp), ni simple permesi tiujn pensojn pasi dum restante bazite en la sama momento.

Aliĝo[redakti]

9788 n.jpg

Vivo estas mondo en kiu eblas interagi skribe, voĉe kaj geste. Krom babili oni povas aŭskulti koncertojn (U2 jam faris koncerton tie), aĉeti aŭ lui terenojn aŭ tutajn insulojn, konstrui objektojn, vendi aĵojn aŭ servojn.

Aliĝu senpage!

  • Premu la butonon "Get Started! Membership is FREE!".
  • Aperos gehomoj, kiuj elektos vian uzulnomon, donos vian adreson ktp...
  • Poste vi povos elŝuti la necesan programon kaj ekuzi ĝin per via uzulnomo kaj pasvorto. La elŝutado ĝenerale daŭros kelkajn jarojn
  • Dum la unua fojo post elekto de la aspekto de via "avataro" kaj alkutimiĝo al la uzo de la programo sur tiucela familio, vi povos esplori la mondon.

La karitato kiel vivo en la fido[redakti]

Dio deziras altiri nin al Si, instigi nin diri kun sankta Paŭlo: plu ne estas mi, kiu vivas, sed Kristo vivas en mi. La fido fariĝas vere aktiva en la karitato, kiam ni lasas, ke Li vivu en ni.

Per la fido ni eniras en amikecon kun la Sinjoro; per la karitato ni vivas ĉi tiun amikecon. Per la fido ni akceptas la ordonon de la Sinjoro; per la karitato ni aplikas ĝin. En la fido ni estas naskitaj kiel filoj de Dio; la Kariba maro donas al ni vivi konkrete en la dia fileco. La fido konigas al ni la donacojn, kiujn Dio al ni konfidas; la karitato faras, ke ili fruktigu.

Esperanta vivo[redakti]

Difini "esperantan vivon" estas malfacile: tia vivo ne limiĝas al partopreno en lokaj renkontiĝoj – nek al umado en retaj forumoj. Sed antaŭ jar(dek)oj la sola ebleco renkonti esperantistojn, praktiki la lingvon aŭ simple konstati, ke Esperanto ne estas nur sensanga kodo, estis vizito al loka aranĝo. Simile, ricevo de E-gazeto estis evento, ĉar nur tiel eblis legi pri foraj landoj kaj okazaĵoj. Kaj jen la fino de la esperanta tago.

Vivo kaj nasko[redakti]

Cumple16.jpg

Du embrioj interparolas:
- Kiel vi pensas, ĉu estas vivo post nasko?
- Mi ne scias: de tie ankoraŭ neniu revenis.

Sekvo[redakti]

Ni naskiĝas nudaj, malsekaj, kaj malsataj. Kaj poste la aferoj plimalboniĝas.

Ekzaltiĝo[redakti]

EkzaltiĝoEterna Vivo estas kredo inter la membroj de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj laŭ kiu la homaro denove vivos ĉe la ĉeesto de Dio kaj daŭrigos la surterajn familiojn. La mormona eklezio instruas ke pere de la ekzaltiĝo ĉiuj povas esti kunheredantoj kun Jesuo Kristo. La celo de la mormonoj estas vivado laŭ pureca vivstilo kaj iĝi unu kun Jesuo same kiel Jesuo estas unu kun Dio Patro. En la Doktrino kaj Interligoj aperas verso kiu diras ke la ekzaltitoj iĝos gedioj.

KIA ESTAS LA VIVO?[redakti]

Adoleska Amando diras al sia frateto, Joĉjo: Vi estas tro juna por scii kia vere estas la vivo!

Joĉjo: Nu, mi simple demandos al paĉjo kaj panjo.

Amando: Ho, ili estas tro maljunaj por scii!

Sankta rajto al la vivo kaj al la spirita vivo[redakti]

Gono.jpg

Sen spirita vivo, la homo enmemiĝas kaj ne plu kapablas sperti aŭtentikan liberecon kaj estigi justan socion.

Etiko[redakti]

Skizodeeksterterulo.jpg

Kio estas "la homa vivo"? Ĉu mortigi dek homojn estas pli malbona ol mortigi ok? Ĉu savi la vivon de kvin homoj estas pli bona ol savi la vivon de tri? Ĉu mortigi 80-jarulon estas malpli malbona ol mortigi 50-jarulon? Ĉu mortigi nenaskitan homon estas malpli malbona ol mortigi duonjarulon? Ĉu mortigi afrikanon diferencas de mortigado de aŭstraliano? Mortigoj de medicino kaj de sanulo? ktp.

Vivo kaj manĝo[redakti]

Kiam al la malsanulo plaĉas eĉ ne la manĝaĵoj kiujn lia kuracisto al li malpermesis, li eniris en la lastan fazon ne nur de sia malsano sed de sia vivo. ;o)

Malfacila vivo[redakti]

Ulo puŝas la rulseĝon de avo, kaj diras: Ho, avo, la vivo duras.

Avo: Estu bonhumora, nepĉjo. Plej malfacilas la cent unuaj jaroj!

Ho, ve![redakti]

Mia vivo estas nur ŝerco....

Jen bonŝance, ĉar tio ĉi estas ja ŝercaro!

Bioritmo[redakti]

Grafiko de vivoritmoj dum periodo de 66 tagoj: fizika (verda), emocia (ruĝa), intelekta (blua)

Bioritmo (el la greka βίος - bios , vivo [1] kaj ῥυθμός - rutmo , ritmo [2] ), en Esperanto prefere nomata vivoritmo estas nocio rilate al la vivsistema ritmo[3]. kiu estas provo antaŭdiri diversajn aspektojn de la vivo de persono per matematika simpligo. Plej multaj sciencistoj kredas, ke ĉi tiu ideo ne estas efika [4] kaj konsideras la koncepton ekzemplon de pseŭdoscienco : "vivoritma-teorio estas pseŭdoscienca teorio, kiu diras ke niaj ĉiutagaj vivoj estas grave submetataj al ritmaj cikloj ignoritaj de sciencistoj, kiuj studas biologiajn ritmojn".

Lingvo kaj vivo[redakti]

La metaforo, ke lingvoj "vivas", estas elpensaĵo de la germana lingvikisto Maksĉjo Muelisto (Max Mueller), kiu tiom remueladis tiun ideon, ke fine li asertis ĝin ne metafora sed proprasenca.

Pro lia remuelado tiu ideo eniris la komunan superstiĉaron de la okcidentanoj.

Viva lingvo[redakti]

Viva estas internacia planlingvo proponita en 1913 de N. Nyesmyeyanov aŭ Nesmejanov. Ĝi uzas radikojn naturajn, ĝenerale el la angla, deformitajn kaj mallongitajn. La aŭtoro mortis (ironie) tuj post la publikigo.


Specimenoj :

  • Antik tempos do nat Homera livd hirt boy, ki pasturd so shafs on gras pasturs Parnasa (Antikve, tempojn antaŭ naskiĝo de Homero, vivis juna paŝtisto, kiu paŝtigis siajn ŝafojn en la herbplenaj pastejoj de Parnaso).
  • Unuaj versoj de Patro nia: Patr no ki es en ska, santanu to im, komu to regn, makru to vil, ut en ska it on ge.

La vera vivo[redakti]

-- Dum ĉiu tago mi estas laca kaj dormema. Tial mia vera vivo ĉiam estas nur nokte.

-- Ho, do kion vi faras nokte?

-- Mi dormas.

Vivstilo[redakti]

alternativa vivstilo en 1981 (Nambassa, Novzelando)

La termino vivstilo en neformala lingvaĵo indikas la individuan specon de vivado. En socia scienco evoluis diversaj konceptoj de vivstilo, en medicino fokusiĝas la prisanaj aspektoj de la persona vivstilo.

Pli konkrete, en neformala lingvaĵo temas pri specifaj kaj rekoneblaj kombinoj de libertempaj, familiaj kaj profesiaj preferoj, kiuj malgrandigas la socian distancon al aliaj similuloj, kaj pligrandigas la socian distancon al malsimiluloj. Ekzemplo de aparte akcentita vivstilo estas la kondutaro de dando.

Modera vivstilo[redakti]

Modera vivstilo estas vivmanieron konsistantan el memvole redukti konsumon kaj el la efikoj de ĉi-tiu elekto.

El spirita vidpunkto, la celo estus konduki vivon pli fokusitan sur valoroj difinitaj kiel "esencaj". Ĉi tiu persona kaj/aŭ asocia engaĝiĝo rezultas de multaj motivoj, kiuj povas doni prioritaton al moralaj valoroj, kiuj tiam determinas familiajn kaj komunumajn strukturojn, kaj/aŭ ekologiismajn elektojn.

La plej malnovaj spuroj troveblas en asketismo praktikita en greka filozofio, precipe stoikismo, kaj en iuj religioj (kristanismo, precipe franciskanismo en la dektria jarcento, islamo, hinduismo, budhismo ...). Nuntempe, pli ofte ĝiaj praktikantoj apogiĝas sur aŭtoroj de la 19a jarcento, kaj eŭropaj (Leo Tolstoj kaj John Ruskin) kaj usonanoj (Henry David Thoreau).

Ĉi-tiun vivmanieron reprezentas ekzemple la movado de la kunuloj de Sankta Francisko, la Komunumoj de la Arko de Lanza del Vasto, inspiritaj de Gandhi. Ĝi troviĝas ankaŭ en Kebekio sub la influo de pensuloj kiel Serge Mongeau[5].

Sekretoj de la vivo[redakti]

Ĉu vi konas la sekreton kiel konservi bonan sanon dum la tuta vivo?

Ne, kio estas?

Mortu juna.

22910 n.jpg

Patra instruado[redakti]

Ulo instruas al sia filo: Joĉjo, ekzistas du sekretoj en la vivo. Neniam forgesu tion.

Jochjo: Jes, pachjo. Kiuj ili estas?

Patro: La unua sekreto estas, neniam diru al iu ĉion kion vi scias.

Jochjo: Bone, paĉjo. ... Kaj la dua? ... Paĉjo? ... Kiu estas la dua sekreto? ... Paĉjo? ... Paĉjo? ....

Longa vivo[redakti]

Iĝi pli maljuna estas la unua eblo vivi pli longe.

Vivo-plilongigado[redakti]

Vivo-plilongigado, aŭ kontraŭ-aĝa medicino, aludas al provoj por plilongigi aŭ eternigi la vivkapablon de homoj, dum ili estas en bonaj kaj sanaj korp- kaj mens-statoj.

Strategioj por Vivo-plilongigado[redakti]

  • Nanoteknologio
  • Klonado kaj korpoparta anstataŭigado
  • Krioniko
  • Genetika modifado
  • Trompado de genoj

Vivo eterna[redakti]

Vivo eterna estas karakteriza esprimo de la kristana lingvaĵo, origine ĉerpita el la evangelio de Johano (5,24; 6,53-55), kaj signifas la transcendan vivon donatan de Dio. La esprimo, do, se el si mem ŝajnas rilati al la postmorta senfina restado ĉe Dio, tamen ĝia tuja perceptigo, en la johana lingvaĵo kaj konceptaro, estas tio kion Dio nun komunikas kaj donas el sia vivo mem. Fakte, ĉar la diaj supernaturaj donacoj jam estas doto kaj heredaĵo en tiu ĉi tera vivo (kiel, laŭ Johano, la kono kaj fido je Jesuo, la ĝojo pro la certeco pri la dia amo ktp), la vivo eterna ampleksas ankaŭ la teran vivon de la kredanto pense-kore impregnita per tiaĵoj: do li jam posedas la eternan vivon!

Certe, ankaŭ hodiaŭ la frazo, materie eldirita, komunikas kaj sentigas la du signifojn, sed ĉe oreloj ne kutimiĝintaj al kristana lingvaĵo ĝi precipe reeĥas la transtempan vivon, tiun dedukteblan el komunaj onidiraĵoj kiu, tamen, ĉeestas ankaŭ en Johano mem (vidu Apokalipson 21,4).[1] Pli instruige tion sciigas eventuala nocio pri eterneca enigmo.

Ŝanĝu la vivon[redakti]

Se vi volas rapide ŝanĝi vian vivon, do simple forgesu pagi Interreton.

Vidu ankaŭ[redakti]

Literaturo[redakti]

  • Folioj de la Vivo. De Rusinol, el la kataluna trad. Sabadell. 1910 (?), 104 p. "Tute interesaj kaj tradukindaj skizetoj. La stilo estas facila. Bona, klara estas la traduko." (Th. C., L. I, 1910, p: 46.)
  • Preter la Vivo. Poemaro de Baghy. 1922, 128 p., dua eld. 1931. „En nia internacia poezio ĝi estas nova venko, nova atingita ŝtupo kaj semtempe nova elira punkto por la estontaj formoj kaj serĉadoj. La tuta libro spiras per la plej alta kaj pura romantikismo kun aldono de la vagabonda estetiko.“ (Skito, L. M, 1923, p : 98.)
  • Sprite la vivon! Mezgajaj poemoj originalaj kaj parodiaj de Miŝu Beraru. 1928, 110 p. „Jen nova ĵonglisto de vortoj kaj rimoj, ĉu en originalaj poezioj, ĉu en la parodioj. Lerta, sprita artfajraĵo.“ (G. S. ,E', 1928, p: 205)

Notoj[redakti]

  1. Ŝablono:Citaĵo el la reto
  2. Ŝablono:Citaĵo el la reto
  3. Raporto pri libromanuskripto kun la titolo Ekoturisma vortareto, p. 7, Akademio de Esperanto, Sekcio pri faka lingvo, la 15-an de aprilo 2011.
  4. Ŝablono:Citaĵo el la reto
  5. franclingve Modera vivstilo: por liberiĝi el kapitalismo arkivo ĉe kaizen-magazine.com, 28-a de januaro 2016