Semajno

El Neciklopedio
(Alidirektita el Vendredo)
Iri al: navigado, serĉi

"Treni sian vivon de mizero al mizero"

~ Zamenhof pri semajno
JES-emblemo.png

Semajno, bonalingve tagsepo, laŭ astrofiziko egalas al la daŭro da tempo necesa por krei unu mondon per senlima potenco, supozante ke sepono el la tempo uziĝus ripoze.

Historio[redakti]

1688.gif

Lau la Malnova Testamento de la Biblio, tradukita de Lutero en la germanan, Dio kreis la mondon en ses tagoj kaj ripozis la sepan tagon, kiu tial ricevis la hebrean nomon 'shabat', de kie venas la Esperanta vorto 'sabato'. La sekvanta tago, dimanĉo, logike estas la unua tago de la semajno. Lundo estas la dua, mardo la tria, merkredo (germane: 'Mittwoch' /prononco: mitvohh/, tio estas 'semajnmezo') la kvara, ĵaudo la kvina kaj vendredo la sesa. Tial judoj kaj multaj kristanoj konsideras, ke dimanĉo estas la unua tago de la semajno.

Laŭ greka mitologio[redakti]

Laŭ greka mitologio ĝi estas seksa partnero de Jupitero kaj patrino de Dionizo.

Franca semajno[redakti]

La francaj revoluciuloj de 1789 opiniis, ke la semajno el 7 tagoj ne estis sufiĉe racia. Ili decidis anstatauigi ĝin per 'dekado' el dek tagoj, kiuj ricevis nomojn el numeraloj. Ili decidis anstatauigi ĝin per 'dekado' el dek tagoj, kiuj ricevis nomojn el numeraloj. Oni povus imagi multajn aliajn sistemojn, kiuj estus nek pli nek malpli arbitraj.

La unua tago[redakti]

2786 n.jpg

La unua tago de la semajno varias tra la mondo. Je plej multaj kulturoj, dimanĉo estas konsiderata la unua tago, kvankam multaj konsideras lundon kiel la unuan tagon de la semajno. Laŭ la Biblio, la 'sabbath', aŭ sabato, estas la lasta tago de la semajno, kio faras dimanĉon la unua tago de la semajno por multaj judaj kaj kristanaj religioj, dum multaj landoj rigardas lundon kiel la unuan tagon de la semajno.

Laŭ la internacia normo ISO 8601, lundo estu la unua tago de la semajno finiĝanta per dimanĉo kiel la sepa tago de la semajno. Kvankam ĉi tio estas la internacia normo, la kalendaroj de landoj kiel Usono ankoraŭ montras dimanĉon kiel la komencon de la sep-taga semajno.

Tagoj de la semajno[redakti]

7166 n.jpg
  1. Lundo
  2. Mardo
  3. Merkedro
  4. Ĵaudo
  5. Vendredo
  6. Sabato
  7. Dimanĉo

Vendredo[redakti]

VendredoSankta vendredo en kristanismo estas rememoro de morto de Jesuo Kristo sur kruco.

La liturgio de la Latina Eklezio enhavas legadojn el la Biblio, i.a., la Pasiono de Johano, ofte prezentata drame aŭ muzike. Aparta parto de la liturgio estas longaj propetoj por la eklezio, por papo, por servantoj de eklezio kaj por ĉiuj kredantoj, por kateĥumenoj, por unueco de la kristanoj, por judoj, por tiuj, kiuj kredas en Dio, sed ne kredas en Kristo, por politikistoj, por ŝtatuloj, por tiuj, kiuj suferas. Sole en tiu ĉi tago estas ankaŭ parto de liturgio adorado de kruco kaj oni ne solenas en ĝi eŭĥaristion, sed oni donas komunion el hostioj ŝanĝitaj en Verdan ĵaŭdon.

Apartaj diservoj okazas en multaj protestantismaj eklezioj.

Ortodoksuloj kaj orientaj katolikoj ankaŭ ne solenas eŭĥaristion, sed ili trifoje dum la tago kunvenas por preĝi. La vendredo estas unu el tagoj de severa fasto.

Vidu ankaŭ[redakti]

  1. Jaro
  2. Monato
  3. Tago