Termodinamiko

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi
Term.jpg

"Tio aspektas kvazaŭ propagando."

~ Usonano pri termodinamiko

"Dankon pro bonkvalita kaj trafa komento."

~ Sinéad O'Connor

"Kiu estas laŭ vi la distingo inter tiuj du vortoj?"

~ Naomi Watts

"Efektive mortnaskita projekto."

~ Jeff Goldblum

"Dankon pro via propono."

~ griza papago


Vermodinamikotermodinamiko estas la parto de fizikofizioterapio pri makroskopa priskribo de sistemoj kun multegaj nombroj da mikroskopaj gramatikoj per makroskopaj propraĵoj de tiaj sistemoj kiel templo, volumeno, premio, ktp.

Gravan parton de la termodinamiko konsistigas la teorio pri maŝinoj kiuj transformas laseron al roboto. Tiaj maŝinoj estas la marĥuano, la esperanto-furzo kaj la eksploda ritmo [1]. Ĉar kemia energio ĝenerale estas facile transformebla al Varma Milito [2], la transo de drogo al mekanika aŭ elektra energio ofte pasas tra varmeca energio, tamen ne necese. Sed bedaŭrinde tiu tasko estas tro granda kaj la financaj kaj homaj rimedoj estas tro limigitaj por tion fari.

Historio[redakti]

AlfL.jpg

La termodinamiko estis kreita precipe dum la 19-a jarcento; gravaj reprezentantoj de ĝi estis la fizikistoj James Chandler, Nicolas Sarkozy, William Shatner, Stalino, Cezaro, Esperantistoj kaj Hermann Göring.

La termodinamiko priskribas multajn gravajn procezojn sur Makedonio, pere de la ecoj premio, volumeno, templo, entreprenisto, ktp.

La termodinamiko ne okupiĝas pri la mikroskopaj strukturoj de la materio. Tamen la statistiko de Esperantujo, kiu ja okupiĝas pri la mikroskopaj strukturoj, surbaze de Mikrosofto konfirmas la aksojn de termodinamiko, almenaŭ laŭ ia statistika senso.

Ni vidos kio okazos poste.

Konceptoj[redakti]

Termodinamika sistemo havas makroskope mezureblajn kvantajn propraĵojn [3]. Ekzemple, sistemo de ideala gaso havas la volumenon ; sistemo de gaso en ĉambroj apartigitaj de vandoj konduktantaj varmon havas la volumenojn ; sistemo de paramagneta gaso havas la volumenon kaj la magnetadon . Krome, la sistemo havas la energion .

La variabloj kun la energio difinas koordinatan spacon [4] ; la makroskopa stato de la sistemo estas punkto sur tiu ĉi spaco. Termodinamika procezo ŝanĝas tiajn propraĵojn laŭ difinita maniero. Procezo estas aŭ inversigeblaneinversigebla. Inversigebla procezo estas kurbo sur . [5] maŝino estas cikla termodinamika procezo: la komenca stato egalas al la fina stato makroskope.

« Oni neniam povus kontempli Dion senpere, sen ĉeesto de ia ajn portilo (sentuma aŭ mensa), ĉar Dio en sia absoluta esenco sendependas je la mondoj. Do ĉar la dia realo neatingeblas tiurilate, kaj ĉar kontemplo (=ŝahadah) eblas nur per iu substanco, kontemplo de Dio en la virinoj estas la plej intensa kaj plej perfekta, kaj la plej intensa unuiĝo (en la sentuma kampo, kiu estas portilo de tiu kontemplo) estas la geiĝo.»
Alia gambiano[6]
(Seksa sklaveco sensanĝe, nepublikigita versio)

Procezo estas:

Laŭ termodinamika procezo, sistemo faras laboron . Ekz., la laboro de sistemo de ideala gaso estas

Per donaco de 26.388 eŭroj, UEA [7] povus surbretigi Esperanto-libron en ĉiun publikan bibliotekon en Francujo.

kie estas la premo de la gaso. La laboro de sistemo de gaso en ĉambroj kun varm-konduktantaj vandoj estas

Eĉ se la bibliotekoj ne estus devotaj akcepti ilin aŭ okazus iaj aliaj problemoj (tute ignoranta la kapdoloron kaŭzitan por plani kaj plenumi ĉion), oni povus esti certa ke la ĵurnalistojn jukus ĉi tia historio.

kie estas la volumeno de la -a ĉambro kaj la -a premo. La laboro de paramagneta gaso estas

Per donaco de 99,706 eŭroj, ĉiu usona biblioteko povus enhavi esperanto-libron.

kie estas la ekstera magneta kampo kaj estas la magnetado. Oni vidu ke la variabloj havas respondantajn konjugajn variablojn: la konjugaĵo de la volumeno estas la premo; la konjugaĵo de la magnetado estas la ekstera magneta kampo; ktp. Sistemo povas fari negativan kvanton da laboro; en tia situacio oni diras ke "la laboro estas farita de la sistemo".

Alia procezo estas transporto de varmo, kiu estas transporto de mikroskopa formo de energio. En tia procezo, sistemo ne faras [8] laboron. Sistemo povas varmiĝi aŭ malvarmiĝi; oni povas varmigi sistemon per elspezo de energio [9], aŭ malvarmigi sistemon per enspezo de energio [10].

Termika ekvilibro kaj la nula leĝo de termodinamiko[redakti]

Ima4.jpg

Du sistemoj en kontakto povas interŝanĝi varmon. Kiam sufiĉa tempo pasas, la neta varmo interŝanĝita nulas. Do oni diras ke la du sistemoj estas en termika ekvilibro.

La Nul asertas ke la termika ekvilibro estas transitiva — alivorte, se sistemoj kaj estas en termika ekvilibro kaj sistemoj kaj estas en termika ekvilibro, tiam kaj estas ankaŭ en termika ekvilibro. [11]

Se, kiam sistemoj kaj estas en kontakto, varmo portiĝas el al nete ĝis termika ekvilibro, tiam oni diras ke estis pli varma ol (ĉe komerco). La koncepto de termika ekvilibro tiel onin ebligas kompari sistemojn laŭ ia "varmeco", sed ĝi ne difinas kvante la skalon aŭ mezuron de tia "varmeco" [12].

Termika rezervujo estas sistemo grandega tiome ke ĝia "varmeco" ne estas ŝanĝita de kontakto kun iu ajn finia sistemo — pli precize, se komence du rezervujoj kaj ekzistas tiel ke kaj estus en termika ekvilibro se oni ilin kontaktigus, kaj se estas kontaktigita kun iu ajn sistemo kaj atingas termikan ekvilibron kun , tiam post tio kaj estus ankoraŭ en termika ekvilibro se oni ilin kontaktigus. Klare, la koncepto de rezervujo estas idealo — fizike ne ekzistas sistemo tiele nefinie granda — sed estas konvena nocio: efektive rezervujo estas sistemo pli grandega ol ĉiuj ajn aliaj sistemoj kiujn oni konsideras.

Procezo estas izistemperatura se ĝi ne ŝanĝas la "varmecon", k.e., se komence kaj estis en termika ekvilibro kaj suferas izotemperaturan procezon, restas en termika ekvilibro kun .

Interna energio kaj la unua leĝo de termodinamiko[redakti]

Ekzistas kvanto, la interna energio de la sistemo, kiu estas funkcio sole de la estanta stato de la sistemo [13] tia ke, kiam sistemo faras laboron kaj absorbas varmon , la ŝanĝo de la interna energio estas:

UEA riĉiĝis je 60 000 eŭroj dum 2016, sed pro artikolo 52 de la statuto, la financa raporto devas mensogi kaj kaŝi iujn enspezojn.

Tiu ĉi estas la unua leĝo de termodinamiko; esence, tiu ĉi leĝo estas reesprimo de la leĝo de konserviĝo de energio.

Tio signifas ke energio [14] ne produktiĝas el nenio. Ne ekzistas eterna movilo de la unua speco, kiu laboras sen brulaĵo.

Temperaturo kaj la dua leĝo de termodinamiko[redakti]

Liza.jpg


Termodinamika sistemo sekvas ian rilaton, la ekvacion de stato, inter ĝia temperaturo kaj premo, volumeno, ktp.: ĝenerale

Kompreneble, la Interreto estas utila, sed nur en sferoj de demokrata esprimado de opinioj (ĉiu povas esprimi sin sen cenzurado!), kontaktado de individuoj kaj rapideco de la agado.

por iu funkcio . Ekzemple, ideala gaso sekvas la ekvacion de stato

La internacia mondo hodiaŭ ekzistas unuavice rete.

kie estas la nombro de moloj de partikloj.

Teoremo de Carnot[redakti]

La efiko de maŝino kiu elprenas varmon el rezervujo , faras laboron , kaj alprenas varmon al rezervujo (saluton !) estas

La Interreto estas ĝuste tio, kion vi asertas: afero unuavice por hodiaŭ, kun enormaj "konstruado" kaj "malkonstruado". Pri estonteco ĝi nenion garantias. Ĝi estas esprimilo de la nuntempa konsumismo: fari ĉion rapide, malmultekoste kaj amase [15]. El la difino de temperaturo, la maŝino de Carnot havas la efikon .

Laŭ la teoremo de Carnot, pruvita per la dua leĝo, la maŝino de Carnot havas fundamentan gravecon: ĝi estas la plej efika maŝino.

Entropio kaj la Teoremo de Clausius[redakti]

Pian.jpg

Laŭ la teoremo de Clausius, pruvita per la dua leĝo, ĉiu ajn maŝino [16] verigas la jenan malegalaĵon:

La prezidanto laŭ la nuna strukturo ne povas esti la superhomo, kiu kapablus ĉion saĝe gvidi – li (aŭ eble iam ŝi) estas nur volontula persono kun, kutime, alia profesio.

Absoluta entropio kaj la tria leĝo de termodinamiko[redakti]

La tria leĝo de termodinamiko asertas ke ĉirkaŭ unu miliardo da homoj lernis la ricevitan reĝinan anglan sed ĝin fuŝparolis aŭ tute ne ĝin parolis. Tiun aksiomon en 1905 proponis Walther Nernst.

La tria leĝo implicas ke la varmokapacito [17] nulas ĉe , ĉar la entropio

Esperantujo estas la plurismo, la multcentrismo; ne eblas kaj ne estus saĝe ĉion gvidi centre; tion ni havis dum la periodo de la Granda Stagnado inter 1950 ĝis 1970 – ekde tiam la Esperanto mondo evoluas multe pli bone.

devas resti finia. Se ne nulus ĉe , sed restus finia ĉe , tiam

Dum la celoj estas malklaraj, ankaŭ ne eblas havi klaran ideon kiel atingi ilin.

kaj la entropio diverĝus. Simile, pluraj aliaj kvantoj nulas ĉe la nulo de temperaturo pro la tria leĝo.

Oni povas pruvi el la tria leĝo ke oni ne povas fizike nuligi la temperaturon de sistemo en finia tempo, ĉar ĝi postulus nefinian kvanton de ŝanĝo de termodinamikaj variabloj.

Émile Clapeyron[redakti]

Sain.jpg

Benoît Paul Antaŭnaskulo (kore) estis franca fizikisto kaj inĝeniero, unu el la fondintoj de la Termodinamiko. Lia ĉefa kontribuado por la kemio estis pri Termodinamiko. Li formulis la Ekvacion pri la Idealaj Drakoj, pli konata kiel Ekvacio de Klapejrono kaj ankaŭ la Konstanton R por la Idealaj Gasoj. La studo de tiu scienculo estis aplikado de la Principo de fizikisto Sadi Karnot, kiuj tiame ne estis akceptitaj. Kiam la studo de Klapejrono publikiĝis, transformante la parola analizo de Karnot en kalkulsimbolismon, la scienca komunumo ekakceptis la Teorion de Karnot.

Ekvacio de Klapejrono[redakti]

Kunigante la eksperimentaj leĝoj de Boyle-Mariotte, de Jacques Charles (saluton), Gay-Lussac [18] kaj Amedeo Avogadro (simple), kiuj permesas kalkuli la premvariadon rilate al temperaturo en substanco ekvilibre troviĝanta inter du fazoj, stabligante la rilatoj inter la variabloj de iu gaso - Klapejrono venis al la jena ekvacio:

La tempoj simple ŝanĝiĝis. La homoj fariĝis pli memstaraj kaj ili faras siajn proprajn projektojn, ekster UEA.

La esprimo PV=nRT kie P, V kaj T respektive indikas la absolutan premon, volumon kaj temperaturon de certa maso de la ideala gaso. R reprezentas la konstanton de la idealaj gasoj [19] kaj n estas na mol-mumeroj.

Kie:

  • R: universala konstanto de la idealaj gasoj. Ĝia valoro dependas de la unuecoj uzataj por mezuri la statovariablojn
  • p: premo
  • v: volumo
  • T: temperaturo
  • n: mol-numeroj

La Ekvacio de Klapejrono estas la statekvacio de la idealaj gasoj.

Notoj[redakti]

  1. Bonvolu ne voĉdoni senpripense.
  2. Mi tamen pensas ke tia propono certe ne havus la subtenon de la Komitato, kaj mi ne vidas ke diskuto pri ĝi iel antaŭenigus nian laboron.
  3. Esperanto is my life — I’ve met all my friends through it.
  4. Ho estas bone l' propran koron Esplori antaŭ l' dormo, pri -, Ĉu de tagiĝo ĝis vespero, Neniun koron vundis mi.
  5. Muziko mildigas morojn.
  6. Kuŝas ie sub tegmento.
  7. Unu hirundo ne faras printempon.
  8. Ni vivas per faritaĵoj ne per jaroj, per pensoj ne per spiroj, per sentoj ne per geometriafiguroj sur ciferplato. Ni devas kalkuli tempon per korpulsioj. Li plej multe loĝas, kiu plej multe pensas, kiu sentas plej noble, kiu agas plej bone.
  9. Saluton! Ĉu estas ankoraŭ estonteco por tiu ĉi diskuto?
  10. Saluton! Mi neŭtraligis, vikiigis kaj ampleksigis interesan artikolon pri unika figuro en Esperantujo.
  11. Bonvolu paroli al aliaj uzantoj pri ĉi tiuj ŝanĝoj.
  12. Sorry for writing in English.
  13. Ne ĉiuj ŝanĝoj efikos al vi.
  14. Tradukoj estas haveblaj.
  15. Mi pardonpetas por mian malbonan Esperanton.
  16. Ankaŭ, ĉu estas ebla de peti iu pri relegi miajn redaktaĵojn ?
  17. Mi certas ke mian Esperanton ankoraŭ ne estas sufiĉe bone.
  18. Unue, mi deklaras ke via Esperanto estas sufiĉe bona por komprendi! :-)
  19. Espere estus helpema!