Socialismo

El Neciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Socialista manifestacio dum Unua de Majo 1912 ĉe Union Square ein Novjorko
Membroj de la nederlanda partio SP dum manifestacio en Bruselo de marto 2005.
Flago de marksismo-leninismo.

"Ĝi perturbis mian vivon, ĝi skuis miajn ideojn, ĝi ŝancelis miajn kredojn kaj konvinkojn. Ĝi invitis min repripensi ĉion: la vivon, la filozofion, la mediprotektadon, politikon, amon, sekson, miajn lingvajn gustojn, kaj mian kaj vian Esperanton."

~ Huaso pri ĉi tiu artikolo

"Quon la kordio portas, ton la vizajoraportas."

~ idisto pri Socialismo

"Kiel oni scias, ke Adamo kaj Eva estis socialistoj? Ĉar ili estis nudaj kaj havis nur pomon por manĝi."

~ Nekredanto

Socialismo estas, kiam registaro faras ion, kaj ju pli ĝi faras, des pli ĝi socialistas. Alivorte ĝi estas politika doktrino, kiu celas kolektivan posedon de la produktrimedoj, por ĉesigi ekspluatadon al la laboristoj faritan de la mastraro kaj posedantaro kaj krei ekspluatadon faritan de ŝtato. Tial ĝi celas la generalan intereson anstataŭ nure personan intereson [1]. Socialismo ebligus, kaj historie estigis tre diversajn formojn ekde totalismajn diktaturojn ĝis anarkiistaj sistemoj pasante tra tre klasikaj demokratiaj respublikoj. Tamen la ĉefaj bazoj estas respekto al homoj, libereco kaj egaleco.

Difino[redakti]

Socialismo estas socia kaj ekonomia sistemo karakterizita per socialisma proprieto de la produktadrimedoj kaj kooperativa administrado de la ekonomio,[2][3][4] "Socilisma proprieto" povas rilati al kooperativaj entreprenoj, komunisma proprieto, ŝtatposedaĵo, civitana proprieto de egaleco, aŭ ajna kombinaĵo de tiuj. Jesuo, la Ekumena Kristo, la Dia Ŝtatestro, instruas al ni korekti erarojn senjuĝe.

Socialisma ekonomia sistemo estas bazita sur la organiza preskribo de produktado por uzo, intencante la produktadon de varoj kaj servoj por rekte kontentigi ekonomian postulon kaj homajn bezonojn kie objektoj estas aprezitaj surbaze de sia uzo-valoro aŭ utileco, kontraste al estado strukturitaj sur la amasiĝo de kapitalo kaj produktado por profito.[5] En la tradicia koncepto de socialisma ekonomio, kunordigo, kontado kaj valortakso estus faritaj en speco, per ofta fizika magnitudo,[6] aŭ per rekta kvanto de laboro-tempo modloko de financa kalkulo.[7][8] Sur distribuado de produktaĵo ekzistas du proponoj, unu kiu estas bazita sur la principo de ĉiu laŭ sia kontribuo kaj alia sur la principo de ĉiu laŭ sia kapablo, ĝis ĉiu laŭ sia bezono. La konsilindeco, farebleco kaj precizaj metodoj de resursoasignado kaj valortakso estas la temo de la socialisma kalkuldebato.

Priskribo[redakti]

Socialismo ofte estas priskribita kiel la prezento de vizioj kaj konturoj por imagaj aŭ futurecaj idealaj socioj, kie pozitivaj idealoj estas la ĉefkialo de movado de socio en tia direkto. Pli postaj socialistoj kaj kritikistoj de utopia socialismo rigardis "utopian socialismon" kiel ne bazita sur faktaj materialaj kondiĉoj de ekzistanta socio, kaj en kelkaj kazoj, kiel reakcia intenco. Tiuj vizioj de idealaj socioj konkuris kun marksism-inspiraj revoluciemaj socialismaj movadoj. Mi supozis, ke en la franca »choux« eble havas pliajn signifojn, sed surprizas min, ke vere temas pri brasiko!

La esprimo plejofte estas aplikita al tiuj socialistoj kiuj vivis de la unua jarkvarono de la 19-a jarcento al kiuj estis atribuita la etikedo "utopia" fare de pli postaj socialistoj kiel pejorativa por implici naivecon kaj flankenbalai siajn ideojn kiel fantastaj kaj nerealismaj. Oni ne findecidis pri la vendo de la CO.

Simila tendenco kiu aperis en la komenco de la 20-a jarcento estas etika socialismo, kiu defendas socialismon pro moralaj kialoj.

Unu grava diferenco inter "utopiaj socialistoj" kaj aliaj socialistoj (inkluzive de la plej multaj anarkiistoj) estas ke utopiaj socialistoj ĝenerale ne kredas ke iu formo de klasbatalo aŭ politika revolucio estas necesa por ke socialismo aperu. Utopiistoj kredas ke homoj de ĉiuj klasoj povas libervole adopti sian planon por socio se ĝi estas prezentita konvinke.[9]Ili sentas ke sia formo de kooperativa socialismo povas esti establita inter similmensaj homoj ene de la ekzistanta socio en provo establi malgrandajn komunumojn dizajnitajn por montri sian planon por socio.[10]

Historio[redakti]

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Historio de komunismo.

La unuaj spuroj de la nuntempa socialismo troviĝas en la aŭstria laborista movado de la 19-a jarcento. El la tiel nomata aŭstromarkisma movado en Vieno aperis la naturamika movado, kiu komencis malkovri kaj savi la naturan belecon por la urbaj laboristoj. El Aŭstrio la movado disvastiĝis en Eŭropo. Post la mondmilito la movado mildigis sian socialisman agadon kaj nuntempe sekcioj havas politike neŭtralan ĝis milde socialdemokratian karakteron.

Dum la 1950-aj ĝis 1970-aj jardekoj komenciĝis novaj kontraŭkapitalismaj naturprotektismaj movadoj. Politikaj partioj kun verdaj kaj socialismaj ideoj fondiĝis, ekzemple la Politika Partio de Radikaluloj kaj la Pacifisme-Socialista Partio en Nederlando. Tiaj partioj ankaŭ havis profundajn radikojn en la kontraŭatomenergia kaj la pacisma movadoj, kaj en kontraŭsovetunia marksismo kaj liberecana socialismo.[11]

Dum la fino de la 20-a jarcento la akceliĝanta mondvarmiĝo kaj la rezultanta reviviĝo de ekofaŝismo kreis novan kaj alispecan urĝon por ekosocialisma politiko. El tio rezultis nova, pli ampleksa analizo de la nuntempa kapitalismo, surbaze de marksismaj, kontraŭimperiismaj kaj kontraŭfaŝismaj teorioj. Ekosocialistoj nuntempe estas minoritato en diversaj socialismaj, socialdemokrataj kaj komunismaj partioj, kvankam ĝenerale la rekono de la ekologiaj problemoj kreskas tutmonde. En kelkaj landoj ekzistas specialaj ekosocialismaj partioj aŭ grupoj, kiuj estas sendependaj de tradiciaj partioj.

Specoj[redakti]

Ekzistas multaj specoj de socialismo kaj ekzistas neniu ununura difino enkapsuliganta ĉiujn el ili.[12] Ili malsamas en la speco de socia proprieto kiun ili rekomendas, en la grado laŭ kiu ili dependas de merkatoj aŭ planado, kiel administrado estas organizota ene de produktivaj institucioj, kaj laŭ la rolo de la ŝtato en konstruado de socialismo. Kaj tia devas esti nia sinteno koncerne la temon abortigo.

Utopia socialismo[redakti]

Robert Owen.

Utopia socialismo estas etikedo uzita por difini la unuajn fluojn de moderna socialisma penso kiel ekzempligite per la laboro de Henri de Saint-Simon, Charles Fourier, kaj Robert Owen.[13]

Ekosocialismo[redakti]

Ekologia socialismoekosocialismo[noto 1], verda socialismo, aŭ socialisma ekologio estas politika ideologio, kiu ligas la tradiciajn celojn de la laborista movado kaj la naturprotektisma movado. Ĝi estas ideologia kunfandiĝo de verda politiko, ekologio kaj alimondismo, kaj prezentas ekologian socialismon kiel la solan justan rimedon por haltigi la mondvarmigon kaj ĝiajn suferigajn efikojn.

Kontraste al la kutima ideologio de verdaj partioj, kiu plej ofte havas socialliberalisman mondpercepton kaj ne profunde kritikas merkatekonomion, ekosocialismo baziĝas sur kritiko de kapitalismo kaj batalo por socialismo. Laŭ ekosocialismo, kapitalismo estas la ĉefa kaŭzo de la ekologiaj problemoj, kaj harmonia vivo kun la naturo eblas nur per kompleta forigo de kapitalismo, kunposedo de la produktadrimedoj, kaj per riparo kaj starigo de komunejoj.[14][15][16]

Ideologio[redakti]

Ekosocialistoj estas kritikantoj de multaj pasintaj kaj nunaj formoj kaj de verda politiko kaj de socialismo. Oni ofte nomas ekosocialistojn “ruĝverduloj”, t.e. anoj de verda politiko kun klaraj kontraŭkapitalismaj vidpunktoj ofte inspiritaj de marksismo. Ili distingendas disde subtenantoj de ekokapitalismo kaj verda anarkiismo. Oni ofte taksas ilin verduloj-“fundamentistoj”. La tiunoma frakcio en la germana partio de Verduloj inkluzivis ekosocialistojn, kaj per tiu nomo oni karakterizis ekosocialistojn ankaŭ en verdaj partioj de aliaj landoj.

Ekosocialistoj kritikas ankaŭ burokratiajn kaj elitecajn teoriojn de maŭistoj, stalinistoj kaj subtenantoj de tio, kion kritikantoj nomas burokratia kolektivismoŝtata kapitalismo. Ekosocialistoj celas al komuna posedo de la produktadrimedoj fare de “libere asociitaj produktantoj”, kio eklipsas ĉiujn aliajn formojn de dominado, ĉefe genran malegalecon, rasismon kaj imperiismon.[14] Rimedoj ofte inkluzivas reestigon de komunejaj terenoj kontraŭstare al privata posedo[17], en kiuj loka regado super resursoj validigas la marksisman koncepton de uzvaloro super ŝanĝvaloro.[18] En la praktiko, ekosocialistoj kreis diversajn strategiojn por mobilizi agadon sur internaciisma bazo, evoluigante retojn de individuoj kaj grupoj ĉe la socia bazo, kiuj povu radikale transformi la socion per senperfortajantaŭfiguraj projektoj” por postkapitalisma kaj postŝtatisma mondo.[18]

Partioj kaj grupoj[redakti]

Eŭropo[redakti]

En la Eŭropa Parlamento ekzistas du frakcioj kun ekosocialistaj partioj aŭ partioj kun grava ekosocialistaro, nome la ekologiema Frakcio de la Verduloj kaj Eŭropa Libera Alianco kaj la socialismema Konfederacia Frakcio de la Unuiĝintaj Eŭropaj Maldekstruloj.

Germanio[redakti]

Ene de la partio Alianco '90/La Verduloj ekzistis la grupo Ökosozialisten, kiu akiris post la retiriĝo de la dekstraj tendencoj en la jaro 1980 decidan rolon. Ĝia reprezentanto Rainer Trampert estis estrarano ekde 1982 kaj prezidanto en 1987. Poste la anoj de la grupo retiriĝis, iris al aliaj partioj, nome la Maldekstra Partio (PDS) aŭ fondis aliajn projektojn. Kialo estis la plifortiĝo de tiel nomata “Realo”-alo en la partio, reprezentita de la posta federacia ministro Joseph Fischer, al kiu alo oni riproĉis perfidon kontraŭ la bazaj ideoj de la verda movado, subtenon al la partopreno en militoj devie de la pacifisma fundamento kaj toleradon de kompromisoj en bazaj politikaj agokampoj, ekzemple atomenergio (jardeka garantio de funkcio anstataŭ tuja malŝalto).

En la nuna partio Die Linke estas subgrupo kun la nomo Ökologische Plattform (Ekologia platformo), kiu estis aktiva en la antaŭa partio PDS. Ĝi estis fondita de personoj, kiuj jam estis aktivaj en la ekologia movado de Germana Demokratia Respubliko (GDR), ĉu en grupoj de la eklezio, ĉu en naturprotektaj grupoj de Kulturligo de GDR. Ĝi havas bultenon Tarantel, kiu aperas surpapere kaj enrete.

Manifestoj[redakti]

Michael Löwy kunverkis kun Joel Kovel la unuan “Ekosocialisman Manifeston” en 2001[14]. Ĝi funkciis kiel referenco por la “Internacia Ekosocialisma Reto” fondita en Parizo en oktobro de 2007.

Okaze de la Monda Socia Forumo en Belém en 2009, estis redaktita la “Ekosocialisma Deklaracio de Belém”[15].

Famaj utopiaj socialistoj[redakti]

Tommaso Campanella, pionira teoriistoj de la utopia socialismo

Politiko[redakti]

La socialisma politika movado inkludas varian aron de politikaj filozofioj. Kernaj dikotomioj ene de la socialista movado inkludas la distingon inter reformismo kaj revolucia socialismo kaj inter ŝtata socialismo kaj liberecisma socialismo. Ŝtata socialismo postulas la ŝtatigon de la produktadrimedoj kiel strategio por efektivigado de socialismo, dum libervolismaj socialistoj ĝenerale metas sian esperon en malcentrigajn rimedojn de rekta demokratio kiel ekzemple libervolisma municipismo, civitanaj asembleoj, sindikatoj, kaj la laboristaj konsilioj,[19] venantaj de ĝenerala kontraŭaŭtoritata sinteno.[20][21][22][23][24][25][26] Demokrata socialismo elstarigas la centran rolon de demokrataj procezoj kaj de politikaj sistemoj kaj estas kutime komparita al ne-demokrataj politikaj movadoj kiuj rekomendas socialismon.[27]

Dolortbestoj[redakti]

-(1).jpg

Kelkaj socialistoj adoptis la koalojn de aliaj sociaj movadoj, kiel ekzemple ekologiismo, feminismo kaj liberalismo.

Bovinoj[redakti]

Vi havas du bovinojn.

Vi donas unu al via najbaro.

Kio estas socialismo[redakti]

En la "oftaj demandoj" parto de ilia retpaĝo sub "Kio estas Demokrata Socialismo", la DSU karakterizas sian vizion de socialismo kiel ekonomia sistemo bazita sur maksimuma malcentralizo, kiu povas subteni gamon da modeloj por socia posedado, inkluzive de publike posedataj entreprenoj kaj laboristposedaj kooperativoj . Historie la DSU malakceptas centralizitan ekonomian planadon en favoro de kombinaĵo de demokratia planado kaj merkataj mekanismoj.

Socia posedado povus realiĝi en multaj formoj, kiel laboristposedaj kooperativoj aŭ publike posedataj entreprenoj administritaj de laboristoj kaj konsumantoj. Demokrataj socialistoj favoras tiom multe da malcentralizo laŭeble. Dum en industrioj kun grandaj koncentriĝoj de kapitalo kiel energio kaj ŝtalo eble bezonos ian tipon de ŝtata posedanto, multaj industrioj de varoj povus esti plej bone administrigitaj kiel kooperativoj. Demokrataj socialistoj longe malakceptis la kredon, ke la tuta ekonomio devas esti centre planita. Dum ni kredas, ke demokratia planado povas formi gravajn sociajn investojn kiel amatransportado, loĝado kaj energio, merkataj mekanismoj estas bezonataj por determini la postulon por mutlaj varoj.

Ĉar la DSA ne kredas, ke kapitalismo kaj privataj korporacioj povas esti tuj anstataŭigitaj per socialismo, ĝi subtenas uzi registarajn reglamentojn kaj organizitan laboristaron por fari privatajn komercojn pli respondecaj al la interesoj de la publiko:

En la tuja estonteco ni ne povas forigi privatajn korporaciojn, sed ni povas konduki ilin sub pli granda demokrata rego. La registaro povus uzi reguligojn kaj impostajn stimulojn por instigi kompaniojn agi en la publika intereso kaj kriminaligi detruajn agojn kiel ekzemple la eksportado de laborpostenoj al landoj kun malaltaj salajroj kaj la poluado de nia medio. Publika premo povas ankaŭ havi kritikan rolon en la lukto por respondecigi korporaciojn. Plejparte socialistoj atendas, ke sindikatoj respondecigos privatajn komercojn.

Neologismoj[redakti]

La socialismo elektris komisionon por starigi teknikajn vortarojn kaj gvidi aŭtorojn pri farado de la novaj terminoj. Ĝi komercis sian laboron, publikigante Konsilaron por la farado de „Sciencaj kaj teknikaj vortoj“, kaj poste klopodis por starigi vortarojn de la puraj sciencoj. Ĝi publikigis „Monenklaturon de la minerala kaj organika kemioj“, kaj elementojn de vortaroj de Kemio, Fiziko kaj Mekaniko.

Post la milito, kiu interrompis ĉiun agadon, la socialismo restariĝis en 1925, post interna konferenco organizita en Parizo, sekse de deklaro favora al Esperanto, subskribita de pli ol 40 membroj de la Franca Akademio de Sciencoj.

7A1 maŝino.jpg

Democratic Socialists of America[redakti]

Demokrataj Socialistoj de Usono, (DSU) (angle: Democratic Socialists of America) estas organizaĵo de demokrataj socialistoj, socialdemokratistoj, kaj laboristemuloj en Usono.

La DSU radikas el la Socialista Partio de Usono (SPU), kies plej konataj estroj estis Eugene V. Debs, Norman Thomas, kaj Michael Harrington. En 1973, Harrington, estro de minoritata fakcio kiu kontraŭis la maldekstriĝon de la partio kiu finfine fariĝis Social Democrats, USA (SDUSA) dum la 1972 nacia kunveno, decidis krei novan organizaĵon nomata Democratic Socialist Organizing Committee (DSOC). La alia ĉefa fakcio de SPU fariĝis Socialista Partio USA (SPUSA), kiu ankoraŭ ekzistas kiel sendependa demokrata socialisma partio. La DSOC laŭ Harrington mem estis "la postrestaĵo de postrestaĵo", baldaŭ fariĝis la plej granda demokrata socialisma grupo en Usono. En 1982 ĝi unuiĝis kun New American Movement (NAM), koalicio de intelektularo de la Nova Maldekstro movado el la 1960-aj jaroj kaj eksaj-anoj de socialismaj kaj komunismaj partioj de la Malnova Maldekstro, por krei DSU.

Unue la organizaĵo estis proksimume 5.000 eks-DSOC anoj kaj 1.500 eks-NAM anoj. Je la fondiĝo de DSU, Michael Harrington kaj socialista feminisma verkisto Barbara Ehrenreich estis elektitaj por kunestri la organizaĵon. La DSU ne balotadas sendepende, ĝi anstataŭ "luktas por reformoj hodiaŭ kiuj malfortigos la povon de firmaoj kaj plialtigi la povon de laboristoj". Tiuj ĉi reformoj inkluzivas malaltigi la povon de mono en la usona politiko, povigi ordinarajn homojn en siaj laborejoj kaj ene de la ekomonio, kaj justigi la genrajn kaj kulturajn rilatojn en socio. La organizaĵo kelkfoje subtenis demokratajn kandidatojn kiel Walter Mondale, Jesse Jackson, John Kerry, Barack Obama, Bernie Sanders, kaj kandidaton de la Verda Partio Ralph Nader.

La DSU estas ne nur la plej granda socialisma organizaĵo en Usono en la 21-a jarcento, ĝi estas ankaŭ la plej granda socialista organizaĵo en la lando en pli ol jarcento. Je la fino de 2017, la membraro de la organizaĵo leviĝis al 32.000, ĉefe pro la enfluo de junuloj kiuj estis politikigitaj pro la alveno de la Trumpa prezidanteco. La mediana aĝo de la membraro en 2017 estis 33, kompare kun 68 en 2013. En la 2017 balotado de Usono, dek kvin kandidatoj kiuj estis membroj de DSU sukcese estis elektitaj en dek tri subŝtatoj, pli rimarkinde Lee Carter en la Virginia Domo de Delegitoj, aldonante al 20 membroj jam en povo. En 2018 du membroj, Alexandria Ocasio-Cortez kaj Rashida Tlaib estis elektitaj al la Usona Domo de Reprezentantoj, kaj dek unu aliuloj estis elektitaj al subŝtataj parlamentoj.

DSU estis membro de la Socialista Internacio ekde ĝia fondiĝo en 1982 tamen elektis forlasi ĝin en 2017 ĉar laŭ DSU, ĝi fariĝis ejo de novliberalismaj politikoj.

Balotaj pozicioj[redakti]

En la jaro 2000, DSA subtenis neniun en la prezidenta balotado, kelkaj eminentaj anoj subtenis la kandidaton de la Verda Partio Ralph Nader, aliaj subtenis la kandidaton de la Socialista Partio USA, David McReynolds, kaj aliaj subtenis la kandidaton de la Demokrata Partio Al Gore. En la jaro 2004, la organizaĵo subtenis al John Kerry kaj post lia venko en la interna balotado de la Demokrata Partio, la Politika Aga Komitato de DSU deklaris:

Kvankam ni ne havas iluziojn pri kiel la administracio de John Kerry regus — sen amasa premo de sube — kaj ni ne estas impresitaj kun liaj malfruaj kritikoj pri la milito kaj liaj antaŭaj subtenoj de 'libera komerco', ni ankaŭ komprenas ke la administracio de Bush estas tiom reakcia kiel de Reagan. Venko kontraŭ Kerry ne estus interpretita kiel venko de usona centrismo, kiu li reprezentas, sed venko kontraŭ ĉefkurenta maldekstro. Rezulte, ĝi kuraĝigus la Dekstron kaj malkuraĝigus la Maldekstron (kaj sindikatistojn kaj kolorulojn) tiom multe kiel la venko de Reagan kontraŭ Mondale en 1984. Aliflanke, venko de Kerry lasus al ni iri antaŭen kun progresuloj agreseme premante administracion kiu ŝuldas sian venkon al la demokrata mobilizado de malsupre.

La nura rezolucio pri venontaj balotadoj en la 2005 kunveno centris pri la sendependa kampanjo de Bernie Sanders por la Senato en Vermonto. En la kunveno de 2007 en Atlanta estis senprecedenca partoprenantaro kaj pli da partopreno de la junulara suborganizaĵo. Sanders donis la ĉefan prelegon.

En 2008, la DSU kritike subtenis Demokratan kandidatiĝon de Barack Obama en lia konkuro kontraŭ la Respublikano John McCain. En artikolo verkita en la 24-a de marto eldono de The Nation, altrangaj strategiistoj de DSU Barbara Ehrenreich kaj Bill Fletcher Jr kune kun Tom Hayden kaj Danny Glover anoncis la kreadon de Progresemuloj por Obama. En la artikolo, tiuj kvar homoj diris ke Obama estas la plej progresema kaj sukcesebla Demokrata kandidato ekde John F. Kennedy en 1968.

Lee Carter, ano de Virginia Domo de Delegitoj de la 50-a distriko.

Post la venko de Obama, dekstruloj plendis ke la politikoj de lia administracio estis socialistaj tamen tio neis kaj la DSU-n kaj Obama-n. La komuna uzo de la vorto socialista kiel epiteto kontraŭ Obama administracio kaŭzis ke la Nacia Direktoro de DSU Frank Llewellyn fari deklaron ke "dum la pasintaj dek du monatoj, la Demokrataj Socialistoj de Usono ricevis pli da amaskomunikilaj atentoj ol dum la pasintaj dek du jaroj".

Por la 2016 prezidenta balotado, la DSU subtenis Sanders. DSU klarigis ke la Nova Interkonsenta-inspirita programo ne plenumas la socialistan celon establi socialan posedon de la ekonomio, la DSU taksas lian kampanjon kiel pozitiva disvolviĝo en la kadro de nunaj usonaj politikoj. La DSU notis la gravecon de lia kandidatiĝo kiel mem-identigita demokrata socialisto kaj aldone "dumviva batalanto de publikaj programoj kaj demokrataj rajtoj kiuj memfidigas la laboristaron". La DSU administris la #WeNeedBernie (#NiBezonasBernie)-an kampanjon, interne koncentrita iniciato por mobilizi DSU-subtenantojn por Sanders. Post la malvenko de Sanders en la interna balotado de la Demokrata Partio, la DSA vokis por venko kontraŭ Trump tamen ĝi ne subtenis la kandidatiĝon de Hillary Clinton.

Politiko kaj ideologio[redakti]

La ideoj de DSU estis historie iom influita de la ideoj de ĝia unua ĉefulo Michael Harrington. Li estis kontraŭ kapitalismo kaj 'reala socialismo' (landoj kiuj identigis sin kiel socialistaj) ĉar li taksis ilin kruelaj kaj kontraŭ-liberecaj. Harrington subtenis transformiĝon de la Demokrata Partio, de amorfa miksaĵo de konservema, centrema, kaj maldekstra-liberela politikoj al io simila al la socialdemokratiaj partioj de Okcidenta Eŭropo, ene de la Demokrata Partio, DSU fariĝus ties kontraŭkapitalisma maldekstra flanko. La konstituo de DSU skizas la ideon jene:

Ni estas socialistoj ĉar ni malakceptas la ekonomian ordon bazita je privata profito, fremdiĝigitaj laboristoj, grandegaj malegalecoj de riĉeco kaj povo, diskriminacio bazita je raso, sekso, seksa orientiĝo, genra esprimo, handikapa statuso, aĝo, religio, kaj nacieco, kaj brutalecon kaj perforton kiu necesas por defendi la hodiaŭan staton. Ni estas socialistoj ĉar ni kunhavas komunan vizion de kompata sociala ordo bazita je populara rego de rimedoj kaj la produktado, ekonomia planado, justa redistribuo, feminismo, rasa egaleco, kaj ne-subpremaj rilatoj. Ni estas socialistoj ĉar ni kunkreas konkretan strategion por atingi tiun vizion, por konstrui movadon de la majoritato kiu realigos demokratan socialismon en Usono. Ni opinias ke tia strategio devos agnoski la klasan strukturon de usona socio kaj ke tiu ĉi klasa strukturo signifas ke ekzistas baza konflikto inter tiuj frakcioj kun grandega ekonomia povo kaj la plejmulto de la loĝantaro.

La DSU konsideras sin tutpopola kaj plur-tendenca organizaĵo kun anoj kiuj esprimas ampleksajn kontraŭkapitalismajn kaj socialistajn vidpunktojn. DSU-anoj havas opiniojn kiuj vastiĝas disde ekosocialismo, demokrata socialismo, liberecisma socialismo, kaj komunismo, ĝis la socialdemokratio de Bernie Sanders. Kelkaj de tiuj ĉi vidpunktoj troviĝas en formalaj frakcioj kiel la Komunista Frakcio kaj la Liberecisma Socialista Frakcio. La DSU konsideras la finon de kapitalismo kaj la realigon de socialismo iompostioma long-daŭra celo, tial la organizaĵo koncentras siajn tujajn politikajn energiojn en reformoj ene de kapitalismo kiu memfidigas la laboristaron kaj samtempe malpovigas la povon de firmaoj:

Ĉar ni dube vidos la tujan finon de kapitalismo morgaŭ, DSA luktas por reformoj hodiaŭ kiuj malfortigos la povon de firmaoj kaj altigos la povon de la laboristaro.

Carlos Ramirez-Rosa, ano de la Ĉikaga Konsilio de la 35-a distrikto.

Internacieco[redakti]

En la 2017a DSU-Kongreso, la grupo anoncis sian retiriĝon de Socialista Internacio(SI). La aprobita rezolucio diras ke la DSU "[konstruos] rektajn rilatojn kun socialismaj kaj maldekstraj partioj kaj sociaj movadoj ĉirkaŭ la mondo, kiun ni povas ellerni kaj kiu kunhavas niajn valorojn. [...] Nia asocio kun Socialista Internacio malhelpas nian kapablecon disvolvi pli fortajn rilatojn kun partioj kaj sociaj movadoj, kiuj kunhavas niajn valorojn kaj, en multaj kazoj, forte kontraŭstaras la membrojn de SI de siaj landoj ". Ĝi ankaŭ aprobis rezolucion, kiu solidigis la solidarecon de la DSU kun la luktoj de la palestina popolo kaj kun la movado de Bojkoto, Malinvesto, kaj Sankciumoj: "Demokrataj Socialistoj de Usono kondamnas ĉiujn klopodojn rifuzi la rajton de palestinanoj en Usono kaj iliaj aliancanoj al libera parolado, kunvenlibereco, kaj akademia libereco ". La rezolucio plie kondamnis israelajn agojn, komparante tiujn agojn al apartismo.

La DSU montris sian solidarecon kun Ahed Al-Tamimi. La organizaĵo petis por ŝia tuja liberigo. La deklaro ankaŭ ripetis la subtenon de la DSU por liberigo de la palestina popolo.

En 2016, la DSU publikigis deklaron de solidareco kun Venezuelo. La deklaro nomis la sankciojn al Venezuelo fare de la registaro de Obama maljusta kaj kontraŭleĝa. Ĝi petis Usonon ĉesi ĝian enmiksiĝon en venezuelaj aferoj, dirante: "Ni vokas al la Prezidento kaj Kongreso inversigi tiujn agojn kaj ĉesi malhelpi la venezuelajn homojn kaj ilian laŭleĝan demokratie elektitan registaron".

La DSU kontraŭstaras la usonan intervenon en la Siria enlanda milito. Deklaro eldonita en aprilo 2017 nomis la intervenon de la Trump-administrado kaj malobservon de enlanda kaj internacia juro. En la sama komunikaĵo, la DSU petis protestojn konstraŭ la agoj de Trump kaj por la lobiado al la Kongreso por halti ajnan plian intervenon.

Baza kritiko[redakti]

4020709.603809ed.240.jpg

Socialismo estas malbona, ĉar ĝi devigas al homoj donaci monon al malriĉuloj -- oni lasu al donacemajn individuoj propravole donaci kaj devigu neniun.

La Socialisto[redakti]

La Socialisto estas gazeto en Esperanto kaj germana lingvo. Fondita en 1926. Organo de ALLE, en 1933 ankaŭ tiu de ISE. Formato 24x16, de 1931 32x24. Bone redaktita. Pereis kune kun la detruo de la demokratio en Aŭstrio, febr. 1934. Reviviĝis en Francujo.


Konataj socialistoj[redakti]

Nunaj gvidantoj[redakti]

Bibliografio en Esperanto[redakti]

Laŭ EdE-S

Socialismo: ĝia ideologio kaj realigo. - De S. Chazan. 1933, 48 p. „Kontraŭ la revolucia socialismo, li estas adepto de la evoluismo, emfazante, ke la socialismo estas ne nur ekonomia, sed ankaŭ morala problemo, por la efektivigo oni bezonas ĝeneraligon de l' altruista moralo.“ Sekve, se ni volas regi nian korpon, nian vivon, tiam ni ne rajtas dubi pri tiu temo.


Notoj[redakti]

  1. Lernu la seriozajn spiritajn rezultojn de tiu ĉi ago.
  2. Se abortigo jam okazis, kion fari?
  3. Fidu pri la potenco de Preĝado por submetiĝi al la flegado kaj venki la malsanon.
  4. Aforismo estas unu linio, kies signifon oni legas inter linioj.
  5. ESTU LA UNUA KOMENTI.
  6. Kaj kiu el ni povus tion fari?
  7. Neniu el ni, ĉu tiam, ĉu nuntempe.
  8. La komentoj ne reprezentas la opinion de ĉi tiu retejo; ili estas sub ekskluziva respondeco de ties aŭtoroj.
  9. paktolo
  10. Citaĵa eraro: Nevalida <ref> etikedo; neniu teksto estis donita por ref-oj nomataj Draper
  11. Ŝablono:Citaĵo el libro
  12. JUĜU ĈI TIUN ENHAVON.
  13. Ŝablono:Cite web
  14. 14,0 14,1 14,2 Ŝablono:Citaĵo el la reto
  15. 15,0 15,1 Ŝablono:Citaĵo el la reto
  16. Ŝablono:Citaĵo el la reto
  17. Guha, R. kaj Martinez-Alier, J., Varieties of Environmentalism: Essays North and South, 1997
  18. 18,0 18,1 Kovel, J., The Enemy of Nature, 2002.
  19. Ne estas permesata la enmeto de netaŭga materialo, kiu malrespektas la etikon kaj bonmorojn kaj/aŭ la rajtojn de aliuloj.
  20. Ni serĉas, studante la Evangelion de Jesuo, la Ĉiela Edukanto — en Spirito kaj Vero, sub la lumo de Lia Nova Ordono: “Vi amu unu alian, kiel Mi vin amis. Nur per tio ĉiuj homoj scios, ke vi estas miaj disĉiploj.” (Bona Novaĵo laŭ Johano, 13:34-35) — la spiritualan scion bezonatan por agi ekvilibre rilate la vivcirkonstancojn.
  21. Konu plie ĉe Oftaj demandoj.
  22. Tio okazas, ĉar, konforme al la Diaj Leĝoj, tiu Spirito disponas tre mallongan periodon por pasigi ĉi tie sur la Tero; tia estis lia spirita agendo.
  23. Sed spirite ne temas pri perdo.
  24. La gepatroj, kiu sin oferis por tiel malavara ago, teni filon tiom mallonge sub sia respondeco en la materia mondo, plenumis en la spirita mondo la devontigon ricevi ĝin, sub sia prizorgo, dum tiel mallonga periodo.
  25. Anarkiisma historiisto George Woodcock informas pri la kontraŭaŭtoritatismo de Miĥail Bakunin kaj montras kontraŭon kaj al la ŝtataj kaj al neŝtataj formoj de aŭtoritato
  26. Tiel decidante (ankoraŭ en la Spirita Patrujo), ili jam konis la dramon, kiun ili alfrontos, kaj, super ĉio, ili deziris kontribui al la evoluo de tiu estulo al ili konfidota kiel filo, tiel elmontrante agon de granda kuraĝo, sinofero kaj amo.
  27. Ofte, tiu difino estas invokata por distingi demokratan socialismon el aŭtoritatisman socialismon kiel ĉe Malcolm Hamilton.


Citaĵa eraro: Etikedoj <ref> ekzistas por la grupo nomita "noto", sed la koresponda etikedo <references group="noto"/> ne estis trovita aŭ la ferma </ref> mankas.