Skizofrenio

El Neciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Fluganta spagetmonstro.jpg

"Barbo potenca, sed kapo sensenca."

~ Zamenhof pri skizofreniulo

"Nur ĉar vi havas paranojon, tio ne signifas, ke oni ne persekutas vin."

~ Usona proverbo

"Man, kela jimatan ideadof äfluküpo, äsagom obes, das ilöfom ofi lienetiko"

~ Bob Lazar volapuke

"Irako fartas multe pli bone post la interveno de Usono."

~ George Bush montranta evidentajn signojn de skizofrenio

"Niaj virinoj regas nin."

~ Katono la pli enua skizofrenie pri virinoj

"La legantoj mem juĝu, ĉu temas pri kazo de skizofrenio en tiu partio, aŭ ĉu insidas iu manovro de la bonlingvanoj mem."

~ Civitano

Skizofrenio ne vere ekzistas; ĝi estas falsaĵo fare de la psikiatroj, por perforte manĝigi min per diverskoloraj piloloj. Akuzi pri frenezo tiujn, kiuj ne montras la moralajn valorojn aŭ opiniojn altruditaj de la socio ĉiam okazis. Dum la Mezepoko oni bruligis ilin akuzitaj pri herezo, sed jam de la fino de la 19-a jarcento aperas psikiatriistoj por zorgi la socion, je la servo de l' povo, pri uloj kiuj pensas malasame.

Kion oni vere volas estas droge regi mian cerbon, por ke mi ne povu komuniki kun la eksterteranoj, kiuj helpas mian batalon kontraŭ la Esperanto-movado. Por trompi la psikiatrojn kaj kontraŭstari ilian komploton, mi vendas la pilolojn al mia sendormeca amiko kaj aĉetas pli bonajn drogojn. Kiam mi eskapos ĉi tiun malliberejon kaj ekregos la mondon, mi rapide detruos ĉiujn malamikojn, kiuj faras tion al mi. Kaj ankaŭ mian patrinon. Kio? Ne, Panjo, mi neniam dolorus vin...

127594419540.jpg

Etimologio[redakti]

Efektive.

Laŭ mitologio, Aĥeno estas filo de Formaldehido kaj Lamio. Ci tiun jaron, samepoke, la Parizaj Esperantistoj festis la unuan datrevenon de tiu grandioza okazintajo.

Skizo estas malneta, rapide farita bildo aŭ prezento. Fo estas la 7-a litero de la Esperanta alfabeto kaj 12-a litero de la hungara. Reno estas duobla organo sidanta en la lumba regiono kaj sekrecianta la urinon. -io estas sufikso formanta nomon de lando aŭ regiono laŭ ĝia apartaĵo. Do skizo-f-ren-io estas lando de skizaj renoj en la formo de la litero F, kiuj kaŝe regas la mondon sed kulpigas la Reptilianojn.

Biblio[redakti]

Genezo 22

Post tiuj okazintaĵoj Dio provis Abrahamon, kaj diris al li: Abraham! Kaj tiu respondis: Jen mi estas. Kaj Li diris: Prenu vian filon, vian solan, kiun vi amas, Isaakon, kaj iru en la landon Morija, kaj oferu lin tie kiel bruloferon sur unu el la montoj, kiun Mi montros al vi. Kaj Abraham leviĝis frue matene kaj selis sian azenon kaj prenis siajn du junulojn kun si kaj sian filon Isaak; kaj li fendis lignon por brulofero, kaj leviĝis kaj iris al tiu loko, pri kiu diris al li Dio. En la tria tago Abraham levis siajn okulojn kaj ekvidis la lokon de malproksime. Kaj Abraham diris al siaj junuloj: Restu ĉi tie kun la azeno, kaj mi kun la knabo iros tien, kaj ni adorkliniĝos kaj revenos al vi. Kaj Abraham prenis la lignon por la brulofero kaj metis ĝin sur sian filon Isaak, kaj li prenis en sian manon la fajron kaj la tranĉilon; kaj ili iris ambaŭ kune. Kaj Isaak diris al sia patro Abraham: Mia patro! Kaj tiu respondis: Jen mi estas, mia filo. Kaj li diris: Jen estas la fajro kaj la ligno, sed kie estas la ŝafo por la brulofero? Kaj Abraham diris: Dio antaŭvidos al Si la ŝafon por la brulofero, mia filo. Kaj ili iris ambaŭ kune. Kaj ili venis al la loko, pri kiu diris al li Dio; kaj Abraham konstruis tie la altaron kaj surmetis la lignon, kaj ligis sian filon Isaak kaj metis lin sur la altaron super la ligno. Kaj Abraham etendis sian manon kaj prenis la tranĉilon, por buĉi sian filon.

Efesanoj 6:12

Ĉar nia luktado estas ne kontraŭ sango kaj karno, sed kontraŭ regantoj, kontraŭ aŭtoritatoj, kontraŭ mondpotenculoj de la nuna mallumo, kontraŭ la spiritaroj de malbono en la ĉielejoj.

Simptomoj[redakti]

6105.jpg
  • Halucinaĵoj: Laŭ Claude Piron, kies fantomo kantas en mia necesejo tra la tuta nokto, halucinaĵoj povas esti tre maltrankviligaj.
  • Iluzioj pri aludo: Por ke vi ne kredu ke Neciklopedio aludas al vi mem, ni faris liston de aluditaj esperantistoj en Neciklopedio.
  • Iluzioj pri propra graveco: Tiaj iluzioj estas tre malbonaj, ĉar ili malrapidigas la progreson de nia internacia lingvo, kiun iam parolos la tuta homaro.
  • Iluzioj pri parazitozo: Kia freneza iluzio! Parazitozo ne estas vorto! (Vidu artikolon Esperantist Conspiracy).
  • Lernado de planlingvoj: Tiaj stereotipoj ne ekzistus sen la interveno de politikaj kaj sociaj faktoroj, kiujn la amaskomunikiloj grandigas kaj disvastigas, sed kiujn ĉi tie analizi estus neeble. Ili ja supozigas subsojlan [sub-liman, subkonscian] influon kompareblan al tiu de reklamado kaj de politika propagando, bazitan sur nevola misinformado, kiu sin reproduktas mem, aŭtomate, jam unu jarcenton.
  • Paranojo: Ne sentu paranojon. Tion oni volas ke vi sentu! Kiam vi sentas paranojon, tiam oni jam trompis vin, kaj UEA povas sendi kaŝagentojn rekte al via domo. Vi ne donis al UEA vian adreson, ĉu? Jes? Ho, vi estas stultulo!
  • Pensa malordo: Pensa malordo estas blua malgreko de la disulistantino. Ne malordiĝu! Por malordiĝu vi devas unue ordiĝu. Vivu la Fundamenton! Ĉu vi konas la vojon? Ne konu! Strange, ĉu ne? Lasu min detrui la lingvon de l' poetoj. Ne faru el muŝo elefanto, malkaculo!

Idismo[redakti]

Ci tiu questionaro helpos vun determinari ka vu esas skizofreniiko.

  1. Ka vu pensas ke uli observas vun? Tiyuy esas agentoi di l' usana NSA. Vu ne necese esas fola.
  2. Ka stranja voco parolas al vu? Eltiyu esas Alexa. Eli ankeŭ observas vun.
  3. Ka vu devas glutari kontrepsikosayn medikamentoin? Farmacialay firmoi vendas oltiuyn ad chiomnoi. Vu ne necese havas skizofrenion.
  4. Ka vu pensas ke chiomno esas tote bona? Vu ya esas tote psikosika. Me gratulas vun!

Kaŭzoj[redakti]

Skrizofeniulo
  • Genetika heredo: se viaj gepatroj kaj ĉiuj viaj geavoj kredas, ke ruĝaj gnomoj persekutas ilin, ili verŝajne havas Daltonismon, ĉar la gnomoj estas verdaj.
  • Masturbado: Tio ja veras, sed mi neniam masturbas min. Mi ne devas ĉar mi simple fikas mian koramikinon, Princino Silvja.
  • Misuzo de drogoj: Bonŝance mi ne misuzas drogojn; mi uzas metamfetaminon ĝuste por ties ĉefa celo.
  • Problemoj dum gravedeco: Precipe se la graveda patrino aŭskultas la plej strangan muzikon de Ahasvero.
  • Psikiatroj: Skizofrenio estas malsano kreita de psikiatriistoj. Viziti psikiatriistojn estas unu el la plej grandaj eraroj en kiu senkulpe oni povas fali. Ili povas ruinigi vian vivon, eldevigi vin, detrui vian cerbon per murdigaj drogoj, lasi vin traŭmita por via cetera vivo aŭ eĉ malliberigi vin en siaj frenezulejoj. Ili neniam helpas nek "sanigas" neniun, ĉar ili ne povas nek ekzistas cele al tio. Ili nur diras stultaĵoj kaj ekonomie ekspluatas la "pacientojn".

Lingvo[redakti]

Ĉiuj Esperantistoj sendube rimarkis tuj, ke Gloso, GlosaEuro-Glosa estas planlingvo, elpensita kaj evoluigita de Lancelot Hogben (kiel Interglossa, Britio, 1943), Ronald Clark kaj Wendy Ashby (Britio, 1972-1992).

En la nuna versio, glosa estas izolanta lingvo, t.e., sen fleksio aŭ kunmetaĵoj.

Intergloso, InterglosaInterglossa estas planlingvo proponita de Lancelot Hogben (1895-1975) en la libro Interglossa en 1943. Ĝi havas vortaron plejparte grekdevenan kun gramatiko angleca/ĉineca/piĝineca. En 1963, Hogben proponis Esencan Mondan Anglan kaj forlasis intergloson.

Ĉirkaŭ 1981 Wendy Ashby and Ronald Clark relanĉis la lingvon, kun kelkaj ŝanĝoj, kiel Gloson (Glosa).

Interglossa aspiras esti izolanta lingvo.

Alfabeto kaj prononco[redakti]

Interglossa uzas latinan alfabeton sen diakritikoj. Malsimilas al Esperanto: ae= /e/; c, ch kaj q havas la prononcon /k/; ph = /f/; rh = /r/; th = /t/; komenca x = /z/, aliloke havas la sonon /ks/; y = /i/.

En komenco de la vortoj oni ne prononcu la unuan konsonanton de l' grupoj ct-, gn-, mn-, pn-, ps-, pt-, ekscepte en la prefikso "pseŭdo-".

Ĉuj multsilabaj vortoj finas per vokalo.

La forta silabo estas la antaŭlasta se vorto finas per unu vokalo (billEta, permIto), sed en la antaŭ-antaŭlasta se la vorto finas per du vokaloj: (nEsia, orientAtio).

Morfologio[redakti]

La aŭtoro ne uzas tradiciajn nomojn (kiel substantivojn, verbojn, ktp) por klasifiki vortojn. Li proponas tutan alian nomenklaturon.

Estas 11 "pseŭdonimoj" el kiuj nur 4 rekte rilatas al pronomoj (mi = mi , tu = ci, na = ni, mu = plurala vi). La pseŭdonimo su komencas dependajn oracionojn.

Estas 6 demandaj, imperativaj, neaj kaj komparaj vortetoj.

Estas 396 substantivoj, sed la aŭtoro komprenas kiel "substantivon" nur la nomojn de konkretaj aferoj. La substantivoj ne havas kazojn aŭ pluralon.

Estas 20 "verbetoj", t. e., vortoj kiuj funkcias kiel verboj, verbaj adjektivoj aŭ abstraktaj substantivoj, nur ŝanĝante la pozicion en la frazo. Tiuj vortoj estas morfologie neŝanĝeblaj.

Estas 29 artikoloj. La aŭtoro nomas "artikolon" ne nur la artikoloj mem, sed ankaŭ la nombronomoj.

Estas 417 amplifikiloj, t.e., vortoj kiuj funkcias kiel adjektivoj, prepozicioj aŭ adverboj.


Nombroj (1-10): mono, bi, tri, tetra, penta, hexa, hepta, octa, nonnea, deca.

Sintakso[redakti]

La vortordo en Intergloso estas nepre SVO (subjekto, verbo, objekto). Modifa vorto(j) aperas post la modifita, "artikolo" antaŭ nomo, adverbaj vortoj antaŭ objektoj, malrekta objekto antaŭ la rekta. Ne estas ŝanĝo en vortordo en demandoj aŭ neado.

Ekzemploj[redakti]

Patro Nia: Na parenta in Urani; na dicte volo; tu Nomino gene revero. Plus tu Crati habe accido; plus u Demo acte harmono tu Tendo epi Geo homo in Urani; Na dicte petitio: Tu date plu di Pani a Na; plus Tu acte pardo plu malo Acte de Na; metro Na acte pardo Mu; Su acte malo de Na. Peti Tu non acte dirigo Na a plu malo Offero: Hetero, Tu date libero Na apo Malo.


  • U domi; su pre gene gravito; habe mega palaeo [La domo, kiu falis (aŭ kiu antaŭe suferis la agon de la gravito), estas tre malnova (aŭ havas grandan malnovecon)].
  • Un anthropi; su pre dicte re; non habe bio [La homo, pri kiu oni parolis (aŭ pri kiu antaŭe oni diris aferon), mortis (aŭ ne havas vivon)].
  • Un anthropi; mi pre vise; non habe bio [La homo, kiun mi vidis (antaŭe), mortis].
  • Un anthropi; na pre dicte de; non habe bio [La homo, pri kiu ni parolis, mortis].
  • Fe pre dicte a mi mega longo historio [Ŝi diris (antaŭe) al mi (ege) longan historion].
  • Mi date credito de bibli pan amico-pe de mi [Mi dediĉas ĉi tiun libron al ĉiuj miaj geamikoj].
  • U palaeo gyna in horta [Maljunulino (estas) en ĝardeno].
  • U gyna, mega tem apo auto anthropi [Virino, de multa tempo apartata de sia edzo].

Alfabeto kaj prononco[redakti]

Gloso uzas la latinan alfabeton. Jen malsamoj al Esperanto:

C= ĉ; Q= kŭ; SC= ŝ; X= ks/s.

Psikiatrio kaj psiĥeco[redakti]

Heaŭtoskopio estas psikiatria kaj neurologia koncepto, kiu koncernas la redubligan haluciniĝon por vidi la meman korpon de determinita distanco, kiu estas interpretita kiel simptomo de skizofrenioepilepsio.

Morfologio[redakti]

Post longa pripensado, longa kiel fazanvosto, mi alvenis al tiu ĉi saĝa konkludo, saĝa kiel Salomono mem, ke ne estas fleksio aŭ kunmetaĵoj en Gloso, sed oni uzas la vorteton -co ligita per streketo al vorto por formi adverbojn: homo-co (simile); fini-co (fine), seque-co (sekve). Oni uzas vorteton pe kun streketo por profesioj: Medika-pe (kuracisto), piske-pe (fiŝisto), krome, se oni volas indiki la sekson de profisulo oni enmetas -an (viro) aŭ -fe (virino): medika-an (vir-kuracisto), medika-fe (kuracistino). Sekve, kvankam grafike ne estus kunmetaĵo, fonetike jes. Aliaj (ne)kunmetaĵoj:

-an = vir-ulo (Suomi-an: finna viro);
-bo = vendejo (bibli-bo: "libr-vendejo");
-do = ejo ne venda (bibli-do: "librejo, biblioteko", sed fago-do: "restoracio"...);
-fe = ulino (Suomi-fe: finnino);
-pe = ulo (Suomi-pe: finno);

Krome, oni povas streketkunmeti substantivojn, kiel -lingua: Englanda-lingua (Angla lingvo);

Adjektivoj ne ŝanĝiĝas laŭ genro: karo patro (kara patro); karo matri (kara patrino).

Demandoj komenciĝas per Qe = ĉu: "Qe tu lekto u bibli?" (Ĉu vi legas libron?).

En Gloso estas artikolo U (aŭ UN antaŭ h kaj vokalo) kiu povas esti difinita aŭ nedefinita: u bibli (la libro, iu libro); un avi (la birdo, iu birdo).

Pronomoj[redakti]

Singularo Pluralo
mi (mi) na (ni)
tu (vi) vi (vi)
fe (ŝi), an (li), id (ĝi) mu (ili)

Nombroj[redakti]

0 ze (aŭ zero)
1 mo
2 bi
3 tri
4 tet (aŭ tetra)
5 pen (aŭ penta)
6 six (aŭ sixa)
7 seti (aŭ septi)
8 ok (aŭ okto)
9 nona
10 deka (aŭ mo ze)
11 mo mo
12 mo bi
20 bi ze
50 pen ze
100 mo hekto
1000 mo kilo

Specimenoj[redakti]

Patro nia[redakti]

Glose:
Na parenta in Urani; na volu;
Tu nima gene revero.
Tu krati veni;
Tu tende gene
akti epi Geo homo in Urani Place;
Don a na nu-di na di-pane;
e Tu pardo na plu mali akti.
Metro na pardo mu; qui akti mali de na.
E ne dirige na a plu moli ofere;
sed libe na ab mali.
Amen.
Esperante:
Patro nia, kiu estas en la ĉielo,
Via nomo estu sanktigita.
Venu Via regno,
plenumiĝu Via volo,
kiel en la ĉielo, tiel ankaŭ sur la tero.
Nian panon ĉiutagan donu al ni hodiaŭ.
Kaj pardonu al ni niajn ŝuldojn,
kiel ankaŭ ni pardonas al niaj ŝuldantoj.
Kaj ne konduku nin en tenton,
sed liberigu nin de la malbono.
Amen.

Kuracado[redakti]

8b0f.jpg
  • Elektroŝoka terapio: Oni ŝajne ne multe uzas ĉi tiun kuracon hodiaŭ. Ĝi konsistis en la pasado en pacienton de miloj da voltoj per enmeto de la fingroj en elektrajn konektilojn. Oni pensis, ke la elektro helpis pro tio, ke... hm... nu, oni pensis tion.
  • Medikamentoj: Kontraŭpsikoziloj, kontraŭdeprimiloj kaj regiloj de la humoro. Ili estas tre strangaj specoj de drogo, kiuj anstataŭ kaŭzi halucinaĵojn, faras la malon. Tial mi neniam prenis ilin.
  • Psikoterapio: Tio konsistas en sidado kun iu por lasi lin paroli ĝis la problemo evidentiĝas. Ĝi emas ne utili por skizofreniuloj pro tio, ke ili estas tro frenezaj.
  • Ekzorcismo: Oni vokas pastron, kiu ordonas, ke la demono en la skizofreniulo leviĝu. Oni malmulte uzas tiun kuracon, ĉar kio ordinare leviĝas el la paciento fakte estas nur verda kombato, kiu malpurigas ĉion.
  • Konstanta sekvado de la paciento: Kune kun observado kaj konspirado kontraŭ li. Tio ofte estas farata al la paranojaj skizofreniuloj. Ĝi neniel utilas sed estas tre amuza.

Bonaj aferoj pri skizofrenio[redakti]

Jen estas listo de la bonaj aferoj pri skizofrenio:

  1. Se vi aŭdas voĉojn vi neniam devas senti vin sola.
  2. Same se vi havas paranojon. Vi ĉiam estas akomponata de la personoj, kiuj observas vin.
  3. Se vi havas katatonion, tio reduktas viajn elspezojn. Gratulon!
  4. Se vi aŭdas voĉojn vi rajtas kulpigi ilin pri kio ajn.
  5. Se vi havas megalomanion vi neniam denove devos senti vin malplivalora pro tio, ke vi ne havas amikojn kaj pasigas vian tempon legante aŭ eĉ redaktante Neciklopedion.
  6. La vivo neniam estos teda por vi.

Famaj skizofreniuloj[redakti]

Vidu ankaŭ[redakti]

Ĉi tiu artikolo estas modifita traduko de artikolo el la hispana neciklopedio, originale pere de la angla versio.