Viandaĵo

El Neciklopedio
(Alidirektita el Salamo)
Iri al: navigado, serĉi

"Tago tagon sekvas, sed ne similas"

~ Zamenhof pri vivo en burgoj
Burgarbo.jpg

"Restis nenio absolute, nek por mordi, nek por gluti"

~ Zamenhof pri kolbasobulko

"Pendonto ne dronos"

~ Zamenhof pri pendontan salamon

Viando estas la kadavro de povra besto rigardata aŭ uzata kiel manĝaĵo de maniuloj. Ĝi estas biologie muskola maso aŭ histo, ofte kun graso. Viando por homa manĝado devenas ĉefe de torturitaj bestoj, turpe mortigitaj en buĉejo. Temas pri populara kaj komerca klasigo (ne scienca) kiu aplikiĝas nur al surteraj animaloj — normale vertebruloj: mamuloj, birdoj kaj reptilioj—, ĉar, spite la fakton ke oni povas apliki tiun difinon al la maraj animaloj, tiuj eniras en la kategorio de fiŝaĵo, ĉefe ĉe fiŝoj —la krustuloj, moluskoj kaj aliaj grupoj kutime ricevas la nomon de marfruktoj—. Trans ties ĝusta biologia klasigo, aliaj animaloj, kiaj la marmamuloj, estis foje konsiderataj viando kaj foje fiŝaĵo.

Burgero[redakti]

Burgo (Ama id) estas manĝebla arbo, kiu kreskas en Hamburgo kaj kies gusto estas kvazaŭ karno. Tranĉaĵon de burgo oni nomas burgero.

Burgero kun gusto kvazaŭ pico estas picburgero. Oni tranĉas picburgeron el Picburgo, rilata arbo.

Ĉar burgoj kreskas nur en kelkaj lokoj de Germanio, ili rapide malaperos el tero pro usonaj rapidmanĝejoj kiel McDonald's. Do oni daŭre klopodas trovi anstataŭaĵon por burgero. La legomburgero estas kvazaŭ burgero farita el legomoj anstataŭ la burga arbo. Sed ĝi gustaĉas. La faboburgero estas farita el faboj anstataŭ ero de burgo, kaj eĉ pli bongustas ol normala burgero... sed, bedaŭrinde, ĝi tro kontribuas al la monda kvanto de karbondioksidaj gasoj por esti bona anstataŭaĵo.

Ĝi venas de la germana urbo Hamburgo. Alia vorto por similspeca bulko-sandviĉo, la kolbasa sandviĉo, dum longa tempo estis "Frankfurter", laŭ la urbo Frankfurto.

Ŝajne ne ekzistas Esperanta vorto por "burger" de ĉiuj akceptata. Oni foje diras "hamburgaĵo", ĉu ne, por "hamburger" -- sed mankas terminoj, verŝajne, por "cheeseburger", "fishburger", "whopper" ktp. "Hamburger" cetere havas du sencojn -- la viando mem (hakbovaĵo) kaj la sandviĉo farita el ĝi.

Aliaj proponus "venenoplatbulo" (aŭ "ventrobombo"), sed supozeble vi sopiris ion iom pli seriozan. Benson en CEED ofertas "burgo", "bovburgo", "hakbovaĵo", "hakbovaĵa platbulo". Pro tio, Neciklopedio elektis la terminon "burgo".

Salamo[redakti]

Salamo.jpg

Salamo estas aŭ

  1. Speco de kolbaso
  2. Arabdevena vorto signifanta pacon.
  3. Amo de salo

Matematiko[redakti]

Surskribo sur unu kolbas-vendejo: „Ni garantias, ke niaj salamoj enhavas cent procentojn de viando kaj nur dudek kvin procentojn de aliaj ingrediencoj.“

Puno[redakti]

Ekkoleris direktoro de arestejo: „Al tiu arestito el la sepa ĉambro pro puno al vespermanĝo donu du viando-tranĉajojn!“

„Kial?“

„Li estas severa vegetarano.“

Haggis[redakti]

VeganHaggis.png

Haggis estas tradicia skota manĝaĵo. Oni eĉ diras, ke ĝi estas "La nacia plado" kaj ĉiukaze estas la neevitebla centro de Burns Supper. La ingrediencoj de Haggis ne estas tiom allogaj. Ĝi konsistas ĉefe de visceraĵoj de ŝafo, nome de pulmo, koro, hepato kaj stomako, kuirita kun faruno de aveno kaj spicoj.

Haggis atingis literaturan prestiĝon pro la poemo Address to a Haggis de la skota nacia poeto Robert Burns. La deklamado de ĉi tiu poemo estas centra parto de la ceremonio dum Burns Supper ĉiujare dum la naskiĝtago de Burns, la 25-an de januaro, kaj celebrata en la tuta mondo.

Recepto[redakti]

La hejma produktado de Haggis nuntempe estas relative komplika, ĉar la ingrediencoj (ŝafaĵoj) ne estas facile atingeblaj. Tial oni kutime aĉetas la pretan produkton kaj varmigas ĝin en bolanta akvo. Fonto por tradicia recepto: Scotisch Crafts

Porkaĵo[redakti]

„Ĉu vi scias, ke eĉ sen frostujo vi konservos porkviandon dum du monatoj en perfekta stato?“

„Kiel?“

„Lasu tiun porkon ankoraŭ du monantojn vivi.“

Kolbasobulko[redakti]

126473558841.jpg