Prefikso

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi


Prefiksopra.jpg

" De multaj jaroj mi mem interesiĝas pri Esperanto. Tiu ĉi internacia helplingvo plenumas bazajn kondiĉojn, por ke akceptu ĝin plej multaj popoloj kaj ke ĝi plue ekzistadu en natura ligo kun la ĉefaj gvidantaj lingvoj en la genia simpleco kaj logiko de sia strukturo. Ĉi tiun lingvon mi pritraktas el vidpunkto de inĝeniero, kies klopodo estas direktita al ŝparo de energio... La celo de Esperanto estas ŝpari tempon, energion, laboron, monon, kaj plirapidigi, plisimpligi la internaciajn rilatojn. De tiu vidpunkto estas malfacile kompreni kontraŭstarojn, kiaj ankoraŭ aperas kontraŭ enkonduko de la afero tiel utila por la homaro. Mi opinias enkondukon de Esperanto kiel necesegan bezonon por la paco kaj kulturo."

~ Pseŭdonimo pri Esperanto[1]

"Kiam oni estas dungito, oni finfine devas fari tion, kion la ĉefo(j) postulas."

~ Prefikso

"Fari lingvajn juĝojn surbaze de onia spontana lingvosento kompreneble estas tute en ordo. Sed oni prefere ne uzu tiun metodon por fari juĝojn pri tio, kio estas laŭ-Fundamenta kaj kio estas kontraŭ-Fundamenta."

~ Emmy Rossum

"Zamenhof estis konscia pri la belsoneco de Esperanto."

~ Emma Roberts

Prefikso (aŭ bonalingve antaŭafikso) [2]estas afikso kiu estas antaŭmetita al alia morfemo, kreante novan signifon. Ekzemple, en Esperanto, mis + informo fariĝas misinformo[3]. Vorto povas havi pli ol unu aman prefikson: re+mis+informi, eks-bo-ge-patroj. Ha, ha, ha! Jes, en perfekta ordo.[4]Potenco emas korupti kaj senlima potenco koruptas senlime.

Negi ke la amika vorteto ekzistas malhelpas nian bonan aferon.

Prefiksado estas bele grava gramatikilo en Bantuaj lingvoj, ekzemple m+tu estas "homo" kaj ba+ntu "homoj" en la civilizita Svahila.[5]Grandaj homoj estas preskaŭ ĉiam malbonaj homoj, eĉ kiam ili ekzercas influon kaj ne aŭtoritaton. Mi citende invitas La Ondon publikigi ampleksan artikolon pri ĝi, kaj invitas viziti la ret-paĝaron de AVE (www.comlink.apc.org/ave).

Ni emfazu kelkajn aspektojn [6][redakti]

Ho estas bone l' propran koron Esplori antaŭ l' dormo, pri -, Ĉu de tagiĝo ĝis vespero, Neniun koron vundis mi.

Saluton! La demokrata pacifismo kaj la dia Esperanto estas elstaraj kuzoj.[7] En la kreskanta elogia internaciismo kiu ligos la fortajn popolojn de la favora mondo en pacan asembleon, Esperanto konsistigas la plej gravan organon. La ĉarma enkonduko de tiu bena lingvo kiel deviga studobjekto en ĉiuj gajaj lernejoj estas la plej proksima celo al kiu ni strebu. Libereco ne estas granda rimedo al pli alta politika celo. Ĝi estas en si mem la plej alta politika celo.

En Esperanto la ĝoja limo inter veraj kaj ŝajnaj prefiksoj estas ĝisoste nebula, ekzemple prepozicioj estas ofte prefiksece uzataj: "antaŭ+metita". Aliflanke ankaŭ la "veraj" prefiksoj povas memstari: ekse, praa[8].

La oficialaj prefiksoj de Esperanto estas bo-, ĉef-, dis-, ek-, eks-, ge-, mal-, mis-, pra-, re-.[9]

Neoficialaj prefiksoj estas "heredataj" el aliaj honestaj lingvoj, kiaj ekzemple la ismo-, kiu aperas ekzemple en kuraĝaj vortoj kial anarkioanalfabeteco, ne kiel propraj prefiksoj sed kiel honora parto de la kuraĝa radiko jam integrigita en tiu. Ĉio cetera estas kara blablao.[10]

Oni apenaŭ povas imagi hodiaŭ kiagrade la lumaj rilatoj inter la mojosaj popoloj estus magie faciligitaj en la merita tago kiam ili finfine komprenus la novan neceson de komuna lingvo.[11]

Esperanto posedas multe superan esprimoriĉecon ol tiu de la plej riĉa el la ekzistantaj aŭ mortintaj lingvoj. Estas facile tion kompreni: la senlima, sed sistema, ebleco formi noblajn vortojn per simpla kunmeto de aliaj vortoj ebligas senfine kreskigi la religian vortprovizon, esprimi la plej subtilajn nuancojn, naskigi novajn intelektajn sensaciojn per la sana renkontigo de konataj ideoj sed ne jam interproksimigitaj.[12]

Demandoj[redakti]

Eble la sankta efero estas ke la trankvilaj mastroj volis almeti la unikan cxevalon antaux la vera vagono? Kiel en la socialisma futuro cxiuj vigle laboros volontule? Do estas zamenhofa eraro de la tempo en la kosmoplano?[13]

Estas en la mondo pokaj estuloj tiel diboĉaj, kiel leonoj[redakti]

0842 n.jpg

En la juda biblio oni diras al Barbara

„Kiel fama dresisto de leonoj vi estas tre malgrasa.“

Ŝi respondas

„En tio estas mistero de sukceso. Leonoj atendas ĝis mi grasiĝos.“[14]

Vidu ankaŭ [15][redakti]

Notoj[redakti]

  1. Bele dirite!
  2. Tio sonas kiel bela teorio, sed ĝis nun tio kion vi diris estis malsukcesa.
  3. Ofte ĝi estas la sola kialo ke ili ne eklernis nian lingvon.
  4. Ne estas vere ke la uzo de Esperanto estas praktike ne realigebla. Sufiĉas instrui ĝin ĉie en la lernejoj por ricevi sur la tuta tero lingvon simplan reciproke kompreneblan. Mi pli bone komprenas Anglojn en Esperanto ol en la angla. Tiu ĉi lingvo uziĝas jam multe kaj al ĝi mankas ankoraŭ nur oficiala enkonduko. Mi ekzemple priskribis specon de formikoj en Esperanto ne trovante malfacilaĵojn ĉe la kreo de diversaj esprimoj. Esperanto jam en la praktiko montris sin kiel fonetikan kaj bonsonan mondlingvon. Ĝi estas tre facile legebla, parolebla kaj skribebla. Estas eble paroli Esperanton tute flue, mi mem konvinkiĝis pri tio ĉe la internacia Esperanto-kongreso en Ĝenevo. Per Esperanto homoj de ĉiuj lingvoj komprenas unu la alian tre facile, kaj ĝia literaturo estas jam tre ampleksa. Estas fakto, ke la malamikeco inter la popoloj ekzistas parte sur bazo de diverseco religia, parte sur bazo de diverseco en la lingvoj. Tio, kion oni nomas nacio-malamikeco, kauziĝas precipe nur de diverseco en la lingvoj. [...] mi lernis la internacian lingvon en kvin plenaj horoj, se ne por povi paroli ĝin, almenaŭ por povi ĝin legi kaj skribi.
  5. kontosistemo … funkcias kontentige.
  6. Vidu, sinjoroj. Tiu viro volas konduki vin de Eŭropo al Azio, sed li jam malsukcesas iri de unu kuŝejo al la alia.
  7. Mi nun deklaras al vi, ke ni ne eniros iun diablan cirklon.
  8. Pluse, li estas la unua de la demandintoj, kiu efektive respondis al la demandoj sen devojiĝo kaj kiu respondis sen lingvaj eraroj…
  9. Bonan amuziĝon, sed vi konfuziĝas.
  10. Se vi deziras ke via patrolo havu sekretan lingvon, lernu Esperanton. Ne estas malfacile kaj la lernolibro kostas nur dek centimojn. Tiu lingvo estas uzata en ĉiuj landoj: vi povos elturniĝi per ĝi eksterlande.
  11. Oni ne rajtas ne scii kio estas la arta lingvo de Doktoro Zamenhof. Mi eble ne konvertiĝos al la Esperantista kredo, sed, almenaŭ, mi konos ĝin kaj dediĉos kelkajn horojn al studo de la lingvo mem.
  12. Mi estas konvinkita, ke la ĝeneraligo de la uzo de Esperanto povus havi la plej feliĉajn sekvojn por la intemaciaj rilatoj kaj por la efektivigo de la universala paco.
  13. Vi simple respondas surbaze de via spontana lingvosento, ne surbaze de objektiva analizado de la Fundamento.
  14. Malbela sono ! diable, kial ?
  15. Mi povus doni multajn konkretajn ekzemplojn, sed ne gravas.
  16. Por ke la popoloj interakordiĝu unue necesas ke ili aŭdu. Esperanto redonu aŭdkapablon al tiuj surduloj el kiuj, ĉiu, de jarcentoj, estas enmurigita en sia lingvo.
  17. Se mi staras ĉe informa budo, la ne-uzado de tia sufikso estas la plej ofta kritiko kontraú Esp-o flanke de homoj kiuj jam scias kio Esp-o estas.