Opuntia ficus-indica

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi
Nek io, nek alio.

"Mi povus uzi ankorau aliajn vortojn, speciale por vi persone."

~ Bengalurano

" Ĉu ne plu funkcias la stranguloprotektilo?"

~ Keralano pri la supra diraĵo

"Tre bone. Kaj?"

~ Hanumano

"Li ŝvitas ankoraŭ super la alfabeto."

~ Kaŝmirano

"Tipa reakcio."

~ inventinto de nigra pulvo

"Kial la e-istoj ne kritikas tion?"

~ iu pri Opuntia ficus-indica

"Kredu min, kvankam mi estas viro, mi scias purigi necesejon."

~ Freneza Ĉevalo

"Haleluja! Ekzistas ja tamen analizoj kaj pripensoj!"

~ Kiprano

Opuntia ficus-indicanopalo estas specio de kakto kiu delonge estis kultivoplanto grava en agrikulturaj ekonomioj ĉie en aridaj kaj duonaridaj mondopartoj. Ĝi eble estas indiĝena el Meksiko.

Kresko[redakti]

1231.jpg

Ĝi estas uzata ĉefe kiel fruktofruktlegomo. La plej multaj kuirartaj referencoj al opuntio rilatas al tiu specio. Laŭ Alexander von Humboldt, ĝi estis indiĝena vorto el Hispaniolo prenita en la hispanan lingvon ĉirkaŭ 1500 p.K.[1]

Kaktoj estas bonaj kultivaĵoj por sekaj areoj ĉar ili efike ŝanĝas akvon en biomason. O. ficus-indica, kiel la plej ĝeneraligita el la kultivitaj kaktoj </S3>, estas hodiaŭ same grava en Meksiko kiel maizo kaj la tekila agavo. Ĉar Opuntia specioj hibridiĝas facile [2], la natura origino de O. ficus-indica supozeble estis Meksiko pro la fakto ke ĝiaj proksimaj genetikaj parencoj estas trovitaj en centra Meksiko[3]

Uzoj[redakti]

La fruktoj de Opuntia ficus-indica venditaj en Maroko.

La plej komerce valora uzo de Opuntia ficus-indica hodiaŭ estas la grandaj, dolĉaj fruktoj, nomitaj "tunas". Areoj kun signifa kultivado inkludas Meksikon, Hispanion, Sicilion kaj la marbordojn de Suda Italio, Grekio, Libio, Tunizio, Maroko, Alĝerio, Egiptujo, Saud-Arabio, Jemeno, Israelo, Ĉilio, Brazilo, Turkio, same kiel en Eritreo kaj Etiopio kie la frukto estas nomita "Beles" [4].[5] En Sicilio, kie la opuntifrukto estas konata kiel ficudinnia, la kakto kreskas kaj nature kaj kultivite al alteco de 4-5 metroj. En Hispanio la planto estas uzata kiel natura muro inter bienoj.

La plantoj floras en tri apartaj koloroj: blanka, flava kaj ruĝa. La floroj unue aperas en frua majo ĝis la somerkomenco en la norda duonglobo, kaj la frukto maturiĝas de aŭgusto ĝis oktobro. La frukto estas manĝata, krom la dika ekstera dorneca haŭto, post malvarmiĝado en fridujo dum kelkaj horoj. Ili havas guston similan al suka, speciale dolĉa akvomelono. La helruĝa /purpura aŭ blanka/ flaveca karno enhavas multajn malgrandegajn malmolajn semojn kiuj estas kutime glutitaj, sed devus esti evititaj per tiuj kiu havas problemojn digestante semojn. Opunti-konfitaĵoj kaj -ĵeleoj estas produktitaj el la frukto, kiu similas fragojn kaj figojn en koloro kaj gusto.

Meksikanoj uzis Opuntion dum miloj da jaroj por fari alkoholaĵon nomitan "colonche".

En la centro de Sicilio, en la Provinco de Enna, en malgranda vilaĝo nomita Gagliano Castelferrato, opuntio-aromigita likvoro estas produktita nomita "Ficodi", kun aromo iom kiel medicina aperitivo.

En la fruaj 1900-aj jaroj en Usono, la opuntiofrukto estis importita de Meksiko kaj mediteraneaj landoj por kontentigi la kreskantan populacion de enmigrintoj alvenantaj de Italio kaj Grekio. La frukto perdis sian popularecon dum la mezaj 1950-aj jaroj, sed repopulariĝis ekde la malfruaj 1990-aj jaroj, pro la enfluo de meksikaj enmigrintoj.

Lastatempe, la brutarindustrio de la Sudokcidento de Usono komencis kultivi O. ficus-indica kiel freŝan fonton de furaĝo por brutaro. La kakto estas kultivita kaj kiel furaĝofonto kaj limobarilo. Brutaro evitas la akrajn spinojn de la kakto kaj ne devagas de areo enfermita per ĝi. Indiĝena opuntioprovizo estis uzita dum pli ol jarcento por nutri ilin; la rakioj povas esti bruligitaj for por eviti buŝvundojn. La kaktokusenetoj, de kiuj la brutaro manĝas, estas malriĉaj je seksubstanco kaj kruda proteino, sed estas utilaj kiel aldono dum sekperiodoj.[6] Aldone al la nutreco, la malsekecenhavo praktike malnecesigas trinkigi la brutaron kaj la homan fortostreĉon ĉi-rilate.

Meksikaj kaj aliaj sudokcidentaj loĝantoj manĝas la junajn kladodiojn[7], kutime plukitaj antaŭ ol la spinoj malmoliĝas. Ili estas tranĉaĵigitaj en striojn, senhaŭtigitaj, kaj frititaj kun ovoj kaj jalapeño, servitaj kiel matenmanĝoregalo. Ili havas teksturon kaj guston kiel fazeoloj.

Kielentutkija Jouko Lindstedtin mukaan esperantoa puhuu Suomessa äidinkielenään kymmenkunta ihmistä.

En Malto, likvoro nomita Bajtra [8] estas faritaj de tiu frukto, kiu povas esti trovita preterkultive en preskaŭ ĉiu kampo. Sur la insulo de Sankta Heleno, la opuntio ankaŭ donas sian nomon al loke distilita likvoro, Tungi Spirit.

Aliaj uzoj inkludas uzadon kiel ingredienco en adobo [9].[10]

Opuntia ficus-indica [11] estas kultivita en nopalejoj por funkcii kiel gastigantplanto por kobitido -insektoj, kiuj produktas dezirindajn ruĝajn kaj purpurajn tinkturfarbojn. Tiu praktiko originas de antaŭkolombaj tempoj.[12]

La planto estas konsiderita fispecio en partoj de la Mediteranea Baseno pro sia kapablo disvastiĝi rapide preter la zonoj en kiuj ĝi estis origine kultivita. En la hebrea, la planto estas referita kiel "sabres. " Kiŝkaŝta, ĉefa rolulo en israela infantelevidaĵo el la 1970-aj al 1980-aj jaroj, "Ma Pit'om", estis granda, parolanta opuntio-marioneto.

La altaj niveloj de seleno en Opuntia estas kompareblaj al tiuj trovitaj en Kruciferacoj[13]

La frukto de Opuntia ficus-indica povas kaŭzi mallakson se konsumite kun la semoj, sen la semoj ĝi estas laksiga.[14]

Inĝenieristika profesoro kaj teamo de esploristoj de la Universitato de Suda Florido eltrovis ke muko de la opuntiokakto funkcias kiel natura, ne-toksa solvilo por naftopoluoj.[15]

Vidu ankaŭ[redakti]

Notoj[redakti]

  1. Dankon pro la demandoj kaj se iu havas plu demandojn al mi, ne hezitu demandi ilin al mi!
  2. Sako alenon ne tenas, ĝi baldaŭ elvenas.
  3. Tio estas finfine vere kredinda motivo.
  4. Ne, ne konsideru mian komenton tro serioza – eĉ se vera!
  5. Post alkutimiĝo doloras disiĝo.
  6. Tamen ne ĉiam apoganto.
  7. Sed ne tio estas la problemo.
  8. Keinotekoisella kielellä esperantolla on maailmanlaajuisesti vain noin tuhat äidinkielistä puhujaa, mutta lahtelaisessa perheessä sitä puhutaan kotikielenä
  9. Mi ne havas ideon tuj.
  10. Ne serĉu kulpulojn.
  11. Nun, tamen, ne gravas personoj kaj personaj sentoj.
  12. Ricevi grizan haron, ne vidinte altaron.
  13. Bela paro por altaro.
  14. Li ŝtelas de najbaro, por doni al altaro.
  15. Ni ĉiuj devas kunlabori por savi la Esperanto-movadon.