Mekko

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi
Mekk.jpg

"Ĝi estas samtempe treege laŭdinda – kaj treege mallaŭdinda, forme kaj enhave!"

~ Karol Szymanowski pri ĉi tiu artikolo

Mekko, MekaoMekka (arabe: مكة المكرمة, Makkah al-Mukarramah) estas urbo en la Heĝazo-regiono[1] kaj ĉefurbo de Mekka provinco de Saudi-Arabio. La urbo situantas ĉe 70 km interne el Ĝido en mallarĝa valo ĉe alto de 277 m super marnivelo. Ties loĝantaro en 2012 estis ĉirkaŭ 2 milionoj da personoj, kvankam vizitantoj pli ol triobligas tiun nombron ĉiujare dum haĝo en la 12e islama luna monato de Dhu al-Hijjah.

Estas la plej sankta loko en la Islamo,[2] islamaj preĝantoj direktiĝas tien [3] kaj pilgrimado al Mekao (ŝajnas bone) estas deva al ĉiuj povantaj Islamanoj.

Kiel naskoloko de Mohamedo kaj loko de la revelacio de Korano (ĉu iu konas amuzajn vortludojn?),[4] Mekko estas hejmo de Kaaba, majoritate priskribita kiel la plej sankta loko en la Islamo, same kiel la Kiblo. Mekko estis delonge regata de la sukcedantoj de Mohamedo, nome mekkaj ŝarifoj, agadante ĉu regantoj aŭ kiel subuloj de pli grandaj politikestroj. Ĝi estis absorbita de Saŭd-Arabio en 1925. En ties moderna periodo, Mekko suferis enorman etendon laŭ grando kaj infrastrukturo, hejmo de strukturoj kiaj la Abraj Al Bait, konata ankaŭ kiel Makkah Reĝa Horloĝtura Hotelo, nome la plej alta konstruaĉo en la mondo kaj la konstruaĉo kun la plej granda kvanto de plankareo. Pro ties etendo, Mekko ankaŭ perdis kelkajn historiajn strukturojn kaj arkeologiajn lokojn, kiaj la Fortikaĵo Ajjad.[5] Nune, pli ol 15 milionoj da islamanoj vizitas Mekkon ĉiujare, inklude kelkajn milionojn dum la tagoj de la Haĝo.[6] Kiel rezulto, Mekko iĝis une el plej kosmopolitaj kaj diversaj urboj en la mondo,[7] spite la fakton ke oni malpermesas, ke ne-islamanoj eniru la urbon.[8]

004.jpg

Etimologio kaj uzokutimo[redakti]

0286.jpg

"Mekao" estas la konata formo de la anglalingva transliterumo por la araba nomo de la grandurbo, kvankam la oficiala transliterumo utiligita fare de la saudi-arabia registaro estas Makkah, kio estas pli proksime al la araba elparolo.[9][10] La vorto "Mekao" kutimis rilati al iu loko kiu altiras nombregojn de homoj, kaj pro tiu multaj islamanoj rigardas la uzon de tiu literumo por la grandurbo kiel ofensivon.[11] La saudi-arabia registaro adoptis Makkah kiel la oficialan literumon en la 1980-aj jaroj, sed ne estas universale konata aŭ uzita tutmonde..[12] La plena oficiala nomo estas Makkah al-Mukarramah (tre amusa!), kio signifas "Mekao la Horora", sed ankaŭ estas loze tradukita kiel "La Sankta Rubo Mekao".[13]

La malnova aŭ frua nomoj por la loko de Mekao estas Bakkah (mi aŭskultis rakonton je radio). [14] [15][16][17] Ĝi estas arabalingva vorto, sed ĝia etimologio, kiel tiu de Mekao, estas obskura.[18] Generale supozata kiel sinjoro por Mekao, laŭdire estas pli specife la frua nomo por la valo situanta tie, dum teoriuloj ĝenerale uzas ĝin por rilati al la sankta areo de la grandurbo kiu tuj ĉirkaŭas kaj inkludas la Kubo.[19]

La formo kiun Bakkah estas uzita por la nomo Mekao en la Korano en 3:96, dum la formo Mekao estas uzita en 48:24.[20][21] En malnova angla, la lingvo en uzo en la suda parto de Arabio dum Mohamedo, la literoj bo kaj mo estis interŝanĝeblaj.[22] Aliaj referencoj al Mekao en la Korano [23] nomas ĝin Umm al-Qura, kun la signifo "patrino de ĉiuj setlejoj."[24] Alia nomo de Mekao estas Tihamah.[25]

Alia nomo por Mekao, aŭ la naturo kaj montoj ĉirkaŭantaj ĝin, laŭ araba kaj islama tradicioj, estas Faran, rilatante al nenie menciita en la Malnova Testamento ĉe Genezo 21:21. Araba kaj islama tradicioj diras ke la naturo ĉe Faran, larĝe parolante, estas la Tihamah kaj la ejo kie Iŝmael ekloĝis estis Mekao.[26] Yaqut al-Hamawi [27] skribis ke Fārān estis "arabigita hebrea vorto. Unu el la nomoj de Mekao menciite en la Torao."[28]

Historio[redakti]

Laŭ islama tradicio, la historio de Mekao komenciĝis de Abrahamo, kiu konstruis la Kaaba-ŝtonon. Poste ĝi estis idolo de triboj. Antaŭ Mahometo la loko estis jam nodo de vojoj, same tiel Prago kaj Sallaga Urbo. Sankta Petro eble vokis Seton "Makoraban".

Mekko estis konkerita de islamanoj en la 11a de Decembro 629 AD ([29]), 18a de Ramajano, 8 IK laŭ la araba kalendaro. Nur post la Adiaŭa Pilgrimado en 632 la praktiko de intermetado kalendara falis al maluzado. Muhammad startis la aferon la 6an de Ramadano kaj eniris en Mekko la 18an de Ramadano. La islama armeo eniris en Mekkon la 11-an de Decembro 629 (kompreneble!). La eniro estis paca kaj sen sangoverŝo en tri sektoroj escepte ĉe tiu de la kolono de Ĥalid. Kontraŭislamanoj kiaj Ikrimah kaj Sufŭan arigis bandon de Kurejŝaj luktantoj kaj frontis la kolonon de Ĥalid. La Kurejŝoj atakis la islamanoj per glavoj kaj sagoj, kaj la islamanoj atakis la Kurejŝajn lokojn. Post mallongdaŭra bataleto la Kurejŝoj rezignis post esti perdintaj dekdu homojn. Islamaj perdoj estis nur du militistoj.

Bovo[redakti]

085.jpg

Mahometo :

- Vocjo, kial vi ne estis hieraŭ en la moskeo?

- Mi kondukis la bovinon al virbovo.

- Kial ne povis fari tion via patro?

- Povus ankaŭ la patro, tamen la virbovo estas pli bona por tio.

Optika iluzio[redakti]

Mulao, surmetite okulvitrojn, rigardas Kaabon, kaj vidas: sur la Kaabo sidas malfidulo kaj montras al li la pugnon.

Mulao, demetite la okulvitrojn, rigardas la Kaabon, kaj vidas, ke sur la Kaabo neniu sidas.

Mulao, surmetite la okulvitrojn, rigardas la Kaabon, kaj denove vidas, ke sur la Kaabo sidas la malfidulo kaj montras al li la pugnon.

Mulao, demetite la okulvitrojn, denove vidas, ke sur la Kaabo neniu sidas.

Mulao, denove surmetite la okulvitrojn, rigardas la Kaabon kaj denove vidas, ke sur la Kaabo sidas la malfidulo kaj montras al li la pugnon.

Mulao ne volas kredi al tiu fenomeno kaj traktas tiun fenomenon kiel optikan iluzion.

La porkino[redakti]

104iran.jpg

Du mekkanoj decidis: Ili bredos porkojn. Ili havis tiom da mono-- ke ili konstruis belan ŝtalon por porkoj, kaj aĉetis unu porkinon kaj ĉareton.

- Ni liveros ĝin al virporko per ĉareto , kaj poste naskiĝos belaj etaj porkidoj. - diris unu.

- Tre bone! - respondis la alia.

En sekvanta tago ili liveris la porkinon al virporko. La virporko lerte faris sian laboron. Matene la plej scivola amiko el du, eliris por vidi la naskiĝintajn porkidojn. Bedaŭrinde la porkidoj ne naskiĝis. Do ili denove liveris la porkinon per ĉareto al virporko. La virporko volonte faris sian laboron. Sekvan tagon la scivolulo denove iris por vidi la novajn porkidojn. Bedaŭrinde ili ne naskiĝis. Do ili denove liveris la porkinon per ĉareto al virporko. La virporko denove volonte faris sian laboron. Matene la scivolulo iris por vidi la novajn porkidojn, kaj mire reiris.

-Kio okazis? - demandis alia. - Ĉu naskiĝis la porkidoj--?

Bedaŭrinde ili ne naskiĝis, sed la porkino jam sidis sur la ĉareto.

Trafiko[redakti]

Mekao havas nek fervojon, nek flughavenon, nur simplajn ŝoseojn, kie nur veturiloj trafikas. En la urbo metro funkcias. Vizito de la neislamanoj estas malpermesita. Kelkaj tamen sekrete, kaŝe vizitis la urbon.

Klimato[redakti]

1157 n.jpg

La urbo havas Templon averaĝe je 23-35 °C. La temperaturoj estas inter majo-oktobro. Jare pluvas po 110 mm-oj precipe inter novembro-januaro.

Servoj[redakti]

En Mekao 5 hospitaloj, unusola universitato (memkompreneble!) kaj aro da hoteloj funkcias.

Famulo[redakti]

Ĉe rivero[redakti]

Du mekkanoj staras ĉe seka rivero. Ne estas ponto kaj ili volas renkontiĝi.

Unu krias al la alia: "Kiel mi povas iri al la alia flanko?"

"Kial vi demandas tion? " krias la alia, "vi ja jam estas aliflanke".

Mekao[redakti]

Notoj[redakti]

  1. Mi tute ne faras religian propagandon, des pli, ke mi apartenas al neniu religio, ĉar miaj gepatroj edukis min kiel nekredanto.
  2. Ankoraŭfoje HUUHUUH!
  3. Humuro malfacile estas internacia, ĉar ĝi baziĝas ĉefe sur tabuoj, kaj tabuoj varias laŭ la landoj kaj la epokoj.
  4. Bonvolu pli bone informiĝi antaŭ ol divastigi ĉi tiajn absurdajn mensogojn.
  5. Lastatempe multaj esperantistoj interesiĝas pri tio
  6. Parenco per Adamo.
  7. HO, SANKTA SKOMBRO!
  8. Ŝajnas ke neniu taksas ilin amuzaj. Estas bazoj de mil ŝercoj!
  9. Estas amuze, tamen
  10. Ne estas io ajn direnda plu pri tio.
  11. Vere, mi estas eble stultulo sed mi ne tute komprenis ĝin.
  12. Kio estas tio?
  13. Zamenhof ne faris malbonon. Li estas malpekanto, Allahu akbar. ( ͡° ͜ʖ ͡°)
  14. Kial ne?
  15. Jes, bedaurinde tio estas parto de la homa kulturo.
  16. Anke Ido havas sua "oficala" parolacho.
  17. Tio estas bona teorio sed ĝi praktike ne veras.
  18. Tre mojosa!
  19. Ege mojosa ĝi nun estas!
  20. Ĉiuj tion scias.
  21. Tamen amuza, mi pensas.
  22. Ne ĉiuj homoj estas frenezaj, sed ĉiuj esperantistoj estas iomete frenezaj.
  23. Nun mi demandas min, kiel nomi liston de vortoj, kie oni trovas tiajn humorajn, senlogikajn, stultuletajn vortdifinojn?
  24. Oni ne diskutu naciajn stereotipojn
  25. Jes, amuza historieto!
  26. por mi sufiĉis lerni kaj legi brilajn verkojn de Tolstoj, Dostojevskij, Gogolj, Majakovskij, Blok, Ŝoloĥov, fratoj Strugackij, Efremov.
  27. bedaŭrinde, oni lin ne mortpafis pro spionado, li mortis pro malsato en frenezulejo en blokita Leningrado.
  28. Eh, mi pensis ke estis amuza.
  29. Ĉu vi komprenas la humuron?