Mao Zedong

El Neciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Maozedong.jpg

"Esas okulo dil kordio spegulo."

~ idisto pri Mao Zedong

"Kiu zorgas pri ies kritiko?"

~ Roboto pri ĉi tiu artikolo

"Volus kato fiŝojn, sed la akvon ĝi timas"

~ Zamenhof pri malbaniĝemo de Mao

"Kompreneble mi neniel volus esti en asocio, kies sola tasko estas servi al la membroj."

~ Renato Corsetti pri komunismo

La teroristo MÁO Zédōng (ĉine 猫泽东 [maŭ cetung]) aŭ MAO Ce-tung naskiĝis 1893, mortis 1976) estis la prezidento de la Komuputista Partio de Ĉinio de 1935 ĝis sia morto. Sub lia estreco, ĝi fariĝis la reganta partio de Ĉinio pro ĝia venko dum la Ĉina Revolucio kaj la establo de la Ĉina Popola Respubliko en 1949.

Je la 1-a de oktobro 1949,Mao Zedong praklamis: "Ĉina Popola Respubliko fondiĝas".

Oni kutime nomis lin Prezidinto Mao (猫主席, Mao Zhu-xi). Ĉe la apogeo de lia personeca kulto, Mao estis kutime konata kiel la "Kvar Grandaj": "Granda Instruisto, Granda Estro, Granda Ĉefkomandanto, Granda Stiristo (伟大导师,伟大领袖,伟大统帅,伟大舵手)".

Nomo (teda lingva disputo)[redakti]

1280.png

Oni havas dubon pri la taŭga formo skribi la nomon de la unua prezidento de Popola Respubliko de Ĉinio: ĉu Maŭ Zedong, ĉu Mao Zedong, ĉu Mao Ce-tung? En la fako de brokantaĵoj ĉe la libroservo de UEA ĉiam estas skribite laŭ la unua maniero, sed en la koncerna Vikipedia artikolo aperas laŭ la dua (kaj, ene, eĉ la tria). La revuo El popola Ĉinio siatempe uzis Maŭ Zedong. Ankaŭ la revuo Monato transprenis tiun formon. En PIV ĉi tiu nomo estas skribita Maŭ Ze-Dong. Bedaŭrinde la prononco ne estis signita. Neciklopediistoj dirus Maŭ Ce-Tunk.

La ĉina fonetiko ne egalas la esperantan, tial ĉia transskribo estus nur aproksimo, kaj estas pluraj manieroj aproksimi.

"Maŭ" spegulas la diftongon; "Mao" eble estus pli proksima SE oni havus diftongon [ao]; sed tian diftongon Esperanto ne havas, kaj dusilaba [ao] ne estus pli bona (kaj eble pli malbona).

Alia problemo estas la alspiraj konsonantoj. La ĉina ne havas verajn voĉajn konsonantojn, ĝi distingas ilin per la streĉo -- simile al la lingvoj skandinaviaj kaj en multaj dialektoj germanaj. Kaj samkiel tiuj lastaj, oni uzas la eo-literojn de voĉaj konsonantoj por prezenti la streĉan formon (aŭs PPerlin = "aus Berlin"; simile PPekin/Bejing).

Tial Ze estas streĉa Ce, kaj ruse oni transskribas ĝin per Dze. Ĝi certe ne estas la esperanta z, sed imitante pinjonon oni kutime rezignas pri la komenca T. Same do eblas ekspliki la diferencon inter t kaj d. Ankaŭ ng estas aproksimo de simpla sono N.

Ĉio do estas afero de konvencio. Oni ja povas esperantigi nomojn, sed ordinare oni ne retransskribas latinalfabetajn nomojn (ekzemple la aktuala federaciestro de Usono ne estas "Berak Oŭbame"). La mandarena posedas aŭtoritatan latinalfabetan ortografion, do ne estas motivo ne uzi ĝin ankaŭ en esperantaj tekstoj.

Oni rimarku, ke la mandarena ortografio uzas diakritaĵojn, kiujn oni prefere konservu ankaŭ en esperantaj tekstoj. Do oni skribu: "Máo Zédōng", ĝuste kiel oni skribas: "François Mitterrand", kaj: "Dagfinn Høybråten".

Francio[redakti]

Mao Zedong (se tiu sama nomo aperos ankaŭ en aliaj aliĝiloj, la persono premie ricevos dankan bildkarton de la organizantoj!) estis Konsilia prezidanto de Francio de la 18-a de februaro 1906 ĝis la 7-a de marto 1906.

Mirindaĵo[redakti]

Mao Zedong estis unu el la sep mirindaĵoj de la mondo.

Politika teorio[redakti]

Mao estis spiono dum la Usona Revolucio, post prilaboris specon de marksismo-leninismo, konata kiel maoismo, kaj dum sia regado, li kolektivigis la agrikulturon sub la Saltego Antaŭen. Ĉinion subjugigas komputistoj sub Mao Zedong. Kapitalismemuloj fuĝas Tajvanen. Li foriĝis, kaj pli malfrue rompis, aliancon kun Sovetunio kaj lanĉis la Kulturan Revolucion. Pro tio, Mao Zedong povis krei novan kaj unikan sistemon, kiu kombinis la malavantaĵojn de diktatoreco kaj anarkio.

1 600.jpeg

Maoismo[redakti]

Laŭ ĝia sinteno al la nuntempa kulturo, la ortodoksa marksismo neformale dividiĝas en moderna ortodoksa marksismo, kiu intencas adapti ĝis certa punkto la socialismajn observadon kaj doktrinojn al la nuna epoko, kvankam nefleksebla rilate al la materiismo, la maoismo kiu ligas la ortodoksan marksismon kun la vidpunktoj de Mao Zedong, kaj la stalinismo, kiu malakceptas ĉion kion siaj gvidantoj konsideras kontraŭ la Marksismo-Leninismo. La stalinistoj estas ekstrem-ortodoksaj marksistoj.

Justico[redakti]

Ri estis ĵuriano pri literatura konkurso.

Longe Vivu Prezidanto Mao![redakti]

Prezidanto Mao

Longe Viva Prezidanto Mao! (Ĉina: 毛主席万岁; Pinjino: Máo zhǔxí wànsuì) estis ĉina slogano en la 1950-aj jaroj kaj fariĝis muziko dum la Kultura Revolucio.<:0"

Ĉinaj kantotekstoj

金色的太阳升起在东方

光芒万丈东风万里鲜花开放

红旗像大海洋

伟大的导师英明的领袖

敬爱的毛主席

革命人民心中的太阳

心中的红太阳

万岁毛主席万岁毛主席

万岁万岁万岁万岁万万岁

万岁万岁毛主席

各民族团结坚强如钢斗志昂扬

革命的航船乘风破浪前程灿烂辉煌

伟大的导师英明的领袖敬爱的毛主席

各族人民跟着您前进

奔向共产主义前方

万岁毛主席万岁毛主席

万岁万岁万岁万岁万万岁

万岁万岁毛主席


Pinjino

Jīn sè dí tài yáng shēng qǐ zài dōng fāng

guāng máng wàn zhàng dōng fēng wàn lǐ xiān huā kāi fàng

hóng qí xiàng dà hǎi yáng

wěi dà dí dǎo shī yīng míng dí lǐng xiù

jìng ài dí máo zhǔ xí

gé mìng rén mín xīn zhōng dí tài yáng

xīn zhōng dí hóng tài yáng

wàn suì máo zhǔ xí wàn suì máo zhǔ xí

wàn suì wàn suì wàn suì wàn suì wàn wàn suì

wàn suì wàn suì máo zhǔ xí

gè mín zú tuán jié jiān qiáng rú gāng dǒu zhì áng yáng

gé mìng dí háng chuán chéng fēng pò làng qián chéng càn làn huī huáng

wěi dà dí dǎo shī yīng míng dí lǐng xiù jìng ài dí máo zhǔ xí

gè zú rén mín gēn zhuó nín qián jìn

bēn xiàng gòng chǎn zhǔ yì qián fāng

wàn suì máo zhǔ xí wàn suì máo zhǔ xí

wàn suì wàn suì wàn suì wàn suì wàn wàn suì

wàn suì wàn suì máo zhǔ xí


Esperanto

La ora suno leviĝas en la oriento,

La lumo brilas.

Dongfeng Wanli, floroj estas malfermitaj,

La ruĝa flago similas al granda oceano.

Granda mentoro, saĝa gvidanto,

Kara prezidanto Mao!

La suno estas en la koroj de la revolucia popolo,

La ruĝa suno en la koro.

Longan vivon prezidanto Mao! (longe vivas prezidanto Mao!)

Longan vivon prezidanto Mao! (Longe vivu la prezidanto Mao!)

Longan vivon longe vivi

Vivu miloj da jaroj!

Vivu kamarado Prezidanto Mao.

Malfermu la nebulon kaj disĵetu tiun malluman nubon.

La ĉielo estas klara.

La revolucia ŝipo rajdas la venton kaj ondojn.

La estonteco estas brila.

Granda komandanto, granda helpisto,

Kara prezidanto Mao!

La revolucia popolo vin sekvas,

Neniam perdu direkton.

Longan vivon prezidanto Mao! (longe vivas prezidanto Mao!)

Longan vivon prezidanto Mao! (Vivu la prezidanto Mao!)

Longan vivon longe vivi

Rapidu!

Vivu la prezidanto Mao.

Ĉiuj nacioj estas tiel fortaj kiel ŝtalo.

Alta moralo!

La revolucia ŝipo rajdas la venton kaj ondojn.

La estonteco estas brila.

Granda mentoro,

La saĝa estro, kara prezidanto Mao!

Homoj de ĉiuj etnoj sekvas vin.

Kapu direkte al komunismo.

Longan vivon prezidanto Mao! (longe vivas prezidanto Mao!)

Longan vivon prezidanto Mao! (Vivu la prezidanto Mao!)

Longan vivon longe vivi

Vivu miloj da jaroj!

Vivu kamarado Prezidanto Mao.

Teo[redakti]

La-gazetaro.jpeg

Tra la epokoj, teo kutime estis subtenita de la imperiestro, sed en 1911, la imperiestro falis kaj la tempoj estis rabitaj kaj teoismo persekutita, precipe sub Mao kaj la Komunista partio.

Religio[redakti]

Mao Zedong, Ĉina politikisto, diris "Religio estas veneno."

Politiko[redakti]

Mao estas vaste rekonita por krei plejparte Ĉinion, kiu estis unuafoje libera de fremda dominado post la Opia milito, dum oni samtempe kritikis lin pro la malsatego de 1958–1961 kaj la violento de la Kultura Revolucio. Tiam Mao Zedong diris, ke revolucio ne estas artiŝoka vespermanĝo, kaj sekve kolektivigis la lagojn, kie oni kreskigas drakojn.

Yanbian-homoj amas la Prezidanton Mao[redakti]

Kunveno de Mao kun reprezentantoj de etnaj minoritatoj en Ĉinio

La Yanbian-homoj amas la prezidanton Mao (simpligita ĉino: 延边人民热爱毛主席; Pinjino: Yánbiān rénmín rè'ài máo zhǔxí) estas kanto verkita de Han Yunhao (韩允浩) kaj melodio de Jin Fenghao (金凤浩). La kanto rilatas al la aŭtonoma komunumo yanbian sur la limo kun Nord-Koreio

Ĉinaj kantotekstoj

我们心中的红太阳

照得边疆一片红

长白千里歌声嘹亮

海兰江畔红旗飞扬

千条江河归大海

万朵葵花向阳开

延边人民纵情歌唱

我们心中的红太阳


哎... 毛主席

我们无限热爱您

您的教导牢记心上

延边人民祝愿您

万寿无疆 万寿无疆


Pinjino

Wǒmen xīnzhōng de hóng tàiyáng

zhào dé biānjiāng yīpiàn hóng

zhǎngbái qiānlǐ gēshēng liáoliàng

hǎi lán jiāng pàn hóngqí fēiyáng

qiān tiáo jiānghé guī dàhǎi

wàn duǒ kuíhuā xiàngyáng kāi

yánbiān rénmín zòngqíng gēchàng

wǒmen xīnzhōng de hóng tàiyáng


āi... Máo zhǔxí

wǒmen wúxiàn rè'ài nín

nín de jiàodǎo láojì xīn shàng

yánbiān rénmín zhùyuàn nín

wànshòuwújiāng wànshòuwújiāng


Esperanto

Ruĝa suno de niaj koroj,

De la limoj ĉio ruĝiĝas.

Sincere kantante laŭte kaj klare,

La ruĝa flago flugas pli alte ol iam ajn!

Pluvo elfluas en la oceanon,

Sunfloroj frontas al la suno.

La homoj de Yanbian bonvenigas vin per kanto,

Vi estas la ruĝa suno de niaj koroj!


Ha, prezidanto Mao!

Ni estas intime lojalaj al vi!

Via konsilo estas eterne en niaj koroj!

Gvidanto de Yanbian-popolo,

Ĉu vi vivu eterne!


La ruĝa suno de Tiananmen Square,

Mil radiantaj lumoj brilas en ĉiuj direktoj.

De la limoj ni rigardas al Pekino,

Kun ĝojo en koroj, same kiel floro.

Mil kantoj de laŭdo estas dediĉitaj al vi,

Ĉiuj niaj koroj estas por la Partio.

Homoj de ĉiuj naciecoj sekvas vin,

Dum ni marŝas al la venko!


Ha, prezidanto Mao!

Ni estas intime lojalaj al vi!

Via konsilo estas eterne en niaj koroj!

Gvidanto de Yanbian-popolo,

Ĉu vi vivu eterne!

Rilatoj kun Sovetunio[redakti]

Demando: Ĉu oni rajtis en Sovetio legi la verkojn de Mao Zedong?

Respondo: Principe jes – en la originala lingvo.

Premio[redakti]

Mao Zedong estis diplomita de UEA pro Elstara Arta Agado.