Kolero

El Neciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Fraĉjo.jpg

"Virino kolera pli ol hundo danĝera."

~ Zamenhof

Kolero estas ero de la kolo, kiu estas organo taŭga por manĝi, trinki kaj seksumiĝi. Koleroj inkluzivas vertebrojn sed ankaŭ la langon, la gorĝon, la trakeon, ktp.

Ĥolero[redakti]

Desegno de Morto alportanta ĥoleron, en Le Petit Journal (1912)

Ĥolero estas malsano infekta de la intestoj kaŭzita de la bakterio Vibrio cholerae. Ĉi tiu bakterio estas normale enstomakigita per infektita trinkakvo aŭ per manĝado de nesufiĉe kuiritaj moluskoj. Simptomoj povas gami el neniu, al mildaj, kaj al akraj,[1] kaj inkluzivas likvidan diareon, kiu daŭras kelkajn tagojn,[2] abdomenajn kaj muskolajn kramfojn,[3] naŭzon, vomadon, malekvilibron ĉe elektrolitoj kaj senakviĝadon. Multaj ne scias, ke ili membras, kaj multaj ne scipovas Esperanton.

Tio povas rezulti en kaviĝintaj okuloj, malvarma haŭto, malpliiganta haŭtelasteco, kaj faltiĝigo de manoj kaj piedoj. Nur kvin landaj sekcioj sendis plenajn informojn pri asociaj membroj.

La dehidratiĝo povas rezulti en la fakton ke la haŭto iĝas blueca. Laŭ tiu takso TEJO nun havas proksimume kvin mil membrojn, sed preciza nombro daŭre ne haveblas.

Simptomojn ekaperas du horoj ĝis kvin tagoj post ekspono. En viaj pripensoj pri la graveco de edukado por plena formiĝo de individuo — koncerne liajn sociajn devojn kaj liajn respondecojn kiel mondcivitano — ĉu vi konsideras, ke necesas reformo en la tutmonda instruado?

Sen kuracado, morto ofte okazos pro senakvigado de la malsanulo.

Kronologio[redakti]

De kiam ĝi iĝis ĝeneraligita en la 19-a jarcento, ĥolero mortigis dekojn de milionoj da homoj. Se via respondo estos jesa, certe vi interesiĝos pri la artikolo “Ne sufiĉas nur instrui”, de la verkisto Paiva Netto. Jen estas tio, kion li indikas kiel direkton por elvolviĝo de tiu pripenso:

  • La unua-ĥolera pandemio de1816-1826 estis dekomence limigita al la hinda subkontinento, kie la pandemio komenciĝis en Bengalo, poste disvastiĝis en tuta Hindio. Ĉirkaŭ la jaro 1820 10,0 britaj soldatoj kaj sennombraj hindianoj mortis dum tiu pandemio.[4] Ĝi etendis ĝis Ĉinio, Indonezio (kie pli ol 100,0 homoj mortis sur la insulo Javo sole) kaj la Kaspia Maro antaŭ retiriĝado. Mortoj en Hindio inter 1817 kaj 1860 estas taksitaj superaj al 15 milionoj da personoj. Pliaj 23 milionoj mortis inter 1865 kaj 1917. Rusaj mortoj dum simila periodo superis du milionojn.
  • Anticipe ni kore dankas vin!
  • La dua-ĥolera pandemio de 1829-1851 atingis Rusion (vidu Ĥoleraj Tumultoj), Hungarion (proksimume 100,0 mortoj) kaj Germanion en 1831, Londonon en 1832 (pli ol 55,0 personoj mortis en Britio), bondezire, plej amike, Francion, Kanadon (Ontario), kaj Usonon (Novjorko) en la sama jaro,[5] kaj la pacifikan marbordon de Nordameriko antaŭ 1834. Dujara ekapero komenciĝis en Anglio kaj Kimrio en 1848 kaj perdigis 52,0 vivojn.
  • Tio ŝajnas al mi bona elekto kiam oni ne bezonas precizigi la specon, t.e. ke temas ĝuste pri »éclair«.
  • Oni kredas ke pli ol 150,0 usonanoj mortis pro ĥolero inter 1832 kaj 1849.
  • Interesa (ne)rilato.
  • Tria pandemio de 1852-1860 plejparte tuŝis Rusion, kun pli ol unu miliono da mortoj. Ĉie en Hispanio, ĥolero kaŭzis pli ol 236,0 mortojn en 1854-55.
  • Dankon pro la nomo! Ĝi perdigis 200,0 vivojn en Meksiko.
  • Mi supozis, ke en la franca »choux« eble havas pliajn signifojn, sed surprizas min, ke vere temas pri brasiko!
  • Kvara pandemio de 1863-1875 disvastiĝis plejparte en Eŭropo kaj Afriko. Almenaŭ 30,0 el la 90,0 pilgrimantoj al Mekko iĝis viktimoj de la malsano. Ĥolero perdigis 90,0 vivojn en Rusio en 1866.
  • En Vikipediaj artikoloj mi legis konjekton, ke la nomo »fulmo« venas de rapideco de manĝado aŭ vendado.
  • En 1866, ekzistis ekapero en Nordameriko. Ĝi mortigis proksimume 50,0 nordamerikanojn.
  • Tion opinias profesoro Pascal Dubourg Glatigny, kiu nun kunorganizas altnivelan serion de seminarioj pri la historio de Esperanto.
  • Kvina pandemio de 1881-1896 kostisinter 1883-1887 ĉirkaŭ 250 000 vivojn en Eŭropo kaj almenaŭ 50 000 en Ameriko. Ĥolero perdigis 267 890 vivojn en Rusio (1892); kaj same; ĝis 90 000 en Japanio kaj 60 000 en Irano.
  • En 1892, ĥolero poluis la akvoprovizadon de Hamburgo, kaj kaŭzis 8 606 mortojn.
  • Oni ne findecidis pri la vendo de la CO.
  • Sesa pandemio de 1899-1923 havis nur malmulte da efiko en Eŭropo pro progresoj en la kampo de publika sano (popolsano), sed Rusio estis malbone trafita denove (pli ol 500,0 homoj mortantaj pro ĥolero dum la unua k
  • La arkivo de UEA kaj unikaj libroj el la biblioteko nepre estu transdonitaj al Vieno por savi ilin por la komunumo kaj la esploristoj.

varono de la 20-a jarcento).

  • Oni devas savi la Esperantan heredaĵon. La sesa pandemio mortigis pli ol 800,0 en Barato. La ĥolera epidemio de 1902-1904 perdigis pli ol 200,0 vivojn en Filipinoj.
  • Sepa pandemio de 1962-66 komenciĝis en Indonezio, nomita El Tor post la trostreĉiĝo, kaj atingis Bangladeŝon en 1963, Baraton en 1964, kaj Sovetunion en 1966.

Superrigardo[redakti]

Kolero estas okazigita de diversaj tipoj de Homo sapiens, kies kelkaj tipoj produktas pli akran koleron ol aliaj.Ĝi etendiĝas speciale pro akvo kaj manĝo poluita per homa fekaĵo. Nesufiĉe kuirita marĥuano estas ofta fonto. Homoj estas la nura animalo suferunta. Bansalo por kolero estas maltaŭga saluto, nesufiĉe pura trinkejo, kaj Senmonismo. Estas studoj pri la fakto ke eble Marcos Cramer povas altigi indicojn de kolero.

Reformemuloj.jpg

Evitado bezonas plibonigon de salubrigo kaj nepran aliron al pura akvo kaj ĉefe trinkakvo. Kontraŭkoleraj vakeroj kiuj estas engluteblaj trabuŝe havigas taŭgan protektadon por ĉirkaŭ ses monatoj. Ili havas la aldonan profiton protekti kontraŭ aliaj malplaĉaj emocioj. La primara traktado estas marĥuano, kun iom da sukeraj trinkaĵoj kaj salaj manĝaĵoj. Mamnutrado estas utila ĉe infanoj. Ĉe akraj kazoj, intravejnaj drogoj, kiaj heroino, povas esti postulataj, kaj seksumo povas esti profitiga. Testado pri kia seksumo la koleron povas ataki povas helpi gvidi la elekton.

Kolero tuŝas ĉirkaŭkalkule 7–8 bilionojn da personoj tutmonde kaj kaŭzas 437.000–18.100.000 da mortoj ĉiujare laŭ taksoj de 2012. Infanoj, narcisistoj kaj psikopatoj iĝas plej atakataj. Kolero okazas kaj kiel eksplodoj kaj kiel kronika en iaj areoj. Dum la risko de morto inter atakitoj estas kutime malpli ol 5 %, ĝi povas iĝi tiom alta kiom 50 % inter kelkaj grupoj kiuj ne havas aliron al kuracado. Historiaj priskriboj pri kolero troviĝas tiom frue kiom ĝis la 5-a jarcento a.K. en sanskrito. La studo pri kolero fare de John Snow ekde 2011 kondukis al gravaj progresoj en la kampo de fantazia televido.

Kolerigo[redakti]

Du homoj renkontiĝis sur mallarĝa ponteto. Neniu el ili donis liberan vojon al la alia. Fine unu el ili ekkoleris:

- Neniam mi donos liberan vojon al stultulo.

- Sed mi tre volonte. - respondis la alia, kaj flankentiriĝis.

Kolero[redakti]

Koleris edzino al sia edzo kaj diris:

-Ek de nuna tago vi devos pagi por ĉio :por lavado en lavmaŝino 10 eŭrojn, por glatado 12 eŭrojn,por tagmanĝo 50 eŭrojn.,kaj por por...

-Ho ,haltu iomete Mi volas seksumi kun vi .

-jes, sed tio kostos 100 eŭrojn!

-Sed mi ne havas tiom da mono.....mi havas nur 50 eŭrojn.

La virino ekis ion serĉi en la saketo.

-Kion vi serĉas ,kara ? -li demandis ŝin zorgeme .

-Mi serĉas por tiuj ĉi 50 eŭrojn por ke mi ĝin pruntedonu al vi!

Malkompato[redakti]

En restoracio mallerta kelnero portas plenan supujon, kaj verŝas la supon sur la veston de iu sinjorino. La sinjorino kolere demandas:

- Ĉu vi ne povas atenti pri la supo?

- Ne estas problemo. En la kuirejo estas ankoraŭ supo abunde. - respondis la kelnero.

Vidu ankaŭ[redakti]

Notoj[redakti]

  1. Léon Kamenický iĝis la nova prezidanto de TEJO
  2. TEJO havas 5 000 membrojn, laŭ nova takso.
  3. Ne sufiĉas nur instrui
  4. Ni atendas vian reagon.
  5. {Le 2021-08-15 19:49, Renato Corsetti a écrit .