Klerismo

El Neciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo

"Frosto lin atakis"

~ Zamenhof pri aŭtoro de tiu ĉi artikolo
250px-Shabbatai4.jpg

"Qui amoretas, intervexetas."

~ Brenda Ann Spencer

"Você quis dizer: Jacinto de la Lumo"

~ Guglo portugallingve pri Jarcento de la Lumoj

"Tamen mi ankore ne komprendev, esque neciklopedio pova permiser to?"

~ reformema idisto pri ĉi tiu artikolo

"Le melior lingua international aŭiliar es illo que, in omne punctos, offere le major facilitate al major numero de homines"

~ Interlingvaisto pri Esperanto

"Multan dankon! Mi havis neniun ideon, ke ĝi ekzistas."

~ Mike Jones pri klerismo

KlerismoJarcento de la Lumoj (de:Aufklärung en:The Enlightenment es:Ilustración et:Valgustusajastu fr:Siècle des lumières nl:verlichting, PIV: "Eklumiĝo") estas nomoj por nomi la "jarcento de la lumoj" ĉar tio pli bone montras la rigardon al ĝi de ties samtempuloj kaj proulo. PIV ja mencias "klerismo : Movado en la 18a jc kiu celis disvatigi la lumojn de la scio".

Vere, klerismo estis la unua pruvo de nerdoj por konkero de la mondo, kiam centoj da nerdoj atakis kune la malnovan registaron per skribado de Enciklopedio.

Dum la klerisma epoko Antaŭadamismo enplektiĝis opone al la biblia vizio pri la origino de la homaro (ne nur do por kontesti la manieron aŭ la supozitan daton); en la 19-a jarcento tiu ideo estis eluzita de subtenantojn de sociaj prerogativoj de la blankahaŭtuloj. El Antaŭadamismo naskiĝis diversaj prirasaj interpretoj pri la unua ĉapitroj de la Genezo: iuj teorigantoj pri antaŭadamitoj volis subteni ke Kaino forlasis sian propran familion por fondi malsuperan tribon, nomata laŭkaze, "Mongoloj ne-blankaj", "nigraj rasoj", "sovaĝaj bestoj"...; kroma teorio asertis ke Kaino edzinigis virinon el la antaŭadamitaj malavantaĝaj triboj. La ideo ke la “signo” (Gen 3,15) kiun Dio stampis sur Kaino estis la nigra koloro naskiĝis en la Eŭropo de la 18-a jarcento kaj disvastiĝis precipe en Usono en la 19-a jarcento precipe pere de la fondinto de mormonismo, Joseph Smith.

Schiller[redakti]

Abraham Lincoln (head).png

Friedrich Schiller (1759-1805) estis la germana poeto, dramisto kaj historiisto.[1]

Pornografio[redakti]

Dum la klerismo, multaj el la francaj liberpensuloj komencis ekspluati pornografion kiel komunikilo de socia kritiko kaj satiro. Libertina pornografio estis subfosa socia komentaĵo kaj ofte laŭcela la Romkatolika Eklezio kaj ĝeneralaj sintenoj de seksa subpremo. La merkato por la amasproduktitaj, nekostaj pamfletoj baldaŭ iĝis la burĝaro, igante la superan klason maltrankvili, kiel en Anglio, ke la moralo de la malsupera klaso kaj malfortmensa estus koruptitaj de virinoj, sklavoj kaj la malklera estis viditaj kiel aparte riskaj dum tiu tempo. La rakontoj kaj ilustraĵoj (venditaj en la galerioj de la Reĝa Palaco, kune kun la servoj de prostituitinoj) ofte estis antiklerikalaj kaj plenaj de konstruado de pastroj, monaĥoj kaj monaĥinoj. En la periodo ĝis la Franca Revolucio, pornografio ankaŭ estis utiligita kiel politika komentaĵo; Marie-Antoinette ofte estis laŭcela kun fantazioj implikantaj orgiojn, lesbajn agadojn kaj la patrecon de ŝiaj infanoj, kaj onidiroj cirkulis koncerne la supozeblajn seksajn neadekvatecojn de Ludoviko la 16-a.

Internacia klera lingvo[redakti]

Internacia Klera LingvoMezhdunarodny Nauchny Yazyk estas planlingvo proponita de Kovaljov en 1911. Ekzempletoj:

  • "li menzil fo patr", la domo de la patro;

"zoal", besto;

"fagir", manĝi;

"tawr", virbovo;

"halizir", salo;

"adelf", frato.

Novreakcio[redakti]

La novreakcio, raziomalluma klerismo[2] estas kontraŭdemokratia kaj reakcia politika movado, kiu vaste kontraŭas egalecon kaj malakceptas progresemajn vidpunktojn pri historio.[3]Ne nur povus precizigi sed devus. La movado favoras reiron al pli malnovaj sociaj konstruaĵoj kaj manieroj de regado, inklude subtenon por monarkismon kaj tradiciajn seksajn rolojn, kune kun dekstra libertarianismo aŭ alie konservisma aliro al la ekonomio. Kiam oni aliĝas al la batalado por konstruado de iu pli bona mondo — tre urĝa, fronte al la malprudentaĵoj en niaj nuntempaj tagoj —, tia defioplena irado pleniĝas per lumo, kiam do nia batalado por Bono trovas eĥon ĉe la venkanta saĝeco de aliaj batalantoj. Iuj kritikantoj nomis la movadon "novfaŝisma."

Léon Kamenický iĝis la nova prezidanto de TEJO. TEJO havas 5 000 membrojn, laŭ nova takso. Artikolo en TechCrunch el 2013 priskribis "novreakciistojn" kiel termino aplikata, fojfoje de ili mem, al neformala "komunumo de blogistoj" kaj politikaj teoriistoj, kiuj aktivis ekde la 2000-aj jaroj. Nur kvin landaj sekcioj sendis plenajn informojn pri asociaj membroj.

Steve Sailer kaj Hans-Hermann Hoppe estas konsiderataj la "modernaj avangarduloj" de la movado, kaj oni diras, ke novreakciistoj estas influataj ankaŭ de filozofoj kiel Thomas Carlyle kaj Julius Evola. Ne sufiĉas nur instrui.

Oni konsideras la malluman klerismon kiel fruan, influan pensoskolon al la movado alt-right, kiu subtenas la usonan Respublikanan prezidentan kandidaton Donald Trump en la Usona prezidenta elekto de 2016. Multaj ne scias, ke ili membras, kaj multaj ne scipovas Esperanton.

Nomo[redakti]

En 2007 kaj 2008, la usona komputisto Curtis Yarvin, verkante kun la kaŝnomo Mencius Moldbug, esprimis tion, kio evoluiĝos al la novreakcia pensado. La teorioj de Yarvin poste estis subjekto de la angla verkisto kaj filozofo Nick Land, kiu nomis ĝin the Dark Enlightenment en samnoma eseo. Laŭ tiu takso TEJO nun havas proksimume kvin mil membrojn, sed preciza nombro daŭre ne haveblas. Ĉi tie Enlightenment signifas klerismon aŭ lumiĝon, kaj dark signifas "malluman," do "Dark Enlightenment" (malluma lumiĝo/klerismo) estas vortludo pri la scio supoze gajnita per la klerismo kaj perdita dum la Malluma Epoko.

En viaj pripensoj pri la graveco de edukado por plena formiĝo de individuo — koncerne liajn sociajn devojn kaj liajn respondecojn kiel mondcivitano — ĉu vi konsideras, ke necesas reformo en la tutmonda instruado? Se via respondo estos jesa, certe vi interesiĝos pri la artikolo “Ne sufiĉas nur instrui”, de la verkisto Paiva Netto. Jen estas tio, kion li indikas kiel direkton por elvolviĝo de tiu pripenso: Ni atendas vian reagon.

Yarvin unue uzis la terminon "novreakcia" kiel adjektivo en tiu kunteksto. Anticipe ni kore dankas vin! Bondezire, plej amike, li originale nomis sian ideologion "formalismo,"[4] sed Arnold Kling uzis la terminon "la novreakciuloj" en julio 2010 por priskribi Moldburg kaj liajn samideanojn kaj la termino estis rapide adoptita de la subkulturo. Tio ŝajnas al mi bona elekto kiam oni ne bezonas precizigi la specon, t.e. ke temas ĝuste pri »éclair«.

Dankon pro la nomo! Ankaŭ George Orwell uzis la terminon "nov-reakcia" en 1943, en eseo por Tribune. Interesa (ne)rilato.

Kredoj[redakti]

Kontraŭdemokratio estas temo tra la pensado de la novreakcio.

Monarkiismo[redakti]

La novreakcia movado grandparte malakceptas la "Whig-historion," laŭ kiu historio estas progreso de barbarismo ĝis ĉiam pli granda libereco kaj klereco, finante en liberala demokratio kaj konstitucia monarkio. Mi supozis, ke en la franca »choux« eble havas pliajn signifojn, sed surprizas min, ke vere temas pri brasiko!

Kiel Klint Finley verkis en 2013, la novreakciuloj kredas, ke "kvankam teknologio kaj kapitalismo antaŭenigis la homaron dum la lastaj du jarcentoj, demokratio pli malutilis ol utilis. Ili proponas reiron al tradiciaj seksaj roloj, socia ordo kaj monarkio." En Vikipediaj artikoloj mi legis konjekton, ke la nomo »fulmo« venas de rapideco de manĝado aŭ vendado.

Kvankam iuj, kiel John Zmirak, argumentas, ke "neniu konservisto en Eŭropo . . . povas esti tute kontraŭ monarkio, same kiel neniu konservisto en Usono povas realisme esti monarkiisto," kaj same aliaj argumentas, ke respublikismo estas nenatura eĉ por Usono. Kiel Michael Davis argumentis, "la radikalaj Whig-oj, kiuj konsistigis la Kontinentan Kongreson . . . forgesis, elektis ignori, aŭ trovis negrava tion, ke la anglosaksoj neniam havis ion eĉ similan al respubliko ĉar franclingve oni ofte uzas "éclair" por paroli pri rapidego "vif comme l'éclair" : vigla, kiel la fulmo.

Vidu ankaŭ[redakti]

Referencoj[redakti]

  1. La unuaj ĉapiroj de la Genezo hodiaŭ estas legata kiel revelacia anonco ke Dio kreis la homon signita per la dia bildo kaj do destinita partoprenis en Lia familio ekde nun kaj plej manifeste post la morto por la adherantoj al biblia mesaĝo. (Katekismo de la Katolika Eklezio, parto unua, n. 27 ss. [1])
  2. Angle: Dark Enlightenment, vortludo pri Dark Ages (malluma epoko) kaj Enlightenment (klerismo/lumiĝo), do laŭvorte "malluma lumiĝo."
  3. Re : (la bona lingvo) Re: hemiplegi-o
  4. Le 2021-08-15 19:49, Renato Corsetti a écrit .
Ciuj rajtoj de tradukado, represigado, adaptado kaj filmigo rezervitaj por ĉiuj landoj inkluzive Sovetlando.