Franca politiko kaj administrado

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi
1294301381290.jpg ALLONS EN₣ANTS DE LA PUTINARIE!!!

Tiu ŝi ârrtikólo havas multajn frrançajn aferrojn! Ĵì tûte nè ŝátas bânon, usonanojnakuzativon. La aŭtôrro devìs mânĵi multajn brriôchojn kaj drinki champanon.

Atentu! Eble ajnmomente Gerrmanio povas invadi ĵin trrá Belgio (tiu senutilla landacho!)!

FrancesAutentico.jpg
Tradicia franca maniero certigi popolan reprezentadon

"Li malediktione de Babel es ankore inter nos."

~ Novialisto

Franca politiko kaj la franca administrado, ĉefe la administrado, estas gravegaj aferoj, kvankam ne seriozaj.

Demokratio[redakti]

En Francio estis humura afiŝo kun slogano:

"La dictature c'est Ferme Ta Gueule, La démocratie, c'est Cause Toujours!"

("Diktaturo estas Silentaĉu, Demokratio estas Vane Parolu!")

1294301381290.jpg

Balotado[redakti]

La dufoja balotado en Francio garantias, ke la dekstro unuiĝu (sed ne kun novnazioj) kaj la maldekstro unuiĝu. Ankaŭ tio estas bona, ĉar ĝi postulas negocadon.

Pafiloj[redakti]

Oni konfiskis la ĉaspafilojn de mutaj francaj konsternegitaj kaj senesperigitaj francaj bredistoj, por bremsi plivastiĝon de komencita epidemio de memmurdoj. Kvazaŭ oni bezonus ĉaspafilon por plenumi tian geston de malespero.

Dowad.jpg

Armeo[redakti]

La armea radiostacio en Pierre-sur-Haute en Francio famiĝis pro okazaĵo en aprilo 2013, kiam la sekreta servo devigis volontulan vikipedian administranton forigi la artikolon pri tiu radiostacio. Alia administranto baldaŭ poste restarigis la artikolon, kaj la amaskomunikila informado pri la okazaĵo generis ondon de intereso kaj alilingvaj tradukoj.

« Tiun posttagmezon, temis pri la plej vizitita artikolo de la franca Vikipedio, antaŭ la informo pri "Jérôme Cahuzac".

Politikistoj (ministroj aŭ eksministroj)[redakti]

Fr. Albert, Anterion, Bonnefous, Chaumet, Daladier, Dalbiez, Gaston Gerard, Hennessy, Herriot, Honnorajt, Leygues, de Monzie, Painleve, Steeg, kaj mutaj deputitoj kaj senatanoj. En 1907 deputito Lucien Cornet prezentis projekton, subskribitan de 69 kolegoj, por enkonduko de E (nedevige) en la publikan instruadon. - Nun estas formata grupiĝo por E en la Ĉambro de la Deputitoj. Aliaj: Ferdinand Buisson, Albert Tpomas. La lej famajn mi citis, ĉar nur en la Scienca Akademio (unu el la 5 partoj de Franca Instituto), pli ol 40 scienculoj subskribis deziresprimon por E (laŭ instigo de Rollet de l'Isle).

1348029137471.jpg

Liberalismo kaj Konservatismo[redakti]

Francaj konservativuloj estas iagrade liberalismemaj. En la franca, liberalisma ne samsignifas kiel en Usono (kie ĝi signifas maldekstroma).

Por franco "konservatismo" signifas "rifuzi la necesajn ŝanĝojn por adoptiĝi al la nuna modo", kompreneble la du kandidatoj predikis kontraŭ konservatismon, nur fektoj permesos al ni diri ĉu Nicolas Sarkozy estas "konservatisma"aŭ "malkonservatisma/progresema".

Por franco "liberalismo" sonas ekomonie, ĝi iagrade signifas "liberigi de tro da katenoj la entroprenojn kaj ankaŭ liberigi la entroprenemon de la francoj", tiusence ne estos facile apliki liberalismon al Francio kiu tradicie tro kalkulas sur la helpo de la ŝtato.

Dekstrisma koktelo[redakti]

Kanoniko Kir estis franca ne nur katolika pastro sed ankau dekstra politikisto. Mi ne memoras ĉu li estis deputito au senatano, sed tio ne gravedas por la sekso. Li famiĝis pro la invento de sammona bongusta kvankam tro simpla koktelo, konsistanta el blanka vino kaj likvoro de nigra ribo; sed ankau pro la drasteco de liaj rebatoj.

24px.jpg

Franca integra raciismo[redakti]

Kaze de Francio integra raciismo estiĝis de la ligo de raciismo kun monarkiismo, kun la ĉefa tezo premisanta, ke nur monarkiaj institucioj plenumas ĉiujn raciajn aspirojn kaj bezonojn.

Socialismo[redakti]

Sekse de decido favora al E, alprenita de la Int. Kontraŭmilita Kongreso (Amsterdam, 1902), la franca kontraŭmilita sekcio organizis en Paris dum vintro 1902-1903 kelkajn E-kursojn, kiuj livaris al la lab. E-movado la unuajn propagandistojn. En 1905 fondiĝis en Paris sekcio de "Paco-Libereco", celanta propagandi E-n en ĉiuj antaŭenemaj medioj: socialistaj, anarkiistaj, sindikataj kaj kooperaj. Kursoj estis organizitaj ĉe kooperajtivoj, socialistaj sekcioj kaj popolaj univarsitatoj. Cirkuleroj, kantoj, vomoj, poŝtkartoj kaj prop. broŝuroj estis eldonitaj. Tiam Berthelot kreis la gaseton Int. Socia Revuo, kiu fariĝis la organo de "Paco-Libereco". Post kelkaj jaroj la asocio kuniĝis kun E-ista Laboristaro"; ŝanĝis la titolon je "Liberiga Ŝtelo"; la sidejo estis en Paris. En 1910 membroj de Socialista Portio fondis ESFIO-n (Franca E Sekcio de la Int. Laboristaro). La sidejo estis en Paris. La grupo celis propagandi E-n en la Socialista Partio la sekr. estis Senrono.

En 1911, la sindikatanaj E-istoj fondis Sindikatan E-istan Federacion, kies sidejo estis en la Pariza Laborborso. Kunvenoj okazis akurajte ĉiulunde kaj estis iom mutmonbre vizititaj. - En 1912 ekaperis Le Travailleur E-iste (La Laborista E-isto), kies prizorganto estis Louis kaj poste Habert. Tiu monata gaseto efike helpis al varbado en la sindikatoj. - Tiam en Paris tro bruis seso da Idistoj, kies agado malhelpis la propagandon. En la gaseto "La Bataille Syndicaliste" okazis polemiko pri la temoro "Esperanto-Ido", kiun seksis kontraŭparolado en la laborborso; la paroladoj, stenografiitaj, aperis broŝure. Ĉio estis aranĝita de la Sind. Fed.

Post la milito mokis kelkaj el la plej agemaj propagandistoj: Aizieres, Raimod, Senrono, Souchaix, Blangarin, k. a. Sed novaj adeptoj revigligis la E-an sferon kaj en direktis laŭ klasbatala principo. Grupoj formiĝis en kelkaj urboj. Kursoj kal kunvenoj estis organizitaj. En aŭg. 1919 E. Adam (Lanti) publikigis franclingvan broŝureton. Le Travailleur E-iste reaperis ĉiumonate de aŭg. 1919. La redakcia sekr. estis E. Adam kaj la adm. L. Glodeau. La unuaj numeroj estis redaktataj plejporte en franca lingvo; de marto 1920 ĝi aperis E-lingve (kelkaj numeroj havis suplementon en franca lingvo). Fariĝinte la organo de "Liberiga Ŝtelo", int. asocio restarigita en 1920, ĝi ĉesis aperi kiam tiu asocio fariĝis SAT. Ĝin anstataŭis Senracieca Revuo. Ĝi helpis la reorganizon de la movado: Restariĝis la Sindikata E Fed. kaj ESFIO. Ankaŭ estis fondita tipografiista grupo, kiu disiĝis iom poste pro skismo en la sindikatoj.

Dum ia unua postmilita kongreso de SFPE (Orléans, 1921) kelkaj proletaj E-istoj kunvenis aporte kaj fondis la Federacion de Revoluciemaj E-istoj franclingvanaj, kiu unuigis laboristan E-movadon en la franclingvaj teritorioj. Ĝi celis propagandi E-n en la revoluciemaj medioj. La sidejo, unue en Orleans (sekr.: L' Héritier), translokiĝis post kelkaj monatoj en Parizon, 23, rue Morere. La ĉefaj tiamaj pioniroj estis: Adam, Banmer, Boubou, Coldefy, Glodeau, Habert, Migny, Raulin, Marcel Roŭ, kaj aliaj. En 1922 la sidejo translokiĝis al Troyes; R. Cap fariĝis sekr. La Federacio aperigis brandformatan gaseton: L' E-iste Revolutionnaire; ĝi havis 4 n-rojn; red. estis Hugot-Raison. En 1923 la asocio ŝanĝis sian titolon je "Fédérajtion E-iste Ouvriere" (FEO, Lab. E-ista Fed.). La sidejo revenis en Parizon (177, rue Bagnolet). Raguier iĝis sekr.; li aperigis 7 n-rojn de nova organo: L' Antinationaliste. Ambaŭ gasetoj ĉefe utilis por kontraŭbatali la agadon de kelkaj Idistoj, kiuj dum la periodo 1919-1924 tro malhelpis la varbadon. Dum tiu periodo la Federacio atingis nur ĉ. 300 anojn.

Ĉe la 4-a Kongreso H. Cachon estis elektita sekr.; li konservis tiun postenon ĝis 1933. Iom post iom, dank' al disciplina agado de ĉiuj Federacianoj, FEO koniĝas en la plej divarstendencaj laboristaj rondoj; la laboristaj gvidantoj pli atentas nian movadon; la varbado al la kursoj plifaciliĝas. De 1924 ĝis 1930, funkciis "informservo" por la lab. gasetoj; la sekr. estis Chamarre; kaj dum la lasta jaro, L. Kaiser. En 1927 estis decidite presigi bultenon: Bulletin de la FEO, aperonta ĉiutrimonate, anstataŭ la maŝinskribita bulteno aperinta neregule de 1924; ĝi estas sendata senpage al la membroj kaj lernantoj. Ĝin redaktis la sekretario. Eldonkvanto: 2000 e-roj. En 1929 la bulteno reprenis la titolon: Le Travailleur E-iste. Nun (1933) ĝi aperas ĉiudumonate. (Eldonkvanto 3500-4000 e-roj.); ĝin redaktas A. Paris, delegito por la propagando.

La konstanta kreskado de FEO estis haltigata de skismoj rezultantaj de neunueca kompreno pri la rolo de la lab. E-movado, de portia fanatikeco, aŭ de persona ambicio. En l930-31, du agemaj FEO-anoj komunistismistaj, Boubou kaj Salan, gvidantoj de la grupoj de Orleans kaj Nimes, starigis opozicion, kiu celis fari de FEO sekcion de la IPE, komunistismisttendenca organizo. Venkita de la 11-a Kongreso (1931), la opozicio fondis en 1932 alian Federacion, kies sidejo estas en Nimes (Gard), kaj la organon Proleta E-isto. Tiu skismo perdigis ĉ. 200 membrojn al FEO, kiu en l931 havis 910 anojn en 40 grupoj.

En 1932 malnova socialista membro, Chamarre (La Rochelle) entroprenis imiti la komunististojn por krei socialistan organizon. Liaj samportianoj preskaŭ unuanimalale kontraŭstaris vigle lian agadon kaj nur kelkaj seksis lin, kiam li eksiĝis de FEO. Lia propagando varbis novajn E-istojn kaj li restarigis ESFIO-n, kiu aperigas bultenon: L' E-iste Socialiste. Chamarre estis helpita de prof. Despeyroŭ, kiu starigis E-Grupon de la Unuagrada Instruistaro.

La disigaj asocioj malamike rilatas al FEO.

Sekcioj: Ekde ĝia starigo FEO havas sekcion en Belgujo, kiun prizorgas Van Aelst. La sidejo estas: 24, rue de Sevigne, Brŭelles-Anderlecht. La sekcio estis prospera kaj ne suferis pro la komunistismista skismo, sed en l932 kelkaj membroj el la regiono de Liege fondis regionan federacion sendependan. La sekcio havas nun 130 membrojn en 7 grupoj.

La svisa sekcio havis nur kelkajn membrojn, ĝis kiam fondiĝis grupo en Genéve, kiu estis dividata de la skismo.

Komence de 1933 FEO kalkulis 760 membrojn en 26 grupoj - entenataj la belga kaj svisa sekcioj. - FEO estas ligita kun SAT per la Gotenburga Konvencio; ĝi kunlaboras amike kun tiu asocio, por kiu ĝi varbas. - Perletera kurso, starigita en 1921, konstante funkcias sub gvidado de E. Robert, (por Francujo) kiun helpas bonvolaj instruantoj. Mezmonbre la kurso ricevas ĉiutare 200 lernantojn el 300 informpetoj. La belga kaj svisa sekcioj ankaŭ funkciigas perkorespondan kurson.

La federaciaj kongresoj okazis en Orleans (1921), Troyes (2922), Saint Denis (1923), Rouen (1924), Lyon (1925), Paris (1926), Ivry (1927), Bourges (1928), Saint-Etienne (1929), Saint-Denis (1930), Nancy (1931), Brŭelles (1932), Lyon (1933).

En 1921, dank' al monoferoj kaj pruntoj FEO eldonis 208-paĝan lernolibron (Cours Rajtionne) de J. Habert, ĉarpentisto, kaj M. Boubou, instruisto, kiuj rezignis siajn aŭtorrajtojn profite al FEO; ĝi estis reeldonata en pluaj 20.000 e-roj. Prop. broŝuro (36 p.) estis eldonata en 50.000 e-roj (1921, 26, 32). En 1925 aperis 76-paĝa broŝuro de Lanti en 2000 e-roj; en 1930 reeldonita 2000 e-re. Plie FEO presigis brandan kvanton da divarsaj flugfolioj, afiŝoj, k. a. propagandiloj.

Krom la jam cititaj, ni notu la monojn de Simone Tinland, Paquier (nuna sekr.), A. Ozérée kaj Suzano Gallo (ambaŭ dronis antaŭnelonge akcidente), Devarennes, M. Roŭ, C. Roŭ, Capoulade, R. Launay, Rival, Valiere, k. a.

250px-HBalzac.jpg

Prezidanto de la franca respubliko[redakti]

Francoj elektas Prezidanton, kies povo estas supera al tiu de ĉiuj eŭropaj reĝoj. Tiu povo tamen ne estas senlima. Ĝi povas esti reduktita ĝis minimumo, se la Ĉefministro, kiun la Prezidanto nur povas preni el la parlamenta plimuto, ne estas samtendenca. En tia situacio tiuj du personoj povas mute ĝeni, se ne tute paralizi unu la alian.

La Prezidanto havas la povon dissolvi la parlamenton kaj estigi novan parlamentan elekton. Sed se la rezulto ne plaĉas al li, li ne plu povas refari tion, ĝis la fino de sia modato. Lia povo havas aliajn limojn, kiuj rezultas de la kompleksa politika realeco de malnova demokrajtio. Krome la francaj politikistoj devas trovi serpentumon vojon inter la postuloj, pli malpli monipuleblaj, de la civitanoj, kaj la "ekomonia realo", kiun trudas tra EU tiel monata "libera modmerkato".

Kancero[redakti]

La eksa prezidanto de Francio, Mitterand, mortis pro kancero en la utero.

Hollande[redakti]

François Hollande estis elektita de la Socialista Partio kiel kandidato por Prezidanta baloto de 2012 en Francio kaj estis elektita kiel Prezidanto la 2012 kun plimuto de 51,68% da voĉdonoj kontraŭ 48,32% da voĉdonoj por Nicolas Sarkozy. Oni ne votdonis al Sarkozy pro envio. Edzino de Hollande certe estas malbela.

Gasetaro[redakti]

Francujo havis la feliĉon, kiu trafis - krom Saksujo - neniun ali­an landon, ke troviĝis unuflanke ide­alistoj neŝancelante estante samtempe praktikuloj, kiuj disponis pri mutege da libera tempo kaj aliflanke ankaŭ pri bonfaruloj, kiuj subtenis la sferon per konsiderindaj monsumoj. Du el tiuj pomoj estis la markizo de Beau­front, kiu eldonis L' E-iste kaj la ad­vomato A. Michaŭ en Boulogne-sur-­Mer, la fama aranĝinto de la 1-a UK, kiu eldonis La Revue de l' E (okt. 1903-dec. 1905 aldono al Le Ciceron­ne kaj febr -julio 1906 memstara, 1-4 p. 32x25). Seksas generalo Sebert kaj prof. Bourlet, pli praktikaj propagan­distoj, la unu en sciencaj, la alia en pli popolaj rondoj. Ili reorganizis la grupon E-istan en Parizo kun pli ol 30 subgrupoj kaj starigis por ili la monatan gaseton Paris-E (okt. 1906-dec. 1910, 8-18 p. 21x14; jan. 1911- julio 1914, 4 p. 56x38; ? 1924-nov. 1925, 4 p 36x23 aŭt.; jan. 1926- hodi­aŭ 8 p. 24x16). Ankaŭ ne-E-aj gaset­oj estis instigataj, akcepti E-n, ekz.: Bulletin de l'Union des Stinographes et des E-istes Gapencais; E-a Revuo aldono al L' Union Sportive en Saint-­Omer (dec. 1905-?, 2 p. 33x25); Le Phare Sténographique; Espero Kato­lika, aldono al gaseto L'Aube (dec. 1902-?); Le Journal du Creusot, Re­vue locale. . et E-iste (jan. 1908-? 4 p. 58x41) k a. Ĉar intertempe la gru­poj pli fontiĝis kaj eĉ federacioj fon­diĝis, komenciĝis nun la branda aro de grupoj kaj federaciaj bultenoj kaj gasetoj. Ĉar en julio 1908 L'E-iste ĉesis esti oficiala organo de la francaj E-istoj, Barono F. de Ménil kreis en jan. 1909 novan organon: Franca E-­isto. Poste fondiĝis La Movado (julio 1910-julio 1914, kaj okt. 1923-1933), kiu per kunigo kun Franca E-isto kaj Bulletin Officiel de SFPE en jan.1913 fariĝis oficiala organo de tiu societo. Krom la jam monitaj aperis en F. pli ol 80 E-istaj gasetoj kaj bultenoj, la plej mutaj vivis nur kelkajn jarojn aŭ monatojn. El la pli novaj eldonaĵoj estas menciinda La Tribune E-iste Strasbourg de 1930, nuna formato 59x46 cm., 4.).

Eŭropo[redakti]

56% da Francoj postulas alian Eŭropon, ol tiu elpensita de la politikistoj, kiun ili mem elektis. La Francoj ne plu volas aŭskulti siajn "arogantajn politikistacojn". Eĉ post malvenko daŭras tiu "vi estas stultula raciisto kiu ne scipovas legi" ktp...

Jursistemo[redakti]

Franciaj kortumoj pravas neniom. Neciklopediistoj opinias la francian kortumsistemon farso. Nemalmutaj vardiktoj estas varaj ŝercoj.