Eraro

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi

"Fon teknike vidipunta sey proyekta es realisibile yo nau."

~ Lingvadeplanetisto
Downlo.jpg

Eraro estas aro de eroj. Ĉu vi vere ne scias la signifojn de "aro" kaj "ero", idioto? Ho ve! I admit that I am feeling a tiny bit of anger about you. Why? Esperanto is an important part of my cultural identity. It's my everyday language with my beloved ones. It's the language I write my songs in. It's the language I dream and think in. It is also the language that defines a community I am part of. The way we are using the language, the idioms, the way we are using its grammatical features, all that is forming this feeling of belonging to a cultural community.

Now you come along and look up "eraro" on Neciklopedio. You, who has obviously ­– I can tell that from the way you are using the language ­– zero or closed to zero experience with the culture of Esperanto. You look up "eraro" and say: "What do you think?" To me this is a disrespect against Esperanto and its culture. The fact that Esperanto is probably the easiest language around, does not mean, that any beginner can do the very most difficult discipline of foreign-languageing as if it was some kind of exercise.

Esperanto deserves a little bit more respect. If you want to use Esperanto as a cultural language you have to be part of Esperanto's cultural community so that you can use the language appropriately. Well, if you want to contribute to the Esperanto community, fine. Still I expect readers, who want to read about the Esperanto community, that they have a certain amount of competence in the field they are reading about. Don't you think so? Do you think the Esperanto community has to welcome any reader? I don't.

So if you are looking up words on Neciklopedio, when you clearly have a lack of competence in Esperanto culture, and then ask in public for comments, I will comment, that I'd expect some basic competence, experience and understanding of Esperanto culture, when you want to read Neciklopedio.

So let me suggest something else as an exercise. I am an editor of Wikipedia (http://eo.wikipedia.org). How about writing an article about your professional topic in Esperanto. For that you don't even need competence in your professional topic, let alone competence in Esperanto culture. Quality issues due to language skills are generally no problem there. The learning effect is way bigger and still you make a contribution to the Esperanto community.

Alie[redakti]

Antaŭ eraro aŭ situacio malĝusta, kio devus esti nia sinteno, por antaŭenpuŝi la taŭgan solvon? Se ili estas personaj aŭ kolektivaj aferoj, oni devas tuje adopti pozicion de agnosko kaj fari la unuajn paŝojn por korekto de la eraro. Rekoni siajn malbonajn kvalitojn estas solvo kontraŭ la krizo.

Sensaca eraro[redakti]

Parolante pri la Textus Receptus ne eblas rezigni evidentigi eraron (unu el la multaj) evidentajn al ĉiuj. Oni vidu:

Textus Receptus 1Tim 3,16: “Sendube, granda estas la mistero de pieco: Dio manifestiĝis en la karno...”

Tekstus laŭ Westcott – Hort: “Sendube, granda estas la mistero de pieco: Li manifestiĝis en la karno...”

Kiu el la du tekstoj estas la ĝusta? Ne temas pri senvalora diferenco: en la unua (de la tekstus receptus) estas proklamita la dieco de la Filo, dum en la dua versio estas simple dirate ke la filo enkarniĝis (ne pensigante la problemon de la dieco) [1]

Ĉu eblas la solvo? Fakuloj atentigas ke la “Sanktaj Nomoj” en manuskriptoj estis kutime mallongigitaj. Ekzemple, Theos (greke ΘΕΟΣ) povis esti reduktita al la solaj konsonantoj "Teto Sigmo" (ΘΣ) kun streketo supre de la du literoj indikanta ke temas pri mallongigo.

En 1715 elstara bibliisto, Johann James Wettstein, analizante la Codex Alexandrinus, kiu tiam gardiĝis ĉe la British Library dum nun ĉe British Museum, ekrimarkis ke lineo superstaranta la du literojn estis markita per malsama inko ol tiu de la ĉirkaŭaj vortoj, kaj do ke tion faris alia skribisto en posta momento. Kiam tiu ĉi tion faris?

Por kompreni la kaŭzon de la eraro, necesas memorigi ke Codex Alexandrinus estas skribita onciallitere (nome ĉiuj literoj majuskle). La litero "Omicrono", majuskla, skribiĝas kiel nia okcidenta “O” dum la “Teto” skribiĝas kiel majuskla O kun horizontala streketo en la ovalo, Θ. Praktike la du literoj estas preskaŭ egalaj.

Plej atente plue observinte, la esploristo ekvidis ke la streketo kuŝanta meze de la ovalo reale ne estis parto de la litero sed nu filtrita el alia flanko de la malnova pergameno.

Praktike tiu vorto ne estis mallongigo de “Theos” (Dio) per la literoj Teto kaj Sigmo, nome ΘΣ, ili estas, male, vorto formita de omikrono kaj sigmo, nome ΟΣ, kiu signifas “kiu, tiu kiu”.

Kial la posta skribisto enmetis tiun streketon? Eĉ li, sed bonafide, kredis ke la du literoj estis mallongigo de Theos (ΘΕΟΣ) en kiu estis forgesita la horizontala streketo. Lia eraro produktis la eraron en la Erasma Textus Receptus. Ktp.[2]

Kauxzo[redakti]

Ni ne povas diveni la kaŭzon de la eraro. Ne utilas scii, ĉu verbo estas transitiva aŭ netransitiva por scii, ĉu ĝia subjekto devas aŭ ne esti en la nominativo, ĉar la subjekto de verbo kun finaĵo alia ol i nur povas esti en la nominativo. Oni ankaŭ lernas tre frue, ke epiteta adjektivo akordiĝas kun la substantivo, kun kiu ĝi rilatas. Se oni konsideras, ke la eraro estas misuzo de la akuzativo, oni povas diri, ke la eraro fakte estas du eraroj: 1) eraro pri la akuzativo kaj

2) eraro pri la akordo.

Pli probabla estas eraro pro kvazaŭrimo, kaj eĉ pli probable, ĉar la misa akuzativo ne aŭdiĝas, simpla tajperaro, kies korekto metas teknikan problemon.

Noto[redakti]

  1. La esperanta teksto de la Brita Eldono ŝajnas intence eviti la problemon tiel tradukante: "Kaj laŭ konsento, granda estas la mistero de pieco: Tiu, kiu elmontriĝis en la karno, praviĝis en la spirito”. Tia “Tiu, kiu monstriĝis en la karno” nenion pensigas pri la dieco de Jesuo. Nun centoj da fakuloj, diverskredaj kaj diverskonfesiaj, ŝarĝite de Paŭlo la 6-a, editoris la Novan Vulgaton, kiu certe fariĝos referencpunkto, kies efikoj jam vidiĝas en la novaj etnaj lingvoj (Vidu. ekzemple, tiun de la C.E.I = Itala Episkopara Konferenco). En la greka kaj, do, en la latina, la pasaĵo estas juĝata tiama liturgia himno, kies signifo eble daŭre estas necerta).
  2. . Ne ĉiuj opinias laŭ la konkludoj de Johann James Wettstein. Ĉiukaze, por kredantoj tio ne estas kaŭzo de dubo pri la dieco de Jesuo, ĉar tio kredero havas multegajn fontojn, ne lastan, la Tradicion kiu antaŭas kaj akompanas kaj helpiĝas je la Biblio (laŭ katolika tezo)