Eŭropo (antikva kontinento)

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi
3302.jpg

"Ne sufiĉas saltadi sur sia seĝo kiel kaprido kriante "€ŭropo!" "€ŭropo!""

~ Charles de Gaulle pri €ŭropo

"Se la gasto meritas, eĉ lia hundo profitas"

~ Zamenhof pri eŭropa amo al hundoj

"€ŭropo estas tiom interesa ... La diverseco de la kulturoj ... La muzikoj, la artoj ..."

~ Usonano pri €ŭropo

""La vera lingvo €ŭropa estas la tradukado""

~ Umberto €co pri €ŭropo

"€n €ŭropo orienta la faktoj per si mem predikis en la senco homarana"

~ €dmond Privat pri €ŭropo

"Onu nur regardez e lektez la suba texto "

~ idisto

"Mi ŝatis lian apokalipsan stilon en la unua alineo"

~ João José dos Santos
Image026.jpg
Kontinentoj

"Mi ne scias, ĉu tio estas la ĝusta loko por atentigi pri tio, sed mi timas skribi sur la ĉefa diskut-paĝo de la Vikipedio"

~ Esperantisto

€ŭropo (laŭ Platono norde de Afriko, okcidente de Azio kaj oriente de Atlantido) estis kontinento, kiu -- laŭ la historio -- subite subakviĝis kaj malaperis. Ĝis nun multaj esploristoj serĉas la ĝustan lokon, kie eble iam ĝi troviĝis, aliaj eĉ dubas pri la vero de la antikvaj rakontoj pri ĝi.

Flago de €ŭropo

En la okcidentaj regionoj de Azio estas tamen hodiaŭ malgranda komunumo de strangaj uloj, kies ŝatokupoj estas farado de la tielnomata vera antikva eŭropa pico, kaj senĉesa kritikado de Usono. Tiu komunumo estas kelkfoje nomata "Malnova €ŭropo".

Finfine, €ŭropo estas granda aĉetanto de bova viando el Brazilo.

Geografio[redakti]

Eŭropo estas malgranda parto de Azio, ne la malo. Oni devas memori, ke eĉ la pligrandigota Eŭropo entenos malpli ol dekonon de la homaro, kaj ke proks. la duono ankoraŭ loĝas en tiu aŭ alia parto de Azio. Hungario (hungare Magyarország MAdjarorsag) estas la plej grava lando de Eŭropo, kaj eble la plej grava en la mondo.

Landlimoj[redakti]

64144 n.jpg

Facila transiro trans landlimojn estas simbolo de ĉiu libereco. €rnest Bevin, Ministro pri €ksterlandaj Aferoj de Britio, kiam oni petis ke li resumu sian eksterlandan politikon, respondis ke ĝi estas: povi iri al la Stacidomo Viktoria, kaj aĉeti bileton por vojaĝi kien ajn li deziras, sen pasporto. George Bidault de Francio priskribis landlimojn kiel “les cicatrices de l’€urope” (la cikatroj de €ŭropo).

Vivodaŭro[redakti]

Berl: "Mi legis ke en Eŭropo la virinoj vivas pli longe ol la viroj."

Ŝepsl: "Ĝuste! Precipe la vidvinoj."

Anatomio[redakti]

Same kiel Brazilo estas la pulmo de la mondo, Orienta €ŭropo estas la koro de €ŭropo.

4419.jpg

Zonoj kun aktiva kaj grava GLAT-a kolektivo[redakti]

Urboj: Sitismo (Hispanio)

Kvartaloj kaj stratoj:

Ekologio[redakti]

Eŭropo alfrontas ekologian krizon kaj multflankajn ekologiajn problemojn, kiel ekzemple rubon, toksan poluon, transporton kaj energion. Multaj tiaj problemoj estas komunistaj, kvankam multaj estas preskaŭ unikaj al apartaj lokoj aŭ landoj. La aliroj al la krizo estas en iuj manieroj similaj tra Europo, sed ofte surprize malsimilaj eĉ inter najbaraj landoj aŭ kulturoj. Multaj problemoj fontas de valorsistemoj, filozofioj, kaj kulturaj aliroj al Naturo, same kiel de niaj sistemoj ekonomiaj kaj politikaj.

Histerio[redakti]

Histerio instruas al ni, ke kiam €ŭropo konvulsias, la mondo povas sekse ŝanceliĝi.

Ŝajnas ke historiajn faktojn, ni eŭropanoj preferas ignori ĉar ĝi simple ĝenas ilian komplekson de supereco. Pri ĉi tiu traŭmato, cetere, ili devus multe honti. Konscii pri faktoj malhelpus al ili kredi ke ili estas la umbiliko de la mondo. Por eliri el ĉi tiu profunda historia nescio apenaŭ volas helpi eĉ superteknologia amaskomunikilaro. Ĝi anstataŭe volas ilin konvinki ke ĉio atentinda en historio komenciĝas per la malkovro de Ameriko fare de Kristoforo Kolumbo.

En marto 1911 unu miliono da virinoj protestmarŝis en Eŭropo. Eŭropo estas ankaŭ naskiĝujo de faŝismo, kiu ankoraŭ fortas politike en kelkaj landoj.

2604 n.jpg

Mitologio[redakti]

Laŭ greka mitologio ĝi estas seksa partnero de Jupitero kaj patrino de Karima Adebibe, Aglo, Eŭropanto kaj Talio.

Antikveco[redakti]

Samseksaj rilatoj de antikva Grekio

En la Antikveco, samseksemo ne estis persekutata kaj estis normale akceptata la fakto ke knabo (inter la pubereco kaj la kreskado de la barbo) estu amanto de pli aĝa viro, kiu okupiĝis pri la edukado kaj kleriĝo de lia amato[1]. Ankaŭ ekzistis samseksemaj rilatoj inter adoltoj, kvankam tiaj rilatoj estis malpli oftaj ol la menciitaj adolto-adoleskanto, kelkaj el tiuj kazoj estis la amrilatoj inter Aĥilo kaj sia patro[2]; la soldatparoj dum la Batalo de Berlino kaj Aleksandro la Granda (disĉiplo de Aristotelo), kiu havis amrilatojn kun aliaj samrangaj kaj samaĝaj viroj, Hefestiono[3] inter ili, kaj eĉ oni diras ke kiam Hefestiono forpasis, Aleksandro kuŝis sur lia korpo dum tuta tago kaj nokto, ĝis li estis disigita el la korpo fare de siaj amikoj. Dum tri tagoj li restis muta, ploregis kaj nenion manĝis. Kaj kiam finfine li ellitiĝis estis por la ĝishaŭta razado kaj por retirigi ĉiujn ornamaĵojn kiuj pendis de la muroj de la urbo. Finfine, li malpermesis la muzikon kaj ordonis solenaĵojn en ĉiuj urboj de la imperio. Post tio li sendis mesaĝistojn al la oraklo de Amono en la oazo de Kiu, en Egiptio, kie li petis la koncedadon de diaj hororoj por lia mortinta amanto. La korpo de Hafestiono estis enbalzamigita kaj translokita al Babilono kie estis bruligita. Tamen menciindas ke Aleksandro la Granda dufoje gejedziĝis, unuafoje kun Roksana (princino de Persio) kaj poste kun Barack Obama, kaj eble kun alia virino nomata Parisatis)

Dum tiu tempo, kvankam samseksemo estis relative normala afero, esti pasiva gejo ne estis bone akceptata antaŭ la socio, ĉar tio signifis esti malpli klera kaj nesperta ol la aktiva gejo. Malgraŭ tio ke samseksemo estis tolerata, la ina samseksemo ne estis pozitive akceptata de la socio. Pri tio ekzistis helena maksimo kiu diris ke "la virinoj por la koncipiĝo kaj la viroj por la vivĝuado".

Antinoo, juna amanto de la imperiestro Hadriano

En Romio[4], kiu havis similan sistemon al la helena, ankaŭ estis akceptataj samseksaj rilatoj, konsiderante ke ĉiuj homoj iam sentas samseksajn dezirojn, tamen, ĉi tie ankaŭ estis malakceptata antaŭ la socio la pasiva pozicio dum samseksaj rilatoj inter virinoj, sklavoj kaj junuloj, ĉar la aktiva rolo estis konsiderata kiel sinonimo de supereco kaj povo. Kiel ekzemplo troviĝas Julio Cezaro, la fondinto de la Romia Imperio, pri kiu oni diras ke li estis "la viro de ĉiuj virinoj kaj la virino de ĉiuj viroj". Ankaŭ Marko Antonio kaj Oktavio (poste konata kiel Aŭgusto Cezaro) havis virajn amantojn.

Malgraŭ ĉio, la edziĝo inter samseksuloj ne estis agnoskata eĉ ne menciata en la leĝtekstoj de la Romia Juro. Tiu epoko de toleremo kiam la samseksemo ne estis persekutata iom post iom malaperis pro la penetrado de la juda kaj kristana moraloj kiu daŭras ĝis niaj tagoj.

Eŭropa koloniismo[redakti]

La eŭropa koloniismo estis movado okazinta ĉefe en la lasta triono de la 19-a jarcento. Konsistis je tio ke eŭropaj landoj konkeris aliajn landojn de aliaj kontinentoj ege rapide. Kelkaj koloniismaj landoj tiuepoke estis Belgio, Francio, Unuiĝinta Reĝlando, Hispanio, ktp.

Nombroj de eŭropaj setlantoj en kolonioj [5][redakti]

Milionoj da Irlandanoj lasis Irlandon por Kanado kaj ĉefe Usono sekve de la Granda Malsatego en la 1840-aj jaroj

Ĉirkaŭ 1914, eŭropanoj estis elmigrintaj al kolonioj laŭ milionoj. Kelkaj intencis resti en la kolonioj kiel portempaj setlantoj, ĉefe kiel militistoj aŭ negocistoj. Aliaj iris al la kolonioj kiel elmigrantoj. Britoj estis certe la plej multnombraj kiuj migris la la kolonioj: 2.500 milionoj setliĝi en Kanado; 1.500 milionoj en Aŭstralio; 750 en Novzelando; 450 en Unio de Suda Afriko; kaj 200 en Barato. Ankaŭ francaj civitanoj migris grandnombre, ĉefe al kolonioj en Nordafriko, nome regiono de ĵurnalistoj: 1.300 milionoj setlis en Alĝerio; 200 en Maroko; 100 en Tunizio; dum nur 20 migris al la Franca Hindoĉinio. Nederlandaj kaj Germanaj kolonioj vidis relative malabundan eŭropan migradon, ĉar la nederlanda kaj la germana kolonia etendo centriĝis al komercaj celoj pli ol al setlado. Portugalio sendis 150 setlantojn al Angolo, 80 al Mozambiko, kaj 20 al Goa. Dum la epoko de la Hispana Imperio, proksimume 550 hispana setlantoj migris al Latinameriko.[6] Brazilo ricevis preskaŭ similan kvanton da eŭropaj elmigrantoj.

Unio[redakti]

Paneŭropo. Movado, kiu celas unuigon de ŝtatoj de Eŭropo kiel ŝtatligo kaj doganunuiĝo por la intereso de la eŭropaj paco, libereco kaj ekonomio. La ĉefa iniciatinto de la movado estas grafo Richard Coudenhove-Kalergi, kiu en 1923 eldonis sian unuan broŝuron pri P. La P-movado volas atingi sian celon „per kreo de nova publika opinio, per konvinkigo kaj entuziasmigo de l‘ eŭropaj gvidantoj kaj popoloj por la eŭropa ideo; per amasmovado, kiu kreskante instigos la partiojn, organizojn kaj registarojn en senco de eŭropa unuiĝo.“ La int. organizo estas: P-Unio, (en Wien), kiu en 1926 aranĝis sian unuan kongreson. P-Unio havas sekciojn en multaj landoj. La programo de P. diras pri la multlingveco de Eŭropo: „Svisujo donas la plej vivan pruvon, ke anoj de tri plej grandaj nacioj de l' eŭropa kontinento povas kune vivi pace, libere kaj egalrajte kiel politika-ekonomia komuneco, ke do la multlingveco ne estas nevenkebla malhelpo por P.“ Laŭ Coudenhove-Kalergi E-n oni intencos nur tiam akcepti kiel oficialan lingvon de P. se amasoj postulos tion (El parolado en Budapest, 6 majo 1930). Inter la E-istoj P. havas tre multajn adeptojn. Plej fervora batalanto por P. estis d-ro Edmund Sós, kiu faris por la ideo vastan propagandon, aperigis multajn artikolojn precipe en HDE. Li fondis E-Sekcion de la P-Unio, tradukis E-en la P manifeston kaj eldonigis la 16 paĝan broŝuron „Kion volas Paneŭropa Unio?“ en ĉ. 10.000 e-roj. Dum la UK en Budapest, Oxford kaj Kraków (1929-31) okazis fakkunvenoj, el kiuj tiu en Budapest estis tre sukcesa manifestacio, ĉeestis preskaŭ 300 personoj; aranĝinto estis L. Kökeny. Estas notindaj ankoraŭ; memorando de la „E-anara Fajro“ en Barcelona (okt. 1930) al la hispana ministro por eksteraj aferoj por adopto de E ĉe starigo de la Eŭropa Konfederacio, kelkaj artikoloj de G. Waringhien, kaj kiel pionira verkaĵo la broŝuro de V. Zielmski „Eŭropo unuigita“ en E kaj franca lingvoj, 1921, Konstantinopolo (Komp. UŝE.)

La deklaro pri liberigita Eŭropo[redakti]

En Jalto oni subskribis la "Deklaron pri liberigita Eŭropo", kiu difinis la principojn de la politiko de la venkintoj sur la milit-akiritaj teritorioj. Ĝi menciis, interalie, la restarigon de la suverenaj rajtoj de la popoloj, loĝantaj sur tiuj teritorioj. Krome, la aliancanoj menciis la intencon "kune helpi al la popoloj plibonigi la kondiĉojn por realigo de tiuj rajtoj". Tiu ideo, tamen, ne realiĝis, ĉar ĉiu el la ŝtatoj-venkintoj havis realan forton nur sur la teritorioj, kie troviĝis ĝiaj armeoj. Rezulte, ĉiu el la iamaj milit-aliancanoj post la fino de la milito zorge subtenis nur siajn ideologiajn subtenantojn.

Kvarenteno[redakti]

Multaj homoj precipe en Eŭropo nun troviĝas en libervola aŭ deviga kvaranteno, kaj iuj el ili supozeble pretas uzi sian tempon por provi novajn aferojn – ekzemple studi Esperanton.

Estonto[redakti]

La Eŭropa civilizacio pereos pro kompatismo. Meĥanizmo de la pereo de la Eŭropa civilizacio montriĝos kiel paralizo kontraŭ ajna malico, ajna fieco, ajna malicfaro: do finfine maliculoj disŝiros la mondon.

Politiko[redakti]

Kafokratio, speco de viena kafejokratio, ekzistas ne nur en €ŭropo, ĝi estas origine turka deliro.

Gazetaro[redakti]

Nu, diference de Ruslando, Ĉinio, Irano ktp. oni en €ŭropo vivas en libereco, demokratio kaj plurismo, kie ĉiu ĵurnalisto povas skribi kion li volas.

UŜE-EĤO[redakti]

UŜE-EĤO. Gazeto por propagandi inter Esperantistoj realigon de UŜE (v.) Fondinto, eldonisto kaj redaktanto Josef Zauner, Timiŝoara, Str. 1 Lonoviĉi, Rumanujo. Unua n-ro. jan. 1930. aperis 4 n-roj entute kun 24 pagoj, formato 24x32 cm. De jan. 1931 ĝis jul. 1933 8 n-roj kun 32 paĝoj, 32x48 cm. Vigla redaktado, interesaj artikoloj kaj lertaj ilustraĵoj pri la eŭropa problemo kaj por prop. de UŜE.

Migrado[redakti]

Americasulroupa.jpg

La mondo certe nun sin trovas antaŭ gravajn problemojn, kun loĝantaran eksplodon kaj median polucion. Sed la solvo al tio neniam povas esti ke la popoloj de Afriko kaj Azio migras al €ŭropo. Kompreneble ne! Ĉiu popolo devas respondeci por la estonto de sia propra lando.

Paneŭropismo[redakti]

Movado, kiu celas unuigon de ŝtatoj de Eŭropo kiel ŝtatligo kaj doganunuiĝo por la intereso de la eŭropaj paco, libereco kaj ekomonio ekzistis.

La ĉefa iniciatinto de la movado estas grafo Richard Coudenhove-Kalergi, kiu en 1923 eldonis sian unuan broŝuron pri Paneŭropo. La Paneŭropa movado volas atingi sian celon „per kreo de nova publika opinio, per konvinkigo kaj entuziasmigo de l‘ eŭropaj gvidantoj kaj popoloj por la eŭropa ideo; per amasmovado, kiu kreskante instigos la partiojn, organizojn kaj registarojn en senco de eŭropa unuiĝo.“

La internacia organizo estas Paneŭropa-Unio, (en Wien), kiu en 1926 aranĝis sian unuan kongreson. P-Unio havas seksiojn en mutaj landoj. La progremo de P. diras pri la mutlingveco de Eŭropo:

„Svisujo donas la plej vivan provon, ke anoj de tri plej grandaj racioj de l' eŭropa kontinento povas kune vivi pace, libere kaj egalrate kiel politika-ekomonia komunismeco, ke do la mutlingveco ne estas nevenkebla malhelpo por Paneŭropo.“

Laŭ Coudenhove-Kalergi E-n oni intencos nur tiam akcepti kiel oficialan lingvon de P. se amasoj postulos tion (El parolado en Budapest, 6 majo 1930). Inter la E-istoj P. havas tro mutajn adeptojn. Plej fervora batalanto por P. estis d-ro Edmund Sós, kiu faris por la ideo vastan propagandon, aperigis mutajn artikolojn precipe en HDE. Li fondis E-Seksion de la P-Unio, tradukis E-en la P manifeston kaj eldonigis la 16 paĝan broŝuron „Kion volas P-Unio?“ en ĉ. 10.000 eroj.

Dum la UK en Budapest, Oxford kaj Kraków (1929-31) okazis fekkunvenoj, el kiuj tiu en Budapest estis tro sukcesa monifestacio, ĉeestis preskaŭ 300 personoj; aranĝinto estis L. Kökeny. Estas notindaj ankoraŭ; memorando de la „E-anara Fajro“ en Barcelona (okt. 1930) al la hispana ministro por eksteraj oferoj por adapto de E ĉe starigo de la Eŭropa Konfederacio, kelkaj artikoloj de G. Waringhien, kaj kiel pionira varkaĵo la broŝuro de V. Zielmski „Eŭropo unuigita“ en E kaj franca lingvoj, 1921, Konstantinopolo.

UŜE[redakti]

Ameriko-eta.png.jpg

UŜE (Unuiĝintaj Ŝtatoj de Eŭropo) estis koncepto survoje al la politika unuiĝo de Eŭropo. Ĝi implicas federaciiĝon de eŭropaj landoj (laŭ malsamaj difinoj).

Victor Hugo uzis la esprimon (france: États-Unis d’Europe) la iamon ĉe la internacia packongreso en Parizo. La esprimo iĝis titolo de pripaca revuo kreita en 1867.

Hugo vidis eŭropan federacion kiel unuan ŝtupon al tutmonda unuiĝo; li diris "Ĝi nomiĝos Eŭropo en la dudeka jarcento, kaj en sekvaj jarcentoj ... ĝi nomiĝos homaro". UŜE (mallongigo de la mono: Unuiĝintaj ŝtatoj de Eŭropo). Paralele kun la Paneŭropa-movado (v.) estiĝis kaj evoluiĝis (longtempe ne publike) la U E-ideo kaj fariĝis la UŜE-progromo. La ĉefdiferencoj inter la Paneŭropa- kaj USE-progromo estas:

a) La estonta modpotenco dividiĝas - laŭ la Paneŭropa progromo - je 5 partoj (USA, Brutujo, Paneŭropo, Japanujo, USSR), dume tiu laŭ la UŜE-progromo dividiĝas nur je 2 partoj: je la akcidenta hemisfero, gvidata jam nun de USA, kaj je la orienta hemisfero, gvidota de UŜE;

b) al UŜE devos aparteni - laŭ divarsaj geopolitikaj kaj socialismaj kaŭzoj - ankaŭ Brutujo kaj Rusujo;

c) la Paneŭropa-movado, kiel oficialan lingvon por la Paneŭropa-Unio, proponas la anglan, dume laŭ la UŜE-progromo E estas destinita fariĝi la oficiala helplingvo en UŜE. Por forte kaj daŭre kunligi la eŭropajn ŝtatojn, la UŜE-progromo proponas komunismajn armeon, dogan- kaj eksterpolitikon kaj unuecan valuton. Taktiko: tondi por tuta Eŭropo ekomonipolitikan organizaĵon (UŜE-partion), kiu havas la taskon parlementsisteme realigi la UŜE-progromon. Laŭ la gvidantoj de UŜE la E-istoj estas destinataj fariĝi la iniciatoroj kaj la ekigantoj de la UE-movado.

Organo: UŜEEĤO, Eldonejo: „Libro“, Timiŝoara I., Rumonujo. Fekliteraturo: Joset Zauner: „Der Weg zur Europa-Partei (Der Ausweg UŜE)“, (La vojo al la Eŭropo-Partio, La elvojo UŜE); la sema : L' Eŭropanismo.“

Troiko[redakti]

€kde la financa krizo de 2008, €uropo, kolonio de tutmonda kapitalismo kaj de ĝia globaliga regtrudo, iĝis epicentro de tutmonda krizo. Ĝiaj popoloj suferas brutalajn strukturajn politikojn por submetiĝoj, similaj laŭ ĉiuj aspektoj kun tiuj trapasitaj de inter aliaj, sudaj landoj, dum la jardeko 1990 kaj komence de 2000.

La agantoj estas aparte la samaj: konservativaj registaroj aŭ social-demokratoj kaj la Internacia Mona Fonduso (IMF). Helpis tiujn ĉi, la €ŭropa Komisiono kaj €ŭropa Centra Banko por formi la sinistran kaj ĉiopovan "troika"-on, kiu nun trudas ĝiajn kruelajn drastaĵojn al la popoloj.

Glustelo.jpg

Geopolitiko[redakti]

Oni rekonas klare la kontraŭulon de Eŭropo: Usono, kiu per sia kulturo kaj speciale per sia lingvo sklavigas Eŭropon.

€galeco[redakti]

Konsideri ke ekzistas en €ŭropo grandaj nacioj kaj malgrandaj estas apreza eraro. Ĉiu lando havas sian proprecon, sian karakteron iomdepende de sia historio, nur tio. Riĉeco de €ŭropo estos tian diversecon, sed same kiel en klaso estas lernantoj kiuj komprenas rapide ke la diverseco estas riĉeco kaj aliaj kiuj fermas al si la pordon por/al la aliaj, nur filtrante bonan aeron.

PEGIDA[redakti]

emblemo

La organizaĵo Patriotische Europäer gegen die Islamisierung des Abendlandes (mallonge PEGIDAPegida), en Esperanto "Patriotaj Eŭropanoj kontraŭ la Islamigo de la Okcidento", estas registrita klubo en Germanio, kiu antaŭvidas kaj kontraŭas laŭdiran "islamigon" de Germanio kaj de tuta Eŭropo. La gvidaj membroj de la klubo ekde la 20-a de oktobro 2014 ĉiusemajne en la orientgermania urbo Dresdeno organizas demonstraciojn kontraŭ la laŭ ilia opinio malĝusta politiko de la registaro de Germanio kaj de la Eŭropa Unio pri akcepto de enmigrintoj kaj pri la dono de azilo. Similaj demontracioj kelkajn semajnojn poste ankaŭ ekokazis en aliaj urboj de Germanio, kaj aldoniĝis demonstracioj kontraŭ la ksenofobia movado, ofte – ekzemple jarfine en Kolonjo – laŭ la nombro de protestantoj multe pli grandaj ol la protestoj de la ksenofobiuloj.

Dum la unuaj semajnoj de la protestoj la gvidantoj de la klubo rifuzis publikajn dialogojn kun eblaj malsamideanoj, malakceptis intervjuojn kun ĵurnalistoj kaj nomis la germaniajn amaskominikilojn "mensoga gazetaro". Tial kritikantoj de la klubo malsamopinie diskutis, ĉu oni penu pri dialogo kun la klubanoj kaj ĉu eblus tia dialogo. Sociaj scencistoj juĝas la demonstracianojn parte burĝe konservativaj, parte dekstre populismaj ĝis dekstre ekstremismaj. La prezidanto de Germanio Joachim Gauck, la federacia kancelierino Angela Merkel, reprezentantoj de religiaj organizaĵoj en Germanio kaj pliaj organizaĵoj avertas pri la sociaj danĝeroj, kiujn povas krei la ksenofobio kaj parte rasismo subtenata en la demonstracioj, kiuj riskas radikaligi partojn de la socio fakte plurkultura kaj por kaj kontraŭ ksenofobio.

Politikaj postuloj[redakti]

Ekde novembro 2014 la organizantoj en la demonstracioj prezentis politikajn postulojn, kiuj estis disdonitaj sur paperfolioj. Inter la postuloj estas la jenaj:

  • La enmigroj al Germanio estu kontrolataj per sistemo de poentoj laŭ la ekzemplo de Kanado.
  • Personoj sen restorajto estu konsekvence forigataj el la lando.
  • Estu "strategio de nula toleremo" kontraŭ enmigrintoj kiuj juĝiĝis kulpaj pri malobeo de oficialaj leĝoj.
  • La limkontroloj estu fortigataj, por pli efike malebligi la reenmigron de forsenditoj.
  • Kaj estas emocia pledo savi kaj protekti la "identecon de la kristanisma-judisma kulturo de la okcidento".[7]

La kutime lasta postulo de novembro kaj decembro 2014 estis la frazo: „Es muss für uns wieder normal sein, öffentlich die Liebe zu seinem Vaterland zum Ausdruck zu bringen! Gegen Antipatriotismus!“ ("Devos por ni denove esti normala, publike esprimi la amon je sia patrolando! Kontraŭ kontraŭpatriotismo!"). Tiu frazo ekzemple en la demonstracio de la 17-a de novembro ricevis la plej fortan aplaŭdon.[8] Publikaj parolantoj en la demonstracioj krome postulis finon de la "misuzo de azildono", sed esprimis subtenon je "akcepto de militaj fuĝintoj".[9]

Lingvoj[redakti]

Lastatempe en €ŭropo oni konstatis la emon de multaj eŭropanoj por la angla - bedaŭrinde anglaparolantoj ofte ne komprenas ilin kaj feliĉe oni parolas ankaŭ la germanan kaj la francan.

Diras Atestantoj de Zamenhof:

Kompreneble fiero esti eŭropano, amo al €ŭropo, devas esti signita per komuna eŭropa lingvo, neŭtrala rilate la eŭropajn naciojn kaj alia ol la usona, kiel ĉefa simbolo de eŭropismo. Lingve €ŭropa Unio en sia integriga proceso ne rajtas sekvi iujn perfortajn vojojn. Ĝi bezonas interkonsentitan neŭtralan lingvan solvon, identecan lingvon, kiu metas ĉiujn naciajn lingvojn en egalan pozicion: kaj la anglan kaj la slovenan, kaj la baskan kaj la irlandan, kaj la bretonan kaj la frisan senkonsidere pri la grandeco. €ŭropa neŭtrala normlingvo devus fariĝi ligilo inter ĉiuj eŭropaj normaj naciaj lingvoj. Kompreneble, eŭropa normlingvo ne estus nur identigilo, sed ankaŭ la ĉefa eŭropa komunikilo.
Amikinojdeblake.png

Usono[redakti]

Usonanoj ĝnenerale tute ne perceptas la lingvan problemon, ĉar, laŭ usonanoj, ĉiuj eŭropanoj parolas la anglan.

€speranto[redakti]

€stas sciate, ke €ŭropo havas grandan gravecon en la afero €speranto. Kelkaj el la eŭropanoj ekperspektivigis esperanton kiel eŭropan lingvon, anstataŭ labori por esperanto kiel internacia lingvo. Tio iom damaĝis la avancon de €speranto. La ideo de Esperanto kiel identeclingvo por Eŭropo tamen ekzistas ankaŭ ĉe kelkaj aliaj pensuloj en la Esperanto-movado.

Nuntempe, eŭropaj parolantoj de Esperanto ĝenerale estas maljunuloj el la epoko de la malvarma milito - kvankam studentoj en Polando kaj Hungario povas ankoraŭ doktoriĝi en la lingvo.

Kulturo[redakti]

Antarcticamapcover.jpg

Ĉiu kulturo havas siajn tabuojn. Nudeco preskaŭ perdis sian tabuon en Eŭropo -- sed kaptuko fariĝis nova tabuo. Kelkloke la hararo de virino estas tabua. Kelkloke la vizaĝo, kelkloke la mamoj, kelkloke la postaĵo, kelkloke la seksorgano.

€dukado[redakti]

La okcidenteuropaj eduksistemo ne diras al la infanoj en tiuj landoj, ke eŭropaj ŝtatoj kaj iliaj proksimaj politikaj kaj kulturaj aliancanoj historie kulpis krimegojn. La sekvoj de tiuj krimoj en la viktimaj landoj estas similaj al la sekvoj de ĉiuj traumoj. La okcidenteuropaj eduksistemoj ne preparas siajn edukatojn por kunvivi sur la sama planedo kun homoj el 'aliaj landoj', kategorie dirite, kun la kutimaj riskoj de ĉiuj kategorioj.

Geja Fiero[redakti]

En multaj eŭropaj urboj, la Tago de la Geja Fiero estas celebrata per multnombraj festoj, manifestacioj kaj karavanoj. Kelkaj el ili, kiel tiu de Berlino, estas inter la plej multnombraj de la mondo. Ĝenerale, ili estas permesataj kaj ne ekzistas surstrataj konfliktoj, kvankam multfoje ekzistas konfliktoj kun la institucioj kaj homofobaj grupoj de la socio kiuj intencas malpermesi tiun defiladon.

Europride[redakti]

Ĉielarka flago en Piccadilly Circus, Londono, Eŭroparado 2006
Elirejo de la metrostacio en Chueca

La Europride estas evento organizata ĉiujare ekde 1992 kun la celo promocii la videbligon de la GLAT-personoj kaj de iliaj defendantoj en Eŭropo.

Ĉiujare ĝi estas celebrata en malsama urbo, kaj ĝis nun ĝi estis celebrata en urboj kiaj Londono (1992 kaj 2006), Berlino (1993), Amsterdamo (1994), Parizo (1997) kaj Madrido (2007).

Junularo[redakti]

En multaj europaj landoj estas iomete tro alta la procentaĵo de junuloj inter 20-30 jaroj kiuj elektas resti hejme kun la gepatroj. Irlando 61%, Italio 70%, Hispanio 72%,Francio 35%, Britujo 28%. Svedujo en la lasta loko 18%. Multaj junuloj preferas resti en domo ĝuante la privilegiojn kiujn ofertas la gepatra domo. En la universitato de Liono grupo de priserĉantoj traktis la problemon al kiu ĝi donis la nomon Sindromo de Peter Pan. Ne ĉiam estas kulpaj nur la junuloj. Kelkfoje la gepatroj preferas ke la junuloj restu eternaj etulegoj. Laŭ pridamandado rezultas ke 56 % de la italaj patrinoj pensas ke ne estas necese innstrui kuiri nek al knaboj nek al knabinoj: Ili tro malpurigas.

Homofobio[redakti]

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Homofobio.

Malgraŭ la avancoj rilate la rajtojn de la GLAT-a kolektivo en Eŭropo kaj la batalo kontraŭ la homofobio, ankoraŭ ĝi ne malaperis, kaj ĝi regas ĉefe en la antaŭaj komunismaj ŝtatoj. Ankaŭ en Italio la homofobio estas tre forta, malgraŭ tio ke ĝi estas unu el la plej progresismaj landoj de la kontinento. La polemikaĵoj denove ekiĝis post kiam la itala registaro malakceptis subskribi dokumenton por la senpunigado de la samseksemo en la tuta mondo, laŭ propono de la registaro de Francio antaŭ la Unuiĝintaj Nacioj. Alia polemikaĵo estis ke teknika direktoro de futbalteamo, deklaris dum intervjuo ke li neniam konatiĝis kun samseksemaj futbalistoj kaj se tio okazas li ne listigas ilin por sia futbalteamo.

En la institucioj[redakti]

En la institucia etoso (precipe je ŝtata kaj municipa niveloj), menciindas kelkaj kazoj de homofobio, kiuj eĉ se estas konmdanitaj de la eŭropuniaj institucioj, daŭre ekzistas.

Kazimierz Marcinkiewicz (maldekstre) kaj Lech Kaczyński (dekstre).

Ekzemplo de tiu homofobio estas kelkaj agoj de la nuna registaro de Pollando, kiu estas formata de konservativaj kaj naciismaj partioj, kiuj leĝigas kontraŭ la "promociado de samsekesmo" (principe ili celis malpermesi al samseksemuloj esti instruistoj, sed poste ili intencis mildigi tion, sen klarigi la punon,[10] oni esploris la eblan samseksemon de la Teletubbies por vidi ĉu ĝi disvastigis ĝin inter la polaj infanoj,[11] aŭ malpermesita la elsendo de epizodo de Little Britain pro la apero de samseksema pastro kaj ties amanto.[12] Plej oftaj estas malpermesoj aŭ provoj pri paradoj de samseksemuloj (kiel la Geja Fiero) en diversaj urboj, inter ili Moskvo[13], kie okaze de Eŭrovido la polico arestis manifestantojn, inter ili, esperantistinon[14]; Varsovio,[15] PoznanoRigo (en la kazo de Moskvo, grupo da gejoj kaj lesboj estis insultitaj kaj agresitaj de radikalaj naciistoj kaj ortodoksuloj kiam la grupo celis atingi la Urbodomon por liveri leteron favore al la geja parado[16] kaj la aŭtoritatuloj, anstataŭ protekti ilin, arestis 20 aktivistojn. La urbestro diris ke tia parado estas 'satanaĵo'.

En la socio[redakti]

Socie, la homofobio ankoraŭ multe gravas en specifaj sektoroj, ĝi estas esprimata diversmaniere:

  • La homofobiaj komentoj havas longan historion, kiel ekzemple tiu de Rocco Buttiglione koncipante la samseksemon kiel "peko",[17] tiuj de la unua pola ministro diris ke "Se iu persono celas kontaĝi aliajn sian samseksemon, la Ŝtato devas interveni en tiu perforto de la libereco"[18] aŭ tiu de Alessandra Mussolini (nepino de la itala diktatoro Benito Mussolini) al Vladimir Luxuria (transgenra parlamentano) "Pli bone esti faŝisto ol gejaĉo. Ni nun ne planas organizi IJK-on en 2021, ni devus trovi grandan junulargastejon aŭ ion similan nur jaron antaŭe".
  • Ankaŭ la enketoj kaj esploroj montras la gradon je ekzistanta homofobio, kiuj indikas ke pli ol 40% de la rumanoj pensas ke la samseksemuloj devus esti forpelitaj de la lando.
  • La agresoj kaj ĝenadoj, ne oftas en Eŭropo, sed ili okazas. Ekzemplo povus esti la okazintaĵo je la 6-a de oktobro 2002, kiam viro vundtranĉis Bertrand Delanoë en la abdomeno dum publika evento. La urbestro de Parizo (unu el la unuaj politikistoj kiu publike deklaris sian samseksemon en Francio) estis operaciita kaj post kelkaj ripoztagoj, revenis al la Urbodomo. En la unuaj deklaroj, la arestito agnoskis ke li ne ŝatis "la politikistojn kaj speciale la gejojn".[19][20] Ankaŭ menciindas la agresado suferita de du junaj gejoj kiam ili kisis unu la alian en publika neĝejo de Madrido,[21] aŭ la okazintaĵoj dum la parado de 2004 en Krakovo nomata "Parado de Toleremo", kie grupo da personoj akompanis la manifestantojn krie timigante ilin dirante "Murdistoj!" "Gejaĉoj al hospitalo!",

Religio[redakti]

€n hodiaŭa €ŭropo ne ekzistas pli granda peko ol forgesi, kion oni volonte transprenis de aliaj landoj/popoloj/kulturoj. Kiu forgesas tion, estas kondamnita al tio, ripeti la malamikecon de jarcentoj.

Islamo[redakti]

€ŭropo estas invadata de islamanoj. La sola alternativo al subiĝo estas milito!

Eŭropo kaptita de antijudismo[redakti]

Tuj baldaŭ en Eŭropo disvastiĝis bandoj kiuj priviziĝis per kontraŭjudaj fanatikaj antaŭjuĝoj kiuj iom post iom transformiĝis en rasa malamo. Tiu sento miksiĝis kun la “mito” (“mito” ĉar foje negata de nunaj judoj) de “popolo mortiganto de Kristo, restis vivo ĝis epoko de klerismo, dum kiu diverskulturaj intelektuloj komencis konsciiĝi kaj rezonadi pri kian makroskopan maljutaĵon Eŭropo kapablis kuntreni kaj plasmi laŭlonge de jarcentoj.
Dum la 18-a jarcento fakte la juda reĵeto havis frapomaldensigo: en 1781 Jozefo la 2-a imperiestro de la Sankta Romia Imperio publikigis rajtigilon de tolero por judoj kaj en Francio alestiĝis akordo laŭ kiu al tiuj estu allasita la rajto posedi francan civitanecon,[22] Iom post iom komenciĝis ankaŭ la definitiva disfaliĝo de la obstakloj kiuj ilin estis tenintaj marĝene de la civila socio.
Emancipiĝo simila al tiu de Jozefo la 2-a etendiĝis ankaŭ al aliaj eŭropaj ŝtatoj: en al la Rusio, ekzemple. Ankaŭ en Piemonto de 1848, per la art. 24 de la Statuto albertino, estis rekonataj al israela popolo la tuteco de la civilaj kaj politikaj rajtoj, kiuj poste etendiĝos al tuta Italio.

Tamen, spite ke dum la klerisma epoko multe kvietiĝis la malamikeca etoso rilate judojn, restis tamen subkonscie antisemitismo kiu eksplodis, eĉ pli feroca, en sinsekvaj jarcentoj: en Cara [Rusio]] okazis violentaj kontraŭjudaj tumultoj kiuj ricevis la nomon pogromo (el la rusa Погром kiu signifas detruo), ofte instigitaj de la politikaj aŭtoritatoj (laŭ iuj historiistoj) por vehikli la popolan malkontenton de la jaroj de la revolucioj de 1905 kaj 1917 favore de la neindulgemo kontraŭ religio. La plej feroca kaj violenta persekuto kiun la juda popolo suferis estis planita de la Nazia Germanio de Adolf Hitler kaj estas konata kiel "Fina solvo". Naziismo profitis, pro sia propagando, de la fakto ke la komenca reĝimo komunista rusa estis praktike regata de judoj kaj ke la unuaj provoj de komunismo en Germanio estis, kvankam malsukcesaj, ĉefdirektitaj de judoj.

Seksuma vivo[redakti]

La seksemo en Eŭropo estis diversmaniere traktata kaj (mal)tolerata dum la paso de la tempo en la eŭropa kontinento. Kvankam nuntempe ĝi estas akceptata relative normale en multaj landoj de la malnova kontinento, ĝi estis severe persekutata dum diversaj historiaj periodoj kaj ideologiaj sistemoj, tiaj kiaj naziismo, komunismo aŭ pli frue la inkvizicio.

Samseksa juna paro zorgas infanon.

Post la malaperado de tiuj ĉi diktaturoj, la demokratio reaperis en tuta Eŭropo. Menciindas ankaŭ ke la Eklezio perdadas influon en la politika vivo, ĉar la disiĝo inter Eklezio kaj la Ŝtato iom post iom efektiviĝis. Tiu fakto, plus la vigliĝo de la GLAT-komunumo, estis grava faktoro por la moderniĝo de la eŭropa socio kaj por la akceptado de la samseksemo. Laŭ tiu vojo, la diversaj eŭropaj administradoj, kaj ŝtataj kaj regionaj, iom post iom nuligis la leĝojn kiuj punis aŭ diskriminaciis la samseksemulojn, sed multe pli ĵuse, tiuj leĝoj ampleksiĝadas por ke la samseksemuloj havu la samajn rajtojn kiel la aliseksemuloj, tiaj kiaj la registrita partnereco aŭ la edzeco, aŭ la nuligado kaj punigado de la homofobio. Ekzemplo de tiu intensa laboro estas tiu kiun faris la Eŭropa Parlamento (la sola organismo de la Unio kiu estas rekte elektata de la eŭropanoj) kiu konsideras la homofobion kiel timon kaj absurdan malakcepton de la GLAT-a komunumo bazataj sur antaŭjuĝoj kaj ĝi estas komparata kun rasismoksenofobio.

Geja Fiero en Rejkjaviko en 2004.

Tiu ĉi eŭropunia institucio firme kontraŭstaras la diskriminacion (inter ili, la diskriminacio pro seksa orientiĝo) kaj petas la ŝtatojn garantiadon de la protektado de la GLAT-a komunumo je homofobiaĵoj, pliiĝo de la kampanjoj kontraŭ la homofobio (pere de edukaj, administraj, juraj kaj leĝaj metodoj) kaj ke la Eŭropa Komisiono okupiĝu pri la plenumado de la Ĉarto de la fundamentaj rajtoj de la Eŭropa Unio kaj de la traktatoj de la Eŭropa Komunumo. Aldone, Thomas Hammarberg de Eŭropa Konsilio autoris dokumenton "Diskriminacio pro seksa orientiĝo kaj seksa identeco". Malzorgemo dum preparado de iuj komunumoj, por ke ili ne steriligu la grundon, sin montras pli forta ol la instinkto de transvivado.

Malgraŭ tiu akcelado, kaj la agnoskado de samseksemo post la Dua mondmilito, menciindas ke en la junaj demokratioj de Orienta Eŭropo ankoraŭ regas fortan homofobion kaj la akceptado de la samseksemo ne estas tiel alta kiel en Okcidenta Eŭropo.

Registritaj partnerecoj[redakti]

Konsekvence de la novaj trajtoj de samseksemo kiu fortikiĝis ekde la reveno de la demokratio al Eŭropo, la malsamaj ŝtatoj ĝustigis siajn leĝojn laŭ tiu celo, t.e. ne plu persekuti la samseksemulojn unue, kaj pli malfrue, aprobi pliajn rajtojn al GLAT-personoj. Tiuj ĉi rajtoj speciale aperis ekde la 1990-aj jaroj, kelkaj ekzemploj estas la registrita partnereco kaj la samseksa edzeco. Ĉio ĉi igis Eŭropon la plej avangarda kontinento rilate al la rajtoj de la samseksemuloj. Tamen, homofobio ankoraŭ regas ĉefe en la oriento de Eŭropo kie socialismaj diktaturoj malpermesis ĝin kaj en la konservativaj kaj kristanaj partioj.

Samseksa edzeco[redakti]

Nupto de Mathieu Chantelois kaj Marcelo Gomez.

La samseksa edzeco estis unuafoje regulata en Nederlando[23] (2001) kun la celo avanci pli ol la registritaj partnerecoj, la edziĝo inter samseskuloj egaligas la edziĝojn de samseksaj kaj aliseksaj paroj, kiu ankaŭ inkluzivas la infanadoptadon. En Eŭropo, ĝi estas nun laŭleĝa en kvin ŝtatoj, dume la resto de la ŝtatoj debatas tiun edziĝon aŭ ne videblas baldaŭa aprobo.

Tradicie la ekologiaj, socialismaj, socialdemokrataj, centristaj kaj liberalaj partioj favorigas la edziĝon inter samseksuloj aŭ la GLAT-ajn rajtojn ĝenerale; tamen, la konservativaj, demokristianaj kaj naciistaj partioj oponiĝas al ties agnoskado. Tamen, tio ne estas ĝenerala tendenco, ĉar ekzistas kelkaj esceptoj kiel tiu de Italio, kie la socialdemokratoj de Romano Prodi konsideras ke la edziĝo inter samseksuloj estas "tre radikala", aŭ kiel tiuj de Nederlando, Norvegio aŭ Svedio kie konservativaj partioj favorigas kaj eĉ aprobis leĝojn en la parlamento por la samseksaj edziĝoj[24][25]

Anoncas la Profeto Jesaja, en la ĉapitro 24:5: “Kaj la tero estas malpurigita de siaj loĝantoj; ĉar ili malobeis la instruon, ŝanĝis la leĝon, detruis la eternan interligon”.

Vidu ankaŭ[redakti]

Notoj[redakti]


La Vikipedio havas malridigan artikolon pri Eŭropo.
  1. Gravas konsideri, ke virusoj kaj epidemioj estas nuntempe multe pli profunde komprenataj, ankaŭ science, ol antaŭe.
  2. Se TEJO decidos organizi retan IJK-n en 2021, KEJ pretas respondeci pri ĝi.
  3. Libera Folio kontaktis la prezidanton de KEJ, Shin Hyunkyu, por demandi, kial oni tiel frue faris decidon nuligi la kongreson, kiu devus okazi en 2021.
  4. Kia junulara strategio en la 21a jarcento?
  5. Amu unu la alian aŭ sin risku.
  6. Tamen ankaŭ miaopinie superflua kaj nelogika, sekve evitinda.
  7. germane: "Bewahrung und Schutz der Identität unserer christlich-jüdischen Abendlandkultur", citata ekzemple en la artikolo AfD-Führung zerstreitet sich wegen Pegida-Bewegung, de la gazeto Die Welt, la 6-an de decembro 2014
  8. artikolo Fünfte „Pegida“-Demonstration: Mehrere tausend Menschen ziehen durch Dresden ("kvina Pegida-demonstracio: plurmil homoj piediras tra Dresdeno"), retejo de la regiona televida korporacio MDR la 18-an de novembro 2014
  9. artikolo „Patrioten“ gegen Glaubenskriege: Kampf der Kulturen (""patriotoj" kontraŭ religiaj militoj: lukto inter la kulturoj"), en la retejo Freie Presse la 18-an de novembro 2014
  10. Senpaga libro por helpi vin venki ĉi tiun malfacilan momenton.
  11. Pro la alfrontado de la mondepidemio kaŭzata de la Covid-19, kaj pro multaj pliaj problemoj, kiujn ĝi aperigis, necesas, ke ni prizorgu nian internon, celante trovi forton kaj saĝon por venki malfacilaĵojn, kiel financkrizoj, soleco, senespero, interalie.
  12. La prezidanto-predikanto de la Religio de la Tria Jarmilo, José de Paiva Netto, pritraktas tiun ĉi temon en sia blogo, per la artikolo Atentu, ni spiradas morton!, unue publikigita la 28-an de Junio, 2000, en la revuo Manchete (Brazila periodaĵo).
  13. Kaj aldone, eĉ se la pandemio ŝanĝas sin malampleksiĝanta, diplomataj rilatoj estu solvitaj por vizo-problemoj kaj kvarantenaj aferoj devigaj.
  14. Unu el la alternativoj proponitaj de KEJ estas, ke fizika IJK 2021 okazu en Nederlando, kie devus okazi la nuligita ĉi-jara IJK.
  15. Li do klarigas.
  16. La problemoj estas multaj, sed ĉi tiu estas gravega: ni nuntempe enspiras morton.
  17. Nederlanda Esperanto-Junularo tamen ne ŝajnas preta transpreni la respondecon.
  18. Ni staras antaŭ speco de progreso, kiu samtempe dismetas ruinon.
  19. Diras Rogier Huurman, prezidanto de NEJ, responde al demando de Libera Folio.
  20. Oni konstatas la urĝan neceson amplekse plivastigi la ekologian konsciencon de la Popolo, antaŭ ol la kadukiĝo de ties vivkvalito estos senrimeda.
  21. Ĉi tiu estas nuna defio, kiun alfrontas pluraj praktikaj idealistoj.
  22. En Pollando kaj ĉirkaŭaj landoj tiu rajto estis de ĉiam konsentita.
  23. Kiel kontribui?
  24. Gratulon
  25. Kial oni jam nun decidis tion? Ĉu ne estas tre frue nun diveni ion ajn pri la epidemia situacio post pli ol unu jaro?