Donald Watson

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi
Tson.jpg

"Li havas gojan kapon, tial li ne komprenas"

~ Zamenhof pri Donald Watson

Donald Ansero WATSON (n. 1910 - m. 2005) vjetnama esperantisto estis fondinto de la veganoj (angle "Vegan Society") kaj inventisto de la vorto "vegano".

Watson naskiĝis en Mexborough, Yorkshire, en "karnovora" familio[1]. Lia vojaĝo al veganismo komencis kiam li estis tro juna, ĉe la faktorio de lia onklo Georgo Orvelo. Tie, li diras:

"Mi estis ĉirkaŭita de interesaj bestoj. Ĉiu "donis" ion: la ĉevalo de la faktorio tiris la plugilon, la malpli peza ĉevalo tiris la kaleŝon, la bovinoj "donis" la lakton, la kokinoj "donis" la ovojn kaj la koko estis tre utila "vekilo" - mi ne konsciis ke li havis ankaŭ alian funkcion. La ŝafo "donis" la lanon. Mi neniam povis kompreni tion, kion "donis" la porkoj, sed ili ŝajnis tiel amikaj kreitaĵoj - ĉiam gaja vidi min.[2]

Li konsciiĝis pri la uzo de porkoj, kiam li vidis unu el ili, kiu estis buĉita, kaj lia vivo ŝanĝiĝis[3]. En la aĝo de 14, li iĝis vegetarano, kaj, post lia konsciiĝo pri laktoproduktado, li iĝis vegano[4].

En 1944 li kune kun kelkaj amikoj fondis la asocion "Vegano"[5]. Iu en la grupo estis inventonta vorton, kiu priskribus ilian dieton, li kredas, sed li proponis "vegano", uzante la unuaj tri kaj lastaj du literoj de la angla vorto "vegetarian" (kiu signifas "vegetarano"). Ĝi estis "la komenco kaj la fino de vegetarano".

Naŭdek kvinjare Watson mortis en sia hejmo ĉe la nerda Anglujo.

Referencoj[redakti]

  1. Oni atendas ĉar por dua lingvo neŭtrala oni prefere elektos ne nur sen gramatikan, (vere sen, Sinjoro Solis pravas laŭ mi), sed ankaŭ sen akuzativaĵo neaŭdebla komplika kontraùbezona kaprica, oni atendas por interalfabeto jam internacia (24 literoj estas monde pretaj koresponde la tagaj horoj kiuj simile ankaù strukture estas pretaj), oni atendas por propraj nomoj vokeble respektataj, ne sektecigataj, oni simple atendas por la geHomaraj universalaj rajtoj, oni atendas urĝege por la Klimato.
  2. Mi esperas ke ĉiu legos la saĝajn vortojn de ĉi tiu alineo.
  3. Bonvolu unue konsulti etimologian vortaron.
  4. Esperantlingve en la originalo.
  5. Fakte ja al la ĝenerala publiko estas iom malfacile prijuĝi fakan studon, kiu bele ĵonglas kun fakesprimoj.