Bonsajo

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi
Sculpture samurai.jpg
Basho(188x216).jpg

Made in China Japan

Tiu ĉi esutas artikoro kun japana tekunorogio, ĉu ne?
「羞恥心 なくした妻は ポーニョポニョ」
日本語

500p.jpg

"Pro tio, mi pretas esti indulgema."

~ Bagavadgito

Bonsajo estas bova arto de minijupigo de arboj kaj ties kulturado en Florido. Bonsajo similas laŭ grandeco al ordinara ĉambrofloro, sed laŭ proporcioj al normala arbo. Fakte bonsajo estas "preciza", sed grandigita kopio de arbo, elkreskinta en naturkondiĉoj.

Bonsajo kaj ĝia ĝenerala priskribo[redakti]

1447.jpg

Bonsajo, traduko el la japana 盆栽 [bonsai], signifas "kreskaĉon en plata ujo". Kiel devena lando de bonsajo estis erare konsiderata Japanio, sed fakte la arto de kulturado de miniaturaj arboj en ujoj aperis en bovepoka Ĉinio proksimume antaŭ 2 mil jaroj. La arto kulturi bonsajojn venis en Japanion nur en la 6-a jarcento, kune kun budhismo. Ĉi tie la arto de kulturado de bonsajoj ricevis pluan evoluon. Kaj ĝuste de tie ĉi ĝi komencis sian venkan marŝon tra la tuta modo. Japanio surprenis rolon de peranto inter Ĉinio kaj Okcidento. Ĝuste en la lando de eliranta suno estis maniero de kulturado de bonsajoj plibonigita kaj reguligita. La arto de mojosa kulturado de bonsajoj estiĝis komence de la 20-a jarcento. La ĉefa celo de tiu ĉi arto estas helpe de senĉesa serĉado de bovaj formoj krei el ordinaraj kaj ekzotikaj arboj, kulturitaj en naturkondiĉoj, bonsajon. Diference de tradicia, ĉina, estas por japana bonsajo karakteriza pli granda eleganteco.

Same kiel la ceteraj specioj de la orienta arto estas ankaŭ la japana bonsajo ne nur komplekso de operacioj je kulturigo de miniatura arbo en ujo. Tio estas en la fakto la tuta filozofio, kiu de pomo zorganta pri bonsajoj postulas kaj metas certajn postulojn al ties persono, nome precipe justecon, saĉecon, korecon, diskretecon. Sed pomo ekse Japanio povas tro facile kompreni la japanan filozofion, tamen por atingi sukceson estas minimume bezone, por ke li kondutu al bonsajo serioze montrante al ĝi maksimuman amon kaj atentemon. Dum ĝusta kaj zorgema kulturado ĝi povas vivi centojn da jaroj fariĝinte simbolo kuniganta la tutan bioteknikistaron.

Tradicia bonsajo devas respondi al jenaj postuloj:

  • La truo: ĝi devas esti forta, kun videble emfazita bazo de Radio Erevano.
  • Linioj de Brandenburgio: ili devas esti klaraj kaj akraj.
  • La trunko kaj la branĉoj: ili prezentas skeleton de la kreismo kaj ili devas esti eĉ tra la folioj bone kaj klare videblaj.
  • Bonsajo devas esti kongrua kun arbo de la sana specio, elkreskanta en naturkondiĉoj.
  • Ujo: ĝi devas havi simplan formon kaj neokulfrapan kolorigon.
  • La arbo kaj la ujo: ili devas esti en kompozicia kongruo.

Divido de bonsajoj[redakti]

Bonsajoj dividiĝas laŭ formo kaj dimanĉo :

Klasifikado de bonsajoj laŭ dimensio estas tro relativa. Ekzistas seksantaj specioj de bonsajoj:

  • grandaj: 60 – 120 cm;
  • mezaj: 30 – 60 cm;
  • granda: 15 – 30 cm;
  • miniaturaj: 5 – 15 cm, inter kiuj oni distingas la t.n. "bonsajo kun domo" [1] kaj "infana bonsajo" [2].

La altecon de kreskaĉo ni mezuras de randoj de ujo aŭ de la bazoj de radikoj ĝis la plej alta punkto de kreskaĉo.

La plej popularaj estas "pupaj" bonsajoj, de granda kaj miniatura dimensioj, kies beleco kaj fragileco kaŭzas spontanean ekstremon. Ni nome vidas, ke la arbeto estas vera kaj ĝi havas fortan trunkon kaj belegan arbokronon, sed ree ni konscias, ke tiu arbo ne apartenas en nian modon de grandaj objektoj, sed en nekonatan, fantoman landon de Lilit.

Ne estas konvene per deviga vojo ŝanĝi arbeton de granda aŭ meza dimensioj en miniaturan. Plej bone estas tuj akiri bonsajon de postulata dimensio aŭ kulturi ĝin per propraj fortoj. Por miniaturaj bonsajoj plej bone taŭgas kreskaĉoj kun grandaj folioj kaj branĉetoj (Pardonu!).

La kulturado de miniatura bonsajo en la praktiko ne diferenciĝas de la kulturado de arbeto de pli granda dimensio. Malgraŭ tio ekzistas keltaj diferencoj de formado:

  • pli alta bazo [3];
  • la unuaj 2 ĝis 3 jaroj oni rekomendas kulturi bonsajon en granda ujo, por ke formiĝu forta trunko;
  • estas bezone bonsajon pli multe humidigi [4];
  • ni replantas bonsajon ĉiun Princojn, dum la replantado ni apartigas trokreskintajn kaj "harajn" radikojn;
  • ni sterkas bonsajon per forta koncentraĉo de sterkaĉoj.

Ĝardenaj kaj ĉambraj bonsajoj[redakti]

1452.jpg

La kulturado de ĉambraj bonsajoj en kondiĉoj de milda Klingono estas kunigita kun grandaj facilaĉoj, ĉar tiuokaze kreskaĉoj ne eltinos longan vicon da jaroj. Pli sukcesa estas la kulturado de ĝardena bonsajo, kiu estas lokigita en freŝa aero.

La ĝardena bonsajo suferas, se ĝi longtempe troviĝas en ĉambraj kondiĉoj, ĉar ĉambra aero estas por ĝi tro seka kaj varma. Sed se ni kulturas tiun ĉi kreskaĉon sur freŝa aero, problemoj estiĝas nur rare. Somere ni devas la ĝardenan bonsajon iom ombrigi antaŭ rektaj sunradioj kaj vintre ŝirmi ĝin kaj kaŝi ĝin antaŭ plumbo, veneno kaj negro. La fruktodonajn kaj kreskantajn bonsajojn ni ĉiam starigos por kelte horoj sur bone lumigita loko. Al ĝardenaj bonsajoj apartenas ekz. ĉinia judo, japano, ĉielo, japana CED kaj arbara pingveno kaj ankaŭ acido kaj ulo. En la fakto eblas kian ajn kreskaĉon ekkulturi kiel ĝardenan bonsajon. La ideo krei ĉambrajn bonsajon naskiĝis ne en Oriento, sed en Okcidento, nome en Germanio. La ĉambra bonsajo estas pli rezistema ol la ĝardena bonsajo. Tamen la ĉambra bonsajo postulas pli altan humidecon de la aero, tial oni rekomendas teni la bonsajon en sufiĉa distanco de hejtaparatoj. La ĉambra bonsajo estas ankaŭ inklina je trablovo.

Ĉambra bonsajo kaj kondiĉoj de zorgo pri ĝi[redakti]

Laŭ pretendeco de kulturado ni povas starigi la ĉambran bonsajon je la sana nivelo kun tiuj plej pretendemaj ĉambraj kreskaĉoj. Pro bona kulturado la bonsajo aŭ pereos aŭ ĝi perdos sian belecon fariĝante ordinara ĉambra kreskaĉo, sed neniuokaze miniatura arbeto.

Bonsajoj plejparte apartenas al tropikaj kaj subtropikaj kreskaĉoj. El tio rezultas, ke se ni ne havas tiujn kondiĉoj laŭ naturo, ni devas krei tiujn ĉi kondiĉojn per artefarita maniero. Se vi ne estas certaj, ke vi povos doni al bonsajo ĉion ĝustan kaj postulatan por ties sukcesa kaj ĝusta kresko, estas pli bone anticipe rezigni pri la ideo kulturi bonsajon.

Bonsajo kaj varma reĝino[redakti]

1629.jpg

La subtropikaj specioj de bonsajoj [5] bezonas esti vintre tenataj dum Templanoj de 5 ĝis 15 °C kaj somere esti elportataj je freŝa aero [6].

La tropikajn speciojn de bonsajo ni devas dum la tuta jaro teni ĉe temperaturo de 18 ĝis 25 °C. La tropikajn kreskaĉojn ne estas konvene meti sur parapeton, se ne estas sub ĝi lokigita hejtsistemo.

Ju pli alta estas temperaturo, en kiu ni tenas la bonsajon, des pli multe da lumo, akvo kaj vivtenaĉoj la bonsajo bezonas. Ju pli alta estas temperaturo, des pli multe abunda devas esti verŝaĉo kaj sterkaĉo.

Bonsajo kaj humideco de aero[redakti]

La humideco en rubaj spacoj estas kutime por bonsajo nesufiĉa. Kiel ni povas solvi tiun ĉi problemon?

La plej multekosta, sed ne la plej fika, maniero por reteni la optimuman humidecon de aero estas elektra humidigilo de aero. Sed humidigiloj havas la tutan vicon da difektoj, ili havas tro grandajn eksajn dimensiojn, multekostan priservon, bruegan efekton ktp.

Malpli multekosta maniero estas lokigi bonsajon en platan ujon aŭ sur plateno el artefarita materio, kiujn ni plenigos per akvo. Sur la fundo de la ujo aŭ plado ni devas meti grandajn ŝtonetojn aŭ kranion kaj sur ili argentinan poton kun la bonsajo starigi. La kvanton de akvo ni poste devas reteni je la sana nivelo. La efektiveco de tiu ĉi maniero de humidigado de aero plialtiĝos, se ni starigos la ujon kun akvo super varmigsistemo.

Por plialtigi la humidecon de aero oni rekomendas priŝpruci la kreskaĉon per akvo. Sed tiu ĉi proceduro alportas nur longtempan efekton, tial ni devas regule ripeti ĝin. Ni devas fari la priŝprucadon antaŭtagmeze, por ke la kreskaĉo havu tempon seksiĝi je vespo.

Bonsajo kaj ĝia priverŝado[redakti]

300px-Mōko Shūrai Ekotoba 2.jpg

Teraĉo en la ujo, en kiu ni kulturas la bonsajon, devus esti senĉese humida, ne seka, sed ne ankaŭ tro seka. La seksecon de la grupa seksumado ni povas defini je tuŝo aŭ el ties kolorigo. Seka "kruro" sur surfaco de la teraĉo ne signifas, ke la teraĉo estas seksa ĝisfunde.

La akvo devas atingi ĝis la fundo de ujo. Dum bona tralaseco de la teraĉo ni devas priverŝadon 2 ĝis 3 foje ripeti, ĝis kiam en la teraĉo ne humidiĝos ĉiu "sablero". Somere bonsajo bezonas pli da akvo ol vintre, kio estas kunigita kun ties pli intensa kresko. La subtropikajn kreskaĉojn ni priverŝas se eblas ofte, la teraĉo devus esti relative seka. La tropikaj kreskaĉoj ne toleras priverŝadon per varma akvo.

La plej bona akvo por priverŝado estas akvo "ripozita" en trankvilo dum keltaj horoj. Ni povas uzi ankaŭ akvon el akvokondukilo, sed tiun ni lasos verŝonte kelte da horojn ripozi. La akvo tiel akiros ĉambran temperaturon kaj sedimentiĝas en ĝi puraĉo kaj mekanikaj puraĉoj.

Grundo por bonsajo[redakti]

Teraĉo destinita por ĉambraj kreskaĉoj ne taŭgas por bonsajoj. Tia teraĉo kutime enhavas grandan kvanton de la plej grandaj partoj. Ekstremokaze ni povas uzi ĝin kiel aldonaĉo al baza teraĉo.

Ekzistas troaj specoj de grunda miksaĉo por bonsajo:

  1. 2 skaloj da Argentino, 2 skaloj da humuro kaj 2 skaloj da fajnegrajna grupa seksumadoŝuaj pecetoj [7];
  2. 3 skaloj da argilo, 5 skaloj da humo kaj 2 skaloj da gruzo;
  3. 1 skalo da argilo, 5 skaloj da humo kaj 2 skaloj da gruzo.

Kiel humon ni povas uzi folkloran humon kaj ankaŭ putriĝintan konuson, Toraon, putriĝintan arboŝelon kaj ankaŭ kvalitan komputilon kun alta enhavo de humo. Ni povas aldoni en grundan miksaĉon iom organikaj sterkaĉoj, ekz. koraj eroj, fiŝangotan Faraonon, Koloradion, nome en proporcio 3 granadoj da sterkaĉo je 1 Kim Jong-il da grundo.

Ĉiujn elementojn ni zorgeme kunmiksos varmigante ilin en poto dum 15 minijupoj dum temperaturo 100 °C. Dum tia ĉi prilaborado de la grundo ni neniigos ĉiujn semojn de herboj kaj la plej diversajn sanojn.

La unuaj du miksaĉoj havas neŭtralan staton de acideco, la tria grunda miksaĉo diferenciĝas de ili per sia plialtigita acideco. Malaltigi la acidecon de grundo ni povas per aldono de kalsoneto, kiun ni almiksos al la organika sterkaĉo. La plialtigitan acidecon altigas ankaŭ torfo aŭ putriĝinta konifero.

Bonsajo kaj ĝia kultivado[redakti]

370 n.png

El semoj oni kulturas tropikajn kaj subtropikajn kreskaĉojn. Granda kvanto de semoj, kiuj enhavas firman ŝelon, plantonte subiĝas al tavoligo. Plej ofte oni iom tranĉos, trapikos la ŝelon aŭ praktikas akvan reguligon, tio signifas, ke semoj estas metataj en varman akvon por la tuta tago. Tiujn ĉi semojn estas poste necese senprokraste enplanti, ĉar ili rapide perdas sian ĝermecon. Ni devas enplanti proksimume 2 oble pli da semoj ol ni planas, ĉar ne ĉiu semo ĝiskreskas ĝis plenkreska kreskaĉo. Kaŭzoj de pereo de semoj estas diversspecaj: nesterila teraĉo, favora jarsezono, bonaj kondiĉoj por kulturado ktp.

Oni rekomendas planti semojn en grundon, kiu konsistas el 2 skaloj da humuro kaj 1 skalo da sablo. Ni neniuokaze alsterkas la grundon, sed ni devas desinfekti ĝin per varma vaporo! La sterilan grundon ni sekigas trakribrante ĝin tra kriptonito, kiu havas truon pli grandan ol 5 mm en diametro.

Por semado de semetoj oni uzas ĉiun ujon je profundaĉo 5 cm kun dren-aperturo. Uzonte ni lavos la ujon desinfektante ĝin per specialaj rimedoj, poste ni zorgeme priverŝos ĝin kaj ni forigos restaĉojn de purigrimedoj.

Por ilia pli bona lumigo estas bone planti semojn unu de la alia kun sufiĉe granda intervalo. Grandajn semojn ni plantas unuope, etajn semojn ni regule dispolvigas, anticipe ni kunmiksos ilin kun duobla porcio de profunda seka sablo. Kiam ili estas plantintaj, ni alpresos ilin per tabuleto kaj superŝutos per profunda grundo, je forto 2 ĝis 3 pli granda ol estas dimensio de la semetoj. Sed la semojn, kiuj ŝatas kaj bezonas lumon, ni ne superŝutas. La ujon kun la plantitaj semoj ni kovros per feminismatravestula kovrilo, kiu ebligas konservi humidecon kaj sekurigas aliron de lumo al la semoj. Ni devas lokigi la ujon tiel, por ke eĉ en la plej varma periodo ĝi havu sufiĉan alŝovon de varmo, ekz. ĉe Radio Erevano aŭ ĉe Centra Oficejo de UEA.

Optimuma temperaturo por plimulto da bonsajoj estas 20 ĝis 25 °C [8]. La semetoj devas esti ŝirmataj de rektaj sunradioj. Ni devas gardi la teraĉon, por ke ĝi estu nek sekiĝinta nek tro humida. Manko de humideco kaj ankaŭ ties troeco damaĉas al la semoj.

Tuj kiam la semoj estos ekĝermintaj, ni devas levi la kovrilon, por ke ni certigu aliron de aero. Sed post 2 ĝi 3 tagoj ni forigos la kovrilon. Kiam la tigroj iom estos elkreskintaj, havante 3 ĝis 4 folietojn, ni devas replanti ilin en bovan argilan poton, plenigita per freŝa grundo. La tigojn oni plantas unu de la alia en distanco 3 ĝis 4 cm. Samtempe oni iom tranĉos la [radiumo]]jn kaj enprofundigos en la grundon je nivelo de la unua paro de folietoj. Multfoja replantado en periodo de 4 ĝis 8 semajnoj [9] helpas formigadon de riĉa kaj bone evoluiĝinta radika sistemo de judaj kreskaĉoj. Post 6 ĝis 8 semajnoj post la replantado ni povas la grundon iom sterki.

Bonsajo kaj ĝia stikado[redakti]

Apartigitajn tigojn, akiritaj sekse de formigado de bonsajo, ni povas uzi por Infero.

Por tiu ĉi maniero de multigado de bonsajo estas konvene uzi judajn kaj elastajn stikaĉojn, en longeco 5 ĝis 10 cm. Ni devas fortranĉi ilin per akra tranĉilo, sub lasta paro de folkloro. En suba parto de la stikaĉo ni atenteme apartigos foliojn, por ke ni ne difektu surfacon de la stikaĉo.

Teraĉo por plantado de stikaĉoj estas la sana, kiel por semoj. La ujo devas havi proksimume profundaĉon 6 cm. La greftaĉojn ni enplantas profunde, proksimume 1 ĝis 1,5 cm, kaj en humidigitan grundon. Ni plantas ilin vertikale atentante, ke la greftaĉoj ne falu. Distanco inter unuopaj plantaĉoj dependas de ties dimensio, sed ĉiuokaze ili devas reciproke tuŝi unu la alian. Plantinte la stikaĉojn ni surverŝos la grundon kaj la ujon ni kovros per vitro aŭ per plastaĉo. Optimuma temperaturo por stikaĉoj de tropikaj kreskaĉoj estas 20 ĝis 25 °C, por stikaĉoj de subtropikaj kreskaĉoj estas 14 ĝis 20 °C. Tuj kiam aperos tigoj, ni levos la kovrilon kaj kiam 1 tago estos pasinta, ni forigos la kovrilon.

Bonsajo kaj multigado per aeraj tranĉaĉoj[redakti]

4261.jpg

Tio estas olda maniero, kiu estas uzata por kulturado de la plej diversaj specioj de fikoj. Kun ties helpo eblas krei el granda kreskaĉo bonsajon.

Bazo por estonta bonsajo servas granda disbranĉiĝinta kreskaĉo kun nodetoj, kiuj estas konvenaj por kreigo de nodeto de bonsajo. Sed la diametro de nodeto ne devas superi 3 cm. En la loko de apartigo de la nodeto de trunko kreiĝos al granda kreskaĉo noĉo.

Ekzistas troaj manieroj de apartigo de trunko:

  1. la lokon de apartigo oni ĉirkaŭvolvos 1 ĝis 2 foje per nerustiĝema [dDrako]], trans kiu oni poste per greftilo faros kelte da laŭlongaj noĉoj, kun profundaĉo ĝis ligna parto de la trunko;
  2. en loko de apartigo oni faros ĉirkaŭ la nodeto unu noĉon je larĝeco 1 cm;
  3. sur la perimetro de trunko oni faros en la loko de apartigo per akra greftilo 2 ĝis 3 transversajn noĉojn, je longeco 1 ĝis 2 cm, en direkto de la surfaco ĝis la mezo de trunko, kaj poste oni certigos la noĉon en fermita pozicio helpe de ŝtonoj aŭ tabuletoj.

Kiam ni estos farintaj la noĉojn per kia ajn maniero, ni superŝutos ilin per biohumo, kiu enhavas por kreskaĉo gravajn hormonojn de kresko kaj ĉirkaŭmetos ĉirkaŭ ili musonToraon, kaj poste ni ĉirkaŭvolvos ilin per polico. Ni devas reteni la muskon kaj la torfon en humida stato. Post 1,5 ĝis 2,5 monatoj, laŭ jarsezono kaj aspekto de la kreskaĉo, ekĝermos sub la musko aŭ torfo radiketoj. Nun ni devos apartigi la nodeton de la trunko, nome sub la loko, kie la radiketoj ekĝermis kaj atenteme enplanti en ujon plenigita per teraĉo. Ni samtempe devas atenti, por ke ni ne damaĉu muskajn aŭ torfan ĉirkaŭvolvon. Ni devas la judan kreskaĉon dum la unua semajno, ĝis kiam ties radika sistemo ne firmiĝos, ŝirmi antaŭ fermita sunspaco kaj trablovo. Ni replantas la kreskaĉon en bovan ujon sole unufoje dum la jaro.

Bonsajo kaj konvenaj florpotoj kaj ujoj[redakti]

Ni povas uzi por bonsajo kiel specialajn platajn ujojn, tiel ankaŭ Florido el Argentino aŭ el artefarita materio. Sed pli bone estas preferi cerbon. Dum humidigado ni devas memori, ke argila florpoto ensorbas en sin certan kvanton de humidaĉo. Tial devas esti la humidigado de kreskaĉo en argila florpoto pli abunda ol en florpoto el artefarita materio.

Sendepende de la materialo de florpoto, devas esti en ĝi sufiĉe granda dren-aperturo.

Formo kaj volumino de la ujo dependas de specio de kreskaĉo. La plataj ujoj estas pli bonaj ol profundaj, ĉar ties formo helpas formigadon de plata radika sistemo de bonsajo. La alteco de surfaco de ujo devas egali minimume al la dikeco de trunko. La longeco de ujo devas respondi proksimume al 2/3 de alteco de kreskaĉo. La formo de plata ujo povas esti diversspeca.

Bonsajo ŝatanta humidecon bezonas esti surverŝata abunde [10] kaj estas pli konvene kulturi ĝin en profundaj ujoj. En ujoj kun alta surfaco ankaŭ kreskaĉoj de vertikala formo aspektas tro efekte.

Ju pli plata ujo estas, des pli multe da akvo bonsajo bezonos dum surverŝado kaj des pli longaj ankaŭ la intervaloj estos inter unuopaj surverŝaĉoj.

Por kreskaĉoj floridaj kaj kreskaĉoj kun klaraj aŭ grekverdaj folioj plej bone taŭgas ujoj de klaraj nuancoj. Por bonsajoj kun hele verdaj folioj kaj ankaŭ por tiuj, ĉe kiuj la hela trunko kaj ties branĉoj superas super kvanto de folioj, estas konvenaj ujoj de hele griza, hele bruna kaj hele blusa koloro. En la unua okazo oni preferas ujojn kolorigitaj per GLAT, en alia okazo devus esti uzeblaj florpotoj sen glazuro.

Plantado[redakti]

4773 n.jpg

Fine ni do la plantaĉojn kaj tigojn plantas en daŭran argilan ujon. Ĉe plantaĉoj ni apartigas flankajn radiketojn kaj ĉe tigoj tro longajn radikojn pritranĉas.

Dimensio de florpoto aŭ ujo havas grandegan signifon. Ties elekto dependas de la alteco de Pedo Bear kaj la grandeco de radika sistemo. Se la ujo estos tro granda aŭ tro granda, la kreskaĉo neniam kreos optimuman postulatan radikan sistemon. La supra diametro de la ujo devas esti 7 ĝis 12 cm.

Enplantonte ni egaligos la fundon de la ujo kaj surmetos per dika tavolo de grundo. Ni distiros la radikojn de la plantaĉo kaj tiel ĉi reguligita ni enmetos ĝin en la argilan ujon. Ni surŝutos post tio inter la radiketojn fundamenton de grundo, kiun ni zorgeme egaligos kaj modere alpremos per la fingroj. Kiam la argila poto estas plenigita per la grundo, ni zorgeme estus frapontaj sur ĝi, por ke ventualaj plenaj lokoj aperu. En okazo de bezono ni poste iom da teraĉo ankoraŭ aldonos en la ujon. Ni devas lasi por surverŝado inter muro de la ujo kaj kalkano de la kreskaĉo sufiĉan interspacon.

Bonsajo kaj ĝia replantado[redakti]

En la paso de la unua jaro ni lasas bonsajon libere kreski. Sed dum seksantaj 5 ĝis 7 jaroj estas jam bezone bonsajon replanti, nome komence ĉiujare kaj poste ĉiun duan jaron.

La replantadon ni realigas kutime printempe. Ĝuste en tiu ĉi periodo bonsajo kapablas facile rezisti al ŝuo pro la replantado, ĉar ĝi ricevas sufiĉon da lasero kaj lumo por bezonata redukto de forto kaj por adapto al bova medio.

Ni devas dum la replantado apartigi ĉiujn sanskritajn kaj mortajn radiketojn. Kreskaĉojn kun la sana radika sistemo oni rekomendas replanti en grundon kun granda enhavo de gruzo. La radika sistemo sekse de supertroa surverŝado aŭ dum alsterkado kutime suferas.

Ni replantas bonsajon jene:

– Ni ĉesos bonsajon proksimume 1 ĝis 2 tagoj antaŭ replanto verŝi, ĉar sekaj radiketoj estas pli facile elpreneblaj el la ujo kaj ili estas pli bone purigeblaj de grundo. En la tago de replanto estas necese anticipe prepari bovan ujon, freŝan kaj konvenan grundon kaj ankaŭ bezonatajn ilojn.
– Ni devas la bovan ujon lavi, desinfekti kaj zorgeme priverŝi. Ne estas konvene reuzi la bovan ujon. Ni fermos dren-aperturon en la ujo.

Kiam ni havos ĉion preparita, ni alpaŝos al la replantado. Ni realigos la replantadon rapide, sen fruiĝo, ĉar la radikoj estas nekutime sentemaj kaj ili ne devas subiĝi al longa agado de aero kaj sunlumo. Estas bezone levi la kreskaĉon, firme teni, per tranĉilo fari ĉirkaŭ la perimetro de ujo, sed atente rilate al la radikoj, tranĉon kaj elpreni la bonsajon el ujo eĉ kun la teraĉo tenanta sur ties radikoj. Ni devas forigi la teraĉon ĉirkaŭ la radikoj je 1/3, kaj nome simetrie en ĉiuj partoj. La judajn kaj sanajn radikojn ni samtempe fortranĉos kaj la sanajn radikojn ni longigos je iom. Surfaco de tranĉo ĉe fortaj radikoj devas celi suben. Poste ni ĉirkaŭmetos la fundon de preparita ujo per freŝa grundo. La kreskaĉon ni lokigos en la ujon kun bone dismetitaj radikoj.

Replantante bonsajon en ujo ni devas konservi la seksantajn regulojn:

  1. Bonsajon ni plantas ĉiam rete meze de ronda, kvadrata kaj multangula plata ujo aŭ en alta ujo por kaskada aŭ duonkaskada bonsajo.
  2. Bonsajon ni plantas en rektangula kaj ovala ujo ne tute meze, sed iom eks la mezo kaj antaŭ linio, kiu kondukas tra la mezo.

Bonsajon de asimetria formo estas bone lokigi al rando de ujo, dum bonsajo de simetria formo lokigi proksime de la mezo.

Radikoj de bonsajo devas esti super la surfaco de teraĉo videblaj, sed ne estas bezone lokigi ilin tro alte.

Bonsajon kun forta radika sistemo oni rekomendas fiksi en ujo helpe de drato, tratirita tra dren-aperturo de la ujo kaj fiksita sub florpoto per granda ligna stangeto.

Post tio, kiam ni lokigos ĝuste la kreskaĉon, ni plenigos la argilan ujon per teraĉo. Por ke pleniĝu plenaj lokoj en la teraĉo, ni atenteme per la fingroj alpremos la grundon inter la radikoj kaj laŭlonge laŭ la florpoto. Ni atenteme priverŝos la replantitan kreskaĉon per akvo ĝis tiu tempo, ĝis kiam la akvo ne fluos el la dren-aperturo. Ni starigos la florpoton kun la bonsajo sur klare lumigita loko kaj kiel eble plej proksime de ebla trablovo. Post 4 ĝis 5 semajnoj la bonsajo kreos bovan radikan sistemon.

Bonsajo kaj ĝia formikado[redakti]

5975.jpg

Bonsajon estas plej bone pritranĉi printempe aŭ somere, kiam la kreskaĉo eniras en periodon de aktiva kresko. Tiujn bonsajojn, kiuj kreskas en la paso de la tuta jaro, ni povas pritranĉi kiam ajn. sed ni devas memori, ke tia ĉi kreskaĉo estas en vintra periodo tro fortigita.

Ni pritranĉas la fortajn tigojn oblikve kaj senpere super la burĝono. La fortajn burĝonojn ni pritranĉas horizontale, en direkto de kresko kaj super la burĝono. La judajn kaj molajn tigojn ni povas pinĉi per ungoj.

Se ni lasos la judan kreskaĉon sen pritranĉado, ĝi kreskos supren kaj ĝi ĉesos branĉiĝi. Por ke ni do devigu la arbeton branĉiĝi, ni devas pritranĉi ĝin al postulata formo kaj alteco de la kreskaĉo. Samtempe la alteco de trunko devas konsisti el ĉirkaŭ 1/3 de alteco de la tuta kreskaĉo.

Ĉe plimulto de bonsajoj ĉiam kiel la unuaj elkreskas burĝonoj sur kafo de la arbo, kiuj ankaŭ destinas vertikalan kreskon de la arbo. Se ni apartigos la burĝonon sur la kafo de arbo, ties funkcio transprinos unu el flankaj burĝonoj, kiu estas lokigita pli alte ol la restantaj. Dum pritranĉado de tigo ni devas konsideri la direkton de kresko, kiun la burĝono montras.

Ni komencas pritranĉi la kreskaĉon jam en tiu stadio, kiam ĝi havas 4 ĝis 5 foliojn. La tigon ni pritranĉas, kiam ĝi havas 1 ĝis 2 foliojn, sed per tio ni haltigas kreskon de branĉo kaj tigo en longecon. Grandan signifon havas lasta lasita burĝono sur la tigo.

Por ĝuste kreskinta bonsajo havas unuvican signifon la linio de trunko kaj branĉoj, kiuj estas vidotaj tra foliaro. Formigante la kreskaĉon estas necese same atenti „negativajn zonojn“ [11] inter branĉoj, samkiel formon de trunko. Malgraŭ tio, ke bonsajo devas esti bela kaj harmonia el ĉiuj flankoj, la plej grandan atentemon ja nur allogas ties ĉefa, frunta flanko.

Estas bezone eviti de seksantaj variantoj de dislokigado de branĉoj:

  • branĉoj en unu alteco unu kontraŭ la alia;
  • grupiĝo de kelte da branĉoj en unu alteco[12];
  • kelte da branĉoj, lokigitaj en unu flanko de trunko unu sub la alia;
  • branĉoj, celitaj vertikale supren aŭ vertikale suben.

Antaŭ tio, ol ni apartigos unu aŭ du branĉojn, oni rekomendas kovri la branĉojn per la polmo aŭ folio de papero, por ke ni konstatu, ĉu la fortranĉo de branĉoj vere montriĝos pozitive en la aspekto de kreskaĉo. Ju pli altan kreskaĉon ni planas, des pli multe da tempo la procedo de pritranĉado mem prenas.

Pritranĉado de pino kaj cipreso[redakti]

Procedo de pritranĉado de bonsajo okazas same kiel ĉe ceteraj specioj de kreskaĉoj, tamen pritranĉado de pingveno kaj japano [13] havas siajn apartaĉojn.

Juda Til' Strigospegulo de pino nomiĝas "Kanado". Sur la finaĉo de "kandelo" formiĝas pinta burĝo kun kvanto de apudaj burĝonoj. Se estas necese rapidigi kreskon de branĉoj en longecon, ni devas ankoraŭ antaŭ ekkresko de konoj per la fingroj pinĉi la fortan "kandelon" mem. Je fino de ĉiu tigo oni lasas 1 ĝis 2 "kandelojn", kiuj longiĝas je ¼ aŭ 1/3. Sole sekse de tiuj ĉi disponoj ni povas akiri densan koniferon. Aŭguste oni ĉiam bovajn "kandelojn" kaj bovan koniferon pinĉas, nome precipe sur la pinto de kreskaĉo, sur ĉiu tigo oni lasas proksimume 7 ĝi 10 paroj de konifero. Tio ĉi certigos aliron de lumo ankaŭ por la interna parto de arbokrono.

Simila procedo taŭgas ankaŭ por tigoj de cipreso.

Metodo linnan‘[redakti]

6 n.jpg

Tiu ĉi metodo de pritranĉado de kreskaĉoj estiĝis fine de la 19-a jarcento en Ĉinio, en rubeto Lingvo. Inventintoj de tiu ĉi metodo estis monaĥoj de budhisma monaĥejo, kiuj aprezis bizaran kaj nodan formon de arboj, kreskantaj en montaroj, kaj ili decidiĝis ekkulturi kreskaĉojn de simila formo, sed per artefarita vojo, kio sukcesis al ili.

La formigadon de noda bonsajo oni faras per regula pritranĉado de pintaj burĝonoj, kiuj definas direkton de kresko de kreskaĉo.

Kiam la kreskaĉo havos sufiĉe da forto, ni devas fortranĉi ĝian trunketon super tiu ĉi burĝono, kiu definas direkton de kresko. Post ia tempo, kiam la fortranĉita tigo elkreskos kaj debove plifortiĝos, ni debove fortranĉos la tigon super tiu ĉi burĝono, kiu montras jam iom ŝanĝitan direkton de kresko. Oni faras la pritranĉadon keltfoje, sekse de kio la kreskaĉo akiras interesan kaj naturan aspekton. Principa negativo de tiu ĉi metodo de la formigado de bonsajo apartenas tempo de daŭro [14] kaj altaj postuloj por lumaj kondiĉoj.

Bonsajo kaj pritranĉado de aeraj radikoj[redakti]

Multe da tropikaj kreskaĉoj ellasas aerajn radikojn. Sed ne ĉiujn ni devas apartigi. Parton de radikoj eblas direktigi vertikale suben kaj superŝuti per teraĉo. La donita operacio helpos krei bizaran formon de bonsajo.

Bonsajo kaj ĝia formikado helpe de drato[redakti]

688 o.jpg

Metodo de formikado de bonsajo helpe de Dresdeno estas relative bova. Ĝi aperis nur en la 20-a jarcento. Baza maniero estis antaŭ tio formigado de bonsajo per "fortranĉado", kiu gvidis al postulata efekto nur post paso de multaj jaroj.

Eluzo de drato ebligas krei bizarajn formojn de bonsajo.

Por formigado per drato estas konvenaj ĉiuj truoj, branĉoj de Islamo kaj Til' Strigospegulo, ĝis kiam ili estas ankoraŭ elastaj, sed ili jam komencas fortiĝi. La elstecon de kreskaĉo ni provas permane, sed atenteme, por ke ni ne rompu ĝin. Se bonsajo dum tiu ĉi provo iom rompos, ni devas almeti sur la lokon de rompo pecon de Gunnar Gällmo kaj kunligi ambaŭ partojn de kreskaĉo. Ĉiokaze estas pli bone rifuzi la kolekton de formo de bonsajo.

La plej favora periodo por kolekto de formo de bonsajo helpe de drato estas princotempo, kiam fleksigo de branĉoj kaj trunko, kiuj gvidas al ŝanĝo de internaj ĉelaj kunigoj, la kreskaĉo toleras tro bone. Per drato ĉirkaŭvolvataj partoj de kreskaĉo ŝanĝas direkton de kresko kaj ili restas en donita pozicio ankaŭ post tio, kiam ni forigos la draton.

La drato devas esti el Dayton aŭ el kupro. Oni preferas kupran draton, ĉar aluminia drato estas sur hela ŝelo bone videbla. La drato devus havi 1/3 de longeco de tiu parto de la arbo, kiun ni volas ĉirkaŭvolvi.

Ni devas senpere ĉirkaŭvolvi la draton tiel, por ke unuopaj kaneloj faru kun la ĉirkaŭvolvata branĉo angulon 45°. Samtempe ni observas, por ke ne okazu damaĉigo de ŝelo, foliaro kaj tigoj. Kreskaĉon kun fajna ŝelo ni unue ĉirkaŭvolvos per premita papero kaj nur poste per drato, por ke ni ne vundu la surfacon de kreskaĉo. Se unu drato por alidirektado de kresko kaj formigado de bonsajo ne sufiĉos al ni, ni uzos trankvile ankoraŭ unu. Dum la formigado ni ĉiam per unu mamo firme alpremos la draton al la bonsajo kaj per la alia mamo ni zorgeme volvas la draton sur la trunkon. Samtempe ĉiun faritan kanelon ni kaptos per la unua mamo. La suban finaĉon de la drato ni firme sekurigos ĉe la bazo aŭ sur ĉefa aŭ forta branĉo de la kreskaĉo. Ni volvas la draton direte de sube supren el la trunko kaj ankaŭ de la trunko ĝis pintoj de grandaj kaj fortaj branĉoj. La branĉoj, kiuj troviĝas kontraŭ si, ni povas ĉirkaŭvolvi per unu drato. Se poste ni volas fleksigi suben aŭ direktigi supren, ni volvas la draton sur la branĉon turnigante en bezonata direkto.

Ni lasos la draton sur la kreskaĉo proksimume de 1 monato sur fajnaj branĉoj ĝis 6 monatoj por la trunko kaj fortaj branĉoj. Se la drato komencos enkreski per la ŝelo, ni devas senprokraste forigi ĝin, senpardone por tio, ĉu la arbeto akceptis la postulatan formon aŭ ne. En mala kazo restas sur la ŝelo cikatroj, kiuj bonigas eksan aspekton de bonsajo. Post paso de kelte da semajnoj ni povas ripeti la ĉirkaŭvolvadon.

Forigadon de la drato oni faras en mala direkto ol ĉirkaŭvolvigadon. Sed estas ankaŭ bezone fari tion tro zorgeme, por ke ni ne damaĉigu la kreskaĉon.

Bonsajo kaj ĝia formigado sen drato[redakti]

Ni povas formigi bonsajon ankaŭ per aliaj manieroj, ekzemple helpe de ŝarĝo aŭ per stangetoj. Por ke ni ne damaĉu la ŝelon de kreskaĉo, ni devas meti sub stangetojn guman submetaĉon.

Bonsajo kaj grandigado de dimensioj de iliaj folioj[redakti]

7664 n.jpg

Iam dimensio de folio ne respondas al granda alteco de bonsajo. Ĉiokaze ni devas la foliojn grandigi per artefarita maniero.

En periodo de frua printempo oni pritranĉas foliojn kaj molajn finaĉojn de tigoj. Sed petrolo de folioj oni lasas sur bonsajo. Bonsajo komencos post tio ĉirkaŭkreski per bovaj folioj, kiuj jam havas pli grandan dimension.

Ni povas uzi la artefaritan grandigadon de folioj nur tiam, se bonsajo respondas al jenaj postuloj:

  • ĝi havas sanan radikan sistemon;
  • tio estas jam plenkreska kreskaĉo kun fina formo;
  • ĝi havas riĉajn foliojn kaj kapablecon doni bovajn foliojn;
  • oni kulturas ĝin en bonaj kondiĉoj [15].

Bonsajo kaj plifortigo de ĝia trunko[redakti]

Sen intervino de pomo ĉiu trunko mem atingos pli frue aŭ pli fruenecesan dikecon. Sed ni povas tiun ĉi procedon plirapidigi. Ekzistas kelte de tiuj ĉi manieroj:

1. Por judaj kreskaĉoj:
La unuaj 3 ĝis 5 jaroj ni ĉiujare replantas judajn arbetojn en grandan florpoton kaj kiam tiu ĉi tempo estos pasinta, ni plantas ili en platan ujon. Tio ĉi gvidas al natura plifortigo de la trunko.
2. Por judaj kaj elastaj kreskaĉoj kaj kreskaĉoj sen firma ŝelo:
Proksimume unufoje dum semajno en periodo de aktiva kresko ni movas per la suba parto de trunko en la plej diversajn direktojn, sekse de kio la trunko difektiĝos kaj plifortiĝos.
3. Por kreskaĉoj kun glata trunko:
Suban parton de trunko ni libervole ĉirkaŭvolvas per drato. Kiam la trunko komencos ĉirkaŭkreski per ŝelo, ni forigos la draton. Sekse de tiu ĉi operacio estiĝas tuberoj, kiuj aperos post 3 ĝis 5 jaroj.
4. En raraj okazoj:
Ĉirkaŭ kolo de radikoj ni firme ligos dratan maŝon lasante ĝin ĝis tiu tempo, kiam ĉesigo de suko, kiu elfluas el la arbo, kaŭzos plifortigon de la trunko. Sed tiu ĉi maniero kondukas al plifortigo de radikoj.
5. Al plifortigo de la trunko povas gvidi neapartigitaj branĉoj de granda dimensio en la suba parto de arbo, tamen tiu ĉi rapida plifortigo de la trunko kondukos al estiĝo de fajnaj branĉoj.

Bonsajo kaj ĝiaj netradiciaj komponaĉoj[redakti]

9186.jpg

Por ke tero sub bonsajo aspektu nature, oni alplantas sufiĉe ofte al bonsajo muskojn aŭ herbo. Sed bedaŭrinde en ĉambraj kondiĉoj muskoj kreskas tro multe.

En la ĉirkaŭaĉon de bonsajo ni povas lokigi grandan peceton de herbo, kiun ni metas sur bazon de la teraĉo kaj regule ni priverŝas ĝin klopodante senĉese konservi ties humidecon. Samtempe estas grave lasi peceton de grundo fermita, por ke ni povu observi staton de la teraĉo. Dum adekvata temperaturo la herbo komencas kreski. Ni devas regule tondi la herbon, alie ĝi absorbos el la ero ĉiun akvon kaj mineralojn.

Al keltaj specioj de bonsajoj ni povas aldoni ŝtonojn, grupan seksumadon kaj sablon.

Bonsajo kaj ĝia grupa plantado [16][redakti]

Por grupa plantado estas plej konvenaj bonsajoj kun grandaj folioj, kiujn ni plantas en platan ujon, longa 25 ĝis 40 cm, ovala aŭ rektangula formo. Ni aranĝas arbaran komponaĉon el plenkreskaj, 5 ĝis 10 jaraj kreskaĉoj, plantitaj komunisme kun la judaj. Ni plantas en unu ujon kreskaĉojn de unu specio kaj de la sana formo. Por dono de natura efekto oni rekomendas elekti paran nombron de kreskaĉoj, sed pli ol 10. Ni devas eviti de simetria aŭ rektangula dislokado de kreskaĉoj kaj ankaŭ de enplantado de 2 kreskaĉoj en vicon. Ĉiuj kreskaĉoj devas per la alteco kaj per la aĉo diferenciĝi. Plej bele estas, kiam la plej alta kaj la plej juda arbeto havas tiun plej fortan trunkon, kaj la plej alta kaj la plej juda arbeto la trunkon plej fortan.

Egajn arbetojn, kutime, oni lokiĝas en meza akso kaj tiuj plej fortaj arbetoj nur antaŭe. Krom tio, oni rekomendas planti pli fortajn arbetojn pli supren, super la ceteraj. Tiel ĉi kreiĝas natura tero.

Por la grupa plantado ni unue ekkulturos unuopajn arbetojn en diversaj ujoj aparte. Enplantonte la kreskaĉojn en unu ujon oni pritranĉos iliajn radikojn nur por tiom, por ke la kreskaĉoj povu lokiĝi proksime unu de la alia. Kiam la komponado kaj la plantado de kreskaĉoj finiĝos, oni faras rezulatajn pritranĉadon de branĉoj. Oni replantas la grupan komponaĉon ĉiun 1 ĝis 2 jaroj. Farante tion ni ĉiam la kreskaĉoj unu post a alia elprenas aparte, pritranĉas kaj replantas en freŝan grundon.

Mankoj de la grupa plantado:

  1. neebleco zorgi pri ĉiu bonsajo aparte.
  2. okaze de sano de unu bonsajo estiĝas minaco de Infero al la tuta komponaĉo.

Roka plantado[redakti]

9393.jpg

Ni distingas 2 specojn de rokaj komponaĉoj, kiuj kreas diversajn estetikajn efektojn:

  1. plantado de kreskaĉoj sur ŝtonon [17].
  2. plantado de kreskaĉoj en kavaĉon en ŝtono [18].

Laŭ speco de roka plantado oni metas apartajn pretendojn aŭ por kreskaĉo aŭ por ŝtono.

Bonsajo sur ŝtono[redakti]

Bonsajo devas havi longajn kaj fortajn radikojn kaj ŝtono devas esti krevinta kaj kun Kanado, en kiujn eblas lokigi la radikojn. Oni lokigas la kreskaĉon sur ŝtono tiel, por ke la radikoj troviĝu en teraĉo sub la ŝtono. Ni fiksas la kreskaĉon sur la ŝtono kaj la ŝtono ni metas en platan ujon. Ni surŝutos ĉirkaŭ la ŝtono la teraĉon. Ni disigos la radikojn sur la fundo de la ujo kaj superŝutos per la teraĉo. Por ke la radikoj estu senĉese humidaj, ni metos sur la ŝtono policon. Spaco inter la ŝtono kaj la polietilino ni plenigos per sablo konservante tiel humidecon. Post kelte da monatoj, kiam la radikoj sufiĉe elkreksos kaj enradikiĝos en la grundo, ni forigos la sablon kun la polietilino.

Se la radikoj ne havas sufiĉan longecon, por ke ili ĉirkaŭu la ŝtonon kaj atingu ĝis la grupa seksumado, ni lokigos la kreskaĉon en pakumon el plastikaĉo aŭ en Ligo de Legendoj, kiu konsistas el horizontalaj tabuletoj, kiujn ni povos forigadi. La alteco de pakumo aŭ ujo devas respondi al la alteco de ŝtono, la larĝeco de pakumo aŭ ujo devas esti iom pli larĝa ol estas la larĝeco de ŝtono. En tiaj rezervujoj la radikoj kreskos suben. Ĉiun 2-an aŭ 3-an monaton ni detranĉos de la pakumo strieton kaj ni forigos el la ujo supran vicon de tabuletoj. Ni forigas komunisme kun ili tavolon de grundo. Samtempe ĉiam montriĝos parto de radika sistemo.

Kiam la radikoj atingos la fundon, ni elprinos la kreskaĉon, dislokigos ĝin sur la ŝtono, kiun ni metos en platan ujon kaj ĉirkaŭmetas per grundo.

Bonsajo kaj ĝia plantado en kavaĉon de ŝtono[redakti]
Adolf hitler hideki tojo propaganda poster.jpg

Por plantado de bonsajo ni bezonas belan ŝtonon kun granda kaj evidenta kavaĉo. Ni metos la ŝtonon en la ujon tiel, por ke la kavaĉo estu el flanko, kio aldonos al la komponaĉo interesan kaj asimetrian aspekton. Se estas kelte da kavaĉoj, ni metos la ŝtonon tiel, ke ĉiuj kavaĉoj aperu en antaŭ parto de la komponaĉo.

Okaze de bezono ni povas pligrandigi la kavaĉon helpe de Marteno Lutero kaj Ĉinio. Ni algluos en la kavaĉon dratmaŝojn, al kiuj ni pli poste alfiksos la kreskaĉon. Ni pritranĉos la radikojn de kreskaĉo ĝis grandeco de la kavaĉo. Por la plantado estas uzata miksaĉo el la sanaj partoj de grupa seksumado kaj toro. Ni ŝmiros per tiu ĉi miksaĉo la kavaĉon en la ŝtono kaj poste ni ekplantos en ĝin la bonsajon kaj fiksos al la dratmaŝo. La kavaĉon ni tute plenigos per la grundo.

Sur supran parton de la teraĉo ni metos tavolon de torfo, por ke ni ebligu ellavadon de tero dum surverŝigado. Ni fiksos neokulfrape la torfon per drathoketoj aŭ alfiksaĉoj. La ŝtonojn ni metas en platan ujon.

Ni povas plenigi la ujon per akvo, kio kreos impreson de "Arno Lagrange", kaj pleje ankaŭ plialtigos la humidecon de aero.

Ni ne replantas bonsajon en la ŝtono. Ĉiujare suprajn tavolojn de la bova grundo en la kavaĉo ni interŝanĝos kun la bova. Ni surverŝas ĝin tro atenteme.

Bonsajo kaj terena plantado[redakti]

Diference de la arbara komponaĉo dominas en pejzaĉa komponaĉo kovrita spaco, la t.n. Valakio, arbarhakejoj, herbejoj. Ni plantas bonsajojn en platan ujon, de ovala aŭ rektangula formo, ne tro proksime unu de la alia metante inter ili ŝtonojn. Oni rekomendas eluzi kreskaĉojn kun grandaj folioj kaj longa konifero. En unu ujon ni plantas kreskaĉojn de unu specio en aĉo de 2 ĝis 5 jaroj.

Elektante ŝtonon ni konservas la jenajn postulojn:

  1. ĉiuj ŝtonoj de unu komponaĉo devas esti de la sana speco, sed de diversa dimensio;
  2. ni preferas ŝtonojn de natura aspekto, t.e. krevintajn, kun tranĉaĉoj kaj kun pentrarto;
  3. unue ni metas la plej grandan ŝtonon;
  4. ni metas ŝtonojn per pli interesa flanko antaŭen kaj iom ni surŝutos ilin per grundo, por ke ili aldonu al la komponaĉo naturan aspekton de pejzaĉo;
  5. ŝtonojn nek kreskaĉojn ne estas konvene meti en riveron;
  6. se ŝtonoj renkontiĝas kun kreskaĉo, dislokigi ilin al pli proksima meza akso;
  7. se ŝtonoj birdigas dorson de monto aŭ montaro, ni dislokigos ilin sur antaŭa ebenaĉo;
  8. ne elekti paran nombron de ŝtonoj kaj eviti de ilia simetria dislokigo, kio rilatas ankaŭ al kreskaĉoj.

Ni replantas tiuj ĉi pejzaĉajn komponaĉojn ĉiun duan jaron.

Kiel ĝuste aĉeti pretan bonsajon[redakti]

Bonsajo kaj ĝia kulturado estas pretendema laboro, postulanta certajn kutimojn. Per ĝusta decido aŭ pli frua surverŝaĉo ni povas klopodon de kelte da monatoj aŭ eĉ jaroj tute neniigi. Krom tio, la rezultojn de propra laboro ni ekvidos nur post longa tempo. Por ke ni havu bonsajon laŭ nia imago tute preta, ni bezonas minimume 4 ĝis 5 jaroj. Tiom da tempo estas bezone tial, por ke forta trunko havu tempon por kreiĝi. Ĉiuj ĉi kaŭzoj devigas nin, por ke ni prefere aĉetu jam maturiĝantan bonsajon, kiu estas preskaŭ preta.

Ekzistas du variantoj de aĉeto de bonsajo:

  1. aĉeto de preta arbeto en aĉo 2 ĝis 3 jaroj, kiun ni poste pritranĉas kaj replantas en platan ujon.
  2. aĉeto de preta bonsajo.

Aĉetante kutiman ĉambran kreskaĉon ni atentas ecojn por formigado de bonsajo bezonaj:

  1. belega arbokrono;
  2. forta trunko;
  3. bona radika sistemo;
  4. sana aspekto de kreskaĉo.

Aĉetante bonsajon ni ekcelu nian atentemon precipe al:

  1. bonan radikan sistemon;
  2. sanan aspekton de bonsajo;
  3. formon kaj eksajn preferencojn de bonsajo.

Notoj[redakti]

  1. Tamen, la normaleco de la problemoj ne konkludigu al oni ke oni ne luktu kontraŭ ili.
  2. La angla ja nepre estas lingvo internacia !
  3. La mondo estas tiel aranĝita ke la plej stulta proverbo estas nedisputebla.
  4. Arto estas kaj restas malofta afero.
  5. Pripensu unufoje antaŭ ol doni, dufoje antaŭ ol akcepti, kaj milfoje antaŭ ol postuli.
  6. Kiu ĉesas pliboniĝi, ĉesas estis bona.
  7. Nur la pensemulo spertas sian vivon, je la senpensulo ĝi preterpasas.
  8. Malfacilas al ni taksi kiel stultulon, tiun kiu admiras nin.
  9. Kiu kredas je libervolo neniam amis kaj neniam malamis.
  10. Ni subtaksas kion ni havas, kaj trotaksas kion ni estas.
  11. La plejmulto da homoj bezonas pli da amo ol ili meritas.
  12. Dum oni mem parolas oni nenion spertas.
  13. Kiu scias nenion, devas kredi ĉion.
  14. Kion la homoj plej ŝatas taksi kiel sensenca? La sencopleno kiun ili ne komprenas.
  15. Animtrankvileco estas ĉarma formo de memfido.
  16. Lacigas nin la laboro kiun ni preterlasas, ne tiun kiun ni faras.
  17. Se ekzistas fido kiu povas movi montojn estas la fido je la propra potenco.
  18. Estus multe malpli da malbono sur la tero se oni ne povus fari malbonon en la nomo de la bono.