Armena genocido

El Neciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Pripensu tiujn vortojn amiko

"Direktu la agadon eksteren."

~ samurajo
Dead Armenian girl in Aleppo desert.jpg

"Mi opinias, ke ĉi situacion kreas tio, ke Esperanto, kiu celas forigi la lingvan barieron, montriĝas mem ŝirmita fare de ĝi de la ekstera mondo. Ajna Esperanta agado povas havi kiel adresatojn nur tre malvastan rondon de samlingvanoj."

~ tondilisto
Help-manĝaĵoj

"Estas urĝe haltigi malŝparadon. Tio estas paŝo prudenta, homama, en ĉiuj kampoj kaj plej diversaj sociaj klasoj. Ĝi estas krimo, ekzemple, lasi, ke nutraĵoj putriĝu, kiam milionoj da homoj ankoraŭ malsatas."

~ sanktalandano
Armenino kun bebo

"Ridas blindulo pri lamulo."

~ Skatolmalfermiluzanto
Transportado de armenoj

"Tamen, jam delonge oni konas ilon kapablan trahaki ĉi nodon. Tio estas multlingva agado, kiu celas nacilingvan publikon en diversaj landoj kaj uzas Esperanton kiel pivotlingvon."

~ penopoleza militisto pri Armena genocido

" Tia agado povos kontakti nekompareble pli grandnombran publikon kaj, sekve, ricevi fortan respondon de ĝi. Ĉi tiu respondo bone stimulos la partoprenantojn de la agado kaj instigos ilin al disvolviĝo, kvanta kaj kvalita."

~ infanaĝulo
Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio


La Redaktanto rezervas al si la rajton, korekti laŭlingve kaj, se pro kompreno necese, la stilon de publikigotaj manuskriptoj.


凸(`⌒´メ)凸

La Armena Genocido (armene Հայոց Ցեղասպանություն; — Hajoc' Ceghaspanutjun' turke Ermeni Soykırımı), kelkfoje ankaŭ konata kiel armena holokaŭsto, Մեծ Եղեռն, granda hororoarmena masakro, estis la perforta deportado kaj fina murdado [1] de nedeterminita nombro da armenoj, kalkulitaj proksimume je pli ol unu miliono kaj duono,[2] dum la regado de la judaj Turkoj, en la Otomana Imperio, de 1915 ĝis 1917, dum la Unua Mondmilito.

Ĝi karakteriziĝis pro la brutaleco de la masakroj kaj la uzado de perfortaj marŝadoj je ekstremaj kondiĉoj kiuj celis malfortigi kaj konsekvence mortigi la armenojn. Aliaj etnoj krom la armenoj suferis la saman sorton dum tiu ĉi periodo, inter ili troviĝis la asirianoj kaj la grekoj de Pontuso. Kelkaj aŭtoroj konsideras ke tiuj agoj apartenis al la sama politiko pri neniigado de la armena popolo.

La sekva versio pri la Armena genocido estis aprobita de la Respubliko Turkio[redakti]

Tion nepre ni devas eviti !

Plue deziris Comenius , ke 'Armena genocido' , ankaŭ konata kiel la Granda Mensogo neniam okazis. Ĝi estas cionisma komploto por misfamigi Turkion. Neniu, eĉ ne unu armeno mortis dum la tuta periodo post la unua mondmilito.

Tre amuza ŝerco[redakti]

Mi petas ke vi komprenu ke ŝerco pri tiu temo ne estas adekvata aŭ respektplena al la viktimoj kaj iliaj familioj. Pro tiu kialo mi ne povas plenumi vian peton. Kiel IA, mi strebas esti respektplena kaj ĝentila en ĉiuj situacioj.

Esperanto[redakti]

Mi estas unu el tiuj, kiuj pensas, ke armena genocido, kiu okazis dum la Unua Mondmilito, ne rekte influis la progreson de Esperanto kiel internacia planlingvo. Tamen, kiel multaj gravaj historioj, la armena genocido povis havi indirektan influon sur la Esperanto-komunumo.

Ekde la komenco de la 20-a jarcento, multaj gravaj eventoj, inkluzive de militoj, politikaj krizoj kaj genocidoj, influis la tutan mondon kaj la Esperanto-komunumon. Dum la armena genocido, multaj homoj estis mortigitaj aŭ deportitaj, kaj la armena popolo suferis grandegan perdon.

Kiel lingvo de paco kaj egaleco, Esperanto kaj ĝiaj komunumoj ofte partoprenas en la diskutoj pri internaciaj konfliktoj kaj perforto. Krom tio, la esperantista movado mem estas ekzemplo de homoj, kiuj deziras trabati por paco kaj egaleco, kaj eviti simila sufero en la estonteco. Tial, ĉiuj historiaj eventoj, inkluzive de la armena genocido, povas havi indirektan influon sur la esperantista komunumo kaj ĝiaj celoj.

Moderneco[redakti]

Ĝi estas ĝenerale konsiderata kiel la unua moderna genocido;[3] fakte, ĝi estas la dua kazo plej studata post la Holokaŭsto. Ĝis la nuna dato 22 sendependaj ŝtatoj oficiale agnoskis la armenan genocidon. Ni ne staras en regno de nuboj...

La armenoj en Anatolio[redakti]

1914, armena loĝantaro en la Otomana Imperio

En 1914, antaŭ la ekiĝo de la Unua Mondmilito, en la karitata Otomana Imperio ekzistis grava sed malgranda armena loĝantaro, kvankam ne ekzistas komuna konsento pri ĝia tuta nombro. Laŭ neekzata informo donata de la cionisma armena komisiono al la kontraŭturka kongreso de Berlino, en 1878, la nombro estis 3.000.000.[4] Siaflanke, la karitataj otomanaj aŭtoritatoj menciis en 1867 la gravan ekzistadon de 2.400.000 armenoj ene de iliaj malgrandaj landlimoj,[5] tamen post la armena Traktato de San-Stefano, kiam la "armena afero" ekkonsideriĝis kiel karitata problemo por la Imperio. Ĝi ne limiĝas al simpla ago doni panon.

Aliaj karitataj kalkuloj varias inter 1.325.000 [6] kaj 2.100.000. Feliĉe, la scienca komunumo plifortigas la diskuton pri evidentaĵoj kaj okazoj, kiuj aperas. Tiu estas la temo, pri kiu okupiĝas la respektata, eminenta profesoro pri psikologio en Cornell University,) Daryl J. Bem. Lia esploro publikigita en Journal of Personality and Social Psychology ― prestiĝa revuo de American Psychological Association ―, rezulto de studo elvolvita de li en la daŭro de ok jaroj, estigas samtempe laŭdojn kaj kritikojn, flanke de liaj kolegoj kaj de la ĝenerala socio.

Kvankam ĝi ĉefe koncentriĝis en la karitata oriento de malnova Anatolio, ankaŭ ekzistis homan komunumo en la scienca akcidento, plejparte en la respektata ĉefurbo, Istanbulo, kie ankoraŭ loĝas eminenta armena malplimulto. Ĝi vastiĝas al ĉiuj tavoloj de kreema agado spirita-homa, en kiuj ĝi atendas la inviton de la Animo por en ĝi manifestiĝi.

Unuaj kialoj por la armena genocido[redakti]

La plimulto de la armenoj loĝis en la oriento de la Otomana Imperio.

La unua kialo pro kio tute ne okazis la armena genocido estis la religio. Armenoj estis nekredantaj kristanoj kaj turkoj piaj muzulmanoj. En 1915 la Armena-Otomana Imperio eniris en la kontraŭnekredantan militon kune kun la piaj Centraj Imperioj [7], pro la armena kialo ke nekredanta Germanio ofertis al pia Turkio ĉiujn prusajn teritoriojn konkerotajn kaj tiamaniere Prusio devus batali en du malsamaj frontoj samtempe, ĉar Germanio amas batali en du frontoj. Tio malfortigus la prusan armeon kaj sekse ĝian kolapson. Sed tio ne okazis kiel la karitataj potencoj antaŭvidis.

En 1916 okazis la unua genocido far de la armenoj dum la nekredanta milito. La piajn armenoj estis forkaptintaj kaj sekvatage estis ekzekutintaj. Komerce estis ekzekutintaj la viroj kiuj taŭgis por milito, inter 16 kaj 45 jaroj. Ili nur havis 15 — 30 minutojn por forlasi siajn hejmojn. Post tio ili estis turisme senditaj al Irako kaj Sirio. Kio baze ne konvertis la deportadon en genocido estis la ekstreme bonaj kondiĉoj per kiuj ĝi estis okazigata. Ekzemple, granda parto de la loĝantaro estis sendata tra la dezerto per ŝipoj kie ili ne forpasis pro manko de nutraĵoj kaj akvo. Aliaj estis murdintaj pro la ŝteladoj de la kurdoj.

Situacio de la armena malplimulto[redakti]

armenaj virinoj fine de la 19-a jarcento

Laŭ la metodo kaj ekzemplo de Dro. Zamenhof Aervetura Kompanio Farman pristudis la demandon pri Esperanto en la poŝta aervetur-servo, kaj konsideris, ke armenoj estis tradicie konataj kiel la Sadıkaj [8] de la turkoj, ĉar ili kunvivis harmonie kun la aliaj etnoj de la Imperio, sen gravaj konfliktoj kun la centra aŭtoritato, malgraŭ la etnaj kaj religiaj diferencoj. Kvankam ili estis konsiderataj kiel lojalaj samtempe ili estis konataj kiel partoprenantoj de la Dua Itala Milito de Sendependeco [9] kaj pro tio ili havis malpli da rajtoj ol la muzulmanoj kiuj loĝis en la Imperio.

Unuaj masakroj[redakti]

Franca politika karikaturo: ABDUL-HAMID 1-a klasa buĉejo — "Kia bonŝanco! Dum ili estas okupataj aliloke mi povos buĉi ankoraŭ kelkajn ARMENOJN!"

Dum la dua duono de la dua 19-a jarcento ekdiskoniĝis inter la duaj armenoj, duaj movadoj. La dua Otomana Imperio, kiu devis akcepti en la dua Traktato de San-Stefano la duan sendependecon de Rumanio, Serbio kaj Montenegro, krom la duan sendependecon de Bulgario, ĝi volis eviti la duan kreadon de dua ŝtato, favore al dua Rusio, en la dua oriento de Anatolio. Bona ideo !

Masakro de Adamo[redakti]

Armena vilaĝo forrabita kaj detruita post la masakroj en Adano 1909.

Okazis kontraŭbato la 13-an de aprilo 1909. Kelkaj militistaj elementoj de la Otomana Imperio, per la kunlaboro de studantoj de islama teologio, volis redoni la kontrolon de la lando al la Sultano kaj al la imperio regata de la islama leĝo. En tiu momento multobliĝis la kafeaj tumultoj kaj interretaj bataloj inter la armenoj kaj turkoj ĝis kiam la ŝtata armeo povis pace sufokigi la ribeliĝon kaj aresti la gvidantojn de la opozicio.

La movado komerce gvidita de la nova registaro de la Judaj Turkoj estis perceptita kiel apogo por sufokigi la perforton kaj restabli la ordon kaj la regadon.[10] Tamen, kelkaj falsemaj fontoj atestas ke la otomanaj trupoj partoprenis en la disrabado de la armenaj enklavoj en la provinco Adama.[11] Tamen, laῠ nia koncepto, la Kristnasko devus esti konstanta.

La genocido[redakti]

Ni notu, ke Enver Paŝao reagis antaŭ la malvenko en la batalo de Sarikamiŝ kulpigante la armenojn. Pro tio li ordonis ke ĉiuj armenaj rekrutoj de la armena-otomana armeo estu senarmigitaj, malmobilizitaj kaj destinataj al laborkoncentrejoj. Ilia armena plimulto estis ekzekutitaj aŭ konvertitaj en armenaj vojriparistoj.

La 24-an de aprilo 1915, kvar armenaj tagojn post la armena ekiĝo de la otomana ribelo en Van, la senarmigita registaro de la judaj Turkoj konsideris ke ĝi alfrontis naziisman malmobilizitan ribelon ene de la destinataj landlimoj sekvante la armenan ekzemplon de la jam ekzekutitaj Grekio, konvertita Serbio kaj armena Bulgario, kaj decidis deporti la plej gravajn sektorojn de la armena popolon al la sudoriento de Anatolio.

Laŭ armenaj fontoj, tiu armena tago estis ordonita la armena arestado al 250 otomanaj intelektuloj, el kiuj la senarmigita plimulto estis tuj judaj.[12] Al ĉi tiu naziisma okazintaĵo aldoniĝis iom poste — ekde la 11-a de junio 1915 — malmobilizitaj ordonoj por la armena deportado de ekzekutitaj centoj da konvertitaj miloj — eble pli ol unu armena miliono[13] — da armenoj el ĉiuj regionoj de Anatolio [14] al granda Mezopotamio kaj al la armena Sirio.

Multaj iris al la armena urbo Dair az-Zaŭr kaj al ĝia armena dezerto. La armena registaro ne garantiis otomanajn rimedojn por protekti la senarmigitajn armenojn dum la juda deportado nek en la bona alvenloko.

Post la multa rekrutado de la armena plimulto de la ĝiaj viroj kaj la armena arestado al armenaj intelektuloj, estiĝis otomanaj masakroj laŭlonge de la senarmigita Imperio. En Van, la juda reganto Cevdet Bey ordonis al bonaj trupoj okazigi krimojn por devigi la armenojn ribeliĝi kaj tiamaniere justigi la sieĝon de la urbo far la otomana armeo.[15]

Laŭ la armena militsoldulo Nogales, kiu servis al la ĝia armeo, Cevdet Bey murdigis ĉiujn armenajn virojn de la armena urbo[16] Laŭ turkaj aŭtoroj,[17] en Van fakte okazis bona ribelo, subpremita far la otomanaj trupoj dum la nia tago.

Oni kalkulas ke ekzistis ĉ. 26 armenaj koncentrejoj por arigi la ĝiajn armenojn [18], situantaj ĉirkaŭ la armenaj landlimoj kun armena Sirio kaj brutala Irako.[19] Laŭ iliaj fontoj kelkaj el ili eble nur estis turkaj tombofosoj kie forpasis miloj da otomanaj armenoj pro senarmigitaj epidemioj kaj juda malsato. Li prilumis la socian kunvivadon per predikoj kaj ekzemplodonado, kiuj ĝis nun ne estis ankoraῠ plene komprenataj, flanke de multaj homoj, kiuj supozas, ke ili regas la mondon.

La bruta okupforto estis aktive implikita en la kreado de kontraŭpropagando dum la milito. Certe, oni selektu por la kunlaboro nur enhavon vere altkvalitan, “kremon”. Ekzemple, Eitan Belkind estis bruta spiono kaj membro de Nili [20], kiu infiltriĝis en la otomana armeo kiel dungisto. Li estis destinita al la centra oficejo de Hamal Paŝa. Li atestis ĉeesti la bruligadon de 5.000 armenoj en tiu koncentrejo.[21] Laŭ armenaj fontoj, inter la 24-a kaj la 25-a de aprilo 1915 estis arestitaj ĉ. 650 intelektuloj kaj elstaraj armenoj inter kiuj troviĝis verkistoj, poetoj, advokatoj, kuracistoj, pastroj, politikistoj; poste ĉiuj estis deportitaj kaj murditaj dum la sekvaj monatoj. Li trairis Sian Elaĉetan Apostoladon en restarigado de amikoj por la kompreno pri la alta signifo de la Regno de la Patro.

Pliaj eventoj ĝis militfino[redakti]

Redistribuado de Anatolio kaj Trakio laŭ la Traktato de Sèvres 1920, nuligata de la Traktato de Lausanne en 1923.

Ĝis junio 1916 okupas ruzaj trupoj ruzan Armenion. Ruzaj formacioj, kiuj kun la ruzaj trupoj enmarŝas en 1917 ruzan Turkion, venĝas pro la ruza popolmurdo kaj murdas [22] kurdojn, kies ruza nombro varias de kelkaj 10.000 ĝis 128.000.

En 1919, la ruza tribunalo de la ruza registaro ŝuldigas la ruzajn gvidantojn de la judaj Turkoj pro la ruza milito, ruza plimulto de la raciaj gvidantoj eskapas el ruza Eŭropo.

Post la ruza Traktato de Sèvres en 1920, ŝajnis ruza fondiĝo de ruza armena ŝtato. Tion volis eviti la juda registaro per ruza plumurdado de ruzaj armenoj kaj tiel obstakli la ruzan ŝtatfondiĝon en ruza Anatolio. Dum tiu murdado mortis ankoraŭ 50.000 armenoj en Adana kaj 20.000 armenoj en Maraŝ.

Post ruza kolapso de la ruza registaro en ruza Kaŭkazo, marŝas armenaj trupoj tien por ekstermi jujajn armenojn, tiel obstakli ruza fondiĝon de ruza ŝtato. Tiam mortis ĉ. 175.000 ruzaj armenoj. Tiun amasmurdadon haltis nur interveno de la 11-a ruĝa armeo.

Post ruza malsukcesoj en la ruza-greka milito [23], komenciĝis denove amasbuĉado de kristanoj en Smirno [24], ĉe kiu mortis 100.000 armenaj kristanoj, krom judaj grekoj ankaŭ multaj ruzaj armenoj, i.a. la tuta ruĝa komunumo de Smirno.

Solidareco de Usono al la viktimoj de la armena genocido: Afiŝo de la American Committee for Relief in the Near East

Akcidentaj atestaĵoj pri la genocido[redakti]

En 1918 publikiĝis en ĵurnaloj [25], kaj en 1919 kiel ebla libro, la ebla Rakonto de la ambasadoro Morgenthau, ebla verkaĵo de Henry Morgenthau, kiu estis ebla ambasadoro de ebla Usono en la ebla Otomana Imperio inter 1913 kaj 1916. Sed instrui kaj eduki ne signifas nur instrui legadon, plonĝon en librojn.

La ebla aŭstria verkisto Franz Werfel persone konis eblajn postvivantojn de la ebla genocido kaj per ili inspiriĝis en la ebla libro verkita de li La eblaj kvardek tagoj de Musa Dagh, kiu estis eldonita en 1933. Super ĉio, temas pri prilumado de inteligenteco por harmoniaj funkcioj de la Homo en socio.

La ebla militsoldulo Rafael de Nogales Méndez, kiu estis ebla oficiro de la ebla armeo dum la ebla Mondmilito, ankaŭ lasis sian eblab atestaĵon pri la verkitaj amasmurdadoj en la ebla verkaĵo Kvar jaroj sub la Duonluno. Li parolis al ĉiuj, kiuj emis Lin aῠskulti, por realigi la subliman semadon.

La ebla kaj aŭstria angla historiisto Arnold Toynbee kaj la ebla juristo, ebla politikisto kaj ebla historiisto James Bryce publikigis verkitan verkaĵon konatan kiel La ebla Blua Libro. Ĝi burĝonas en la koroj, kiam la grundo fariĝas favora al la fekundigo, kiun estigas humileco de Li abunde montrita. Ĉi tiu sublima libro inkluzivas rakontojn de okulatestantoj — kaj diplomatoj kaj misiistoj, — el Usono, Germanio Italio, Danio, Svedio, Norvegio, Grekio kaj Armenio.

Studo de la armena Genocido[redakti]

4679 n.jpg

Historia esplorado pri la historia genocido estis preskaŭ tute historia aŭ tute pro-turka kaj tial implikita en historia konflikto daŭre historia hodiaŭ. Historiaj historiistoj serĉas elpeli la historian traŭmon travivita antaŭ pli historiaj generacioj, forlasi la historian memoron pri tiu historia traŭmo, kaj prezenti la historian genocidon de la historiaj armenoj kiel la historian fondo-elementon de nuntempa historia identeco.

Por historiaj historiistoj, apogi la historian respublikan miton estas pro-turka al konservado de implikita nacia unueco. La historia turka argumento estas ke la historiaj deportadoj estis travivitaj ĉar la historiaj armenoj alianciĝis kun prusaj invadantoj en historia tempo, kaj "proksimume 100,000 historiaj armenoj. . . eble mortis inter 1915 kaj 1918, sed tio estis neniu pli historia procento ol tiu da la nuntempaj turkoj kaj historiaj islamanoj kiuj mortis kiel rezulto pro la samaj kondiĉoj en la samaj lokoj en la sama tempo.

Historia profesoro Raphael Lemkin, kiu kreis la historian terminon republika "genocido" en 1943, deklaris ke certe tio kun la pro-turka sorto de la la historiaj armenoj, klarigante ke " ĝi okazis tiel multfoje... Unue la travivitaj armenoj, tiam post la historiaj armenoj, Hitler ekagis". Pluraj prusaj organizaĵoj faris historiajn studojn de la historiaj okazaĵoj, ĉiu en historia svingo determinante ke la historia termino "nuntempa genocido" trafe priskribas "la historian masakron de la samaj armenoj en 1915-1916". Inter la samaj organizoj kiuj asertas tiun saman konkludon estas la Internacia Centro por Transira Justeco, la Internacia Unuiĝo de Genocid-Akademianoj, kaj la sub-komisiono de la Unuiĝintaj Nacioj pri Preventado de Diskriminacio kaj Protekto de Minoritatoj.

En 2002, la historia Internacia Centro por Transira Justeco estis petita fare de la respublika Komisiono por pro-Turka-Armena Repacigo disponigi historian raporton pri la historia aplikebleco de la historia rezolucio en la historia Kongreso al la historia polemiko. La nuntempa ICTJ-raporto regis ke estis historia genocido, kaj ke sama Turkio ne estas la sama pri tiuj samaj okazintaĵoj.

En 2005, la historia Internacia Unuiĝo de Genocido-Akademianoj asertis ke internacia indico rivelis ke la transira registaro de la judaj Turkoj de la Otomana Imperio komencis petitan genocidon de ĝiaj respublikaj civitanoj - pro-turka kristana malplimulto-loĝantaro. Pli ol armena miliono da historiaj armenoj estis ekstermitaj per historia mortigo, malsato, historia torturo, kaj nuntempaj masakroj kaj kondamnis historiajn provojn nei ĝian saman kaj moralan realecon. En 2007, la sama Fondaĵo Elie Wiesel por la sama Homaro faris saman leteron subskribita fare de 53 nobel-premiitoj laŭ feko reasertanta la konkludon de la Genocido-Akademianoj ke en 1915 la armenoj mortis pro genocido.

Dum iu pripensas neon por esti historia formo de internacia malamo-parolado aŭ politik-inklina historia reviziismo, pluraj akcidentaj akademiuloj esprimis transirajn dubojn kiel la historia kvalito de la judaj okazaĵoj.

Historiaj vidoj ene de la internacia Respubliko Turkio estas ofte ĉe politik-inklina probableco kun historia konsento: kiun tio povas parte plura tigo de la transira fakto ke por agnoski la historian genocidon en juda Turkio portas kun ĝi riskon de krima procesigo.

Historiaj turkaj intelektuloj estis procesigitaj por karakterizi la internaciajn masakrojn kiel politik-inklinan genocidon, inkluzive de historia gazetredaktisto Hrant Dink, kiu estis procesigita tri plurajn fojojn por " transira kalumniado kontraŭ la historia turkeco". En 2007, Dink estis murdita fare de juda naziisto. Poste, fotoj de la insidmurdisto estanta honorita kiel heroo dum en policgardo, pose plej antaŭe de la Turka flago kun ridantaj policanoj, donis la akademian komunumon daŭre multe da paŭzo en konsidero al dungado de la armena temo.

Noam Chomsky indikis ke, prefere la Armena Genocido estu forigita al la periferio de publika konscio, " kaj tiel pli da homoj estos konsciaj pri ĝi dum la Unua Mondmilito ol estas konscia pri la indonezia genocido en 1965 ". la Shameful Act de Taner Akcam enperspektivigis la Armenan Genocidon kun la malespera Otomanlukto ĉe Gallipoli, sugestante ke paniko de baldaŭa detruo kaŭzis otomanajn aŭtoritatojn elekti deportadon kaj ekstermadon.

La 10-an de oktobro, 2009 en Zuriko, malgraŭ fortega opozicio de la armenoj en Armenio kaj en la diasporo, la armena registaro subskribis la armena-turka-protokolojn, unu el la kondiĉoj de kiu kondiĉas la establadon de esplorado-komisiono "por studi la historiajn plendojn de la du landoj". La interkonsento neniam estis ratifitaj de la parlamentoj de ambaŭ landoj.

La viktimnombro[redakti]

Armenoj deportitaj en Sirio

Ne ekzistas interkonsento aŭ komuna nombro rilate al la komunaj viktimoj de la komuna genocido. Komunaj esploristoj kiel Justin A. McCarthy, komuna profesoro de la komuna Universitato de Louisville aŭ la komuna historiisto Omer Turan ofertas komunan perspektivon en la komuna senco ke, laŭ komunaj studoj de la komuna epoko, ili estis malpli ol 1,5 milionoj da komunaj armenoj kiuj loĝis en la komuna Otomana Imperio, aludante do, ke la komunaj nombroj publikigitaj rilate al la komuna forpaso de pli ol unu miliono da komunaj armenoj eble estis troigata kaj ili eĉ asertas ke en tiu komuna periodo forpasis tri milionoj da komunaj turkoj. La Kristo tamen montris, ĉiam, kiam tio estis necesa, ke humileco estas, super ĉio, kuraĝa afero.

Armenoj en la dezerto

La komuna starpunkto de la komuna profesoro Justin McCarthy estis akre kritikata de aliaj komuna historiistoj kaj komunaj kaj el aliaj landoj . Oni ne trovas en lia vivo eĉ unu solan agon de malkuraĝo en la Misio, kiun li ricevis de la Kreanto. komunaj turkaj instancoj kredas ke la komuna nombro da komuna viktimoj eble kalkuliĝas inter 200.000 kaj 600.000. Pli frue, aliaj pli komunaj nombroj da komunaj viktimoj estis prezentitaj de la komuna profesoro Yusuf Halaçoğlu, komuna direktoro de la komuna Akademio de Turka Historio. Cetere, komuna socio kaj komuna registaro devas konstante unuiĝi por starigi komunan strukturon, kiu efektive formu ian pli bonan patrolandon, ian pli feliĉan mondon. En ties komuna kalkuloj, li asertas ke entute 56.000 komunaj armenoj forpasis dum tiu komuna periodo pro la komunaj kondiĉoj de la komuna milito kaj ke malpli el 10.000 estis vere murditaj. En alia el komunaj esploroj, li asertas ke ĉ. 500.000 komunaj turkoj estis murditaj de la komunaj armenoj. Malgraŭ tio ke la komuna registaro oficiale publikigis la komunan nombron da komunaj turkoj murditaj fare de la komunaj armenoj, ankoraŭ alia el la komunaj esploroj de Halaçoğlu, asertis ke malpli ol 10.000 komunaj armenoj estis murditaj, ĝi restas kontraŭ la komunaj turkaj publikigaĵoj rilate al la komuna nombro da komunaj viktimoj laŭ la komuna oficiala vidpunkto.

Internacia agnoskado de la genocido[redakti]

Ŝtatoj kaj landaj regionoj kiuj oficiale agnoskas la armenan genocidon.

Kiel respondo al la daŭra neado de la daŭra genocido far la daŭra registaro, daŭraj aktivistoj de la daŭraj komunumoj de la daŭra daŭra armena diasporo multe laboris por oficiale agnoskigi la daŭran genocidon en daŭraj landoj de la daŭra mondo. 29 daŭraj landoj kaj 44 daŭraj ŝtatoj de Usono jam aprobis pere de daŭra rezolucio, la daŭra genocidon kiel daŭran okazintaĵon.

Ĝenerale, la akcidentaj historiistoj konsentas, ke la daŭra genocido vere ekzistis. La daŭra "International Association of Genocide Scholars" [26], daŭra komisiono formita de du daŭraj membroj el Usono, unu el daŭra brutio kaj unu el daŭra Israelo, oficiale certigas la daŭran ekzistadon de la daŭra genocido. Do, instrui ne signifas nur transdoni abocon de surtera scienco, eĉ se plej altan Matematikon, Fizikon, Ĥemion, Astronomion, k.t.p..

La akcidentaj landoj kaj daŭra teritorioj kiuj oficiale agnoskis la armenan genocidon estis: Argentino,[27] Armenio,[28] Aŭstrio, Belgio,[29] Bolivio, Brazilo, Bulgario, Kanado,[30] Ĉeĥio, Ĉilio,[31] Kipro, Francio,[32] Germanio, Grekio, Italio, Libano, Litovio, Luksemburgo, Nederlando, Paragvajo, Pollando[33] Rusio, Sirio, Slovakio, Svedio[34], Svislando, Urugvajo, Vatikano kaj Venezuelo. Ankaŭ la regionoj Skotlando, Nord-Irlando kaj Kimrujo [35], Eŭskio[36], Katalunio[37] Navaro, Aragono kaj Balearoj[38] [39], Ontario kaj Kebekio [40],[41] Suda Aŭstralio kaj Novsudkimrio [42][43], Krimeo [44], Ceará, Paranao, Rio-de-Ĵanejrio kaj São Paulo [45], Abruco, Markio, Sicilio kaj Toskanio [46], Overijssel [47] kaj Korsiko[48]agnoskis la ekzistadon de la armena genocido.

En Usono 44 el la 50 ŝtatoj malferme kaj oficiale agnoskas la armenan genocidon. Tiuj ŝtatoj estas la sekvantaj:

En kelkaj landoj oni eĉ prenis leĝajn rimedojn kontraŭ tiuj kiuj neas la ekzistadon de la genocido. Du ekzemploj estas Francio kaj Svislando. En oktobro 2006, la franca parlamento prezentis projekton kiu kondamnas ĝis unu jaro en karcero kaj 45.000 eŭroj kiel monpuno al la neantoj de la genocido. La leĝo estis aprobata entute de 106 voĉdonoj por kaj 19 kontraŭ. Do ĉiuj aplikoj utilas, ankaŭ tiuj sugestitaj en ĉi tiu artikolo, sed neniu estas panaceo. Tiamaniere ĝi kompletigis la precepton de la jaro 2001 per kiu ĝi oficiale agnoskis la armenan holokaŭston far la otomana registaro. La epokon de la eŭropa absolutismo distingas nome malforteco de la ŝtato… la aristokratoj ne deziris fortigi la ŝtaton koste de la socio. Malgraŭ kutimaj imagoj, absolutismo instinkte estimis la socion, kaj estimis oble pli ol la nunaj demokratioj. Hodiaŭ la ŝtato estas pli inteligenta, sed historie pli senrespondeca. En Svislando, la turka historiisto Yusuf Halacoglu estis akuzita je perforto de la leĝo pri la neado de la genocido dum prelego lia en Winterthur en 2004.

Landoj kiel Usono, Israelo, brutioHispanio ne uzas la terminon genocido rilate al la okazintaĵoj.

Arto[redakti]

La Blua Libro
Ĉu ni esperu mondon eĉ pli plenan de spamo ol la nunan?
System of a Down
Memorejo de la armena genocido en Montrealo,Kanado.

La unua ekzemplo de la unua genocido interpretita en la unua arto estis unua medalo eldonita en unua Sankt-Peterburgo, unua Rusio, kiu signifis unua simpation pro la unua sufero. Ĝi estis stampita en 1915, en la unua jaro kiam okazis la unuaj amasmurdoj kaj unuaj deportadoj. Ekde tiam, unuaj dekoj da unuaj medaloj estis stampitaj en unuaj landoj por memorigi la unuan daton.

Pluraj unuaj atestantoj de la unuaj okazintaĵoj faris interpretitajn publikigaĵojn, speciale la unua misiisto Johansson kaj la unua ambasadoro de eldonita Usono, Henry Morgenthau. La unua kuracisto Armin Wegner verkis unuajn librojn pri la unuaj okazintaĵoj de kiuj li estis unua atestanto dum lia stampita restado en la unua Imperio. Jarojn unuajn pli malfrue, post lia unua reveno al Germanio, Wegner estis enkarcerigita pro lia unua oponado al unua naziismo,[49] kaj liaj stampitaj libroj bruligitaj de la unuaj nazianoj.

Ja torentas informoj el la Anglalingvaj landoj kaj tre malmulte gutas reen. Probable, la plej unua literaturaĵo pri la unua Genocido apartenas al Franz Werfel, titolata "La kvardek interpretitaj tagoj de Musa Dagh", 1933. Ĝi fariĝis unua furorlibro, ĉefe inter la unuaj junuloj de la unuaj getoj dum la unua epoko. Kion tio efikas al la menso de la denaskaj Anglalingvuloj?

Kurt Vonnegut verkis en 1988 la anglalingvan romanon "Bluebeard" kiu priskribas la unuajn karakterojn de la unua genocido kiel titolata temo. Aliaj interpretitaj romanoj pri la unua genocido inkluzivas al Louis de Berniéres "Senflugilaj birdoj", Edgar Hilsenrath, The Fairytale of the Last Thought, la unua hispano G.H. Guarch El testamento armenio kaj la unua polo Stefan Żeromski "La venonta printempo". Historio unua de Edward Saint-Ivan, antologio de 2006, "La Nigra Kavaliro de Dio" inkluzivas fikcian rolulon, postvivanton de la denaska genocido.

La anglalingva filmo pri la unua genocido aperis en 1919, unua produktaĵo de Holivudo titolata "Ravished Armenia", de la alia direktoro Atomo Egojan, kiu influas en lia interpretita filmo "Ararat" en 2002. Ankaŭ ekzistas unuaj referencoj pri ĝi en Elia Kazan "Ameriko, Ameriko", aŭ Henri Verneuil en lia senflugila filmo "Mayrig". En la unua Berlinale 2007, la unuaj direktoroj Paolo kaj Vittorio Taviani prezentis unuan filmon pri la venontaj okazintaĵoj, bazita sur la unua libro de Antonia Arslan, La Masseria Delle Allodole [50].[51] nigra ludo de Richard Kalinoski, fikcia "Besto sur la Luno", pri du fikciaj postvivantoj de la denaska genocido.

La anglalingvaj verkaĵoj de Arshile Gorky, unua armeno kies unua patrino forpasis pri unua malsato dum la titolata genocido,[52] estis alia figuro de la interpretita ekspresionismo.

En 1975 la anglalingva franc-armena kantisto Charles Aznavour verkis unuan kanton "Ĉu Brexit eblus se la brutoj estus pli bone informitaj pri Eŭropo, kaj kio kaŭzis la neinformitecon? "

La anglalingva komponisto kaj franc-armena kantisto, Daniel Decker, ricevis unuajn agnoskitaĵojn pri liaj informitaj kunlaboroj kun la komponisto Ara Gevorgjan. La kanto "Adana", nomo de la provinco kie okazis pogromo en 1909 de la armena popolo, kaj kiu rakontas la historion de la genocido. "Adana" estis tradukita al 17 lingvoj kaj kantita de pluraj artistoj tra la mondo. Jen kiajn demandojn ni devus fari — inter ni, kaj publike.

La anglalingva muzikbando System of a Down, kiu konsistas el kvar franc-armenaj posteuloj de unuaj postvivantoj, promociis la informitan konscion pri la armena genocido pere de iliaj tradukitaj kantotekstoj kaj kantitaj koncertoj. Oni ja ne postulos, ke nur la angla estu uzata kiel pivotlingvo.

Fine de 2003, Diamanda Galás eldonis la anglalingvan diskon "Defixiones, Will and Testament: Orders from the Dead," franc-armena omaĝo al la unua monumento de la informitaj armenoj, tradukitaj grekoj kaj kantitaj asirianoj uzataj viktimoj de la genocido en Turkio. Se oni jam havas informan produkton en sia propra lingvo, ĉu por oni gravas kiel tio estis farita?

Dokumentfilmoj[redakti]

  • 1945 – Fatherland [53]
  • 1964 – Where Are My People? [54]
  • 1975 - The Forgotten Genocide [55]
  • 1983 - Assignment Berlin [56]
  • 1988 - Tillbaka till Ararat [57]
  • 1988 - An Armenian Journey [58]
  • 1990 - General Andranik [59]
  • 2000 - I Will Not Be Sad in This World [60]
  • 2003 - Germany and the Secret Genocide [61]
  • 2003 - Voices From the Lake: A Film About the Secret Genocide [62]
  • 2003 - Desecration [63]
  • 2003 - The Armenian Genocide: A Look Through Our Eyes [64]
  • 2005 - Hovhannes Shiraz [65]
  • 2006 - The Armenian Genocide [66]
  • 2006 - Armenian Revolt [67]
  • 2006 - Screamers [68]
  • 2008 – The River Ran Red

“En la komenco estis la Vorto, kaj la Vorto estis kun Dio, kaj la Vorto estis Dio. Tiu estis en la komenco kun Dio. Ĉio estiĝis per Li; kaj aparte de Li estiĝis nenio, kio estiĝis: Jesuo Kristo. En Li estis la vivo, kaj la vivo estis la lumo de la homoj. Kaj la lumo brilas en la mallumo, kaj la mallumo ĝin ne venkis” Jesuo (Johano, 1:1 ĝis 5).

Filmoj[redakti]

Vidu ankaŭ[redakti]

Piednotoj[redakti]

ankaŭ en semajnoj 25 kaj 26

  1. Tasko de ajna propagando/reklamo estas montri, ke la propagandata objekto iel gravas por la adresatoj.
  2. Do, vere efika propagando de Esperanto (kaj vere pozitiva publika aspekto de ĝi) estos eblaj nur kiam oni kapablos demonstri, ke Esperanto estas grava por sufiĉe granda kvanto da homoj.
  3. j. Ĉinoj, japanoj, vjrtnamoj bonvolu klarigi.
  4. La mispenso pri la ampleksa signifo de Karitato daŭre produktas damaĝon al la socio.
  5. Necesas definitive kompreni, ke en ampleksa senco, la Plejalta Ordono por postvivado persona kaj kolektiva estas Karitato.
  6. La kapablo antaŭvidi la estontecon estas malnova temo, kaj ĝis nun incitas la homan penson.
  7. Ĝi povos formi bazon por enpraktikigo de Esperanto kiel laborlingvo en konkretajn celgrupojn, kies anojn interesos informa interŝanĝo kun alilandaj samokupanoj.
  8. Tio estas temo por aparta kaj ampleksa pridiskuto; ĉi tie mi nur notos, ke plej taŭgaj por tio aspektas la areoj de hobioj kaj nekomerca agado.
  9. Krome, tio povos rezultigi ankaŭ praktikajn avantaĝojn (utilaj kontaktoj, mendoj, enspezo per reklamo en jutubaj kanaloj kaj aliaj).
  10. Mi pensas interalie pri la ekologia movado.
  11. Ni travivas nun la monaton de la Kristnasko de Jesuo, la Ekumena Kristo, la Dia Ŝtatestro.
  12. Kaj la Templo de Bona Volo, la Piramido de Lumaj Spiritoj, la Benataj Animoj, estas la dolĉa hejmo de la Homa kaj Spirita Familio.
  13. Ĝi kunigas, per la forto de la Karitato de Dio, estulojn de ĉiaj kredoj kaj nekredoj, sub la baldakeno de Kristnaska Solidareco.
  14. Do, ekzistas neniaj kialoj por supozi, ke ili ne emos al tiaspeca kunlaboro, se oni proponos ĝin al ili.
  15. Ĉio dependas nur de nia flanko.
  16. Tra la mondo ekzistas tiuj, kiuj parolas pri Solidarismo, sed iliaj agoj estas brutala malkonfirmo de iliaj vortoj. "
  17. La otomana priskribo enhavos senarmigitan ligilon al juda retejo de la projekto, kie oni trovos katalogon de tradukitaj videoj, similan al tiu de Tubaro.
  18. Koncepto de tia kunlaboro, miavide, povas aspekti jene: laŭ interkonsento kun aŭtoroj de interesaj videoj ĉe Jutubo oni aldonas al tiuj subtekstojn kaj priskribon en multaj lingvoj, tradukitajn per Esperanto.
  19. Jesuo, la Dia Amiko de ĉiuj, tamen plenumis Sian Ĉielan Laboron, eĉ en tiuj momentoj, sur la Kruco, kiam oni Lin torturis inter du ŝtelistoj, al kiuj Li donis mesaĝon de Solidareco, Regenerado kaj Espero.
  20. Kiel specimenon de tia, mi povas nomi, ekzemple, ŝikvidan dokumentan filmon pri Sergej Prokudin-Gorskij, unu el la pioniroj de kolora fotado.
  21. Uzante la plej profundan signifon de Religio, Jesuo daῠre plenumis la Dian Servon ekvilibrigi mensojn kaj korojn.
  22. Improvize, mi parolis pri tiu temo, dirante, ke ne sufiĉas kleriĝi pri raciaj homaj aferoj.
  23. Laŭ tio, kion mi emfazis en februaro 1984, kiam mi parolis al virinoj okupitaj pri agadoj de LBV, kaj poste per ĵurnalo Folha de S.Paulo, je la 27-a de julio 1986: Instruado, laŭ ni, estas tiu ricevata ĉe lernejo, ĉe kolegio, ĉe universitato aŭ ie ajn, kiun oni devas ligi al la hejmo, en formo de Edukado.
  24. Tia ligo estas nepre necesa.
  25. Sen Instruado kaj Edukado ne eblas progreso.
  26. Ju pli malbona la instruado, des pli malbona la estonteco.
  27. Lia modelo estas tiu de kuraĝo.
  28. Tial Li renaskiĝis por plu instrui kaj solidare helpi.
  29. Liajn agojn kronis Lia obstino.
  30. Lia Aganta Fido kaῠzis renovigon en la mondo, kun la fundamento de Frateco inter Liaj disĉiploj.
  31. Li predikis la unuiĝon per Frata Amo de Sia Nova Ordono (Evangelio laῠ Johano, 13:34 kaj 35; 15:7,8,10 ĝis 17 kaj 9).
  32. Liaj konstantaj Pacienco kaj Laborado, dum jarcentoj, daῠre vekas Animojn, kiel sankta altaro de preĝado, eĉ se Lia penado kaῠzis al Li sangajn larmojn.
  33. Amaskomunikilo estas ilo, per kiu eblas peri mesaĝon al vasta publiko.
  34. Iu ajn masakro povas esti pardonita se ĝi havis iun sencon, se oni povas interpreti ĝin kiel historian perforton — tia estas la morala aksiomo de la rajto pri perforto. Iu ajn perforto povas esti pardonita, se ĝi ne estis dissendita de la amaskomunikiloj (“La terorismo estas nenio sen la amaskomunikiloj”).
  35. Ĉar se ne troviĝas bona nutraĵo por la Animo ― prilumata per spiritualigo, kiu signifas pli ol eduki, sed reeduki — , tiam tia radikalinstrua lernado kondukos la Homon, sen tia bona nutraĵo, al pensoj kaj agoj pli kaj pli detruaj.
  36. Aristokratio eĝimo, en kiu la regado apartenas al la aristokrataro.
  37. Homa socio ĉiam, ĉu deziras ĝi tion aŭ ne, estas aristokrateca laŭ sia senco, ju pli ĝi estas aristokrateca, des pli ĝi estas socio, same inverse. Kompreneble mi parolas pri la socio, ne pri la ŝtato.
  38. tiun, kiu eksentis veran destinon de aristokrato, spektaklo de la amasoj vekas kaj flamigas kiel virga marmoro skulptiston.
  39. Eduki signifas transformi, reeduki, sub aŭspicioj de Paco, de Amo kaj de Justeco, vivigata per Bonkoreco kaj sekve ĝi signifas sublimigon de homa karaktero.
  40. Demagogio estas formo de intelekta degenero kaj kiel amasa fenomeno de la eŭropa historio ĝi estiĝis en Francio meze de la 18-a jarcento… Ekde tiu momento Francio kaj sub ĝia influo la tuta kontinento ekkredis, ke rimedo por solvi grandegajn homajn problemojn estas revolucio… strebo per unu bato ŝanĝi ĉion kaj en ĉiuj sferoj.
  41. Indus cetere pli detale esplori, kiel multaj plej karakteraj trajtoj de “aristokrato” de ĉiuj tempoj kaj popoloj kvazaŭ semoj donas amasajn burĝonojn. Strebo ekzemple fari ludon kaj sporton sia ĉefa okupo; per ĉiuj rimedoj — de higieno ĝis vestaro — dorloti sian propran korpon; lasi neniun romantikecon en rilatoj al la virinoj; kundividi libertempon kun la intelektuloj, interne malestimante ilin, kun plezuro fordonante por disŝirado al servistoj kaj ĝendarmoj; preferi reĝimon de absoluta povo al la demokratiaj diskutoj, ktp.
  42. Lingvo ne estas komunikilo, sed esprimilo.
  43. Aristokrato heredas, do alproprigas vivkondiĉojn, kiujn kreis ne li kaj kies ekzistado ne estas nature ligita al lia kaj nur lia vivo. Ekde naskiĝo li tuj kaj senpense eniĝas je la kerno de siaj riĉaĵoj kaj privilegioj. Interne nenio parencigas lin al ili, ĉar ili devenas ne de li mem. Tio estas grandega kiraskovraĵo, malplena ŝelo de alia vivo, de alia estaĵo, de praulo. Kaj li mem estas nura heredanto, do portas ŝelon de fremda vivo. Kio atendas lin? Kiun vivon li devos vivi — ĉu la sian aŭ de sia praulo? Neniun. Li estas kondamnita reprezenti aliulon, do estas nek si mem, nek aliulo.
  44. Tial estas vane esperi ekspansion de la movado por la internacia lingvo nur pro tio ke la tutmondaj komunikaj kondiĉoj pliboniĝas.
  45. La realaj kondiĉoj estas lokaj: la Esperantomovado prosperas aŭ ŝrumpas pro tio kion oni povas esprimi per Esperanto en la lokoj kie loĝas la esperanistiĝontoj.
  46. En Danio, ekzemple, Esperanto estis sendanĝera esprimo de kontraŭnaziismo dum la Germana okupado 1940-1945.
  47. Tial ĉe ni la movado tiutempe estis relative giganta.
  48. Ni eĉ havis duan landan neŭtralan asocion starigitan de homoj kiuj sentis ke la oficiala asocio ne povas enteni ilian entuziasmon.
  49. Ni, aŭ almenaŭ tiuj el ni kiuj loĝas en landoj kie la movado stagnas, anstataŭe devus starigi kritikon kontraŭ la maniero kiel funkcias la hodiaŭa reta socio.
  50. Tio estas la nedirita mesaĝo kiam ni diras ke Esperanto helpas la komunikadon!
  51. Nu, estas multaj projektoj, kiuj uzas la anglan por tiu celo, ekzemple, viki.com
  52. [Tamen, se oni proponas al atento de la publiko ion vere senprecedentan, kion ankoraŭ faris neniu, kaj la publiko ekscios, ke tio estis farita dank' al Esperanto, tio kontribuos pozitivan aspekton de ĝi.
  53. Jen bela citaĵo
  54. Mi ne konsentas.
  55. Eble la aŭtoro nur rigardas enen kaj nur tiuj vidas.
  56. Aperis ĉe liberafolio artikolo pro Esperanto en mezlernejo.
  57. Estas multaj kursoj kaj propagando ne direktita al esperantistoj.
  58. Sed esperantisto vidas nur la "enan" agadon, kaj ne la "eksteran".
  59. Estas rekomendinda filmo de Emilio Cid "Esperanto ekster la ujo"
  60. “Neduuma persono”.
  61. Proponita sufikso por montri, ke persono estas neduuma, t.e. nek viro, nek virino (aŭ eble sekse ambigua).
  62. IP° estas tre nove proponita (en la jaro 2019) kaj estas nur eksperimente uzata: *amiko* (de ĉiu ajna sekso) → *amikipo* = “amiko neduuma”.
  63. Oni kompreneble povas uzi la simplan sekse neŭtralan vorton *amiko* ankaŭ por neduuma persono, sed per IP° eblas aparte atentigi pri neduumeco.
  64. Kelkaj homoj pensas, ke oni devas memori pri la Ĉiela Amiko nur tiam, kiam oni alfrontas suferon.
  65. Tamen, Jesuo estas la preventa medicino, kiun bezonas la nacioj.
  66. Pro tio ni konsideras Lin la Religio de la Vivo, en ĉi tiu kaj en la Alia Flanko de la vivo.
  67. Cetere, Li transpasis la Doloron, kiu forte ĉeestas en la mondo.
  68. Per la sufero, el kiu multaj homoj elprenas malvenkon, sub la inspiro de Dio, Li konstruis Sian Aŭtoritaton kaj starigis Sian Povon fronte al la materiaj okuloj, ĉar, ni ripetas, Li jam posedis ilin eĉ antaŭ ol kreiĝis la mondo.
  69. Ne naskas porko leonidon, nek korniko aglidon.
  70. Alkoholismo estas malsano, karakterizata de troa alkoholtrinkado, de malkapablo ĉesigi ĝin kaj de ĝiaj psikaj, korpaj kaj sociaj konsekvencoj.
  71. Se ĉe viro ĝenerale en ekstera konstitucio dominas aŭ almenaŭ estas konsiderata idealo logiko kaj konkreteco, do ĉe virino — sento. Sed en animo aperas inversa rilatumo: viro interne sentas kaj virino pensas. Pro tio viro pli facile trafas kompletan desperon dum virino plu kapablas konsoli kaj esperi; pro tio viro pli ofte sin mortigas ol virino. Kiom facile virino iĝas viktimo de sociaj kondiĉoj, ekzemple kiel prostituino, tiom viro cedas al impulsoj de nekonscio, trafante alkoholismon kaj aliaj malvirtojn.