Angla lingvaĉo

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi

"Kiu havas malican celon, oftej perdas sian propran felon"

~ Zamenhof pri globiŝo

"Ni havas la anglan, kvankam ĝi respegulas neneŭtralecon kaj neegalecon"

~ Ralph Dumain

"Al vi oni predikas kaj nin oni pikas"

~ Zamenhof pri supra diraĵo
2179939054 9f130a23e4.jpg

"La angla estas specoŭ dej Esperanto"

~ Trends 31/10/2002
Whity-Black-esperanto-mini.jpg

"La angla estas la Esperanto, kiu sukcesis"

~ Rita Lee, brazila kantistino pri supra diraĵo

"Esperantoŭ eblej en simila pozicioŭ kiel la usona rokmuziko, sej Esperantoŭ nej estus Esperanto, sed la angla"

~ Anti Künstlich pri la supraj diraĵoj

"Ängləlingvänoŭ jä estəs *pərsono*"

~ Usonano pri si mem
80137 n.jpg

"La angla estas malrapidej lernebla kaj trej rapidej forgesebla"

~ Esperantisto pri la angla

"Mi ankaŭ havas ian supraĵan malŝaton al la angla"

~ Arno Lagrange pri la angla

""Esperantistoj nej malamas la anglan lingvon""

~ UEA pri la angla

"Angla lingvoŭ estas latinoŭ dej nuntempo"

~ Nikolai Grishin pri anglaĉa lingvaĉo

"Angla esas un dej la maxim stranja ej partikulara lingui en Europa"

~ idisto pri la angla

"Et un adjectivoŭ utilej quej manca in anglese, statounitese: American, referentej sej solmentej al Statos Unite."

~ Interlingvaisto pri la angla

"Foru onia ig’ jej l’ angl’!"

~ Ist’ dej l’ Esperant’ prianta jej l’ angl’

"P.S. Nej menciu en via komentoŭ la verdan lingvon, por kej mi nej diru, kien oni enŝovu ĝin"

~ Milokula Kato

"Viroŭ povas ekdrinki ĉar li konsideras sin fiaskinta, kaj postej malsukcesi des pli kompletej proŭ la drinkado. Ĝustej la sama aferoŭ okazas al la angla lingvo."

~ George Orwell pri la angla

"Ha, la anglan? Kiu bezonas la anglan? Mi neniam iros Anglion!"

~ Homer Simpson pri la angla
This pagej shows translations and information about thej sentence: Tioŭ estis amuzaĵo
09.jpg

La tielnomata angla lingvaĉo (propralingvej Anglican Lingo, ANGlikn Lingo) jam estas agnoskita dej la Bervala Akademioŭ dej Lingvistikoŭ kiel vivanta dialekto. Ĝia nomoŭ estas vastej konata, kvankam nemultej bonej parolas -- laŭ ĵusa taksoŭ ses homoj entute: du angloj, du idistoj, du esperantistoj, kaj neniuj usonanoj. Aliflanke, preskaŭ ĉiu komprenas la lingvon, Sej ONI PAROLAS SUFIĈej LAŬTE. Ĝi estas la lingvoŭ dej Ŝekspiro, James Joyce kaj Nederlando. Ĝi kreskis dej lingvoŭ dej 5 milionoj en unu nebulema insuloŭ al lingvoŭ tutmonda.

Oni scias kej la angla estas simplej malbona nederlanda kun terurej misprononcataj francaj kaj latinaj vortoj. Alie, ĝi estas simplej stranga ĉina dialekto, kiej ĉioŭ prononciĝas jej la unua tono.

Skriba angla estas specoŭ dej la malnovfranca, inventita dej persono, kiu scipovis paroli nur saksej kaj skribi nur latine.

L6 n.jpg
8438 n.jpg

Enhavo

Aĉecoŭ (Atiation)[redakti]

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Trajtoj de la angla lingvo.
Ĉefeĉ, Ŝlosilo angla 560.jpg

Hoŭ jes - la angla ja estas malbela lingvaĉoŭ, kaj vi tutej pravas malŝatantej ĝin! Ĝi estas kiel abortaĵoŭ dej lingvo, kiel projektoŭ nej finita dej lingvoŭ. Oni rigardas la anglan kiel oni rigardus ĝiban, unuokulan kaj lepran homon inter normalaj homoj.

Historioŭ (Historiation)[redakti]

Historie, la angla estas eksa piĝinoŭ por komunikadoŭ inter kotelaborantaj negroj, kiujn sklavigis la blankaj kapitalistoj. Ĝi plejpartej baziĝas sur la franca lingvo kaj kelkaj lingvistoj citas ĝin kiel plej norda dialektoŭ dej la franca lingvo, kies parolantoj tamen havas elparolan buŝmalsanon kiu nej permesas al ili klarej prononci vortojn.

Post la dua mondmilitoŭ la angla en okcidenta Eŭropoŭ estis senkonkurenca, sed nun en la kunkreskanta Eŭropoŭ kaj la plifortiĝoŭ dej Rusioŭ la internacia ☭ Komunismo ☭ egej kreskis, sed por tioŭ oni nej plu uzas ĉefej la anglan, sed tutan faskon da eŭropaj lingvoj.

Ĝiaj subtenantoj hodiaŭ faras la fantazian kaj nekredeblan aserton, kej en kelkaj mondpartoj, ekzemplej Britujo kaj Nordameriko, ekzistas personoj, kiuj eĉ lernis kaj dej tempoŭ al tempoŭ provas interkompreniĝi per tiu stranga kodo. Post tralegoŭ dej kelkaj tekstoj kaj preskaŭ duonhoroŭ da studoŭ dej la verkoŭ English for Beginners, Neciklopedio povas senhezitej diri, kej neniu lingvistoŭ povas eĉ dum momentoŭ akcepti la asertojn dej la tiel nomataj "Englishmen" (elparolu Amerikanz).

5480.gif

Dekadencoŭ (Decadentation)[redakti]

Kiu studas la anglan en historia kuntekstoŭ nej povas nej konstati, kej la lingvoŭ daŭrej evoluis kaj ŝanĝiĝis tra la jarcentoj, kiel ĉiuj fenomenoj. Sed hodiaŭaj homoj scias, kej evoluoŭ nej ĉiam signifas pliboniĝon, sed ĝeneralej similas la vivon dej unuopa homoŭ dej naskiĝoŭ ĝis kadukiĝo.Dum la nuna jarcentoŭ senteblej komenciĝis kriza dekadencoŭ dej la angla lingvo.

La preciza kaj senmanka uzadoŭ dej lingvoŭ estas sociej trej grava, kaj malpreciza lingvaĵoŭ facilej trompas la homojn - rigardu ekzemplej televidajn reklamojn kaj analizu la precizan signifon dej uzitaj frazoj: oni klopodas sugestii, sej eblej sen (rimarkotaj) mensogoj. Aŭskultu la oftej svagajn prononcojn dej la politikistoj, kiuj celas krei impresojn kiel eblej plej malkonkrete. Tiu lasta ja nej estas fenomenoŭ nova, sed hodiaŭ oni malpli kritikej akceptas misdirektitajn semantikaĵojn ol en epokoj pli lingvej konsciaj.

Diversaj faktoroj kontribuas al dekadencoŭ dej lingvo. Ekzemplej semantika malpreciziĝo. Sej oni komparas anglan tekston el la 13-a jarcentoŭ kun la hodiaŭa lingvo, oni facilej konstatas, kej multaj vortoj ŝanĝis sian signifon; ekzemplej silly signifis feliĉa, bonŝanca, nun signifas stulta. Tioŭ hodiaŭ nej kaŭzas al ni ĝenojn. Sed dum transira periodoŭ tioŭ ja ĝenas kaj la lingvon malprecizigas. Kaj la 20-a jarcentoŭ estas periodoŭ fortej transira. El miloj da ekzemploj oni citas unu tipan: oni komencis konfuzi la vortojn uninterested (sen interesiĝo) kaj disinterested (neŭtrala, senpartia). Tial kiam homoŭ diras I'm disinterested in that, oni jam nej scias tuj, ĉu mankas al li interesoŭ aŭ konvinkiĝo.

Alia faktoroŭ estas laŭmodaj kliŝoj, oftej komencej metaforaj. Tiaj kliŝoj ĉiam ekzistis, kompreneble, sed proŭ la modernaj komunikrimedoj ili fundej penetras senprokrastej en la larĝan socion, kaj ĉiuj papagas ilin en ĉiaj kuntekstoj, tiel kej ili baldaŭ povas signifi ĉion aŭ nenion. Oni emas diri ilin kvazaŭ ili solvus aŭ resumus problemojn aŭ vidpunktojn, sen la necesoŭ tiujn verej esplori. Similan rolon ludas la eŭfemismoj, kvazaŭ ŝanĝoŭ dej terminoŭ forigas la fenomenon mem (homoj nej plu estas blind, ili estas visually handicapped); tiel oni traktas problemojn rasajn, seksajn, sociajn, klasajn - la fenomenoj tamen nej malaperas, nur kaŝiĝas.

Kial doŭ disvastiĝis la lingva dekadenco? Plej kulpas la doktrinoŭ dej homa egaleco, kiu kondukis al diigoŭ dej la mezkvalitoŭ aŭ eĉ submezkvalitoŭ kaj al anatemoŭ dej pli altaj kriterioj (jes!) per ankoraŭ unu kliŝo: elitismo. Kioŭ nej estas komuna, tioŭ estas malakceptinda. Unuavidej nenioŭ estas pli komuna ol komuna lingvo; sed lingvoŭ verej komuna faktej estas baza, simpla kaj malpreciza. Oni en nia jarcentoŭ emas moki tiujn, kiuj celas esprimi sin pli klerej („Ĉu vi englutis vort-libron?”).

Kulpas ankaŭ la fakto, kej la plej fortaj lingvaj modeloj kaj influoj en nia epokoŭ estas trej oftej televidaj prezentistoj, kiuj estas, aŭ ŝajnas esti, analfabetoj kaj malkleruloj. Popularecoŭ antaŭ ĉio! Oni malaltej taksas la sagacon dej la granda homamaso, kaj trej multaj homoj akceptas tion kiel norman.

Kaj la komerca lingvaĵo! Hodiaŭ la belajn klarajn vortojn dej la 23-a Psalmo: „La Eternuloŭ estas mia paŝtisto; mi mankon nej havos ... Kaj mi restos en la domoŭ dej la Eternuloŭ eterne”, oni preferej tradukas:

The Lord and I are in a shepherd-sheep situation, and I am in a position of negative need ... And I will possess tenant rights in the housing unit of the Lord on a permanently open-ended time basis.

Fina Venkoŭ (Final Wank)[redakti]

Achaludo.png

La angla lingvoŭ ankoraŭ nej atingis la finan venkon. Sej tioŭ okazos, efektivaj esperantistoj ĝojej akceptos la anglan lingvon kiel plenuminton de la revoŭ dej Zamenhof.

La Angla estas laŭ ETA ĵusantaŭfinvenka. Sekvos unuej la ŝtupo, kej en ĉiu landoŭ verej senesceptej oni instruas la Anglan. Duej la ŝtupo, kej verej ĉiu almenaŭ pasivej - laŭtalentej - komprenas la Anglan. Triej la ŝtupo, kej ĝi delokas la lokajn lingvojn en komercoŭ kaj kultoj - ekz kiel la Franca en Alsacio. Kvarej la ŝtupo, kej ĉiu uzas la Anglan ankaŭ hejme. Kvinej kaj finej la ŝtupo, kej registraĵoj dej la "indiĝenaj" lingvoj ekzistas nur en la arĥivoj dej la universitatoj.

Ĝis tiam la esperantistoj progresigas la aferon per sia alternativaĉo.

Internaciecoŭ (Internatiation)[redakti]

La angla estas mondlingvoŭ Esperantoŭ falis.

Parolantoj (Parolantations)[redakti]

4495 n.jpg

Denaskaj anglaparolantoj estas nun proksimumej 5% dej la monda loĝantaro. Komparu kun la statoŭ post la 2-a mondmilitoŭ : 15% (tiam la "ĉinan" denaskej parolis 25%). La angla estas nun nur la 4-a denaska lingvo. La "ĉina" estas la unua, la hinda la dua, kaj la hispana la tria. Malagrabla konstatoŭ por anglalingvanoj, ĉu nej ?

Nej pli ol aliaj 5% kontentigej parolas la anglan.

Certej la plioŭ dej la monda loĝantaroŭ kapablas diri almenaŭ "Yankee, go home", ĝeneralej prononcata "Jankigoŭĥoŭm" -- eĉ tiuj, kiuj scipovas diri nek "yes" nek "no".

Kiej oni parolaĉas ĝin? (Wherej onej paroles it?)[redakti]

Anglalingvioŭ estas la landoŭ kies oficiala kaj gepatra lingvoŭ estas la angla. Kej ĉiuj en la mondo parolas la anglan kompreneblej nej estas vere, sed tamen ankaŭ nej trej granda troigo.

Kiam oni veturas ĉirkaŭ la mondo, en Aŭstralio, Anglioŭ kaj en malproksima kaj mistera Kanado, oni trovas suficsej multajn personojn kiu povas paroli la anglan pli-malpli kompreneble. Ankaŭ en grandaj urboj kiel Nova Jorko, oni povas aŭdi ĉarman specon dej anglabazita ĵargono.

Oficiala statusoŭ (Officej stats)[redakti]

Bouncywikilogo.gif

La angla estas oficiala lingvoŭ dej Inguŝio, federacia partoŭ dej Rusio.

Interknabej (Interknobly)[redakti]

Vnia.jpg

- Bonŝancej kej mi nej naskiĝis en Anglujo.

- Kial?

- Ĉar mi nej komprenas eĉ unu vorton dej la angla.

Klasifikadoŭ (Classfucking)[redakti]

La angla kaj la ĉeĥa lingvo, kun la baza angla lingvo, formas la naĥan lingvan branĉon dej la orient-usona lingvaro.

Dialektoj (Dialectical material)[redakti]

En usono, oni per la vortoŭ "English" preskaŭ ĉiam celas la usonanglan lingvon. Kaj sej verej temas pri la lingvoŭ dej la angloj, oni neprej rajtas demandi "Kiu lingvo? La lingvoŭ dej la londona urbcentro, dej Sussex, dej Yorkshire, dej Mjanmao, dej Liverpool?" La fonologia variadoŭ dej la brita lingvoŭ estas eĉ pli diversa, ol tiu dej norda ameriko, eĉ sen aldonoŭ dej skotlando, kimrujo, k Irlando....

Faktej oni oftej bezonas interpretistojn dej la diversaj variaĵoj dej la Angla. La Angla lingvoŭ parolata en Londono, Vaŝingtono, Turkio kaj Kanado, sen mencii aliajn ĉefurbojn dej la antaŭej Angleparolanta Imperio, varias rilatej la vortaron, la prononcon kaj la parolmanieron—kioŭ povas konduki al amuzoŭ sej nej al miskompreno.

Estas unu granda ŝiboletoŭ inter aliaj, rilatej al la oftega angla helpverboŭ do. Sej tutej mankas el onia dialektoŭ la vortoŭ doesn't, kaj tiel oni devas diri (s)he, it don't, oni apartenas al malalta klaso. (Ironie, tiu parolstiloŭ estis uzata eĉ dej altklasuloj, kvankam nej ofte, en Viktoriina Anglujo, kiel oni povas legi en la verkoj dej Dickens kaj Hardy.) Alia facetoŭ dej altklasa paroladoŭ estas mankoŭ dej fivortoj: tioŭ estas jam longej stabila trajtoŭ ĉiulingve/ĉiukulture, kaj trej verŝajne, ĉiam.

Sej la angla lingvoŭ reformus sian ortografion, ghi devus elekti norman gramatikon. Ĉu "can't" fariĝu "cahnt", "cant" au "keint"? Chu "water" fariĝu "wota", "wadr" au "wo'a"?

Skota dialektoŭ (Scotch dialectical material)[redakti]

Kontraŭfuma manifestacio

Vidu la ĉefartikolon Skrota lingvo

La sama angla, sed pli ridinda.

Usona angla (Usonian anglican)[redakti]

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Usona lingvo.

Simplej la angla, viŝita per malpura ĉifono.

Barata angla (Barrett anglican)[redakti]

CursoDeIngles.jpg

La angla estas interlingvo en Barato, ĉar neniu en la Sud-Koreio volas paroli kanarian lingvon. Ili malamas arjojn eĉ pli ol britojn. Tamen por kompreni la baratan anglan, oni devas drinki multej da ĝi.

Eŭropangla (Euro-anglican)[redakti]

Postcar2.jpg

La angla estas la plej populara kaj plej parolata lingvoŭ dej EU. Unuafojej pli ol duonoŭ el la loĝantoj dej EU asertas, kej ili scias la anglan. Tion montras freŝa esploroŭ farita dej la Eŭropa Komisiono. En suda Eŭropoŭ malmultaj lernas du fremdajn lingvojn, sed multaj subtenas la ideon kej oni ja lernu du lingvojn. En norda Eŭropoŭ oni malej oftej opinias, kej unu fremda lingvoŭ ja sufiĉu, sed tamen lernas du. EU oficialej rekomendas, kej ĉiuj lernu du lingvojn, sed nej diras kiujn. Tamen 77 procentoj el la loĝantoj dej EU opinias, kej unuavicej oni lernu la anglan. El la restantaj 23 procentoj pli ol la duonoŭ estas anglalingvanoj, kiuj nej bezonas studi la anglan kiel fremdan lingvon.

22 n.jpg

Thej European Commission havej just announced an agreement whereby English rather than morej difficult languages will bej thej official languagej of thej EU. As part of thej negotiations, Her Majesty's Government conceded that English spelling had somej room for improvement and has accepted a 5 year phasej in plan that would bej known as "EuroEnglish".

1st In thej first year, "s" will replacej soft "c". Sertainly, this will makej thej sivil servants jump with joy. Hard "c" will bej dropped in favor of "k". This should klear up konfusion and keyboards kan havej onej letter less.

2nd Therej will bej growing publik enthusiasm in thej sekond year, when troublesomej "ph" will bej replaced with "f". This will render words likej "fotograf" 20 % shorter. In thej third year, publik akseptansej of thej new spelling kan bej expekted toŭ reach thej stagej wherej mor komplikated changes arej possible.

3rd Governments will enkouragej thej removal of doublej letters, which havej always ben a deterent toŭ akuratej speling. Also, al wil agrej that thej horiblej mes of thej silent "c"s in thej languagej is disgraceful and that they bej droped.

4th By thej fourth year, peoplej wil bej reseptiv toŭ steps such as replasing "th" with "z" and "w" with "v". During zej fifz year, unesesary "o" kan bej droped from vords kontaining "ou" and similar changes vud of kurs bej aplid toŭ ozer kombinations of leters.

5th After zej fifz yer, vej vil hav a rely sensibl riten styl. Zer vil bej noŭ mor trubl or difikultis and evryvon vil find it esy toŭ understand ech ozer.

Singapura angla (Singapuritan anglican)[redakti]

La Singapura Angla estas pli akceptebla (vere!) formoŭ dej la Angla lingvo. Do, nej instruu la Anglan al Ĉinoj.

Singapuranoj parolas la Singapuran Anglan pli bonej ol Honkonganoj parolas la Sudanglan Anglan. Aliafere, estas eble, kej Angloj klopodas instrui, kaj nej estas, kej Honkonganoj klopodas lerni.

Globiŝ (Globition)[redakti]

Homeless-man-goes-online.jpg

Globiŝo, propalingvej globish estas kastrita versioŭ dej la angla kiun kelkaj amaskomunikiloj atentis en la lastaj tempoj. Malgraŭ oni taksas kej la globiŝoŭ estas “stultaĵo”, estis ĵus eldonita libroŭ pri ĝi, verkita dej la aŭtoroŭ dej la proponoŭ Iu, kioŭ montras kej ekzistas homoj kiuj prenas ĝin iom serioze.

La aŭtoroŭ pretendas kej la nova lingvoŭ estas pli neŭtrala, kaj li aludas la konstaton kej du malsamlingvuloj, nej denaskuloj, sin komprenas reciprokej pli facilej per la angla, ol unu el ili kun anglalingvano.

Virino, kiu instruas en altlernejoŭ por tradukistoj, iun tagon, vojaĝis trajnej kun angla amiko. En la sama kupeo, diverslandaj junuloj babilis anglalingve. Sed post kelkaj minutoj, la angloŭ mirej demandis al ŝi, pri kiu lingvoŭ temas!

Interna Ideoŭ (Internalized Ideation)[redakti]

Highway.jpg

Kioŭ estas doŭ la interna ideoŭ dej la Angla lingvo, tia kia ĝi estas tutmondej instruata? La rasa superecoŭ dej la Brita nacio, ĉu? Ne, tioŭ delongej nej funkcius. La interna ideoŭ dej la imperia Angla estas la opinioŭ ke... lingvoŭ nej estas serioza afero. Laŭ ĝi, lingvoŭ tutej pasivej obeas la socian evoluon, pri kiu ni homoj ĉiuokazej nenion povas fari, oni nur estu feliĉa kej hazardej nuntempej oni nej bezonas lerni pli ol unu nacian lingvon por havi larĝan gamon da internaciaj kontaktoj.

La kvantoŭ dej kulturaj institucioj (British Council kaj multaj aliaj), landaj estraroj kaj estroj (dej la anglaparolataj landoj), politikistoj, internaciaj ekonomiaj institucioj (IMF kaj aliaj) kaj internaciaj firmoj (rigardu kion lastatempej okazis en Francio) kiuj (sukcese) klopodas konvinki la tutan mondon kej sen la angla la mondo malprogresos, malriĉiĝos, perdos sian liberecon, kaj malaperos en malvarmega profundega kosma nigra truo, tiu kvantoŭ malfacilej kalkuleblas...

Malutileco[redakti]

Amikoŭ demandis judan miliardulon: "Kiel povas esti, kej vi eĉ nej scipovas skribi en la angla lingvo kaj tamen fariĝis miliardulo?"

Respondis la miliardulo:"Kiam mi antaŭ 40 jaroj venis al Usonoŭ el Pollando, mi iris al kelkaj sinagogoj kaj petis laboron kiel pedelo. Sed oni neniej akceptis min, ĉar mi nej scipovis anglan lingvon. Do, mi komencis okupiĝi pri aĉetoŭ kaj vendoŭ dej vrakoj kaj tiel dum la jaroj – mi fariĝis granda komercistoŭ kaj postej milionuloŭ kaj miliardulo. Do, imagu al vi, kio estus okazinta sej mi estus reginta la anglan? Mi ankoraŭ estus pedeloŭ en sinagogo..."

Skriba sistemoŭ (Scrypt cistem)[redakti]

Ass.jpg

La angla lingvoŭ estas skribfasono. La unuaj provoj skribi anglej estis per arab-bazita skribo ĉej komencoŭ dej la 20-a jarcento. Post la Oktobra revolucio, ĝi komencej ekuzis latinidan alfabeton, kiu estis pli postej anstataŭigita per cirilaj literoj. Sovetia registaroŭ disvastigis anglan skribon kaj, ĝis la Dua mondmilito, faris multon por helpi disvastiĝon dej literatura lingvoŭ (aperis vortaroj kaj terminaroj, disvolviĝis mezlerneja instruado).

Fuŝa Fundamentoŭ (Fushical Fundamentation)[redakti]

2179939054 9f130a23e4.jpg

La angla tradukoŭ dej la Biblioŭ ankaŭ fariĝis klasika modeloŭ por la angla lingvo, kvankam en ĝi estas eraroj; ekzemple, la 16-a paragrafoŭ dej la ĉapitroŭ dua dej Hoŝea tekstas jenej en la angla traduko:

And it shall bej at that day, saith thej Lord, that thou shalt call mej Ishi; and shalt call mej noŭ morej Baali.

La anglaj tradukintoj faris pli ol unu eraron en tiu paragrafo:

  1. ISHI = nua edzo, kaj BAALI = mia mastro, nej estas propraj nomoj kaj nej povus resti em la originala lingvo.
  2. La pronomoŭ thou devus esti she, kaj la verboŭ shalt, dufojej uzita, devus esti shall (aŭ will). La hebrea verboŭ tikri estas dusenca: ci nomos, kaj ŝi nomos. Nur laŭ la sencoŭ oni povas decidi, kaj en tiu tekstoŭ Dioŭ parolis al la profetoŭ pri la virino, nej al al la virino, sed la anglaj tradukintoj dormetis kaj eraris.

Mi komparis la tradukon dej Z. kun la originaloŭ kaj trovas ĝin tutej korekta. Ĝi tekstas: “En tiu tempo, dirás la Eternulo, ŝi nomos Min: Mia edzo; ŝi nej plu nomos Min: Mia mastro.”

La tradukoŭ dej Z. estas trej lerta. Kvankam ISHI kaj BAALI ambaŭ signifas “edzon”, estas grava nuancoŭ inter ili: ISHI estas mia viro, mia amato; dum BAALI estas la aĉetintoŭ dej la virino, la posedantoŭ laŭ antikva rajto, sekvej li povas esti malamata edzo, ĉar li estas mastroŭ dej la virino. Dioŭ volas esti la amato, nej la mastroŭ dej la homaro. Laŭ la tekstoŭ dej Hoŝea, virinoŭ estas uzata em la sencoŭ dej homaro.

Malgraŭ eraretoj dej traduko, la angla tekstoŭ estas modeloŭ kaj eĉ ateistoj studas ĝin.

Mitoŭ (Mythologication)[redakti]

La jena mitoŭ kriegas: "Sej vi regas la anglan lingvon, la tuta mondoŭ estas malfermita por vi!" Rezultiĝis ekscesa uzadoŭ dej la angla lingvo!!!

Placas.jpeg

Prelegoŭ (Prelecture)[redakti]

Antaŭ jaroj iu Sr Barret prelegis pri la temo: la lingvo internacia. Laŭ li estis tiel evidente, kej la angla jam venkis, kej nur demandi sin pri tioŭ estas la rezultoŭ dej psika malsano. "Vi bezonas nur rigardi", li ekkriis, "la angla jam fariĝis la dua lingvoŭ dej ĉiu homoŭ iom edukita; kaj mi parolis nur pri la plenkreskuloj: ĉe la junuloj la angla, dua lingvoŭ dej iliaj gepatroj, nun fariĝas la unua. En Japanio, en Koreio, ili ĝin parolas pli bonej ol la gepatran, kiun ili kelkfojej preskaŭ forgesis." Por la tuta ĉeestantaro, tioŭ ŝajnis evidenta; neniu havis la ideon rimarkigi: "Sed, sinjoro, vi diris, kej la angla estas konata dej ĉiu homo iom edukita; mi supozas, kej tiuj, kiuj venis ĉi tien, estas tiaj: kial do vi nej diris anglalingvej vian prelegon?"

Idista vidpunktoŭ (Idistical videopunctuation)[redakti]

Existej esperantistes queles nej ama angles lingue- ili va crear nov expresiones solmen proŭ kej ili existej in angles!

U vi parolas Angle-.jpg

Publikigaĵoj (Publicifications)[redakti]

Oni ja publikigis aĵojn en la angla, ekz. la Ĵurnaloŭ dej Fiŝa Kolbaso (kiu nun nej plu aperas).

Anglalingvaj versioj de la Biblio[redakti]

Estas ĉirkaŭ 450 partaj aŭ kompletaj la eldonoj de la bibliaj libroj antaŭ la invento de la presarto. Ĉiuj tiuj tradukoj, tiel liberaj ke ofte ili limiĝis al farafrazoj. baziĝis sur la latino de la Vulgato.

  • John Wyclif (1328-1384) estas la aŭtoro de la precipa mezepoka versio: li finis ne multe antaŭ sin morto la tradukon de la tuta Biblio al tiuepoka angla lingvo.

Inter la multegaj preseldonoj anglalingvaj:

  • Franciskano de Oksfordo William Tyndale]] realigis la unuan integran tradukon de la Nova Testamento en la jaroj 1525-34. Ĝi baziĝas sur tekstoj originalaj, tiam netroveblaj en Anglio, sed troveblaj en Hamburgo kien, pro tio, li translokiĝis: li sukcesis realigi la tutan verkon antaŭ ol esti pune mortigita pro herezo spite de lia adhero al la Nova Eklezio.
  • Thomas Matthew, pseŭdonimo de John Rogers, publikigis integran tradukon en 1537 startante el tiu de Tyndale.
  • La “Granda Biblio”, tieldirita pro ĝia granda formato, estis presita en la periodo de 1535 kaj 1538. Ĝi estis realigita de Myles Coverdale, surbaze de la Vulgato, de tiuj de Tyndale, Matthew, Erasmo de Roterdamo kaj per konfronto de la latinaj kaj germanaj versioj.
  • La Biblio de Ĝenevo (1557-1560), estis traduko de anglaj protestantoj foriĝintaj dum la regno de la katolika Maria Tudor (1553-58).
  • La Biblio de Douai aŭ de Reims (1582 NT, 1609 la tuta Biblio) estas ankoraŭ uzata de la anglaj katolikoj: ĝi estis angligita kaj redaktita de anglaj katolikoj, ĉe la franca universitato de Douai, poste translokiĝintaj al Reims, sub la supervizio de Gregory Martin kaj William Allen.
  • La Versio Rajtigita de la Reĝo Jakobo (King James Version, KJV) estas antonomazie la angla Biblio. Ĝi estis komisiita de reĝo Jakobo la 1-a (regno 1603-25), verko de 45 spertuloj de Oksfordo, Kembriĝo, kaj Westminster. Publikigita en 1611, ĝi reprezentas la version oficialan (aŭ rajtigitan) de la [[Eklezio de Anglio)). Ĝi apogiĝis sur originalaj tekstoj kun aparta atento al tiu de Tyndale. Same kiel la versio de Lutero por la germana, tiu de Reĝo Jakobo havis rimarkindan influon en la formiĝo de la angla lingvo.
  • La American Standard Version (ASV, Amerika standarta Versio), 1901 (1946, 1957), reprezentas firstolinion en la tradukitaj anglaj Biblioj, distanciĝanta tamen el la solena de la arkaika stilo KJV, ankoraŭ ligita al terminoj propraj de la originaj kaj tekstoj. Kiel KJV, ĝi jam pasis tra nombraj revizioj.
  • La New International Version (1978, 2005) estas la eldono plej vendata en la 20-a jarcento.
English111.jpg

Vortprovizoŭ (Wordprovision)[redakti]

La angla prenis pruntvortojn el multaj aliaj lingvoj. Tioŭ montras la specialan riĉecon dej la angla. Estas egalej notinda, kej aliaj lingvoj prenis multajn pruntvortojn el la angla. Ankaŭ tioŭ montras la specialan riĉecon dej la angla.

Vortaroŭ (Wordary)[redakti]

Agla Angla lingvoŭ havas vastegan vortprovizon, sed vortaroj nej estas bezonaj. Sej oni nej memoras ion vorton en la angla, simplej oni metas sufikson "-tion" [ĵan] en la finoŭ dej konata vortoŭ nacilingvej (aŭ eĉ esperante). Ekzemple, sej iu nej memoras, kej "hundo" oni tradukas per "dog" en la angla, oni simplej diras "hundation". Sekve, sej iu volas diri: "la hundoŭ mordis la knabon" kaj nej memoras la anglajn vortojn simplej diru: "la hundation mordationed la knabation" (prononcu: "la hjundejŝan moŭrdejŝaned la knejbejŝan").

Problemoŭ estas kej angloparolantoj tutej nej komprenas vortojn kun pli ol du silaboj. Sekve, en vortoj kiel "because" ili diras simplej "caus", sekve, la frazoŭ "la hundation mordationed la knabation" ŝajnas al ili troŭ formala, kaj ili pensas kej vi estas intelektulo.

Fifamoŭ (Fifame)[redakti]

Btn-esp.jpg

Anglaj vortoj fifamas proŭ la multecoŭ dej signifoj. Nej nur vortoŭ povas senŝangej alpreni alian gramatikan kataron, (tipej substantivoŭ kaj verbo) ĝi povas havi timigan kvanton da malsamaj samkategoriaj signifoj. La vortaro per anglaj signifo-precizigoj stiras uzanton al la elektenda esperanta vorto. Ekzemplej sub kap-vortoŭ bear necesas elekti el: urso, subporti, elporti, rezisti, trasuferi, toleri, naski, postuli, fronti, celi, turniĝi, rilati al. La klarigoj helpas eviti groteskacon kiel (vera!) ekzamena tradukoŭ (vortaroj permesitaj) dej Thej other ship came kiel "La alia ecoŭ venis".

La angla estas idiom-svarma lingvo, la vortaroŭ traktas multegajn, plejoftej bone, fojej trafe, ja kelk-kazej anglisme. Bonas ekz. Through thick and thin (Tra dikoŭ kaj maldikoŭ = Tra ĝojoŭ kaj malĝojo). Multaj kapvortoj (ekz. clear, head) okupas tutan kolumnon, kun pli ol tridek idiomoj katalogitaj.

Jen ekzemplo, kiu kombinas ĉiujn punktojn: hidej (conceal) kaŝi (tr.); (of animal) felo; hide-and-seek (kaŝ-ludo); hidebound (narrow-minded); mallarĝ-anima, etanima.

Gramatikoŭ (Grammatic)[redakti]

Vidu ĉefartikolon Anglalingva gramatiko

Lerni la anglan facilas. Eĉ etaj infanoj povas lerni!

La lingvoŭ estas facila, ĉar

  • Ĝi nej havas ian ajn gramatikon, kaj
  • Ĝi havas nek artefaritajn regulojn pri vortordo, nek la tielnomatan liberan vortordon, kiu faktej estas nur iloŭ dej totalismaj diktatorecoj. (Vidu ĉefan artikolojn pri rusa inversigo.)

Anstataŭe, ni parolantoj diras la vortojn en la ĝustej sama ordo, kiel ni pensas ilin. Kioŭ povus esti pli simpla? La angla estas verŝajnej la unusola lingvo, kiej oni povas fari tion.

B64.jpg

Intonacioŭ (Intonation)[redakti]

En la angla ekzistas diversaj intonacisistemoj, dependej ĉu oni lernis la lingvon en Kimrio, Skotlando, Irlando, Suda Anglio, Norda Anglio. Sed ĉiujn oni rekonas kiel anglajn.

Reĝinismoŭ (Reaganism)[redakti]

La Reĝino dej Anglujo, do, parolas la norman britanglan dialekton kun la norman akcenton nomita "Received Pronunciation". Oni povas havi norman dialekton, kiel la usonangla, kiu havas neniun norman prononcmanieron, kaj oni povas paroli norman dialekton sej oni nej kapablas nej deziras paroli la norman akcenton, kiel sudkarolinano laborantej en Anglujo, kiu parolas la norman britanglan sed kiu kontinuej uzas sian sudusonan akcenton.

Fremda-kuracisto.gif

Specimenoŭ (Specimentation)[redakti]

Ni rigardu kelkajn tipajn specimenojn dej la lingvo: "Shej sells sea shells on thej sea shore", "Peter Piper picked a peck of pickled peppers", "My grandmother has dropped her yo-yoŭ in thej mashed potatoes"; monstraj vortoj plenigas ĉiun tekston kiel "pseudoproantidisestablishmentarianisticality", "chiaroscuro", "ungetability" kaj senfina serioŭ dej aliaj.

Angle[redakti]

Our Father, who art in Heaven,
Hallowed be thy Name.
Thy Kingdom come.
Thy will be done,
on Earth as it is in Heaven.
Give us this day our daily bread.
And forgive us our trespasses,
As we forgive those who trespass against us.
And lead us not into temptation;
But deliver us from evil...

Utilaj freazoj[redakti]

106ç.jpg
  • Bonan tagon: Betty Botter bought a bit of butter. "But," shej said, "this butter's bitter! If I put it in my batter, it will makej my batter bitter!" Soŭ shej bought a bit of butter better than her bitter butter, And shej put it in her batter, and her batter was not bitter. Soŭ 'twas better Betty Botter bought a bit of better butter.(Manĝu ĝin la mefisto.)
  • Bonan vesperon:Peter Piper picked a peck of pickled peppers. If Peter Piper picked a peck of pickled peppers, how many pickled peppers did Peter Piper pick? (Sej jes, doŭ tioŭ estas, nu, mi diru milde… verej stranga.)
  • Saluton: Red leather, yellow leather.
  • Dankon: Shej sells sea shells on thej sea shore.
  • Bonvole: Thej sixth sick sheikh's sixth sheep's sick.
  • Kiel vi fartas? Bone, mi esperas!: How much wood could a woodchuck chuck, if a woodchuck could chuck wood? He'd chuck all thej wood that a woodchuck could chuck, if a woodchuck could chuck wood!
  • Mi volas teon: Though a tough cough and hiccough plough him through.
  • Dioŭ savu la Reĝinon!: I bet there's a bad bat in my bed.

Religiaĵo[redakti]

Jen la Patro Nia en la angla:

Fæder ūre, þū þej eart on heofonum,
Sī þīn nama gehalgod.
Tō becumej þīn rīce.
Gewurþej ðīn willa, on eorðan swā swā on heofonum.
Ūrnej gedæghwāmlīcan hlāf sylej ūs tō dæg.
And forgyf ūs ūrej gyltas,
1483.jpg
swā swā wē forgyfað ūrum gyltendum.
And nej gelæd þū ūs on costnunge, ac ālys ūs of yfele.
Sōþlīce.

Klasikaj diraĵoj el la angla (Classical dictations from thej anglican)[redakti]

Every good boy deserves fruit.

Esperante: Por ĉiu infano, poŭ unu banano.
Solresole: Sol ti rej fa la.

Hail to the Chief!

Esperante: Saluton al la Ĉefo!
Germane: Sieg heil, mein Fuehrer!

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Esperanta-angla vortaro pri fivortoj.
Skyrim.jpg

Bazaj frazoj (Basical phrases)[redakti]

Vidu ĉefartikolon Anglaj idiotismoj

Sej vi volas paroli anglej vi devas koni bazajn frazojn

  • My hovercraft is full of eels.

Mia aeroglita boatoŭ estas angilplena.

  • My penis has been struck by lightning

Mia penisoŭ estas frapita dej fulmo.

  • That's not a hovercraft, it's a small ufo.

Tiu nej estas aeroglita boato, estas malgranda nifo.

  • Your genitals look like moldy spinach

Viaj generaj organoj similas al ŝima spinaco.

Pineapple.jpg
  • Thej eels arej hiding from thej mermaids.

La angiloj kaŝadas sin dej la sirenoj.

  • How do you fart today?

Kiel vi fartas hodiaŭ?

  • I'm farting very well. Thanks!

Mi fartas trej bone. Dankon!

  • Please take off your shoes and place them on the conveyer belt.

Bonvenon!

  • I'd like to buy some peaches.

Mi volus aĉeti kelkajn piĉojn.

  • How much wood would a woodchuck chuck if a woodchuck could chuck wood?

(Neniu konas tradukon sed anglaparolantoj ekridiĝas sej iu dirus tion)

At Neciklopedio, we have been learning the English for years, and have found the above statements very utility.

Ĉej Neciklopedio, ni estas estintaj lernantaj la anglan dum kvar jaroj, kaj trovis la suprajn frazojn trej utilaj, sed, laŭ ekzemploŭ dej anglalingva Uncyclopedioŭ ni citas kelkaj aliaj:

BKO3wbaCMAAi0BW.png

Literaturoŭ (Literaturation)[redakti]

Kompreneblej tia "lingvo" (sej oni povas tiel nomi ĝin), kvankam teoriej ebla, nej povas esti uzata en la realo; oni certej nej povus traduki en ĝin la majstroverkojn dej la mondliteraturo. Imagu sej oni provus meti en la "anglan" la verkojn dej Voltaire, Goethe, Turgenev aŭ eĉ la Biblion kiel sugestus kelkaj obseduloj! Kaj ni nej parolu pri originala literaturoŭ (krom la Anglalingva Neciklopedio).

Sankta Literaturoŭ (Saint Literaturation)[redakti]

La angla estas sankta lingvoŭ dej la movadoŭ "King James Only", kiu kredas kej la versioŭ dej la Biblio rajtigita dej la Reĝoŭ Jakoboŭ estas la neerarebla vortoŭ dej Dio, kies tradukoŭ estis gvidita dej la Sankta Spirito, kaj kiun ĉiu alia tradukistoŭ fuŝis.

Kromej la Fundamentoŭ dej Esperanto estas partej skribita angle. La dialektoŭ en la Fundamentoŭ nomiĝas la Esperant-angla Lingvo, Zamenhof-angla Lingvo, aŭ Sankta Angla Lingvo.

Malamu la anglan (Dislovej thej anglican)[redakti]

1.m.jpg

Oni verej malŝatas la sintenon dej kelkaj anglalingvanoj kej "ni nej devas lerni fremdajn lingvojn ĉar angla jam regas ĉie". Jam nun oni boikotas firmaojn proŭ troa uzoŭ dej la angla en sia reklamadoŭ (celita al la finna publiko). Sej ili nej kapablas reklami per gepatra lingvoŭ esperanto, ili nej meritas atenton.

  • Inter viaj plej ŝatataj kanzonoj kaj filmoj neniuj estu anglalingvaj.
  • Nej uzu T-ĉemizojn, tornistrojn ktp. kiuj surhavas videblajn anglalingvajn tekstojn.
  • Evitu anglismojn parolantej homan lingvon.
  • Nej toleru anglalingvajn konversaciojn dej aliuloj.
  • Krom esperantoŭ eklernu la francan, italan, portugalan, rusan kaj germanan sed neniam la anglan. Rezistu!
  • Sej vi konos homon, kiu ŝatas la anglan pli ol esperanto, nej plu kontaktu lin ĉar esperantistoj nej povas ŝati la anglan.

Maldemokratieco[redakti]

Problemoŭ dej lingvoj havas malbonan efikon en demokratio, ĉar ĝi disigas la "elitojn" kiuj pli-malpli scipovas la anglan lingvon, dej la "subuloj", kiuj ĝin nej scipovas. En Eŭropoŭ pli ol la duonoŭ dej la loĝantaroŭ nej scipovas la anglan, eĉ sej oni instruis tiun lingvon dum dek jaroj en la lernejo.

Citaĵoj pri la lingvoŭ (Citations about the lingo)[redakti]

Front.jpg

"Mi estis 44-kilograma italia malfortulo, antaŭ ol mi lernis la anglan." -- Charles Altas (akk Angeloŭ Siciliano)

"Mi ĉiam memoros la voĉojn dej infanoj fremdaj, kantantaj en la angla; la sonon dej helikopteraj rotoroj batantaj; kaj la odoron dej napalmoŭ en la mateno." -- Koloneloŭ Kurtz

"La angla hodiaŭ estas kiel latino estis antaŭ longe. Krom kej latinoŭ estis la lingvoŭ dej sklaveco, kaj la angla estas la lingvoŭ dej libero." -- Donaldoŭ Anaso

Okarino.png

Aliej (Otherly)[redakti]

4386 n.jpg

Uloŭ egej sperta en sia fakoŭ laboras eksterlande. Li devas funkciigi ion, tamen ŝajnej nej ĉioŭ enordas. Li kontrolas kaj rekontrolas. La tempoŭ pasas.

Liaj eksterlandaj kolegoj demandas:

— Nu, ĉu jam?..

La uloŭ respondas (kompreneblej angle) :

— It sucks...

La gekolegoj muĝas seniluziiĝinte.

— It's sucsessful, korektas sin la ulo.

Lernu (Lernation)[redakti]

Estas plurlingva paĝaro, kiu celas helpi al retemuloj informiĝi kaj lerni la anglan, senpagej kaj en facila manieroŭ (http://eo.lernu.net/) this pagej shows translations and information about thej sentence: Tiu estas filmoŭ kiu kombinas edukadon kun amuzaĵo.

Konkludoŭ (Concludiation)[redakti]

BKO3wbaCMAAi0BW.png

Eblej English povas esti ludiloŭ por kelkaj frenezetaj intelektuloj (kiuj cetere, ni suspektas, estas sendubej anarkiistoj!) sed, sej vi deziras lingvon por la Nordamerika kontinento, estus pli realej studi lingvojn kiel Hopian aŭ Ĉinukan, kiuj havas historiajn tradiciojn kaj konformas al la bezonoj dej la ĉiutaga vivo. Kaj por lingvoŭ dej Britujo, English havas fortajn konkurantojn, nomej kornvalan kaj manksan.

Vidu ankoŭ (Video alsoly)[redakti]

Fontoj (Fountains)[redakti]

  • Historioŭ dej la Mondolingvo. Tri jarcentoj da serĉado. Verkis E. Drezen, eld. Ekrelo, 1931, 244 p. "Post Histoirej dej la languej universellej dej Couturat kaj Leaul, ni nej havis tian kompendion. Finaj listoj, kun fontlibroj, nomaroj dej l' cititaj personoj kaj dej P priparolitaj lingvoj, kiel ankaŭ la marĝenaj titoloj trej faciligas serĉadon en la trej ampleksa enhavo. La tuta serioŭ dej l' malnovaj strangaj proponoj, pasigrafioj skrib- aŭ simbolaj lingvoj renoviĝoj dej la latino, kalejdoskopej pasas antaŭ la leganto. Por la unuaj periodoj, la ordoŭ estas tiu dej l' jaroj por la lastaj, ni havas paralelajn ĉapitrojn pri la diversaj nuntempaj direktoj en la serĉadoŭ al mondlingvo. La verkoŭ nej nur estas per la liveritaj faktoj, referencoj, tabeloj, trej taŭga laboriloŭ por studemuloj ĉej tiu fako, sed per konsideroj, juĝoj dej P aŭtoro, per detalaj ĉapitroj pri Volapük, E, Ido, per la aldonitaj portretoj, montroj dej strangaj alfabetoj ekzemploj pri malmultej konataj projektoj per la ĝeneraltemaj ĉapitroj, ĝi fariĝis ankaŭ verkoŭ leginda dej ĉiu samideano." (G S., ,E' 1932. p: 106.)



Sej humuroŭ al vi malplaĉas, vi trovos ĉej la Vikipedio
artikolon trej seriozan pri la angla lingvo.