Abĥazio

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi
1294459899006.jpg

"Tamen ankaŭ miaopinie superflua kaj nelogika, sekve evitinda."

~ iu en banujo pri ĉi tiu artikolo

"Konkludo: Por povi venki plej gravas saĝe elekti la kontraŭulon."

~ loĝanto de Seleŭkio-Ktesifono

"Tre saĝa opinio. Nu, vi tute pravas rilate la kriteriojn. Ĉu ni helpu per listigo de kriterioj kiuj povos esti utila? "

~ Jakuto

"Kio estas "birdlakta vetero"?"

~ vizitanto de Nigra Arbaro

"Fermitaj kunsidoj de la komitato de UEA estas ekstreme malofta okazaĵo. Pasintfoje tia kunsido kredeble okazis iam dum la prezidanteco de Ivo Lapenna."

~ maristo tra Beringa Markolo

Abĥaza Respubliko (Абхазия, აფხაზეთი) estas fakte memregata memdeklarita ŝtato memdeklarita kaj parte agnoskita aŭtonomia respubliko en Kartvelio, en nord-okcidenta parto de Suda Kaŭkazio. Ĝi situas ĉe la bordoj de la Nigra Maro, sur la deklivoj de Granda Kaŭkazo kaj en Kolĥida malaltaĵo. Klimato subtropika. Riveroj Kodori, Bzibi; lago Rica. Arbaroj kovras 55% de la teritorio; en la bordregiono estas subtropika plantaro kaj ĉemaraj ripozlokoj.

Geografio[redakti]

Historio[redakti]

Dum 6-4 a.K. la teritorio de Abĥazio prezentis parton de Kartvela reĝlando Kolĥeti, en la fino de 1-a jarcento p.K - de Princlando de Abazgoj kaj Apsiloj.

En la 8-a jarcento kreiĝis Reĝlando Abĥazio kun centro en Kutaisi [1]. En la 13-a jarcento la lando estis konkerita de mongoloj, de la 16-a jarcento estis dependa de Turkio. En 1810 ĝi estis aneksita de la Rusa Imperio [2]. La 4-an de marto 1921 kreiĝis Abĥaza SSR [3] post la okupado de Kartvela Demokratia Respubliko far de Soveta Rusio. De 16.12.1921 Abĥaza SSR ekzistis en konsisto de la Kartvela SSR, de 1931 kun statuso de ASSR [4].

De decembro 1990 ekzistis Abĥaza Aŭtonoma Respubliko, de julio 1992 memdeklarita Respubliko Abĥazio. Dum 1992-94 en la teritorio de Abĥazio okazis konflikto pro la statuso, rezulte de kiu la tuta etne kartvela loĝantaro devis forlasi la regionon. La respubliko iĝis fakte memregata. La 26-an de aŭgusto 2008 Rusio jure agnoskis sendependecon de Abĥazio.

Prezidento de Abĥazio en 2014 estas elektita Raul Haĝimba.

En 2005 Abĥazio emisiis siajn pasportojn. Pasporton ricevas civitano en sia 14-jariĝo, poste necesas ŝanĝi la dokumenton ĉiun dekan jaron. Pluraj loĝantoj en Abĥazio havas duoblan civitanecon: la abĥazian kaj la rusian.

La 6-an de marto 2008 Rusio deprenis malpermeson por vendo-ekonomiaj rilatoj kun Abĥazio, kiu funkciis ekde 1996.

Rekono de sendependeco fare de ŝtatoj-membroj de UN[redakti]

1299.jpg

La 12-an de aŭgusto 2008 abĥazaj trupoj kun subteno de rusia armeo okupis teritorion de la Supra Abĥazio [5].

La 25-an de aŭgusto ambaŭ ĉambroj de rusia parlamento rekonis unuanime petskribon al la Prezidento de Rusia Federacio, en kiu la deputitoj petis agnoski sendependecon de Abĥazio kaj Sud-Osetio[6][7]. La sekvan tagon prezidento Dmitrij Medvedev subskribis ukazojn pri rekono de sendependeco de Abĥazio kaj Sud-Osetio. La 28-an de aŭgusto konstanta reprezentanto de Rusio en UN Vitalij Ĉurkin laŭtlegis tiujn ukazojn en la kunsido de la Sekureca Konsilio de UN.

La 3-an de septembro prezidento de Nikaragvo Daniel Ortega anoncis pri preparoj oficiale rekoni sendependecon de Abĥazio kaj Sud-Osetio. Aliaj politikistoj en malpli decida formo subtenis rekonon de la du novaj ŝtatoj aŭ promesis pridiskuti la oficialan rekonon flankde de ilia ŝtato.

La 11-an de septembro la sama jaro, prezidento de Venezuelo Hugo Chavez anoncis rekonon de la sendependeco de Abĥazio kaj Sud-Osetio dum vizito al Ruslando.[8]

La iamon 2009 Nauro agnoskis la sendependecon de Abĥazio kaj subskribis kun ĝi la interkonsenton pri starigo de la diplomataj rilatoj. Tio estis la unua interkonsento de tiu tipo, ĉar pli frue oni faris nur deklarojn pri la agnosko, sen starigi diplomatajn rilatojn. Tiun paŝon Nauro faris post la vizito de la naura ministro pri fremdaj aferoj, komerco kaj financoj Kieren Keke en Moskvon. Oni diris ke Rusio promesis al la insula lando subtenon je 50 milionoj da usonaj dolaroj.[9]

Politiko[redakti]

La iamon 2009 okazis prezidanta balotado, rezulte de kiu estis reelektita la prezidanto Sergej Bagapŝ. Liaj rivaloj — la iama vicprezidento Raul Ĥaĝimba kaj du komercistoj, Zaur Ardzinba kaj Beslan Boutba, tuj post finiĝo de la voĉdonado deklaris pri rompoj de la balotleĝo, inkluzive de plenplenigo de balotujoj kaj la enskribo de personoj mortintaj sur listojn de balotantoj. Tamen la kontrolantoj atestis bonan kvaliton de la elekta procezo. En la balotado partoprenis ĉ. 131 000 personoj.[10]

"Ĉi tiuj balotadoj estas ŝerco. Ili estas kontraŭleĝaj", deklaris la kartvela ministro pri integriĝo, Temuri Jakobaŝvili[11].

Religio[redakti]

1340171626691.jpg

Ĉu?

Lingvoj[redakti]

Ĉu?

Ekonomio[redakti]

150px-Lysenko evil eyes.jpg

Post konflikto ekonomio kolapsis. Nun funkcias kelkaj malgrandaj entreprenoj de agrikultura kaj nutrada industrio. Relative floranta industrio estas turismo, tamen nekomparebla kun la antaŭmilita tempo. Gravaj agrokulturoj estas: teo, citrusoj, tabako, tungo, maizo.

Ĉefa haveno: Suĥum.

Ĉemaraj kuraclokoj: Suĥum, Gagra, Picunda [12], Aĥali Atoni [13], Gudauta. En Novij Afon estas rusa ortodoksa monaĥejo, kien venas pilgrimantaj turistoj.

Proksimeco de la popularaj nigramaraj ripozlokoj ebligas unutagan turismon, kiam ripozantoj el Soĉi venas al plentaga ekskurso en Abĥazion; kutima itinero inkluzivas la lagon Rica, la monaĥejon kaj la grandajn kavernojn en Novij Afon kaj la strandon en Gagri.

Kulturo[redakti]

Ĉu?

Seksuma Vivo[redakti]

Ĉu?

Naciaj Simboloj[redakti]

Ĉu?

Notoj[redakti]

  1. La temo estis traktita en fermita kunsido de la komitato, kiu daŭris du horojn.
  2. Laŭ la komita decido necesas pli da alternativoj kaj analizo de iliaj konsekvencoj.
  3. Elkoran dankon por via aldono.
  4. Mi tre konsentas kun vi kaj kun via analizo.
  5. Persone mi ne estas kontraŭ translokigo de la CO.
  6. La Titaniko de la movado jam longan tempon subakviĝas, sed tio apenaŭ estas kulpo de iuj konkretaj esperantistoj, des malpli de la foririnta UEA-estraro.
  7. La ”bona malnova tempo” de la Esperanto-movado estas for, kaj nova tempo pli sukcesa malverŝajne venos.
  8. La Esperanta mondo en tiu formo, en kiu ni ĝin konis dum la lastaj jardekoj, venas al sia fino, eble eĉ jam venis.
  9. La subite akriĝintaj diskutoj pri la sorto de la Jarlibro, Centra Oficejo de UEA, la konvulsia kaj absolute sensenca altigo de la UEA-kotizoj, la komato de TEJO, la morto de plurdekoj da fakaj kaj landaj sekcioj-asocioj — ĉio ĉi estas parto de tutmonda procezo, kiun oni apenaŭ rajtas nomi ”krizo” — ĝi estas kompleta malapero.
  10. Oni devas esti honesta kun si mem.
  11. La “bona malnova tempo” de la Esperanto-movado estas for kaj neniam revenos.
  12. Ameno diablon ne forpelas.
  13. La Esperanto-movado pereas.