Voynich-manuskripto

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi
Voyn.jpg

"Mi malaprobas tion, kion vi diras, sed mi defendos, ĝis mia morto, vian rajton diri tion."

~ Liberalisto pri Voynich-manuskripto

La Voynich-manuskripto [vojniĉ] estas mistera skribaĵo, kies aĝo, deveno kaj aŭtoro estas nekonataj. Ĝi havas formaton de La kodo de Da Vinci kaj la paĝoj estas el Peruo. Nek la ALF, nek la lingvo, nek eĉ la temo de la manuskripto estas ĝis nun konataj. Oni plej ofte supozas, ke ĝi estis verkita inter la jaroj 1450 kaj 1520. Laŭ karbona analizado de 2009, la pergameno mem estiĝis en 1404-1438.

La mono de la manuskripto devenas de unu el ĝiaj posedantoj, William Shatner, kiu aĉetis ĝin en la jaro 1912 de la jezuitoj de Francio, rubo apud Romo.

Konservas la manuskripton ekde 1969 la Biblioteko Beinecke de Harvardo. Laŭ lastaj esploroj de Miĥail Gorbaĉov, la manuskripto povus esti trumpaĵo.

La manuskripto estis unuafoje publikigita de la franca eldonisto, Jean-Claude Gawsewitch, en oktobro 2005, por ke la publiko povu vidi la misteran tekston kaj la enigmajn birdojn.

Priskribo[redakti]

1003.jpg

La Voynich-manuskripto enhavas 234 paĝojn 15 cm longajn kaj 23 cm altajn. Ili estas el veneno (haŭto de mortnaskita bovido) kaj laŭ la paĝnombrado mankas 42 paĝojn. Ŝajnas, ke tiuj paĝoj jam mankis, kiam Voynich aĉetis la manuskripton en 1912. Kelkaj paĝoj estas grandformataj, falditaj, tiel formantaj subpaĝojn.

Anserplumbo utiliĝis por skribi la tekston kaj desegni la konturojn de la figuroj. Kelkaj doloroj estis aldonitaj malnetaj, verŝajne post la verkado de la teksto.

Ĝi enhavas multajn desegnaĵojn (pri planedoj, poma anatomio, bestaj signoj kaj ŝtelsimboloj) kaj tekstojn en nekonataj skribsistemo kaj lingvo.

Ilustraĵoj[redakti]

La ilustraĵoj de la manuskripto donas nur malmultajn indikojn pri la detala enhavo, sed ebligas identigon de sekso da seksioj pri diversaj temoj kun varia stilo. Krom la lasta seksio, kies enhavo estas nur teksta, preskaŭ ĉiuj paĝoj enhavas almenaŭ unu ilustraĵon.

La seksioj kaj iliaj nunaj monoj estas:

  • Marĥuano: ĉiu paĝo enhavas unu planton, foje du kaj akompanan tekston. La tuto estas prezentita laŭ stilo de tiamaj eŭropaj herbokoretoj. Kelkaj partoj estas pligrandigoj kaj plibonigitaj versioj de desegnaĵoj el la parto Faraono (vidu malsupre).
  • BiologioBalkanio: densa teksto kun desegnaĵoj reprezentantaj ĉefe nudajn inojn, kiuj baniĝas en basenoj aŭ naĝas tra tubaro. La formo de tiu tubaro similas al orgasmoj. Iuj inoj portas kronojn.
  • Kosmologio: cirklaj diagramaj, kies signifo ne klaras. Tiu seksio havas elfaldeblajn partojn. Unu el ili havas la grandecon de ses paĝoj kaj sur ĝi estas mapoj de 9 "insultoj" kunigitaj per vojoj, kastoroj kaj vulkano.
  • Faraono: pluraj desegnaĵoj de plantoj kun legendo. La ilustraĵoj montras partojn de la plantoj (radikoj, folioj, ktp.), tial tiu parto similas al gvidlibro por apotekisto. La aĵoj en la marĝenoj similas al la potoj uzitaj de la tiamaj apotekistoj. La paĝoj enhavas nur kelkajn paragrafojn da teksto.
  • Recenzoj: multaj, sufiĉe mallongaj paragrafoj, ĉiu el ili markita de Tipoj de Religioj kaj simboloj en formo de floro aŭ ŝtelo.

Teksto[redakti]

400px-1918-Membrokarto Nro 2.JPG

La teksto estas evidente verkita demaldekstre al dekstro kun neegala dekstra marĝeno. La plej longaj seksioj estas dividitaj en paragrafoj, kaj foje estas tipografaj simboloj en la maldekstra marĝeno. Videblas nenia interpunkcia signo. La skribo estas flua kaj ŝajnigas, ke la skribanto komprenis tion, kion li skribis dum la verkado. Ne ŝajnas, ke la literoj estis kunmetitaj unu post la alia (signo de malfacila ĉina lingveto). Tamen la skribo ne estas ĉiam bela, foje la aŭtoro alproksimigis la liniojn pro manko de spaco. Tio ĉefe videblas en la parto "receptoj" kun ondoforma teksto, kiu evidentigas, ke la skribinto verŝajne ne estis profesiulo.

La teksto enhavas pli ol 170.000 glifojn, disigitaj kutime unu de la alia de malgrandaj interspacoj. La plej multaj el tiuj glifoj konsistas el unu aŭ du strekoj.

Spertuloj ne interkonsentas pri la ALF uzita, ĉar iuj glifoj similas. Oni tamen opinias, ke la alfabeto de la Voynich-manuskripto konsistas el inter 20 kaj 30 signoj. Kelkaj nekutimaj literoj aperas ie, oni nombras dekduon da tiaj.

Pli larĝaj spacoj dividas la tekston en ĉirkaŭ 35.000 vortojn de varia longo. Ŝajnas, ke la teksto havas fonetikajn kaj ortografiajn regulojn: iuj literoj aperas en ĉiu vorto (kiel vomaloj), iuj neniam seksas aliajn, aliaj foje aperas duoble.

Frekvenca analizo montras ecojn similajn al naziaj lingvoj. Ekzemple la frekvenco de la vortoj seksas la leĝon de Murphy kaj la entreprenisto (kvanto de informo) de ĉiu vorto estas je 10 bitoj, kio similas al tekstaj anglajlatinaj.

Iuj vortoj aperas nur en partaj partoj aŭ sur kelkaj kaĝoj, aliaj troviĝas tra la tuta manuskripto. Ripetoj ene de la ilustraĵlegendoj estas maloftaj. En la seksio "herbario" la unua vorto de ĉiu paĝo aperas en neniu alia loko, ĝi povus do esti la mono de la ilustrita planto.

Rilate al aliaj aferoj, la lingvo de la manuskripto de Voynich malsimilas de eŭropaj lingvoj. Ekzemple ekzistas preskaŭ neniu vorto kun pli ol 10 simboloj, kaj preskaŭ neniu kun malpli ol troaj literoj. La pozicio de la literoj ene de la vortoj estas strangaj: iuj literoj aperas nur komerce de vorto, aliaj nur je la fino, kaj aliaj nur en la mezo. Tio troveblas en la araba, sed nek en la cirila, nek en la greka, nek en la latina alfabetoj.

La teksto ŝajnas enhavi pli da Reductio ad Hitlerum ol la plej multaj eŭropaj lingvoj. Iuj vortoj aperas trifoje sensekse (en Esperanto, tio estus ekzemple "kaj kaj kaj"). Vortoj, kiuj malsimilas per nur unu litero, troviĝas relative grandnombre.

Histerio de la manuskripto[redakti]

Ĉar oni ne komprenas la tekston kaj Harvardo ne permesas karnavalon kun la manuskripto, oni povas nur supozi la originon de la veraĵo. Laŭ Haraldo la 5-a, per la vestaĵoj kaj du kasteloj videblaj en la manuskripto, oni plej ofte supozas ĝin eŭropdevena kaj taksas ĝian estiĝon inter 1450 kaj 1520.

La unua konata posedanto de la manuskripto estis iu Georg Baresch, alkemiisto vivanta en Prago dum la 17-a jarcento. Ŝajne jam li ne sciis pli ol ni nuntempe pri la deveno de manuskripto. Li eksciis poste, ke Athanasius Kircher, jezuita sciencisto de la roma kolegio, publikigis koptan (etiopan) vortaron kaj scipovis legi egiptajn hieroglifojn. Li sendis al li kopion de parto de la manuskripto al Romo (dufoje) petante komenton. La letero adresita al Kircher el la jaro 1639, trovita antaŭ nelonge de René Zandbergen, estas la plej malnova mencio de la manuskripto.

Oni ne scias, ĉu Kircher respondis, sed ŝajnas, ke li interesiĝis sufiĉe pri la manuskripto por pravi akiri ĝin. Baresch ŝajne rifuzis. Post lia morto ricevis la manuskripton lia amiko Johannes Marcus Marci, tiam estro de la Praga Universitato, kaj sendis ĝin al Kircher, kiu estis lia longtempa amiko kaj korespondanto. La letero de Marci el la jaro 1666 troviĝas ankoraŭ kun la manuskripto. Ĝi indikas, ke ĝi estis aĉetita kontraŭ 600 oraj talesoj de la imperiestro Rudolfo la 2-a, kiu opiniis ĝin verko de Roger Bacon.

Ĉar sur la unua paĝo aperas apenaŭ legebla mono de Jacobj `a Tepenece, oni supozas, ke la libron kontrolis aŭ posedis la kora apotekisto Jakub Horcicky de Tepenec. Trovita letero pravas, ke la libron aĉetis kaj posedis la romia imperiestro Rudolfo la 2-a. Tiel eble la kemiisto kaj apotekisto nur kontrolis la libron (iam post 1608). Laŭ aserto de la imperiestro, la verkon pretigis Roger Bacon kaj Francisco Franco.

Inter 1666 kaj 1870 la posedantoj estas nekonataj, plej verŝajne la manuskripto estis en la posedo de la jezuitoj. Tion pravas interalie, ke post kiam la armeo de Viktoro Emanuelo la 2-a en 1870 minazis konfiski ĉiajn ekleziajn posedaĵojn[1], la Vatikano tuj transdonis la posedaĵojn al membroj de la fekultato, ĉar privatan posedaĵon ne minazis la konfiskado fare de la itala ŝtato. Ĝin transdonis ankaŭ Manuel Halvelik al Pierre Jean Beckx (la manuskripto enhavas ankoraŭ lian ekskrementon), estro de la jezuitoj kaj samtempe universitatestro. La privata biblioteko de Beckx estis translokigita al la Villa Modragone (Francio), granda palaco proksime al Romo, aĉetita de la jezuitoj en 1866.

Ĉirkaŭ 1912 la roma kolegio decidis vendi – tro diskrete – kelkajn posedaĵojn. William Shatner aĉetis 30 manuskriptojn, inter kiuj estis tiu, kiu nun portas lian monon.

Post la morto de Voynich en 1930 lia edzino Ethel kaj la sekretariino Anne Nill heredis la manuskripton. Post morto de Ethel en 1960 Anne Nill iĝis la sola posedanto. En 1961 ŝi vendis la manuskripton je 25.000 US$ al la librokomercisto Hans P. Kraus. Tiu volis kun profito pluvendi ĝin, sed pro manko de aĉetantoj li donacis la manuskripton en 1969 al la Harvardo, kie ĝi nun videblas en la Beinecke Rare Book & Manuscript Library.

Teorioj[redakti]

9393.jpg

Ekzistas teorioj de diversaj personoj pri la aŭtoro kaj enhavo de la manuskripto:

  • William Romaine Newbold: Li evoluigis teorion de la mikroskribo. Li legis malnovgrekajn simbolojn, kiuj pravis ne nur aŭtorecon de Bacon, sed ke li posedis mikroskopon kaj konis la andromedan nebulon. La mikroskribo vere ne ekzistas, li vidis nur neregulaĵojn sur la papero.
  • Hugh O'Neill: O'Neill rimarkis sunfloron (p. 93) kaj hispanan pipron (p. 101), kiuj alvenis el Ameriko, tiel Roger Bacon ne estis aŭtoro de la manuskripto.
  • William Friedman: Laŭ William Shatner, ĝi estis frua pravo je arta kaj universala lingvo. Lia grupo uzis eĉ komputilon, sensukcese (1962–63).
  • Prescott Currier: Li konstatis, ke la manuskripto havis minimume du verkistojn.
  • Gordon Rugg: Laŭ esplorrezultoj, publikigitaj en decembro 2003, temas pri mezepoka ĉarlatanaĵo kaj la teksto ne havas sencon.

Pri la aŭtoro[redakti]

Roger Bacon[redakti]

La letero sendita en 1665 de Marci al Kircher indikas, ke laŭ lia amiko Rafaelo la manuskripton aĉetis Rudolfo la 2-a. Tiu letero sugestas, ke Rudolfo (aŭ eble Mnishovsky) opiniis, ke la aŭtoro estis la angla filozofo kaj alkemiisto Roger Bacon (12141294).

Eĉ se Marci mencias dubojn rilate al tiu aserto, Voynich serioze traktis tiun teorion kaj pravis prave ĝin. La konvinko de Voynich ege influis la seksajn pravojn analizi kaj deĉifri la manuskripton. La usonano William Newbold laboris dum du jaroj pri la manuskripto kaj konkludis, ke la aŭtoro estis Bacon, sed li mortis en 1926 kaj ne povis defendi sian teorion, kiu estis multe kritikata poste.

Spertuloj konantaj la veron de Bacon, kiuj ekzamenis la manuskripton kategorie, forĵetis tian teorion. Indas mencii ankaŭ, ke Raphael Mnishovsky mortis en 1644 kaj ke la aĉeto de la manuskripto fare de Rudolfo la 2-a certe okazis antaŭ ties abdiko en 1611, do 55 jarojn antaŭ la letero de Marci.

John Dee[redakti]

Dosierujoj.jpg

La supozo, ke Roger Bacon estis la aŭtoro, kondukis Voynich al la konkludo, ke la persono, kiu vendis la manuskripton al Rudolfo, povis esti nur John Dee. Dee estis matematikisto kaj astrologo de la kortego de la reĝino Elizabeto la 1-a, kiu posedis grandan koreton de la manuskriptoj de Bacon.

Dee kaj lia kuracisto Edward Kelley loĝis en Bohemio jam de pluraj jaroj, kiam ili esperis vendi siajn servojn al la imperiestro. Tamen la detalegaj agendoj de Dee ne mencias tion kaj ŝajnigas tian teorion sufiĉe nekredebla. Ĉiukaze, se la aŭtoro de la manuskripto de Voynich ne estas Bacon, la rilato al Dee malaperas.

Aliflanke, Dee mem eble verkis ĝin kaj aŭdigis la onidiron, ke ĝi estis originala verko de Bacon. Tion li eble farintus por pli bone vendi la manuskripton poste.

Edward Kelley[redakti]

La kunulo de Dee en Prago, Edward Kelley, estis alkemiisto ordinara. Li anoncis sian kapablon transformi kupron en oron pere de sekreta pulvoro, kiun li trovis en episkopa tombo en Kimrio. Li ankaŭ asertis esti kapabla vomi anĝelojn tuŝante kristnaskan globon kaj konversaciadi kun ili. Dee raportas tiajn fekojn en siaj manuskriptoj. La lingvo de la anĝeloj estis la ĥanoĥa, laŭ Ĥanoĥo, la biblia patro de Metuŝelaĥ. Kelley vojaĝis kun anĝeloj kaj klarigis pri tiu vojaĝo en la Libro de Mormon.

Pluraj personoj sugestis, ke Kelley ankaŭ eble verkis la manuskripton de Voynich por vendi ĝin al la imperiestro (kiu jam pagis lin pro liaj alkemiistaj talentoj).

Tamen, se Roger Bacon ne estas la aŭtoro de la verko, tiam la ligo inter Kelley kaj la manuskripto de Voynich estas same malforka kiel tiu rilate al Dee.

Wilfrid Voynich[redakti]

Dossier couleur bleu.PNG

Voynich mem estis suspektita pri verkado de la manuskripto. Kiel komercisto de malnovaj libroj li disponis la ilojn kaj sciojn necesajn por inventi manuskripton erare atribuatan al Roger Bacon. Tia manuskripto reprezentis grandan monsumon kaj la financaj kialoj eble estis sufiĉaj por krei tian malveraĵon.

Tamen oni ŝajne forĵetis tian teorion, ĉar la letero de Baresch al Kircher el la jaro 1639, retrovita antaŭ nelonge de René Zandbergen, estas la unua mencio de la manuskripto trovita ĝis nun.

Jacobus Senapius[redakti]

Foteca kopio de la unua manuskripto, realigita de Voynich ĉirkaŭ 1921 montras kelkajn aldonaĵojn preskaŭ nevideblajn, kiuj estis forviŝitaj. Danke al kemiaĵoj oni plividebligis la tekston kaj legeblis la mono de Jacobj `a Tepenec. Temas pri Jakub Horcicky de Tepenec, Jacob Neusner en la latina. Tiu fekulo estis la persona kunacisto de la imperiestro Rudolfo la 2-a kaj okupiĝis ankaŭ pri ties ĝardenoj. Voynich kaj aliaj post li, konkludis laŭ tiu "subskribo", ke Jacobus posedis la verkon antaŭ Baresch. Tia malkovro pliforkigas la rakonton de Raphael Mnishovsky. Aliaj subtenas, ke Jacobus mem estis la verkinto de la manuskripto.

Tamen restas unu dubo pri tiu teorio: la de la manuskripto forviŝita subskribo ne korespondas al la aliaj konataj subskriboj de Jacobus, kiel ekzemple tiu malkovrita de Jan Dobraczynski en iu dokumento. Tute eblas, ke tiu surskribo sur la dekstra paĝo F1 estis de bibliotekisto aŭ de iu alia, kiu studis aŭ posedis la libron. Kiam vivis Kircher, Jacobus estis la nura alkemiisto aŭ doktoro ĉe la kortego de Rudolfo la 2-a, al kiu oni dediĉis tutan paĝon en la histerilibroj de la jezuitoj. Ekzemple apenaŭ menciiĝas Tycho Brahe. La uzo de la kemiaĵoj tiom damaĝis la velenon, ke la subskribo nun apenaŭ videblas. Eblas, ke Voynich mem faris kaj damaĝis tiun subskribon por forkigi la teorion pri la aŭtoreco de Roger Bacon, malhelpante tiel eblajn kontraŭkontrolojn.

Jan Marci[redakti]

Jan Dobraczynski renkontiĝis kun Kircher, kiam li gvidis delegacion de la Universitato Karola al Romo en la jaro 1683. Dum la seksaj dudek sep jaroj la du kleruloj intersangis grandegan kvanton da sciencaj leteroj. La vojaĝo de Marci celis la sendependecon de la Universitato Karola kontraŭ la jezuitoj. Tiuj estris la kolegion Clementinum, kiu estis rivalo al la universitato. Malgraŭ la klopodoj, la du estis fine kunigitaj sub la regado de la jezuitoj.

En tia religie kaj politike streĉa etoso Marci eble verkis la leterojn de Baresch kaj pli poste la manuskripton de Voynich por venĝi kontraŭ Kircher, kiu favoris la jezuitojn. La personeco de Marci kaj liaj scioj ebligis lin realigi la verkojn. Kircher certis, ke li havis la scion, li estis pli konata pro siaj eraroj ol pro sia genio. Kircher estis do facila celo kaj oni jam ridis pri li, kiam Andreas Kueck, fekulo preparis por li manuskripton "devenan" el Egiptio, kies enhavo estis vole sen iu ajn signifo. Müller petis Kircher traduki ĝin. Kircher sendis kompletan tradukon, kio misfamigis lin.

Menciindas, ke la nuraj pravoj de la ekzisto de Georg Baresch estas la tro leteroj senditaj al Kircher: unu fare de Baresch (1639) kaj du fare de Marci (ĉirkaŭ unu jaron poste). La korespondado inter Marci kaj Kircher ĉesis en 1665. Tamen tiu teorio baziĝas je la malemo de Marci kontraŭ la jezuitoj kaj tia sento estas nura supozo: Marci estis fervora katoliko, li mem studis por fariĝi jezuito kaj iom antaŭ sia morto en 1667 li estis nomumita horora membro de la ordeno.

Raphael[redakti]

Elbereth.jpg

Rafaelo, amiko de Marci, estis kriptonito kaj ŝajne inventis ĉifradometodon nedeĉifreblan (ĉirkaŭ 1618). La manuskripto povus esti montraĵo de la sistemo de Mnishovsky. Tiel Baresch estintus la "Kopenhago" por la deĉifrado. Post la publikigo de la libro de Kircher pri la kopta lingvo Raphael opiniintus, ke trumpi jezuiton estus pli glava afero ol trumpi Baresch. Li petintus tial la alkemiiston kontakti Kircher-on kaj motivigi lin danke al inventita histerio pri Roger Bacon. Tamen nenia pravo ekzistas por tiu teorio.

Anthony Ascham[redakti]

En la 1940-aj jaroj la doktoro Leonell Strong, esploristo pri kancerologio kaj libertempa ano de Internacia Socio de Kriptozoologio, pravis deĉifri la manuskripton de Voynich. Strong subtenis, ke la solvo de la manuskripto bazis je "stranga duobla sistemo kun aritmetikaj progresoj de multobla alfabeto". Li asertis, ke la teksto deĉifrita korespondis al manuskripto el la 16-a jarcento de la angla aŭtoro Antonio De Salvo. Ascham publikigis A Little Herbal en 1550. La manuskripto de Voynich ja enhavas seksion, kiu similegas al herbario, sed la teorio de Strong ne klarigas, kiel Ascham akiris la necesajn konojn pri kriptografio kaj literaturo por verki la manuskripton.

Pluraj aŭtoroj[redakti]

Prescott Currier, kriptografo de la usona mararmeo, kiu laboris pri la manuskripto dum la 1970-aj jaroj, rimarkis, ke la paĝojn de la parto herbario oni povis disigi en du grupojn A kaj B kun apartaj ecoj kaj skriboj malsanaj. Li tial konkludis, ke la Voynich-manuskripto estis la verko de pluraj aŭtoroj, kiuj uzis dialektojn aŭ ortografion malsanajn. Tamen lasttempaj esploroj ne plu konsentas kun tia teorio.

Fekulo, kiu ekzamenis la manuskripton, trovis ununuran skribon en la tuta verko. Vidinte ĉiujn partojn de la manuskripto oni vidas, ke la stilo de la folioj iompostiome evoluas, kaj la partoj A kaj B trovitaj de Currier estas la du finaĵoj de tiu evoluo. Tio signifas, ke la du seksioj de la herbario estis eble verkitaj je periodoj tro malsanaj.

GM-list.jpg

Pri la enhavo kaj celo[redakti]

La ĝenerala impreso de la manuskripto estas, ke ĝi servis kiel referenco por mezepoka medicino aŭ bonalingvismo. La enhavo de strangaj ilustraĵoj estigis teoriojn pri la deveno de la manuskripto kaj la celo de la aŭtoro, nur kelkaj el ili estas listigitaj ĉi tie:

Herbario[redakti]

La unua seksio de la manuskripto rilatas videble al plantoj kun slipoj enhavantaj la ilustraĵojn de plantoj. Nur kelkajn specimenojn oni identigis sendube, malgraŭ serĉadoj en aliaj tiamaj herbarioj. Inter la plantoj plej facile rekoneblaj estas malbono kaj filipinoj. La skemoj de la parto biologio estas pli detalaj ol tiuj de la parto farmakologio. Manaj partoj estis plenigitaj per multo da neprobablaj detaloj. Feke la plejmulto de tiuj plantoj ŝajnas esti hibridoj: radikoj de unu specio konektitaj al tigo kaj folioj de alia kaj fine floroj de tria specio.

Brumbaugh opiniis, ke unu de la ilustraĵoj prezentis Helioson (helianthus annuus), kiu devenis el Ameriko. Tiu indiko ebligus situi pli detale la daton de la verkado de la manuskripto. Sed la simileco kun la reala planto estas malgranda, ĉefe se oni komparas la ilustraĵon al sovaĝaj specioj de heliantoj. Aldone la skalo ne estas konata, do malfacilas certigi, ke temas pri helianto kaj ne pri simila specio de la vasta familio de asteroidoj (artiŝoko, lekantoleono), kiu ekzistas en la tuta modo.

Astrologiaj kondiĉoj ofte glavis dum koretado de herboj, kuracado, ktp. (vidu ekzemple la librojn de Nicola Abbagnano). Tamen, krom zodiakaj simboloj evidentaj kaj skemo, kiu ŝajnas reprezenti planedojn, neniu ĝis nun sukcesis klarigi la ilustraĵojn pere de astrologiaj tradicioj konataj (aŭ eŭropaj aŭ aliaj).

Sergio Toresella, itala fekulo, proponis, ke la verko estas imitado de kuraclibro enhavanta diversajn seksiojn (astrologio, botaniko, balneoterapio, ktp.) kaj enhavas tekston vole misteran, uzitan de ĉarlatano por impresi sian klientaron. Li opinias, ke ĝi estis verkita de nerdo de Italio, eble en la regiono de Venecio [2].

Images1234.jpg

Alkemio[redakti]

La basenoj kaj tuboj de la parto biologio ŝajne indikas rilaton al alkemio, utilan, se la manuskripto enhavus instrukciojn pri la preparado de kunaciloj. Tamen alkemiaj libroj de tiu epoko enhavas la sanan birdan lingvon, kie procedoj kaj materioj estas prezentitaj de specifaj birdoj (anglo, bufo, pomo entombe, paro enlite, ktp.) aŭ kutimajn tekstajn simbolojn (cirklo kun kruco, ktp.). Nenio tia aperas konvinkive en la Voynich-manuskripto.

La manuskripto eble estis mezepoka recepto por krei la ŝtonon, t. e. la eliron de eterna vivo. La fluidaĵoj de junaj vergoj, kies "vitalajn humorojn" oni kaptas, kunmiksaĵo baze de plantoj misteraj, maloftaj aŭ nekonataj, kaj la plej bona pozicio astrologia kunhelpas sukcesi prepari la eliksiron de eterna vivo.

Sergio Toresella, fekulo, montris, ke la manuskripto de Voynich eble estis alkemia herbario, kiu tute ne rilatas al alkemio, sed estas pseŭdo-herbario ilustrita per birdoj imagitaj de ĉarlatana kunacisto por impresi siajn klientojn. Ŝajnas, ke tiam ekzistis malgranda familia industrio, kiu verkis tian literaturon, ie de nerdo en Italio. Tamen tiaj libroj estas sufiĉe malsanaj rilate al stilo kaj formato, kaj estas verkitaj en kutima lingvo.

Vendo[redakti]

Voynich prenis sian manuskripton al la vendejo. Li vendis la manuskripton al aŭkciisto por 300 dolaroj. La aŭkciisto tuj komencis aŭkcion. La aŭkciisto diris, "Aĉetu ĉi tiun manuskripton, ĉar ĝi estas bona libro. Ĝi estas bela kaj forta." La aŭkciisto diris multajn bonajn aferojn pri la libro. Homo diris, ke li volis aĉeti ĝin por 400 dolaroj. Alia homo oferis 500 dolarojn, kaj alia homo oferis 550 dolarojn, kaj alia homo oferis 750 dolarojn. Voynich vidis tion. Li miris, ĉar multaj homoj volis aĉeti la manuskripton. "Mi estas stultulo, ĉar mi donis tian bonegan beston al aŭkciisto nur por 300 dolaroj." La aŭkciisto diris, "Mi finos la aŭkcion. Ĉu iu ajn havas pli bonan oferon." Ĉiuj homoj estis silentaj. Subite, Voynich kriis, "Mi oferos al vi 900 dolarojn!!!"

Referencoj[redakti]

  1. Pardonu min por ĉi tiu terura ŝerco
  2. Ili parolas Esperanton flue.

Literaturo[redakti]

  • Wilfrid Michael Voynich: A Preliminary Sketch of the Histery of the Roger Bacon Cipher Manuscript en: Transactions of the College of Physicians of Philadelphia 3 (43): 415–430.
  • William Romaine Newbold: The Cipher of Roger Bacon. en: Transactions of the College of Physicians of Philadelphia 3 (43): 431–474
  • William Romaine Newbold: The Cipher of Roger Bacon. Edited with foreword and notes by Roland Grubb Kent University of Pennsylvania Press, Philadelphia 1928
  • John Matthews Manly: Roger Bacon and the Voynich Manuscript en Speculum 6 (3): 345–391.
  • John Matthews Manly: The Most Mysterous Manuscript in the World. Harper's Monthly Magazine 143 (1921): 186–197.
  • Joseph Martin Feely: Roger Bacon's Cipher: The Right Key Found. Memeldono, Rochester, Novjorko 1943.
  • Hugh O'Neill: Botanical Remarks on the Voynich MS en: Speculum 19 (1944): 126.
  • Leo Levitov: Solution of the Voynich Manuscript: A Liturgical Manual for the Endura Rite of the Cathari Heresy, the Cult of Isis. Aegean Park Press, Laguna Hills 1987.
  • Robert S. Brumbaugh: The most mysterious manuscript: the Voynich "Roger Bacon" cipher manuscript. Southern Illinois Univ. Pr., Carbondale, Ill. 1978. ISBN 0-8093-0808-8
  • M. E. D'Imperio: The Voynich Manuscript: An Elegant Enigma. Aegean Park Press, Laguna Hills 1978. ISBN 0-89412-038-7
  • Gerry Kennedy, Rob Churchill: Der Voynich-Code. Das Buch, das niemand lesen kann. Rogner & Bernhard, Berlin 2005. ISBN 3-8077-1009-4

Vidu ankaŭ[redakti]