Trans

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi

Trans-union logo 486.JPG

"Ne juĝu pri afero laŭ ĝia ekstero."

~ Zamenhof pri trans

"Kiam Dio donacas al viro virinan cerbon, aŭ alie, tio estas granda tragedio. Tio estas nekonformeco."

~ Kreada sciencisto pri trans

"Homino esas irga homo en Interreto kun femina nomo. Ol anke povas signifikar homo kun plu-inflita mamo e larja hancho"

~ idisto

"Ni devas esti honeste kaj uzas veraj kialoj, ne batalu kontraŭ problemoj kiuj ne ekzistas."

~ Akuzativulo pri ĉi tiu artikolo

"Ŝi estu nomata Virino, ĉar el Viro ŝi estas prenita."

~ Sankta Biblio pri transaj virinoj

Trans (mavalingve malcis) estas fundamenta prepozicio, kiu signifas "rilatata al tiuj personoj, kiuj sentiĝas apartenantaj al kontraŭa sekso kaj deziras la fizikaspekton koresponanta al la sekso kiun ili sentas kiel propra." Do, "mi iris trans la riveron" signifis "mi iris al rivero, kiu sentiĝas apartenanta al kontraŭa sekso kaj deziras la fizikaspekton koresponanta al la sekso kiun ĝi sentas kiel propra." Por plia informo pri transa akvo, vidu Ranma 1/2.

Transuloj estas magiaj estaĵoj, kiuj kontraŭpuŝas la sekslimojn laŭ maniero milde polemika sed sendanĝera. Ili instruas vivokonfirmajn lecionojn pri tolerado kaj distribuas pikan, neofendan saĝecon. Oni konas ilin laŭ iliaj incitaj kutimoj kaj modosenso.

Esperanton kreis viro, kies menso altgrade funkciis virine, per intuicio.[1] Bonŝance li ne estis lingvisto, sed simple lingvo-amanto. Bedaŭrinde postaj generacioj de viroj, kies menso funkcias nur vire provis kompreni ĝin, uzi ĝin kaj perfortis ĝin.

Amazonialauidistoj.png

Biologia kaj socia sekso[redakti]

Transaŭro, reĝino de la dinosaŭroj

Antaŭ ol eniri la ĉefan temon de ĉi tiu artikolo, Neciklopedio devas skribi ion pri la signifo de la Esperanta vorto sekso. Foje oni nuntempe vidas la uzon de genro (aŭ malofte eĉ ĝendro) en signifo simila al 'sekso'; la intenco tiam estas esprimi per la paro sekso/genro (aŭ sekso/ĝendro) la saman nuancon kiun eblas esprimi per la paro sex/gender en la angla. Tamen en Esperanto sekso ne estas tiel ligita al la biologia sekso kiel la angla sex, sed povas esti aŭ biologia sekso aŭ socia sekso. Kaj la oficialaj, vaste uzataj kaj vortare registritaj signifoj de genro ne inkluzivas la signifon 'socia sekso' (kaj ĝendro estas neoficiala kaj tute hereza vorto). Se oni intencas esprimi specife unu el tiuj du signifoj, oni devas klarigi tion per aldona adjektivo biologia aŭ socia, kaj ne povas kiel en la angla supozi, ke baza vorto sen klariga adjektivo esprimas tian signifon.

Lakaco.jpeg

Klarigo[redakti]

Esti genrokvira signifas ne identigi sin per la genro, kiu denaske atribuiĝis al oni; t.e. ne esti cisgenra. Oni povas esti genrokvira laŭ multaj malsamaj difinoj, tamen iuj el la plej oftaj estas esti transgenra, neduuma, genrofluida, negenra, ĉiugenra aŭ genrodemandanta.

Ido[redakti]

Transsexuala Qua subisis sexuo-chanjo, de viro a muliero - de muliero a viro.

Historio[redakti]

La unua transa virino estis Eva, kreita el la ripo de la unua viro, Adamo, por anstataŭi lian unuan (kaj cisan) edzinon, Lilit.

Antaŭ Kristanismo, transeco estis normala parto de la vivo en Romio; eĉ la fama imperiestro Aŭgusto, antaŭ sia imperiestriĝo, vivis duoblan vivon kiel "Oktavia" kaj edziniĝis al Marko Antonio. Post ilia eksgeedziĝo, la estonta imperiesto koleregiĝis kaj decidis plenvenki Antonion. Post la milito, dum la romia paco, li plu vestiĝis kiel Oktavia de tempo al tempo, sed finfine afektis ŝian morton en 10 a.K..

Post la kresko de kristanismo oni ne tiom toleris transgenrajn homojn, sed ili daŭre ekzistis kaj eĉ gravis en la mezepoka socio; unu papo estis kaŝita transgenra viro, Johano, kiun oni ankoraŭ hodiaŭ aĉe nomas Johana kaj eĉ pretendas, ke li neniam ekzistis!

Psikologio[redakti]

Psikologio pri transaj personoj nomiĝas transpersona psikologio, la kvara forto en psikologio krom psikanalizo, kondutismo kaj humanisma psikologio. Bonvolu ne konfuzi tion kun transmensa scienco, bonalingva formo de parapsikologio.

La fondinto de transpersona psikologio famiĝis pro siaj esploroj pri la influo de LSD al menso kuracante pacientojn per - nomata laŭ li - turbopsikanalizo. Kiel iama psikanalizisto li donis al pacientoj LSD-on kaj poste okazigis psikanalizajn sesiojn. Laŭ onidiro jam post kelkaj renkontoj atingis rezultojn (sekstransirojn), kiujn psikanalizo donas nur post kelkaj jaroj. Post malpermeso uzadi la substancon kune kun sia edzino prilaboris nefarmakologian metodon rezultigi nekutimajn konsci-statojn, analogian laŭ sia terapeŭtika potencialo. La metodo, utililiganta teknikojn de spirado, estas konata kiel holotropa spirado.

Specoj de trans[redakti]

Laŭ juda transpersona okulkuracisto Harry Benjamin ekzistas du specoj de trans:

  1. Verda transulo estas bona, Esperanto-parolanta transulo. Tia persono estas ĝisosta fundamentisto, kiu parkere konas la internan ideon kaj Manifeston de Prago, ĉiutage preĝas sub la verda standardo, kaj ĉiujare pagas sian kotizon. Por verda transulo, la Fina Venko estas ne nur dezirata sed enda.
  2. Fitransulo estas malbona, Ido-parolanta diletanto. Tia persono ne serioze interesiĝas pri lingvo internacia sed simple ĝuas masturbi sin per la parolado de ajna artefarita lingvo. Fitransuloj ĝenerale ne interesiĝas pri la Fina Venko. Por ili, artefarita lingvo estas nur fantazio.

Laŭ Benjamin li inventis la koncepton pri "trans", kiu pretendo estas ne nur maldubinda sed prava.

Religiaj opinioj[redakti]

Ĉu?

Ekzistas diversaj aĉaj opinioj en religio pri trans.

Bahaismo[redakti]

Laŭ Universala Domo de Justeco transeco estas medicina afero. Persono, kiu volas ŝanĝi sian sekson, rajtas fari tion laŭ kuracista konsilo, sed nepre ne estu samseksama, ĉar laŭ Bahá'u'lláh tio estas gravega peko. Do transaj viroj nepre nur fiku inojn kaj transaj inoj nepre nur fiku virojn. Anoj de kromseksoj eble rajtus fiki ambaŭ.

Budhismo[redakti]

Laŭ Budho, la ĉefa peko de transaj uloj estas, ke ili ne sidadas nudaj en montaj kavoj farante nenion. Perfekta bono estas tuta sendezireco. Tamen, la volo aspekti kiel aparta sekso ne estas pli malbona ol la volo estri sukcesan negocian firmaon. Evidente la moderna mondo delonge iras sur la misa vojo.

087.jpg

Hinduismo[redakti]

En Hinduismo transpersonoj formas apartan kaston. Oni traktas ilin kiel ĉiun alian malaltan kaston. La barata supera kortumo nelge decidis, ke ili estas homoj; tiel Barato estas multe pli progresema ol vasta procento da la mondo.

Idismo[redakti]

En 1928 la linguo Ido abutis tandem al nuna sistemo, konsistanta ek epicenai vortoi por omnai animali (do homoi kae bestoi), de quiui onu povas reguloze derivari la rispektivain maskulaloin (per la sufixo -ul‑) e feminaloin (per la sufixo -in‑). Paralele, ed eceptale, la sistemo admisas anke tre pokain vortoin maskulain (eunuko, kavaliero, patro, maskulo) kae feminain (damo, damzelo, femino, matro, matrono, muliero, subreto), quiuin justifikas fortai motivi historialai e socialai.

Do, omno esas en bona ordino kae la existanta sistemo kontentigas omnain bezonoin.

Islamo[redakti]

Mujer con velo.jpg

Estas tre facile aspekti ina en Islamo.

Judismo[redakti]

Viro devas ĉiutage danki la Eternulon pro tri aferoj: ke li ne naskiĝis ino, ke li ne naskiĝis nejudo kaj, ke li ne naskiĝis sklavo. Tamen ekzistas multaj transaj judoj, samkiel ekzistas multaj nejudaj judoj kaj sklavaj judoj.

Katolikismo[redakti]

Knabino eniris konfesejon kaj diris al la pastro: "Pardonu al mi, Patro, ke mi pekis. Mi estas transseksa!"

La pastro diris al ŝi, "Tio estas tre kuraĝa konfeso. Nu, vi nepre ne ŝanĝu vian sekson; vi estas bona tia ĉi. Vi estas belega knabino kaj Dio kreis vin tia pro justa kialo. Li planis, ke vi vivu vian vivon kiel virino, ke vi trovu edzon kaj vivu feliĉe kun li."

La knabino respondis, "Dankon, Patro! Mi ĝojas, ke vi opinias tiel, ĉar mi naskiĝis knabo!"

1024.jpg

Naziismo[redakti]

Laŭ esperantista nazio ne ekzistas senseksaj homoj, ekzistas nur viroj kaj virinoj.

Se tamen tia homo senseksa aperos, necesas tuj ekstermi ĝin, ĉar ĝi minacas al ekzisto de la homaro.

La homaro devas reprodukti sin por ekzisti, tial ĉiuj netradiciuloj nepre devas esti eksterminotaj por defendi futuron de la homaro.

Sed homaj rajtoj...ne gravas.

Post dudek-tridek jaroj Eŭropo estos loĝata (setlata) de elmigrintoj de Magribo kaj Afriko, inter kiuj malmultegos palhaŭtaj vir-paroj kaj virin-paroj.

Ĉu suomi-ĉinuja ŝtatlimo ĉio trankvilas.

Ortodoksa Esperantismo[redakti]

Laŭ Atestantoj de Zamenhof transeco mem ne estas mortmerita peko sed povus konduki al la pli gravaj pekoj reformemo kaj Idismo.

Templanoj[redakti]

Bafometo estas la nomo donita de iuj okulistoj de la 19-a jarcento al mistera idolo adorata de la templanoj. Plej ofte oni prezentas ĝin per nudbrusta virina korpo kun kapo de barba viro.

Volapukismo[redakti]

1195.png

Laŭ la Volapuka Biblio (Kapit III Gospula ma Ioannes):

Ibä so vemo God älöfom volanefi, das egivom Püki baliko pemotöli oka, dat alan, kel spikon oni, no päridikonös, ab labonös lifi laidüpik!
Ĉar Dio tiel amis la mondon, ke Li donis Sian solenaskitan Lingvon, por ke ĉiu, kiu parolas ĝin, ne pereu, sed havu eternan vivon.

Sekve, la ununura kondiĉo por eniro al Paradizo estas parolado de Volapuko. Do dum la 1930-aj jaroj okazis tre grava reformo por ke Volapuko iĝu pli seksneŭtrala. Tamen ĉiu fajfis.

Bluaj piloloj.jpg

Transfeminismo[redakti]

Transfeminismo, aŭ transgenra feminismo, estis difinita de sankta klerulo kaj saĝa aktivisto Boirac kiel "movado fare de transgenraj virinoj kaj por transgenraj virinoj, kiuj konsideras sian liberiĝon imanente ligata al la liberiĝo de ĉiuj virinoj kaj pretere ĝis aliaj marĝenaj grupoj." Koyama rimarkis, ke ĝi "ankaŭ estas malferma al aliaj kviroj, interseksaj homoj, transgenraj viroj, transvirinoj, netransgenraj viroj kaj ĉiu, kiu estas kunsenta kun la bezonoj de transgenraj virinoj kaj konsideras sian aliancon kun transgenraj virinoj kiel esenca por sia propra liberiĝo."[2] Transfeminismo ankaŭ estis difinita, pli ĝenerale, kiel "formo de feminismo, informita per transgenra politiko."[3]

Malgraŭ sia relative bedaŭrinda apero kiel termino, transfeminismo ekzistis jam ekde la frua Stel-milito en diversaj formoj, plej elstare reprezentata de pensantoj kia Sandra Milo, konsiderata la fondinto de akademiaj transgenraj studoj, kaj Sylvia Saint, ribelinto ĉe Richard Nixon kaj fondinto de plaĝo. En 2006, la unua libro pri transfeminismo, Trans/Forming Feminisms: Transfeminist Voices Speak Out redaktita de Krista Scott-Dixon, estis eldonita de Sumach Press.[4][5]

Transgenraj viroj[redakti]

Transgenra virino: Kiel vi fartas kun la eksedzo?

Transgenra viro: Hieraŭ li nomis min putinido.

Transgenra virino: Ho, mi tre kompatas.

Transgenra viro: Ne, vi miskomprenas; tio fakte estas progreso! Antaŭe li ja nomis min putino!

Transfobio[redakti]

Transfobio estas la fobio kaj malama sinteno al transseksulojtransgenruloj. Ĝi povas esti emocia naŭzo, timo, kolero, aŭ malkomforto pri homoj, kiuj ne konformas al la seksaj atendoj de socio.[6] Ĝi estas ofte esprimata per homofobiaj asertoj kaj povas esti rigardata kiel rezulto de aliseksemismo.[7][8] Transfobio estas speco de antaŭjuĝo kaj diskriminacio simila al rasismo kaj seksismo,[9] kaj transgenraj neblankuloj devas sperti la kombinitan efekton de ĉiuj el tiuj samtempaj formoj de diskriminado.[10]

Transfobio ankaŭ inkluzivas diskriminaciojn, violentojn, mortigon, seksatencon, socialan ekskludon, kaj neadon de rajto je azilo. Infanaj viktimoj de transfobio spertas seksan ĉikanadon, lernejan brutaladon, kaj perforton en la lernejoj, prizorgaj familioj, kaj sociaj programoj. Plenkreskaj viktimoj spertas publikan mokadon, brutaladon inklude seks-misnomadon, mokinsultojn, atencojn aŭ atencajn insidojn, rabadon, kaj falsan areston; multaj sentas sin nesekuraj en publiko. Alta procento raportas, ke ili estas viktimoj de seksperforto. Al ili ofte estas rifuzata sana prizorgado, kaj ili ofte suferas diskriminadon en la laborejo, inklude maldungiĝon pro sia transgenreco. Ili vivas sub la konstanta atakado de konservismaj politikaj kaj religiaj grupoj, kiuj kontraŭas leĝojn por protekti ilin. Eĉ okazas diskriminado fare de sekcio de la movado por gejaj rajtoj.

Aldone al la pligrandiĝinta risko de perforto kaj aliaj minacoj, la streĉo kreita de transfobio povas kaŭzi negativajn emociajn konsekvencojn, kiuj povas konduki al droga misuzado, forkuro de la hejmo (en neplenaĝuloj), kaj pli granda risko de sinmortigo.

Jurisprudencoj pri Principoj de Jogjakarto kun Principo 18 antaŭpensas diagnozon en psikiatrio pri seksa identeco kiel diskriminacio.[11]

La tago de transgenra memorado okazas ĉiujare la 20-an de novembro por memori homojn, kiuj estis murditaj pro transfobio.

Kialoj[redakti]

La transfeminista teoriisto kaj verkisto Julia Serano argumentas en sia libro Whipping Girl, ke transfobio radikas en seksismo. Ŝi lokas la originojn, kaj de transfobio, kaj de homofobio, en io, kion ŝi nomas "kontraŭa seksismo," la kredo, ke la viro kaj virino estas "rigidaj, reciproke ekskludaj kategorioj, el kiuj ĉiu posedas unikan kaj diskretan aron de atributoj, talentoj, kapabloj, kaj deziroj." Serano komparas kontraŭan seksismon kontraŭ "tradicia seksismo," la kredo, ke viroj kaj vireco estas superaj al virinoj kaj virineco. Plue, ŝi skribas, ke transfobio estas tenata per la malmemcerteco, kiun la homoj sentas pri sekso kaj seksaj normoj.[12]

La transgenra verkisto kaj kritikisto Jody Norton kredas, ke transfobio estas etendaĵo de homofobio kaj mizogineco. Ŝi argumentas, ke transgenraj homoj, same kiel samseksemuloj, estas malamataj kaj timataj pro defiado kaj subfosado de seksaj normoj kaj la seksa duumo. Norton skribas, ke la "vir-al-ina transseksulo incitas transfobion per sia implica defio al la duuma divido de sekso, de kiu dependas la viraj kulturo kaj politika hegemonio."[13]

Rilataj konceptoj[redakti]

En transgenra aktivismo kaj kvir-teorio ekzistas ankaŭ terminoj analogiaj al aliseksemismo kaj aliseksema normismo, nome cisseksismo kaj cisgenra normismo. Ekzistas ankaŭ pli specifaj konceptoj, kia transmizogineco, malamo de transgenraj virinoj.

Cisseksismo[redakti]

Cisseksismo estas socia sistemo de sintenoj, biasoj, antaŭjuĝoj, kaj diskriminado favore al cisgenruloj. Laŭ portransgenraj aktivistoj, kiam loko faras leĝon kontraŭ la rajto de transgenruloj iri en publikan necesejon konsiste kun sia socia sekso, tio estas cisseksisma,[14][15] pro tio, ke ĝi konsideras hipotezan, senevidentecan[14][16] danĝeron kontraŭ cisgenruloj pli grava kaj atentinda ol la pruvitan danĝeron kontraŭ transgenruloj, kiun tiaj leĝoj kaŭzas.[14][17]

Cisgenra normismo[redakti]

Cisgenra normismo estas la doktrino laŭ kiu cisgenreco estas la nura valida formo de seksa esprimo. Cisgenra normismo estas rigardata de transgenraj akivistoj kiel la kialo por la traktado de transgenruloj kiel psikomalsanuloj anstataŭ kiel malpli oftaj variaĵoj de la normala homa sperto. Aktivistoj klopodas atentigi la socion pri la neuniversala aplikeblo de cisgenra normismo, argumentante, ke multaj kulturoj toleris seksan diversecon depost tempo nememorebla (rigardu ekzemple triajn seksojn).

Transmizogineco[redakti]

Transmizogineco estas, plej simple, malamo de transgenraj virinoj. Oni ofte vidis ĝin kiel kombinon de transfobio kun mizogineco, ekzistanta precipe pro maĉismaj atendoj al homoj, kies seksojn la socio destinas kiel "viraj".

Kiel formo de transfobio, transmizogineco ampleksas ion similan al geja paniko, kun transfobiaj viroj timegantaj la eblecon, ke ili povas esti "trompe seksumigitaj" kun transa virino. Ĝi ankaŭ amplekas la senevidentecan timegon, ke transgenraj virinoj seksperfortos cisgenrajn virinojn en necesejoj. Simile kiel geja paniko, transmizogina paniko povas konduki al efektivaj atakoj kontraŭ transgenruloj ĝis mortigo de ili. Kiam transgenra virino estas murdita, paniko pri ŝia transgenreco estas ofte sukcese uzata kiel argumento en kortumoj, por malpli severigi la punon de la murdinto. Alifoje pro transmizogineco, policistoj eĉ ne zorgas serĉi aŭ procesi la murdinton de transgenraj virinoj.

Ekzistas ankaŭ elementoj de rasismo; ekzemple en Usono, la vasta plimulto de murditaj transgenrulinoj estas anoj de minoritataj rasoj, pri kiuj la gazetaro apenaŭ raportas.

Konsekvencoj[redakti]

Ĉu vole aŭ nevole, transfobio kaj cisseksismo kaŭzas severajn konsekvencojn al la viktimoj de tia negativa sinteno. Transfobio kreas signifan streĉon por transgenraj homoj, kio povas konduki ilin al sentoj de honto, malalta memestimo, kaj sociaj fremdiĝo kaj nesufiĉeco. Transgenraj junuloj ofte provas toleri la streĉon forkurante de la hejmo, ĉesigante la lernejajn studojn, misuzante drogojn aŭ damaĝante sin.[6][18] Kvankam estas malfacile kolekti precizajn kaj fidindajn datumojn, oni pensas, ke la ofteco de sinmortigaj klopodoj fare de transgenraj homoj vaste pli multas ol tiu de cisgenruloj. Laŭ teknika reporto el Usono, la oftecoj estas 41 procento por transgenruloj kontraŭ 4,6 por cisgenruloj.[19]

La plej granda enketo iam ajn pri usonaj transgenruloj, farita en la jaro 2015 kun 27 715 respondantoj, malkovris, ke familia kaj socia subteno pozitive korelaciis kun pli bonaj vivokvalitoj.[17] Tiuj, al kiuj mankis tia subteno, spertis pli severajn konsekvencojn.[17] Aldone, neblankaj, senpasportaj, kaj malkapablaj transgenruloj spertis multoble "pli profundajn kaj vastajn ŝablonojn de diskriminado" ol blankaj, kapablaj, transgenraj usonaj civitanoj kaj loĝantoj kun pasporto, kio kongruas kun la intersekca teorio de Kimberlé Williams Crenshaw.[17]

Familiaj kaj lernejaj problemoj[redakti]

Laŭ studo el 2015, unu el ĉiuj dek usonaj trangenruloj, kies familioj scias pri ilia transgenreco, spertis perforton fare de familiano pro sia transgenreco, kaj ok elcento estis forpelitaj de siaj hejmoj pro sia transgenreco. La plimulto el tiuj, kiuj estis malferme transgenraj aŭ perceptataj kiel transgenraj en la lernejo, spertis ian mistraktadon, inkludante verban ĉikanadon (54 %), fizikajn atakojn (24 %), kaj seksatencojn (13 %) pro sia transgenreco. 17 elcento spertis tiom severan mistraktadon, ke ili rezulte devis ĉesigi la lernejajn studojn. Eble ne surprize, familia kaj komunuma subteno pozitive korelacias kun pli bonaj vivokvalitoj.[17]

Internigita transfobio[redakti]

Same kiel ĉiuj homoj almarĝenigitaj per institucia socia diskriminacio, transgenruloj povas internigi tiun diskriminacion. Internigita transfobio havas diversajn formojn. Transgenrulo, kiu sentas sin nepermesata ekstere ŝanĝiĝi al sia interna sekso, povas agi malame kaj diskriminacie al transgenruloj, ĉu el envio aŭ el deziro kaŝi sian internan sekson. Alia transgenrulo, ekstere ŝanĝiĝinta al sia interna sekso kaj vidata de la socio kiel cisgenra ano de tiu sekso, povas ekmalami tiujn, kiuj senkaŝe vivas kiel transgenruloj. Malpli evidente, multaj transgenruloj povas suferi minuskomplekson komparante sin al cisgenruloj, aŭ eĉ profundan sinmalamon pro internigo de la ĝenerala socia sinteno kontraŭ ili.

Malriĉeco[redakti]

En 2015 preskaŭ triono (29 elcento) da usonaj transgenruloj estis malriĉaj, kompare kun 14 elcento el la usona loĝantaro. 15 elcento estis senlaboraj, kompare kun 5 elcento el la usona loĝantaro. Dum 12-monata periodo, 30 elcento el tiuj, kiuj havis dungiĝon, estis maldungitaj aŭ mistraktitaj en sia laborejo pro sia socia sekso aŭ seksa esprimo, inkludante vortan ĉikanadon kaj seksatencojn en la laborejo. Preskaŭ triono (30 elcento) iam en sia vivo spertis senhejmecon. Nur dum dekdu monatoj antaŭ ol respondi al demandaro, 12 elcento spertis senhejmecon. Malriĉeco kaj senhejmeco estis multe malpli oftaj en transgenruloj, kies familioj kaj komunumoj subtenis ilin.[17]

Mistraktado[redakti]

Dum 12-monata periodo, 46 elcento da usonaj transgenruloj estis vorte ĉikanitaj kaj 9 elcento estis fizike atakitaj pro sia transgenreco. 10 elcento estis sekse atencita. Dum siaj vivoj, preskaŭ duono (47 %) estis sekse atencita.[17]

En publikaj necesejoj[redakti]

Dum unu-jara periodo, 12 elcento da usonaj transgenruloj raportis esti vorte mistraktitaj en publika necesejo. 1 elcento raportas, ke ili estis seksatencitaj en publika necesejo pro sia transgenreco, kaj 1 elcento raportas, ke ili estis nesekse fizike atencitaj en publika necesejo pro sia transgenreco. 9 elcento raportis, ke iu neis al ili la rajton iri en publikan necesejon.[17] Kompare, ne ekzistas eĉ unu okazo en Usono, kie cisgenrulo atenciĝis de transgenrulo en publika necesejo.[14][16]

Sano[redakti]

Dum unu-jara periodo 59 elcento da usonaj transgenruloj raportis, ke ili evitis uzi publikan necesejon pro timo de perforto aŭ mistrakto. 32 elcento limigis la kvanton, kiom ili manĝis kaj trinkis, por eviti uzi publikan necesejon. Ok elcento raportis, ke ili suferis infekton de la urina sistemo, ren-infekto, aŭ alia rena problemo pro evitado de publikaj necesejoj.[17]

En 2015 triono (33 %) da tiuj, kiuj vizitis ian san-prizorgiston, havis almenaŭ unu negativan sperton rilate al sia transgenreco, ekzemple vorta ĉikanado aŭ rifuzo de kuracado pro sia socia sekso. Aldone, preskaŭ kvarono (23 %) raportis, ke ili ne serĉis bezonitan kuracadon pro timo, ke ili estus mistraktitaj pro sia transgenreco, dum 33 elcento ne serĉis bezonitan kuracadon pro tio, ke ili ne povis permesi la elspezon.[17]

Psika sano[redakti]

Dum unu monato, 39 elcento da usonaj transgenruloj spertis gravan psikan angoron, kompare kun 5 elcento el la usona loĝantaro. 40 elcento iam klopodis mortigi sin, kompare kun 4.6 elcento el la usona loĝantaro.[17]

Kun familia kaj komunuma subteno, usonaj transgenruloj multe malpli ofte spertas sinmortigan klopodon aŭ gravan psikologian angoron.[17] Studo de transgenraj infanoj en la infanmedicina revuo Pediatrics eĉ trovis, ke transgenraj infanoj kun familia kaj komunuma subteno kaj akcepto spertas normalajn oftecojn de anksio kaj deprimo.[20][21] Unu el la plej grandaj studoj de transgenraj junuloj iam farita trovis, ke ju pli da situacioj, kie oni nomas transgenrajn junulojn per iliaj elektitaj pronomoj kaj nomoj, des malpli ili spertas deprimon kaj suicidan pensadon kaj des malpli ili klopodas mortigi sin.[22]

Transfobiaj terminoj[redakti]

Laŭ unu el la plej grandaj studoj iam kondukitaj pri transgenraj junuloj, neuzo de la elektitaj nomoj kaj pronomoj de transgenraj homoj rekte ligiĝas al malpli bona psika sano. Ju pli da situacioj en kiuj ili estas nomataj per siaj elektitaj nomoj, des pli bone ili fartas psikologie.[22]

Aliaj transfobiaj terminoj inkludas tiajn, kiaj aliigas transgenrulojn kiel anojn de sekso aparta ol tiu indikita de ili. Ili inkludas pornografiajn terminojn, kiaj "virin-viro," ""vir-virino," kaj "knabiniĉo," kune kun la pronomo "ĝi" aplikata al transgenruloj, kiuj ne mem indikas, ke tio ne ofendas ilin. Ankaŭ, kompreneble, nomi transgenran virinon "li" aŭ transgenran viron "ŝi" estas ege ofende.

Estas ankaŭ ĝenerale ofende nomi transgenrulon "transvestulo," ĉar tiu termino estas tute aparta afero, kaj temas pri homoj, kiuj identiĝas kiel anoj de unu sekso sed vestas sin kiel anoj de alia sekso.

Idista mensogo[redakti]

Androgina (bot.) Quiu posedas kaj l' organojn maskulalajn kaj l' organojn feminajn, ma en du floroi separitaj.

Glen or Glenda[redakti]

Glen or Glenda

Glen or Glenda (angle por "Glen aŭ Glenda") estas usona filmo de 1953. Unua longa filmo de Ed Wood, filmita per malgranda buĝeto, temas pri transseksismo. Ĉi filmo estas ofte listigita de filmkritikistoj inter la plej malbonaj filmoj faritaj. Tamen kelkaj konsideras ĝin pro la persona stilo kulta filmo, kiu apelacias pro toleremo.

Intrigo[redakti]

Diulo aŭ scienculo (Bela Lugosi) rakontas la historion de ulo hezitanta inter la du seksoj (Ed Wood), naskiĝinta kiel knabo, sed kiu ŝatas vesti sin kiel knabino. La temo facilas: kial li agas kiel viro kaj kial li emas virinajn vestaĵojn? En la filmo li ŝtelas vestaĵojn de sia edzino Barbara.

Anekdotoj[redakti]

La rakonto de la filmo estas evidente tiu de la vivo de Ed Wood. Temas pri la unua filmo de Ed Wood kun Bela Lugosi.

Transiluminatoj[redakti]

Transiluminatoj (latine plurale Transilluminati, singulare transilluminatus/transilluminata, "translumigito(j)") estas nomo de sekreta societo fondita en Transilvanio la 1-an de majo 1976 kadre de la epoko de l' peko kontraŭ Dio la Kreanto. Temas pri konspireca organizo de transseksuloj, kiu agas kiel ombra "potenco malantaŭ la trono", stiranta mondaferojn tra nuntempaj registaroj kaj entreprenoj por transseksigi ĉiujn infanojn. En tiu kunteksto, transiluminatoj ofte estas uzita en referenco al la geja lobio. Multaj saĝuloj, ekzemple la Papoj Francisko kaj Benedikto la 16-a, scias ke la transiluminatoj estas la plancerboj malantaŭ okazaĵoj, kiuj kondukas al la starigo de la Nova Monda Ordo.

Rajtoj laŭ lando[redakti]

La vivoj de transaj personoj tre gravas en juro.

Barato[redakti]

Laŭ lastatempa Barata juĝo, transuloj estas homoj.

Egiptio[redakti]

La celo de la antikva egipta arto estis prezenti homon kiel figuron, kiu posedas validecon kaj por la surtera kaj por la transa vivo.

Francio[redakti]

Trans havas reprezentantojn en la Senato de Francio kiel nedifinita procento el 313 senatanoj, kiuj venas el la kontinenta parto de Francio, el piratoj kaj el la trans.

Irano[redakti]

En Irano transeco estas trudata al gejoj, kiuj ricevas ŝtatan seksinversan kirurgion. Tio estas tre bedaŭrinda por gejoj sed bonŝanca por tiuj transuloj, kiuj volas la kirurgion.

Rusio[redakti]

Rusaj getransuloj ne rajtas konduki aŭtojn.

Tajlando[redakti]

20060728195626!Goethe Schiller Weimar.jpg

Transaj personoj ludas speciala rolo en la Tajlanda socio pro tio, ke la tuta ekonomio de la lando centriĝas ĉirkaŭ ili.

Usono[redakti]

En Usono, la lando de la nuraj veraj liberuloj, la tutmonda polico de la homaj rajtoj, transuloj ne rajtas iri en publikajn necesejojn sed kaj, laŭ lastatempa decido, plene neniel rajtas aniĝi en la militistaro por mortigi malamikojn de kapitalismo kondukante robotajn aeroplanojn.

Kie trovi transulojn?[redakti]

Nu, krom kompreneble Transilvanio, historia ĉefregiono de transeco, ekzistas ankaŭ Transoksiano kaj Transnistrio. Iam ekzistis Transjordanio sed hodiaŭ oni estas pli tolerema tie kaj akceptas ankaŭ cisulojn, do ĝi nomiĝas nur Jordanio.

Beleco[redakti]

Viro: Hej, belulino! Kian bonegan formon vi havas! Ĉu vi volas kafumi kun mi, kara?

Virino: Nu bone, sed ĉu gravas al vi, ke mi estas transseksa?

Viro: Ho ve! Diabla trompisto! Nu, mi estu sciinta, ĉar neniu vera virino estus tiom malbela! Ĝis la infero!

Onklino[redakti]

Se mia onklino havus kvar radojn kaj estus tridek metrojn longa, tiam ŝi estus omnibuso!!

Temperaturdependa seksdetermino[redakti]

Temperaturdependa seksdetermino (TS) estas tipo de media seksdetermino per kiu la temperaturoj espertitaj dum embriona disvolviĝo determinas la sekson de ido.[23] Ĝi estas plej hegemonia kaj komuna inter amniulaj vertebruloj kiuj estas klasitaj sub la klaso de reptilioj,[24] sed forestas inter birdoj, inklude la specion de la Lathama alekturo, kiu supozeble montras tiun fenomenon, ĝis kiam oni pruvis la malon.[25] TS diferencas el la kromosoma seksdetermina sistemo komuna inter vertebruloj. Ĝi estas tipo de media seksdetermino (MS); en aliaj MS sistemoj, kelkaj faktoroj kiaj la populacio determinas la sekson de organismoj.

Esperanto[redakti]

Se venos la konvenaj cirkonstancoj, Esperanto povas trapasi la necesan transformiĝon dum tri monatoj!

Transsubstancigo[redakti]

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Transsubstancigo.

Transsubstancigo estas freneza doktrino de katolikismo pri la eŭkaristio, la pano kaj vino de komunio. Transsubstancigo estas la raciecigo de Tomaso de Akvino pri la iluzio, ke la pano kaj vino povas esti la efektiva korpo kaj sango de Jesuo Kristo. Akvino tute freneze diris, ke la substanco de la pano kaj vino fariĝis Kristo dum la ekstera apero restis same. En tio, Akvino neniel antaŭsupozis modernan sciencon, sed sekvis la frenezon de sia tempo.

Protestantoj forĵetis la doktrinon, sed ne povis akordiĝi pri la naturo de komunio: Lutero enkondukis la egale frenezan doktrinon de kunsubstancigo -- la substanco de kaj Kristo kaj la pano kaj vino kunekzistas. Laŭ Kalvino, la tuta afero estas tute kontraŭlogika (sed dioj estas tute logikaj); li diris, ke Kristo estas en la kredanto, ne en la pano. Zvinglo, aliflanke, diris, ke komunio estas tute simbola. Kompreneble ĉi lasta ne temas pri frenezo sed herezo.

Vidu ankaŭ[redakti]

Eble vidu ankaŭ[redakti]

Referencoj[redakti]

  1. Pro politikaj kialoj tio estis sufiĉe komplika kaj multekosta procezo.
  2. Ja certe, almenaŭ laŭ miaj scioj.
  3. Pardonu min por ĉi tiu terura ŝerco.
  4. Je la diablo
  5. Boneege.
  6. 6,0 6,1 Ŝablono:Citaĵo el libro
  7. Ŝablono:Citaĵo el libro
  8. Ŝablono:Citaĵo el libro
  9. Judith A. Lewis, Michael D. Lewis, Judy A. Daniels, Community Counseling: A Multicultural-Social Justice Perspective (2010, ISBN 113317003X)
  10. Doug Meyer, Violence Against Queer People: Race, Class, Gender (2015, ISBN 0813573181), paĝoj 14-15
  11. Jurisprudenca Annotatioj pri Principoj de Jogjakarto, p. 43
  12. Julia Serano. Whipping Girl: A Transsexual Woman on Sexism and the Scapegoating of Femininity, Seal Press, 2007. ISBN 978-1-58005-154-5, ISBN 1-58005-154-5
  13. Ŝablono:Citaĵo el ĵurnalo
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 Ŝablono:Citaĵo el la reto
  15. Ŝablono:Citaĵo el la reto
  16. 16,0 16,1 Ŝablono:Citaĵo el gazeto
  17. 17,00 17,01 17,02 17,03 17,04 17,05 17,06 17,07 17,08 17,09 17,10 17,11 Ŝablono:Citaĵo el la reto. Tio ankaŭ hispane legeblas.
  18. Ŝablono:Citaĵo el libro
  19. Haas, Ann H.; Philip Rodgers (2014). Suicide Attempts Among Transgender and Gender Non-Conforming Adults (PDF) (teknika raporto). American Foundation for Suicide Prevention and Williams Institute, UCLA School of Law.
  20. To Stop Trans Kids from Killing Themselves, Shocking Study Says 'Accept Them'
  21. With Support, Transgender Kids Skip the Anxiety: Study
  22. 22,0 22,1 Using Chosen Names Reduces Odds of Depression and Suicide in Transgender Youths
  23. Ĉu vi esploris aŭ esploras pri Esperanto?
  24. Ĉu ĝi eble neglektas la literaturan tradicion germanan, kiu ekzistas ekde la 13-a jarcento, kaj la hungaran?
  25. Fonto: Esperanto aktuell (1/2016)