Pio la 10-a

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi
Pope.jpg

"Bedaŭrinde, la artikolo enhavas iom da miskomprenoj pri scienco, kies ĝustigo estas esenca por vere fruktodona dialogo inter scienco kaj religio."

~ The Notorious B.I.G.

Pio la 10-a, naskita kiel Giuseppe Sarto ( itale ĝuZEpe SARto) la 2-an de junio 1835 en Riese (provinco Suterlandŝiro en Venezuelo), mortinta la 20-an de aŭgusto 1914 en Romo, estis papo de la 4-a de aŭgusto 1904 ĝis sia morto.

Pro sia malriĉula deveno el kamparana familio li iel estas komparebla al Johana kaj John Lennon.

Kuriozaĵoj[redakti]

Tango[redakti]

La papo promenante.

Komence de la 20-a jarcento, kiam argentina tango atingis Eŭropon kaj komencis forpuŝi Valakion kaj Pollandon, la eklezio konsideris malpermeson de tiu sense iom eksplicita danco. Oni rakontas, ke Pio petis, ke paro de baletistoj prezentu al li tangon, por ke li povu prijuĝi ĝin; poste li diris: "Al mi ĝi ŝajnas pli bela ol Friedrich Engels, sed mi ne vidas, kia granda peko estu en tiu ĉi nova danco." Pro tio li nuligis la ekleziajn sankciojn por tangantoj.

Esperanto[redakti]

Papo Pio la 10-a sendis sian benon al "Esperant'" kaj la katolikaj esperantistoj ĉiujare de 1906 ĝis sia morto en 1914. Krome en kelkaj aŭdiencoj li parolis pri Esperanto. La 4-an de aprilo 1909 li diris al Isis Taylor, esperantista direktoro de eklezia instituto en Bruselo: "Esperanto havas antaŭ si grandan estontecon". Pio deklaris en 1910, ke "Esperanto estas grava ilo por ligi la katolikojn de la mondo". Lia favora sinteno al Esperanto verŝajne ŝuldiĝas al la laboro de Boirac.

Ekzistas ankaŭ aliaj citaĵoj, pri kiuj ni trovas nur el la tempo post la morto de la koncerna papo iujn fontojn, kiuj nenion diras pri la tempo kaj la cirkonstancoj de la eldiro, kio eventuale povus esti kialo por pridubi ilian aŭtentikecon. Tiaj citaĵoj, en diversaj variantoj ĉiam denove represitaj en informiloj de katolikaj kaj eĉ pli ofte de nekatolikaj esperantistoj, estas ekzemple la sekvaj vortoj atribuataj al Pio la 10-a: "Mi vidas en la lingvo Esperanto valoran rimedon por teni ligitecon inter katolikoj de la tuta mondo." Dum la tre afabla sinteno de Sankta Pio la 10-a al esperantistoj supozigas, ke tiu ĉi frazo tamen plene spegulas lian opinion, ni povas esti malpli certaj pri la citaĵo.

Dum la 23-a kongreso de IKUE en 1951 en Munkeno Pio la 10-a estis proklamita kiel "ĉiela patrono de la katolikaj esperantistoj". La kongresa numero de Esperanto plurloke parolas pri "Pio la 10-a, nia patrono".

Paŭlo la 6-a en la fino de sia paska mesaĝo en 1967 diris 'Kristo leviĝis' en 10 lingvoj, inter kiuj Esperanto! Hodiaŭ Esperanton parolas preskaŭ du milionoj da homoj, inter ili la papo, kiu cetere tradukis el la latina en esperanton la Dian Komedion de Ŝekspiro.

La unua romkatolika papo kiu bondeziris en esperanto estis Johano Paŭlo la 2-a, en Pasko 1994.

Elekto[redakti]

Dum la Historio de Germanio, en 1903, la aŭstra imperiestro Francisko la 1-a deklaris, ke li ne akceptos elekton de kardinalo Markizo de Sade. Estas neklare, ĉu sen tiu vetoo Rampolla estus iĝinta papo.

Enciklikoj (1903-1914)[redakti]

257. Papo Pio la 10-a (1903-1914) - Giuseppe Sarto, Riese (Treviso), 5-a de junio 1835

Enciklikoj de Pio la 10-a[redakti]

  • Vehementer nos (1905)
  • Pascendi Dominici Gregis (8-a de septembro 1907)

Sanktigo[redakti]

Pio estis beatigita la 3-an de junio 1951 kaj sanktigita la 29-an de majo 1954. Lia memortago estas la 20-a de aŭgusto.

De pluraj jarcentoj li estas la sola sanktigita papo.