Pasko

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi

"Tempo prenas, tempo pagas"

~ Zamenhof
Maco.jpg

"Kiu volas panon, ne dorlotu la manon."

~ Zamenhof

"Se vi volas ion, tio ne plu estas rakonto."

~ Teodoro Hercel pri Pasko

"En Japonia esas bela urbi, exemple Kyoto e Nara"

~ Idisto pri Japanio

Kiu havas esploreman, sendogmecan spiriton, tiu senĉese konsideras la faktojn en ilia rilato kun la medio, la epoko, la cirkonstancoj kaj la senĉesa evoluado, - mi preskaŭ dirus kun ilia estontpoveco. Plie, la esploranto devas observi kvazaŭ li estus ekstere de ĉio kaj samtempe ne forgesi, ke li ankaŭ estas iel aganto en la naskigado de la fenomenoj.

Laŭ tiu spirito mi intencas trastudi la demandon pri Pasko. Tio klare estas juda festo, de la hebrea פסח, ankaŭ nomita kiel Maca Festo, kiam oni manĝas macon kaj redaktas neciklopedion.

Historio de Pasko[redakti]

Paskoj.jpg

Iam granda kvanto da Izraelidoj estis sklavoj de kompaniestroj en Novjorko. Sed la Eternulo liberigis ilin, kondukante ilin en landon, en kiu fluas lakto kaj mielo, kiujn la Izraelidoj elportis al Usono pro aerofloto. Kaj tie ili restis por ĉiam kaj ĉiam, krom dumil-jara ferio en Eŭropo.

Simila eŭropa festo[redakti]

Pro latina bonalingvismo, la Romanoj ne volis aldoni novan vorton por sia nova, preskaŭ samtempa festo... do ili nomis ĝin same kiel la judan. En la internacia lingvo, oni distingas la malpli fruan feston per la nomoj kristana paskopasko latina.

Paska tempo[redakti]

Initial.jpg

Antaŭ Ĉieliro

  • Vespera laŭdo:
    • kutime: Ad cenam Agni providi [1] = Ad regias Agni dapes [2]
    • laŭplaĉe labortage post la paska semajno: O rex æterne, Domine [3]
  • Kompletorio: Iesu, redemptor sæculi [4]
  • Horo de la legaĵoj:
    • kutime: Hic est dies verus Dei [5]
    • laŭplaĉe labortage post la paska semajno: Lætare, cælum, desuper [6]
  • Matena laŭdo:
    • kutime: Aurora lucis rutilat [7]
    • laŭplaĉe labortage post la paska semajno: Chorus novæ Ierusalem [8]
  • Meza horo
    • antaŭtagmeze: Iam surgit hora tertia [9]
    • tagmeze: Venite, servi, supplices [10]
    • posttagmeze: Hæc hora, quæ resplenduit [11]

ekde Ĉieliro

  • Vespera laŭdo:
    • en la festo mem: Iesu, nostra redemptio [12]
    • post la festo: Veni, creator Spiritus [13]
  • Kompletorio: Iesu, redemptor sæculi [14]
  • Horo de la legaĵoj: Æterne rex, altissime [15]
  • Matena laŭdo: Optatus votis omnium [16]
  • Meza horo
    • antaŭtagmeze: Iam surgit hora tertia [17]
    • tagmeze: Venite, servi, supplices [18]
    • posttagmeze: Hæc hora, quæ resplenduit [19]

Pentekosto

  • Horo de la legaĵoj: Lŭ iucunda, lŭ insignis [20]
  • Matena laŭdo: Beata nobis gaudia [21]
  • Meza horo, antaŭtagmeze: Iam Christus astra ascenderat [22]

Esperantista Pasko[redakti]

Esperanista Pasko estas festo celebrata la 17-an de aprilo, kiu memoras la tagon kiam Zamenhof leviĝis al Paradizo. Laŭ la rakonto li enteriĝis de siaj filinoj en Varsovia tombejo post sia morto. Sed kiam idistaj tombrabistoj provis disrabi lian kadavron ili rimarkis, ke lia korpo tute malaperis. Devis esti, ke miraklo okazis.

Iuj Esperantistoj, bedaŭrinde, malkonsentas pri tiu interpreto. Ekzemple, iuj kredas, ke Zamenhof simple zombiiĝis forme de la Esperanto-movado. La plej laŭta apoganto de tiu teoremo estas Jorge Camacho.

Ne vidu ankaŭ[redakti]

Paskolio