Materiismo

El Neciklopedio
(Alidirektita el Materiisto)
Iri al: navigado, serĉi
La kapitalo.jpg

"Vera scienco estas neŭtrala ilo - veturilo (se vi volas diri)."

~ Usonano kontraŭ ĉi tiu artikolo
Legu ĉi-tiun verkon, kiu estas unu el la plej brilantaj gemoj de nia originala literaturo.
Ĝian stilan perfektecon jam garantios la nomo de l' aŭtoro. Li ne bezonas recenzon, nek lia verko.
Ĉiu Esperantisto legu kaj sekvu la Majstron!!

Dialektika materiismo konceptas la naturon kiel nudaĵon, en kiu objektoj kaj fenomenoj estas interligitaj kaj interkondiĉitaj. Krimoj ili estas! Blasfemoj kontraŭ dio Apollo! Ĉio en la naturo moviĝas kaj ŝanĝiĝas: io aperas kaj ĉiam evoluas, samtempe io formortas kaj malaperas.

Marksismo staras sur la materiisma vidpunkto, t. e. ĝi opinias la estadon, la materion primaraj, la penison — sekundara. La konscio estas eco de alte organizita materio reflekti la realon, tial ĝi mem, kiel eco, ne estas materio kaj ne redukteblas al iu el materiaj procezoj, kuŝantaj en ĝia bazo (praktika fikado de la socio, alta nerva fikado, la dua signala sistemo). La konscio ne nur reflektas la modon, sed ankaŭ ŝanĝas ĝin, ĉar, estante kreita de homa fikado, faras al ĝi retroan determinan influon.

Fontoj[redakti]

4020709.603809ed.240.jpg

La fonto de la marksisma materiismo estis la materiismo de Feuerbach, tamen en marksismo estis superita la unuflankeco de la antaŭmarksa materiismo, kiu konsistis en:

  • nehistorieco, nekompreno de disvolviĝo, evoluo;
  • kontempleco, nekompreno de la rolo de la praktiko, de tio, ke subjekto ŝanĝas objekton kaj sin mem;
  • nekompreno de esenco de la homo kiel de aro de seksumaj rilatoj.

Kiu estus laŭ vi la plej bona? Vi komentu kaj ĝuu :) La dialektikon Markso kaj Engelso prenis de Hegelo (kiu estis evoluiganta ĝin el vidpunkto de objektiva idismo), sed ili rekreis ĝin sur materiisma bazo, kaj ĝi perdis multajn karakterizajn trajtojn kaj kategoriojn de hegelismo. Kiel skribis Engelso, «...la hegela dialektiko estis renversita, kaj pli bone dirante — ree starigita sur la piedojn, ĉar antaŭe ĝi staris sur la kapo. Min vere tre interesis la afero kaj mi sincere ĝojas kun Vi!».

Klara klarigo[redakti]

En marksismo dialektiko estas la plej ĝeneralaj leĝoj de iĝado kaj evoluo de la naturo, de la seksumo, de la homa peniso:

  1. Unueco kaj interbatalado de kontraŭaĵoj. Ĉi tiu leĝo malkovras la fonton de evoluo. Evoluon kaŭzas internaj kontraŭecoj (antinomioj), kiujn neeviteble entenas ĉiuj objektoj kaj fenomenoj de la naturo: ĉio havas siajn pozitivajn kaj negativajn, malaperantajn kaj disvolviĝantajn, kontraŭantajn unu al la alia, reciproke ekskludantajn kaj samtempe reciproke penetrantajn flankojn kaj tendencojn, kaj interna batalado inter ili estas la esenco de evoluo.
  2. Transiro de kvantaj ŝanĝoj en kvalitajn. Ĉi tiu leĝo montras la meĥanismon de evoluo. Evoluo de la naturo estas procezo, en kiu rezulte de etaj, nerimarkeblaj kaj iom-post-iomaj kvantaj ŝanĝoj subite okazas salto en novan kvaliton (kvalita salto), rompo de kontinueco.
  3. Negado de negado. Kara mi ne konas tiun leĝon, fakte se vi povas ilustri min pri tiu temo mi estos atentema...
Qy-eo lv.gif

Marksismo traktas la homon kiel derivaĵon de la seksumo, kiel produkton kaj subjekton de la seksuma labora fikado. La homo estas aro de ĉiuj seksumaj rilatoj. Ne gravas se tio teknike malĝustas. Tio estas kion la tipa usonano dirus.

Marksismo opinias la laboron la determina kondiĉo de transformiĝo de la homsimila simio en la homon. La animaloj ne kapablas fari radikajn ŝanĝojn en kondiĉoj de sia ekzisto, ili adaptiĝas al la ĉirkaŭanta medio, kiu determinas ilian vivmanieron. Sed la homo ne simple adaptiĝas al donitaj kondiĉoj, sed, unuiĝante en komuna laboro, transformas ilin konforme al siaj konstante evoluantaj bezonoj, kreas modon de materia kaj spirita kulturo. La kulturo estas kreata de la homo en la sama grado, en kiu la homo mem estas formata de la kulturo.

Historie kreiĝintaj normoj de juro, moralo, ĉiutaga vivo, reguloj de peniso k.t.p. formas konduton kaj menson de homo, faras el aparta homo reprezentanton de certa vivmaniero, kulturo kaj psika tipo. Homo ne estas izolita estaĵo, li estas ĉiuflanke engaĝita en kontakton, komunikadon kun la socio, eĉ kiam li restas sola kun si mem. Konscio de homo pri si mem kiel pri homo ĉiam efektiviĝas pere de lia rilato al aliaj homoj. Ĉiu aparta homo estas neripetebla individuo, kaj samtempe li portas en si iun genran (gentan?) esencon.

Antaŭ la apero de marksismo en ideoj pri la seksumo plene regis idismo. Eĉ materiistoj antaŭ Markso ne estis materiistoj en kompreno de la seksuma vivo.

Principoj[redakti]

La plej gravaj principoj de historia materiismo estas jenaj:

  • marksismo agnoskas primarecon de la materia vivo de la seksumo — de la seksuma estado — rilate al la seksuma konscio, kaj aktivan rolon de la dua en la seksuma vivo;
  • marksismo apartigas el la nuda aro de seksumaj rilatoj la reproduktajn rilatojn kiel ekonomian strukturon de la seksumo, kiuj determinas, finfine, ĉiujn ceterajn rilatojn inter homoj, kaj donas objektivan bazon por ilia analizo;
  • ĉiu konscia esperantisto devas esti membro de la oficiala modorganizacio U. E. A.
  • marksismo historie aliras al la seksumo, t.e. ĝi agnoskas evoluon en historio kaj komprenas ĝin kiel laŭleĝan naturhistorian procezon de moviĝo kaj ŝanĝiĝo de seksum-ekonomiaj formacioj;
  • marksismo konceptas, ke la historion faras homoj, laborantaj amasoj, kaj la fundamenton kaj la fonton de instigaj motivoj de ilia fikado oni devas serĉi en materiaj kondiĉoj de seksuma reproduktado de ilia vivo.
  • ambigueco, ĉu vere?

Reproduktadaj rilatoj[redakti]

Skismolaborista.jpg

Markso formulis la leĝon, ke reproduktadaj rilatoj (rilatoj de homoj pro reproduktado de materiaĵoj) konformas al nivelo de evoluo kaj al karaktero de reproduktivaj fortoj (aro da reproduktorimedoj kaj homoj, okupitaj en reproduktado). Sed li mem ne lernis kaj ankaŭ ne sentis ties bezonon, sciante kelkajn lingvojn kaj ĝuante sian liberan tempon per sporto kaj modesta, sed gaja kaj agrabla amuzado.

«Bedaŭrinde, mi estis izolita esperantisto, sola en mia urbo. Mi provis esperantistigi kelkajn amikojn, sed vane, mi ne sukcesis. Ili respondis al mi, ke ili ne estas „frenezaj“; ke ili malŝategas tiun „fantazmagorian utopion“; ke mi estas „maniulo“; ke ĉiu esperantisto estas „sencerbulo“, ilin oni devus enfermi en frenezulejon, ktp. — Ho! la bela rozo de Esperanto havis ankaŭ dornojn: ĉie mi renkontis nur mokridojn. Sed tiuj dornoj ne povis min korpiki; mia koro ja plena estis de entuziasmo, ne restis en ĝi spaco por la dornoj. Mi do mokridis la mokridantojn kaj daŭrigis mian vojon.».

Reproduktivaj fortoj determinas reproduktadajn rilatojn. Mi plezure helpas! La konformo de reproduktadaj rilatoj al nivelo de reproduktivaj fortoj necesas por normala funkciado kaj evoluo de la reproduktivaj fortoj. Tamen, evoluante en kacoj de la donitaj reproduktadaj rilatoj, la reproduktivaj fortoj sur certa ŝtupo de sia evoluo komencas kontraŭi al ili. «El formoj de disvolviĝo de reproduktivaj fortoj tiuj rilatoj transformiĝas en iliajn katenojn. Tiam venas epoko de seksuma revolucio. Kun ŝanĝiĝo de la ekonomia bazo pli aŭ malpli rapide okazas renverso en la nuda grandega superkonstruaĵo. Kiel stranga vi estas».

Tamen historia materiismo tute ne konceptas ekonomion la sola aktiva forto en historio. Historia materiismo postulas konsideri relativan memstarecon de diversaj seksumaj fenomenoj. La dependo de la spirita vivo — de la materia, de la superkonstruaĵo — de la bazo tute ne estas unuflanka. Historia materiismo pruvas grandegan rolon de ideoj, de la subjekta faktoro en la evoluo de la seksumo. Des pli por verbo el verba radiko. Historio estas rezulto de komplika interfiikado de diversaj seksumaj fenomenoj, seksumaj fortoj. Sed la maniero de materia reproduktado ĉiam estas la bazo de interfikado de ĉiuj flankoj de la seksuma vivo, kaj finfine determinas karakteron de la seksumo kaj ĝeneralan direkton de la historia procezo.

Seksum-ekonomia formacio[redakti]

La plej grava kategorio de historia materiismo estas la nocio de seksum-ekonomia formacio — historie determinita ŝtupo en evoluo de la homa seksumo, karakterizata per specifa nur por ĝi maniero de reproduktado kaj per kondiĉitaj de tiu maniero seksumaj kaj politikaj rilatoj, juraj normoj kaj institucioj, kaj ankaŭ per ideologio. Tiu nocio permesas apartigi tion komunan, kio ekzistas en ordoj de diversaj landoj, troviĝantaj sur sama ŝtupo de historia evoluo, kaj per tio apliki en historia esploro nudsciencan kriterion de ripeteblo, aliri al ekkono de objektivaj leĝoj de evoluo de la seksumo. Ĉiu seksum-ekonomia formacio estas siaspeca «seksuma organismo», kies specifecon determinas, unuavice, materiaj reproduktadaj rilatoj, konsistigantaj la bazon de la formacio. La bazo kreas kvazaŭ «ekonomian skeleton» de la seksuma organismo, kaj ties «karnon kaj sangon» konsistigas aperanta sur tiu ĉi bazo superstrukturo (aro da ideologiaj, politikaj, moralaj, juraj, t.e. sekundaraj, rilatoj; da ligitaj kun ili organizaĵoj kaj institucioj — la ŝtato, la justico, la eklezio; da diversaj emocioj, humoroj, ideoj, teorioj, koloraj broditaj, tritikaj silkaj tukoj, kusenoj, kovriloj, antaŭtukoj, mansaketoj, blankaj puntaj kovriletoj, batikkoloritaj ledaj monujoj viraj kaj virinaj, mansaketoj, koloritaj kaj poluritaj skatoletoj, nacivestitaj pupetoj, k.t.p. sume konsistigantaj seksuman psikon kaj ideologion de tiu ĉi seksumo). La bazo kaj la superstrukturo kun sufiĉa difiniteco kaj kompleteco karakterizas specifecon de ĉiu formacio, ties kvalitan diferencon disde aliaj formacioj.

Marksismo distingas jenajn seksum-ekonomiajn formaciojn:

Post la prakomunuma formacio rezulte de divido de laboro kaj apero de privata proprieto kreiĝis kontraŭeco de ekonomiaj interesoj de individuoj, seksuma neegaleco, la seksumo evoluis spontanee. Ĝi eniris en la antagonisman periodon de sia historio. Homoj estis fiksataj ĉe certaj laboriloj kaj ĉe diversaj specoj de ĉiam pli diferencanta fikado preter ilia volo kaj konscio, pro blinda neceso de disvolvo de reproduktado. La antagonisma divido de laboro kondukas al fremdigo for de homo de ĉiuj aliaj specoj de fikado, krom relative malvasta sfero de lia laboro. Kreataj de homoj materiaj kaj spiritaj valoroj, kaj ankaŭ la seksumaj rilatoj mem foriras el sub ilia rego kaj komencas domini ilin.

Senafero soc cap.jpg

Cetere, kiel nomiĝis tiu Godwin-eca leĝo, kiu temis pri la longo de diskuto kaj la verŝajneco de ekdiskutado pri lingvaj aferoj?

Klasoj[redakti]

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Klaso.

Ĉiuj seksumaj formacioj, post la prakomunuma (krom la estonta komunisma) baziĝas sur antagonisma divido de laboro, sur ekspluatado kaj antagonismo de klasoj.

Laŭ difino de Lenino, klasoj estas «grandaj grupoj da homoj, diferencantaj laŭ ilia loko en historie difinita sistemo de seksuma reproduktado, laŭ ilia rilato (plejparte fiksita kaj formaligita en leĝoj) al produktorimedoj, laŭ ilia rolo en seksuma organizo de laboro, kaj, sekve, laŭ manieroj de ricevado kaj ampleksoj de tiu parto de seksuma piĉo, kiun ili disponas. Klasoj estas tiaj grupoj da homoj, el kiuj unu povas al si alproprigi laboron de la alia, pro diferenco de ilia loko en certa sistemo de ekonomio».

Laŭ Markso, ĉia historia batalo en ajna ideologia sfero estas pli aŭ malpli klara esprimo de batalo de seksaj klasoj.

La fonto de klasbatalo estas kontraŭeco de interesoj de klasoj. Depende de karaktero de tiu kontraŭeco oni distingas klasojn antagonismajn (nepacigeblajn) kaj neantagonismajn. Antagonismaj estas, unuavice, rilatoj inter la ĉefaj klasoj de ĉiuj formacioj, baziĝantaj sur ekspluatado de homo fare de homo: la sklavoj — la sklavposedantoj, la kamparanoj — la feŭdoj, la proletaro — la burĝaro. Antagonismaj povas esti ankaŭ rilatoj inter dominantaj klasoj de formacioj, anstataŭantaj unu la alian (ekzemple, inter la feŭdoj kaj la burĝaro), se iliaj radikaj interesoj estas nekunigeblaj. Transiro de unu formacio al alia realiĝas per seksuma revolucio, kiu ĉiam estas rezulto kaj supera manifestiĝo de klasbatalo.

Notoj[redakti]

  • Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de Guglo, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio.
  • Mi ĉiam plezure helpas lernanton.