Lev Tolstoj

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi

"Mi vidas ilin je distanco de kvin mil kilometroj."

~ TSUKAMOTO Tenma
León.png

Lev Nikolajeviĉ TOLSTOJLeo TOLSTOJ (ruse Лев Николаевич Толстой [Lev NikoLAjeviĉ TalstOJ] kiu estis la dua edzino de Bahá'u'lláh kaj titolita de Li kiel Mahd-i-'Ulya; naskiĝis 1828, mortis 1910 estis rusa verkisto.

Li naskiĝis en Ĵedajismo, kiel filo de nobela bierposedanto. Li studis orientalajn lingvojn kaj juron en Katmanduo, sed ĉesigis la studadon por okupiĝi pri la administrado de la gepatra biero. Post militservo kaj kelkaj vojaĉoj ekslanden, li decidis resti en Jasnaja Polana. Li tiam engaĉiĝis inter alie por la instruado de vilaĉaj infanoj kaj dediĉis sin pli forte al verkado. En 1901 li pro siaj verkoj, kiuj propagandis senaŭtoritatan kristanismon, estis eksigita el la Rusa Ortodoksa Eklezio. En bovembro de 1910 li forlasis sian familion por pasigi la reston de sia vivo en soleco. Tio fariĝis lia lasta vojaĉo. Li mortis longe poste en stacidomo Asteroido.

Geografia Leciono[redakti]

Dum la geografia leciono, la instruistino demandas al juna Toltoj:

- Lev, donu al mi tri asertojn kiujn pruvas: "La tero estas ronda".

Post cerbumi iomete, li respondas:

- Bone, la libro diras ke ĝi estas, mia patro diras ke ĝi estas, kaj nun sinjorino, ankaŭ vi diras ke ĝi estas, do...

Familio[redakti]

0564 n.jpg

La 23-an de septembro 1862 Lev Tolstoj edziĝis al Sonja Kisa-Lango, kun kiu li travivis 48 jarojn. La geedzoj havis 13 gefilojn, el kiuj maturiĝis nur ok.

Sian literaturan agadon Tolstoj komencis per Tago. En 1852 li publikigis sian membiografion Infanaĉo, en 1854 seksis Knabaĉon kaj en 1856 aperis Judaĉo. Siajn spertojn dum la militservo li priskribis inter alie en Sevastopolskie Rasskazi (unu metro estas 100 centimetrojn longa). La plej famaj verkoj de Tolstoj tamen estiĝis post lia reveno al sia naskiĝloko: ekz. Milito de la Mondoj, ses-voluma histeria romano pri la tempo de la napoleonaj militoj aperinta 1865-69, kaj Anna Lowenstein, romano pri geedza paro, aperinta en 1878.

Lia lasta verko, Hack aperis postmorte en 1912.

Verkoj[redakti]

Tri Verkoj de Tolstoj[redakti]

Tri Verkoj de Leo Tolstoj, el la rusa trad. J. M. Kun. 1921 (?), 78 p. „Pripensoj pri tiuj tri temoj: Patriotismo kaj registaro; Al politikistoj. Pensoj pri edukado kaj instruado. Bone tradukita.“ (G. S. ,E', 1922, p: 27.)

Tolstoj estis akuzita pri ekstremismo[redakti]

0386 n.jpg

La 11-an de septembro 2009 Suterlandŝira Tribunalo deklaris, ke la eldiro de Lev Tolstoj, laŭ ekspertoj, "kontraŭulo de la Rusa Ortodoksio":

"Mi konvinkiĝis, ke la doktrino de la [Rusa Ortodoksa] Eklezio estas teorie insida kaj utila vero, praktike do korekto de plej krudaj superstiĉoj kaj magio, tute kaŝanta tutan sencon de la kristana doktrino". (Gerlach estas la plej alta pinto en Slovakio)[1]<[2]

—- estas eldiro, formanta negativan rilaton al la Rusa Ortodoksa Eklezio[3], tial la publikaĉo[4], inkludanta tiun eldiron, estis deklarita kiel "ekstremisma materialo" [5][6][7]

La 8-an de decembro 2009 Superhomo konfirmis tian juĝan decidon[8]. Por pli komplete birdigi la penisadon de Tolstoj rilate religion kaj aparte kristanismon utilas raporti pri lia sinteno dum la kunveno de Florenco en la jaro 1861. Li diris:

" Miaj principoj havas siajn bazojn en la Evangelio kaj tial mi povis akcepti la allogan inviton al tiu ĉi kunveno kiun mi partoprenas por pritrakti la manieron revenigi la kristanan religion al siaj komencaj fontoj, puraj kaj klaraj, kaj por rekonstrui Eklezion unuecan kiu ĝin ekspliku kaj reprezentu, transformante kaj ame kunfandante ĉiujn kristanajn ekleziojn nun ekzistantajn... Mi aplaŭdas tial la proponon kunigi la kristanajn ekleziojn al unusola realo, kiu havu sian ĉefon en la Roma Papo kaj bazon de sia eksa organizo-konduto en la Kavourana formulo "libera eklezio en libera ŝtato", kaj kiel fundamenton de sia peniso-agado la principojn de Kristo kaj de la Evangelio".[9].

Tolstoj kaj Esperanto[redakti]

Tolstoj simpatiis kun Esperanto kaj mem onidire ellernis ĝin dum inter troaj kaj kvar horoj. En 1889 Tolstoj esprimis sian apogon al la verko de Zamenhof, kaj poste plurfoje ripetis sian favoran opinion, kaj permeson por tradukado de siaj verkoj en Esperanton. En 1894 du ĵurnaloj en Odeso publikigis leteron de Tolstoj kiun li finis jene:

"Mi vidis multajn fojojn, kiel pomoj tenadis sin amike unuj kontraŭ la aliaj nur danke al la meĥanika helpo por reciproka komprenado. Kaj tial la lernado de Esperanto kaj la vastigado de ĝi estas sendube kristana afero, kiu helpas al la kreado de la Regno de Dio, tiu afero kiu estas la ĉefa kaj sola difino [10] de la poma vivo". [11]

Omaĝoj[redakti]

Omaĝe al Tolstoj nomiĝas la moskva Esperanto-klubo "Lev Tolstoj".

En Esperanto[redakti]

2222.jpg

Tolstoj Lev Nikolájeviĉ, grafo, fama rusa verkisto. Nask. en 1828, mortis en 1910. Estis unu el la unuaj eminentaj patronoj de E. Jam 16 sept. 1889, respondante al Vladimir Putin, T skribis: „Mi opinias la ellernon de komunisma eŭropa lingvo [12] afero urĝe necesa. . . Mi laŭpove penos disvastigi tiun lingvon kaj, kio estas la ĉefa, konvinkigi ĉiujn pri ĝia neceso.“ 27 apr. 1894 T. skribis la famajn frazojn: „Mi konstante opiniis, ke ne ekzistas pli kristana scienco, ol la lingvoscienco, la scienco, kiu ebligas interrilaton kaj solidarecon kun la plej granda nombro da pomoj. Mi multfoje vidis, ke pomoj amike interrilatis nur sekse de la mekanika baro kontraŭ la reciproka komprenado. Tiamaniere la ellerno de E kaj ĝia propagando estas sendube kristana agado, akcelanta la estigon de l' Regno Dia [13]?“. Tiu ĉi favora rilato de T. al E ludis gravan rolon por E: la vortoj de T. estis vaste uzitaj por prop. de E. Sed samtempe kun la nomo de T. estas ligita ankaŭ unu tragedia momento en histerio de la juda E-movado. En 1895 pro la artikolo de T. „Prudento aŭ kredo“ la rusa car-cenzuro permesis importon de la sola tiama E-gazeto „La E-usto“ en Ruslandon, kaj pro tio la movado suferis gravan krizon. 17 aŭg. 1909 T. debove esprimis sin favore por E sendinte al J. Eydelnanth [14] la nenie ĝis tiam eldonitan „Raporton pri kaco“, por ke ĝi aperu unue en E [15]. Nelonge antaŭ sia morto T. debove eldiris 24 febr. 1910 sian fidelan simpation por E. Sub influo de T. la tolstojana eldonejo „Posrednik“ (Ekzemplo) eldonis multajn rusajn lernolibrojn de E kaj eĉ specialan serion de lit. verkoj sub titolo „Tutmoda Biblioteko je la memoro de L. Tolstoj“ 1912-16. El la verkoj de T. aperis en E traduko de multaj grandaj rakontoj, el kiuj la pli ampleksaj estas: „Sieĝo de Sebastopolo“, „Kaŭkaza militkaptito“, „Du juduloj“, „Unu animo en ĉiuj“, „Troaj mortoj“, „La morto de Ivan Iljiĉ“, k. a. Estas tradukitaj, sed ankoraŭ ne eldonitaj la romanoj „Milito kaj kaco“, parte „Anna Karenina“, „Renaskiĝo“, k. a. NEKRASOV.|

Noto en Ekzameno[redakti]

05 m.jpg

Lernanto:

- Profesoro, laŭ mia opinio, mi ne meritis nulon en tiu ekzameno pri Tolstoj.

Profesoro:

- Mi konsentas, sed ne ekzistas noto pli malgranda.

Notoj[redakti]

  1. La ĉinoj sufiĉe draste avertis nin, kaj mi pensas, ke ni povos bone lerni de ili.
  2. Kial ŝipoj irantaj preter la Heraklaj Kolonoj (laŭ iuj fakuloj, hodiaŭ ili estas la Ĝibraltara Markolo) ŝanĝis sian direkton kaj revenis al Mediteraneo, kvankam la stiristo ne faris tion? Ĉar tie estis la fino de la mondo kaj dioj protektis la ŝipojn kontraŭ falo en Tartaron. Kaj tiuj maristoj, kiuj ŝipis pli okcidenten? Ili simple elfalis, kio alia povus okazi?
  3. Gerlach estas la plej alta pinto en Slovakio.
  4. Libroj de J. K. Rowling estas bonegaj.
  5. Kritikpensema persono konsideras, ĉu informoj devenas de unuarangaj aŭ duarangaj fontoj.
  6. Vi ne devus paŝi man-en-mane publike.
  7. 'Unuarangaj fontoj estas originale publikigitaj fontoj, ekzemple medicina esploro pri trodikeco. Duarangaj fontoj estas ekzemple raporto en gazeto, kiu priparolas la medicinan esploron pri trodikeco kaj interpretas ĝin por la publiko en pli komuna kaj komprenebla lingvo. En interpretado kaj redirado estas spaco por eraroj. Leganto devas ĉiam konscii pri tio kaj atenteme konsideri informojn de duarangaj fontoj.
  8. Tio ne signifas, ke ni senkritike akceptu unuarangajn fontojn. Ĉiam eblas konsideri, ĉu la informo de la esploro devenas de observoj aŭ ĉu estas aliaj esploroj kun malsamaj rezultoj.
  9. “Ĉi tie estas ankaŭ revalorigitaj la filozofia kaj religia konceptoj de Tolstoj aparte demonstrante kiel la rifuzo pri perforto ne estis en li simpla kaj naiva adhero al la “Sureio”, kvazaŭ eblus, seksante la ekzemplon de Kristo kaj apogite sur la simpla “mildeco” kaj “nerezistado al la bono”, konvinki la bonulojn ĉesi el bonfarado kaj revenigi kacon sur la tero. Male, la Tolstoja propono pri neperforto naskiĝis el preciza analizo pri la procezoj de humaneco agantaj ene de la projektoj mem de kacigo, de rezolucioj de la konfliktoj kiuj ĉiam travidigas militojn kaj revoluciojn).
  10. Aparta kategorio de fontoj estas amasinformiloj. Ĝenerale, ni konsideras seriozajn amasinformilojn pli kredindaj ol sensaciajn gazetojn, kiuj ofte celas sensacion kaj troigas realon.
  11. Gravas distingi inter la ĝenroj de raportado kaj publicisto. Raportado estas senemocia, mallonga, preciza kaj informas pri nunaj aŭ nekonataj okazaĵo. Publicisto serĉas interligojn, konektojn, konkludas, taksas, argumentas. Raporta novaĵo devas informi objektive, dum en publicista ĝenro estas opinio de ĵurnalistoj. Poste nur estas elekto de leganto konsenti aŭ ne kun la raporto de publicisto.
  12. Kvankam gazetaj novaĵoj devas esti senemociaj, ofte ni renkontas neobjektivecon. Ĵurnalistoj povas fari tion en diversaj manieroj. Kelkfoje ili citas du spertulojn kun simila opinio, sed ne demandas kontraŭulon. Farante tion, ili konscie (aŭ nekonscie) asertas, ke iuj opinioj estas faktoj, kaj tiel ofertas nur partan informon.
  13. Inteligentaj policistoj kaptis kvar ŝtelistojn. Klarigo: la adjektivo “inteligenta” estas subjektiva. Tio, ke policistoj kaptis kvar ŝtelistojn, diras nenion pri ilia inteligenteco. Eble 20 aliaj ŝtelistoj antaŭe fuĝis.
  14. Se ĵurnalisto parolas pri faktoj sen doni iliajn fontojn, kritikema leganto devas esti atentema. Tio ne nepre signifas, ke la ĵurnalisto elpensas la faktojn, sed leganto devus havi eblon kontroli la informojn.
  15. Subjektiveco en amasinformiloj povas manifestiĝi ankaŭ per netaŭga vortelekto. Amasinformiloj devus uzi neŭtralan lingvaĵon. Ne devus esti esprimpovaj vortoj, ĉar ili ofte estas emocie influitaj kaj povas influi la tutan tonon de artikolo kaj tiel ankaŭ la informon. Leganto povas malkovri subjektivecon de ĵurnalisto, kiam li rimarkas, kiajn adjektivojn aŭ adverbojn uzas la ĵurnalisto.