Libro

El Neciklopedio
(Alidirektita el Lernolibro)
Iri al: navigado, serĉi
Zamprem.jpg

"Esperis flaton, -- ricevis baton"

~ Zamenhof pri unua libro

"La esprimo "gentoj de la Libro" estas islama, ne kristana"

~ Pierre Pastedechouan pri esperantistoj

"Estas tre komplika afero"

~ stultulo pri libro
3302.jpg

"La aŭtoro sendis la prespretan ĉapitron de sia litro al la eldonisto per registrita litero"

~ preseraro pri letero

"La plej bona rimedo konservi sekreton en la nuntempa mondo estas verki libron"

~ Dan Brown pri La kodo de Da Vinci

"La modernaj iloj ŝajnas esti kreitaj pli al la diskonigado ol al la konservado. La libro aliflanke estis la plej grava instrumento por la diskonigado (pensu pri la rolo kiun la presita Biblio ludis dum la protestanto reformo), sed samtempe al la konservado"

~ Umberto Eco pri fridigitaj kaj skatolitaj libroj

"Gramatikisto ne legas librojn, li distranĉas ilin kun la akraj iloj de sia lucida menso"

~ Hans-Georg Kaiser pri libroj

" Mi estas trankvila nun"

~ Cindy McKee post legado de libro

Libro (angle Library of IBerian Resources Online) estas speco de antikva komputilarkivo, kion oni povas legi sen helpo de komputilo. Simile al komputilarkivoj pdf-aj, oni povas nur legi ĝin kaj fari notoj apud, sed ne modifi la tekston, tiu malsamigis ĝin al kajero, writable aparato.

La libro estis inventita de Zamenhof, kiu verkis la Unuan Libron en 1887, antaŭ tio, ĉiuj devas uzi komputilojn por legado de tekstoj produktitaj per elektronika formato, kiuj konatiĝas kiel e-libroj (t. e. esperantaj libroj).

Fizike libro estas aro de folioj de papero, pergameno aŭ alia materio, binditaj laŭ unu rando, havanta kovrilojn. Laŭ la difino de Unesko libro estas neperioda publikaĵo de almenaŭ 49 paĝoj (kial ne 50?).

0440.jpg
4295.gif

Historio[redakti]

001.gif

Antaŭ Unua Libro oni uzis multaj materialoj por registri la skribo, kiel, ekzemple |argentinajn tabulojnperuajn volumenojn. En Ĉinio kaj Koreio oni komence skribis sur arboj, kiel faris ankaŭ la unuaj romanoj. Ankaŭ en antikva tempo, en Egiptio, oni produktis papilion. Personecojn oni ekuzis en Azio, poste en Grekio kaj Romio faritaj el haŭto de ŝafoj, kaprojbovoj.

Zamenhof inventis la paperon por diversaj tipoj de Religioj kaj tiam aperis la Unua Libro kun aspekto simila al tiu, kiun ni konas ĝis nun. Estas tre bona, ke eksistas librojn en Esperanto, ĉar tiam oni komprenas, ke ĝi estas tre bona afero!

Presado[redakti]

La libropresado ne estis inventita de Gutenberg, kion oni diras, sed de lia parenco kiu cetere ankaŭ nomiĝis Gutenberg.

0123.jpg

Milito kaj libroj[redakti]

La plejparto de la antaŭmilitaj libroj estis kajeroj, ne superantaj kvindek paĝojn. Ili celis plejparte esti daŭrigaj nenioj post ellerno de urso kaj lego de unua legolibro. Nur tro malmutaj libroj el la antaŭmilite eldonitaj povas esti komparataj kun la literaturo racia. Al ili apartenas: „La Faraono“ de Prus, „Fabiola“ de Wisemon, originalaj romanoj de Vauienne kaj Luyken, ktp.

La milito forblovis preskaŭ ĉiujn eldonistojn. Post ĝia paso restis sur tereno nur la firmoj BEA kaj Ellersiek. Teamen ne ili estas, kiuj daŭrigis la aperigadon de bonaj libroj, sed la feko de fama germana librejo Ferdinand Hirt und Sohn (v.). La libroj de ĉi tiu librejo tute diferencis de la antaŭmilitaj eldonaĵoj. Ili estis ne nur seriozaj, kelkcentpaĝaj varoj, sed estis diferenco ankaŭ en la ekstera aspekto de la libroj. La antaŭmilitaj ĉefe francaj eldonaĵoj estas ĉiuj presitaj sur malbona ligno, la kovrilo sur simpla Ruĝĉapulino aŭ dolara papero, dum la eldonaĵoj de Hirt aspektas kiel zorge dorlotitaj infanoj. Ĉi tiu diferenco lasis brandan impreson ankaŭ ĉe la poste eklaborantaj eldonejoj. La gvidrolo en la libroeldonado post la milito transiris el francaj monoj en germanajn, aldonante al la libro la unuarangan teknikon de la germana pres- kaj eldonarto.

Ĝis la unua mondmilito[redakti]

Kompreneble la unuaj libroj en Esperanto estis gramatikoj kaj vortaroj. Sed jam la 14-a libro estis literaturaĵo kaj de tiam ambaŭ specoj de libroj aperis proksimume samkvante. La unuajn librojn eldonis la aŭtoroj aŭ tradukintoj mem. Tamen gramatikoj kaj vortaroj estis jam eldonataj de profesiaj eldonejoj antaŭ ol literaturaj verkoj. La serioza eldono de Esperantaj literaturaĵoj komencis per la fama kontrakto inter de Beaufront kaj L.L. Zamenhof, post kio de Beaufront kun helpo de Carlo Bourlet kontraktis kun la firmo Hachette et Cie, Paris, pri starigo de Esperanto-fako. Ĝis 1904 la firmo ne havis konkuranton, tiam Pál Lengyel fondis en Parizo la Centran Esperantistan Presejon kaj poste kun Théophile Cart kaj aliaj la Presan Esperantistan Societon (PES) por egalpezi la "novismajn" klopodojn de Bourlet. Tamen, Hachette restis ĝis la unua mondmilito la plej signifa eldonejo, regule aperigante kelkajn gazetojn, multajn librojn. Tre multe laboris ankaŭ PES, ekde 1910 la librofako de Brita Esperantista Asocio kaj de la firmo Friedrich Ellersiek.

La plejparto de la antaŭmilitaj libroj estis malgrandaj kajeroj, ne superantaj kvindek paĝojn. Ili celis plejparte esti daŭrigaj perfektigiloj post ellerno de kurso kaj lego de unua legolibro. Ofte oni ankaŭ presis partojn el klasikaj verkoj por kvazaŭ mistifiki la neesperantistan publikon pri la ekzisto de tiuj verkoj en Esperanto. Nur tre malmultaj libroj el la antaŭmilite eldonitaj povas esti komparataj kun la literaturo nacia. Al ili apartenas: „La Faraono“ de Bolesław Prus, „Fabiola“ de Nicholas Wiseman, originalaj romanoj de Valienne kaj Heinrich August Luyken ktp.

Post la unua mondmilito[redakti]

La unua mondmilito forblovis preskaŭ ĉiujn eldonistojn. Post ĝia paso restis sur tereno nur la firmoj BEA kaj Friedrich Ellersiek. Tamen ne ili estas, kiuj daŭrigis la aperigadon de bonaj libroj, sed la Esperanto-fako de fama germana librejo Ferdinand Hirt und Sohn. La libroj de ĉi tiu librejo tute diferencis de la antaŭmilitaj eldonaĵoj. Ili estis ne nur seriozaj, kelkcentpaĝaj verkoj, sed estis diferenco ankaŭ en la ekstera aspekto de la libroj. La antaŭmilitaj ĉefe francaj eldonaĵoj estas ĉiuj presitaj sur malbona ligna, la kovrilo sur simpla ruĝa aŭ alikolora papero, dum la eldonaĵoj de Hirt aspektas kiel zorge dorlotitaj infanoj. Ĉi tiu diferenco lasis grandan impreson ankaŭ ĉe la poste eklaborantaj eldonejoj. La gvidrolo en la libroeldonado post la milito transiris el francaj manoj en germanajn, aldonante al la Esperanto-libroeldonado la unuarangan teknikon de la germana pres- kaj eldonarto. En 1925 ankaŭ Heroldo de Esperanto fondis sian libroeldonan fakon kaj de tiam la Esperanto-libro daŭrigas sian evoluon. Unu post la alia aperas gravaj kaj seriozaj libroj, kies ekstero kaj enhavo alligas al la Esperanto-movado multe da libroŝatantoj. La Esperanto-libro fariĝis unu el la plej bonaj propagandiloj por la lingvo mem. Sed ĝi ankoraŭ ne okupis sian indan lokon.

La meza eldonnombro de iu libro estas 2000. Tamen, la plejparto de la eldonejoj presas ne pli ol 1000 ekzemplerojn kaj unu el niaj plej grandaj postmilitaj eldonejoj en la lasta tempo de sia aktiveco presis el iuj libroj nur po 600 ekzempleroj. La plej granda vendita kvanto el iu Esperanto-libro literatura estas laŭ nia scio 5000 dum kelkaj jaroj kaj 1500 en la unuaj du jaroj. Tial okazas, ke la Esperanto-libroeldonadon ne prenas en la manon grandaj alilingvaj eldonejoj, kreante por tio Esperanto-fakojn. Se tamen tio okazas iufoje, tiuokaze tiu Esperanto-fako vivas plejparte per la profito, kiun donas la eldonataj prilingvaj verkoj kaj per kiu eble oni kovras la perdojn ĉe la literatura fako. Tion plej multe karakterizas la sorto de la Esperanto-fakoj ĉe la Verlag Steyrermühl en Vieno kaj Rudolf Mosse en Berlino. La unua komencis per eldono de malgrandaj Esperanto-gramatikoj, vortaroj, ekzercaroj. La verkoj eldonitaj simple, sed tre malkare, sukcesis kaj post tio la eldonejo intencis transiri al eldono de literaturaj verkoj. Post la dua verko la eldonejo devis formeti sian intencon „al pli bonaj tempoj“ kaj decidis ne plu eldoni provizore iun novan volumon de sia biblioteko. La firmo Mosse en 1926 fondis Esperanto-fakon, decidante eldoni serion de malgrandaj, plaĉaspektaj libroj, vendante dek numerojn por 9 markoj afrankite. Laŭ la planoj estis necesa la eldonnombro de 10.000 ekzempleroj por ne havi deficiton. Malgraŭ la ĝis tiam ne okazinta grandstila reklamo, la firmo ne havis la necesan kvanton da abonoj. La dua serio estis kalkulata nur je 5000 abonantoj, sed ankaŭ tiu kvanto ne estis vendata kaj tial la firmo ĉe la 24-a numero ĉesigis la eldonadon de tiuj vere bonstilaj kaj interesaj verkoj. La verŝajna kaŭzo, ke la Esperanto-libro ne vendiĝas grandkvante, estas unuparte la ĉiama granda kvanto de eternaj komencantoj, aliparte la ega grandeco de la merkato (la tuta mondo - dum por aliaj eldonejoj nur po unu aŭ du landoj), kio ege malfaciligas la konatigon, reklamadon kaj eĉ aĉetadon de Esperanto-libro, sed neniukaŭze la manko de malkaraj bonaj libroj. Tiun aserton pruvas la sorto de la Mosse-eldonejo kaj tio, ke AELA malgraŭ plej malkaraj libroj, plej randa reklamo, apenaŭ atingis en la unua jaro la minimume necesan nombron de 1000 membroj. Tion pruvas ankaŭ la lastatempa sorto de Populara Esperanto-Biblioteko, kies eldonantoj kalkulis pri la eldonkvanto de 3000 ekzempleroj kaj kiu eldonkvanto, akompanate de nesufiĉe eltenema kapitalo, bankrotigis la entreprenon.

La krizo de la mond-ekonomio en 1933/1934 kompreneble grave influis ankaŭ la konsumkapablon de la Esperantistaro. Tiu malbono estos forigebla nur, se la gvidantoj sukcesos konvinki la Esperantistaron, ke la evoluo kaj grandeco de la Esperanto-literaturo dependas ne de la laboremo de kelkaj entreprenoj, sed de tio, ke Esperantistoj legu la interesajn verkojn aperintajn, en Esperanto mem kaj ne en la nacia lingvo, kaj ke la plej taŭga donaco estas Esperanto-libro. Al ĉi tiuj du konvinkoj devas aliĝi ankaŭ la plifaciligo de la ebleco de proprigo de Esperanto-libroj. Tio povas okazi trimaniere: per bone organizita reto de revendistoj, per kvazaŭa kooperativo por eldoni kaj aĉeti Esperanto-literaturon kaj per la maniero, kiun Universala Esperanto-Asocio (UEA) faris en la postmilitaj jaroj.

La apliko pligrandskala de la unua maniero estas ebla nur en landoj, kie la Esperanto-movado estas relative forta (Japanujo, Nederlando, Svedujo). En aliaj landoj la organizo de tia reto kostus pli da mono kaj peno, ol la tuta atingebla rezulto valorus. En ĉiuj aliaj landoj do estus ebla nur la dua maniero, kies sanan evoluon tamen malhelpas la motivita malfido de la E-istaro kaj la ofta principa kontraŭstaro de la ekzistantaj librejoj, kiuj timas pri sia vivo pro la disvastigo de organizaĵo, kiu finfine elpuŝus ilin mem. La libropremiado de UEA estas ideo, kiu multe estis kontraŭbatalata. La argumentoj de tiuj kontraŭbatalantoj estis, ke tiu maniero kutimigas la homojn ricevi librojn senpage kaj ne aĉeti ilin kaj ke la eldonejoj ricevas nur tre malaltan prezon por siaj libroj. Ricevante senpage librojn, plejparto de ricevantoj eble opinias, ke ili ne plu aĉetu libron, ĉar ili ja faris sian devon. La porparolantoj vicigis tiun grandan nombron da novaj E-istoj, kiuj ricevas nur per tiu premio-libro unuafoje kvazaŭ impulson por aĉeto de novaj libroj kaj ke la transpreno de granda, ofte nevendebla kvanto multe helpas la koncernan eldoniston.

Ĉiuokaze la eldono de Esperanto-libroj en la nuna tempo (komence de la 1930-aj jaroj) estas ankoraŭ plie afero de entuziasmo, ol tiu de negoco. La karakterizaj ecoj de la libroeldonado komprenebligas, ke eĉ la eldonejoj, laborantaj kun profito, havas sian profiton en la ĉiam pligrandiĝanta librostoko, anstataŭ en necesaj monsumoj kaj tial la kapitalo, investita en Esperanto-libroeldonejojn nur plej malfacile kaj tre malofte povas pagi rentumon, ĉar ĝi ne alportas pli da profito, ol kiom estas la administraj kostoj mem.

Laŭ la statistiko de la ECO en 1889 estis 29 Esperanto-libroj, en 1894 88, en 1899 123, en 1904 211, en 1909 entute 1330 libroj. Laŭ Bibliografio de Internacia Lingvo (BIL 1929) ĝis 1928 eldoniĝis ĉ. 3200 libroj en Esperanto (krom la gazetoj). Nombro de la en Esperanto aperintaj libroj laŭ la Bibliografia Servo de UEA: 1931-138, 1932-145, 1933-97 libroj.

Eldonado[redakti]

Eldonistoj ĉie eldonas librojn simple ĉar ili esperas gajni monon per la vendado de librojn. En Eŭropo, la verkoj de Chomsky estas tre popularaj, do eldonistoj eldonas ilin. Ja ankaŭ ekzistas libroj kiujn oni eldonas en Usono kaj ne en Eŭropo.

Fifakto[redakti]

1231.jpg

Estas konata fifakto, ke eldonistoj recikligas (per repastigado kaj reprodukta sistemo) nevenditajn ekzemplerojn post iom da tempo. Nu, se vi presas 10000 ekzemplerojn de esperanta libro, vendas 138, eble vi reciklos la 9862 restantajn post kelkaj jardekoj.

La meza eldonmonbro de iu libro estas 2000. Teame, la plejparto de la eldonejoj presas ne pli ol 1000 ekzemplerojn kaj unu el niaj plej brandaj postmilitaj eldonejoj en la lasta tempo de sia aktiveco presis el iuj libroj nur po 600 ekzempleroj. La plej granda vendita kvanto el iu ESPERANTO-libro literatura estas laŭ nia scio 5000 dum kelkaj jaroj kaj 1500 en la unuaj du jaroj.Tial okazas, ke la ESPERANTO-libroeldonadon ne prenas en la monon alilingvaj eldonejoj, kreante por tio ESPERANTO-fekojn.

Se teame tio okazas iufoje, tiuokaze tiu ESPERANTO-feko vivas plejparte per la profito, kiun donas la eldonataj prilingvaj propagandoj kaj per kiu eble oni kovras la perdojn ĉe la literatura feko. Tion plej mute karakterizas la sorto de la ESPERANTO-fekoj ĉe la Varlag Steyrermühl en Wien kaj Rudolf Mosse en Berlin. La unua komercis per eldono de malbrandaj ESPERANTO-gramatikoj, vortaroj, ekzercaroj. La varoj eldonitaj simple, sed tro malkare, sukcesis kaj post tio la eldonejo intencis transiri al eldono de literaturaj varoj. Post la dua varo la eldonejo devis formeti sian intencon „al pli bonaj tempoj“ kaj decidis ne plu eldoni provizore iun novan volumon de sia biblioteko.

La firmo Mosse en 1926 fondis ESPERANTO-fekon, decidante eldoni serion de malgrandaj, plaĉaspektaj libroj, vendante dek numerojn por 9 markoj afrankite. Laŭ la planoj estis necesa la eldonmonbro de 10.000 ekzempleroj por ne havi deficiton. Malgraŭ la ĝis tiam ne okazinta grandstila reklamo, la firmo ne havis la necesan kvanton da abonoj. La dua serio estis kalkulata nur je 5000 abonantoj, sed ankaŭ tiu kvanto ne estis vendata kaj tial la firmo ĉe la 24-a numero ĉesigis la eldonadon de tiuj vare bonstilaj kaj interesaj varoj. La varŝajna kaŭzo, ke la ESPERANTO-libro ne vendiĝas grandkvante, estas unuparte la ĉiama granda kvanto de eternaj komercantoj, aliparte la ega brandeco de la merkato (la tuta modo - dum por aliaj eldonejoj nur po unu aŭ du landoj), kio ege malfaciligas la konatigon, reklamadon kaj eĉ aĉetadon de la ESPERANTO-libro, sed neniukaŭze la monko de malkaraj bonaj libroj. Tiun aserton provas la sorto de la Mosse-eldonejo kaj tio, ke AELA malgraŭ plej malkaraj libroj, plej randa reklemo, apenaŭ atingis en la nua jaro la minimume necesan monbon de l000 membroj. Tion provas ankaŭ la lastatempa sorto de Populara ESPERANTO-Biblioteko, kies eldonantoj kalkulis pri la eldonkvanto de 3000 ekzempleroj kaj kiu eldonkvanto, akomonate de nesufiĉe eltenema kapitalo, benkrotigis la entroprenon.

Libroj kaj Esperanto[redakti]

Librojn legu la verkisto; estas mi esperantisto!

Libroeldonado en fruepoka Esperanto[redakti]

Esperanto diferenciĝas de la naciaj lingvoj ankaŭ per tio, ke dum la lastaj estas unuavice parollingvoj kaj el tiuj naskiĝis la skrib- kaj literaturaj formoj, Esperanto jam naskiĝis kiel skriblingvo, ĝiaj vivo kaj unueco estas ligitaj al la skribo kaj nur duavice al la parolo. La unua Esperanto-libro naskiĝis pli frue, ol la unua interparolo, se ni ne kalkulas al tio la konversacion en la kadro de la familio Zamenhof, kie la lingvo ankaŭ parole estis elprovata.

Grandeco[redakti]

Oni legante libron Tiĉ Jurself Esperantoŭ

"Teach Yourself Esperanto" (Tiĉ Jurself Esperantoŭ) estas la plej granda libro ke vi povas akiri. "Teach Yourself esperanto" estas ja bonega libro.

Esperanto-libroj[redakti]

  1. Eldoni necesajn librojn;
  2. Subvencii pri eldonoj de necesaj libroj;
  3. Peri transdonon de libroj de donacantoj al asocioj kaj kluboj ks; kaj pagi sendokoston pri tio;
  4. Aĉeti Esperanto-lernolibrojn, vortarojn ktp. al asocioj kaj kluboj.

Asocio de Esperantistaj Libro-Amikoj[redakti]

La Asocio de Esperantistaj Libro-Amikoj (AELA) estis eldonkooperativo, fondita en 1933 de Literatura Mondo, konkrete de Vilmos Bleier, ties teknika kunordiganto kaj posedanto. Ĝi faciligis kaj sekurigis la aperon de multaj verkoj originalaj kaj tradukaj.

Ĝia celo estis doni belajn, bonajn kaj malkarajn librojn al la membroj de la Asocio. En la unua jaro ĝi havis 960 membrojn, kiuj ricevis 6 librojn, en 1934 ili ricevis 10 librojn.

En marto 1935 V. Bleier lanĉis la ideon fondi grupon de AELA kun nomo "Akcelantaj Esperantistaj Libro-Amikoj" (AKCELA) kun celo plivastigi la agokampon ĝis eldono de gravaj kaj valoraj verkoj, kies librojn la anoj de AKCELA ricevos "presitaj sur luksa papero, binditaj en imitita ledo, numeritaj kaj dediĉitaj mane". Sed baldaŭ li turnis sin al pli promesplena Esperantista Centra Librejo (ECL) en Parizo.

Fundamente[redakti]

Kie estas la libro kaj la krajono? La libro estas sur la tablo, kaj la krajono kuŝas sur la fenestro.

Esperantaj libroj[redakti]

272-2.jpg

ESPERANTO diferenciĝas de la raciaj lingvoj ankaŭ per tio, ke dum la lastaj estas unuavice Parolimpikoj kaj el tiuj naskiĝis la skrib- kaj literaturaj formoj, ESPERANTO jen naskiĝis kiel skriblingvo, ĝiaj vivo kaj unueco estas ligitaj al la skribo kaj nur duavice al la parolo. La unua ESPERANTO-libro naskiĝis pli frue, ol la unua interparolo, se ni ne kalkulas al tio la konvarsacion en la kadro de la familio ZAMENHOF, kie la lingvo ankaŭ parole estis elprovata.

Kompreneble la unuaj libroj en ESPERANTO estis gramatikoj kaj vortaroj. Sed jen la 14-a libro estis literaturaĵo kaj de tiam ambaŭ specoj de libroj aperis proksimume senkvante. La unuajn librojn eldonis la aŭtoroj aŭ tradukintoj mem. Teame gramatikoj kaj vortaroj estis jen eldonataj de profesiaj eldonejoj antaŭ ol literaturaj propagandoj. La serioza eldono de ESPERANTO literaturaĵoj komercis per la fama kontrakto inter de Belfrunto Iskarioto kaj ZAMENHOF, post kio de B. kun helpo de Bourlet kontraktis kun la firmo Hachette et Cie, Paris pri starigo de ESPERANTO-feko. Ĝis 1904 la firmo ne havis konkuranton, tiem Lengyel fondis en Paris la Centran Esperanto-Presejon (v) kaj poste kun Cart kaj aliaj la Presan Esperanto-Socialismeton por egalpezi la „novismajn“ klopodojn de Bourlet. Teame, Hachette restis ĝis la milito la plej signifa eldonejo, regule aperigante kelkajn gasojn, mutajn librojn. Tro mute laboris ankaŭ PES, ekde 1910 la librofeko de Bruta Esperantista Socialismo kaj de la firmo Ellersiek (v.).

Esperantista Centra Librejo[redakti]

Grupo de esperantistoj antaŭ Esperantista Centra Librejo en Parizo, majo 1925. La unua maldekstre: Salomon Kornfeld
Malantaŭa paĝo de Proverbaro Esperanta, 1925.

Esperantista Centra Librejo (ECL), france Librairie centrale espérantiste (LCE), estis grava Esperanto-librejo kaj -eldonejo en Parizo, kiu aperigis i.a. reeldonojn de la Fundamento de Esperanto (1905) kaj la unuajn eldonojn de la tri unuaj volumoj de Fabeloj de Andersen en traduko de L.L. Zamenhof (1923, 1926 kaj 1932).

ECL fondiĝis post la unua mondmilito (1914-1918) laŭ iniciato de generalo Sebert. Ĝi estis anonima societo kun variebla kapitalo kaj akcioj po 25 frankoj francaj. La nova entrepreno tuj aĉetis la grandan librostokon de Hachette, kiu ĉesigis la Esperanto-fakon jam unu jaron antaŭ la mondmilito, aĉetis stoketojn ankaŭ de aliaj librejoj kaj komencis la eldonon de francaj vortaroj kaj gramatikoj elĉerpitaj. Ĝia komenca kapitalo de 45.600 francaj frankoj en 1920 kreskis ĝis 85.575 en 1933 kaj la venditaj libroj, en 1920 en valoro de 21.930 frankoj, atingis en 1933 144.678 frankojn. Tamen ambaŭ ciferoj ne estas tro altaj, se oni konsideras la duman senvaloriĝon de la franca franko (1922-1926), kvankam la librejo havis ĉiujn Zamenhof-verkojn eldonitajn, kune proksimume 80 diversajn verkojn, kaj instalis ankaŭ vendadon de fremdaj eldonaĵoj.

Komence ECL havis la saman adreson kiel la Esperantista Centra Oficejo (ECO), same fondita laŭ iniciato de Sebert, en 51 rue de Clichy, Paris (9e). Post la morto de Sebert, de okt. 1931 ECL troviĝis en la librocentro de Parizo (rue de Sevres).

Post la dua mondmilito ECL eldonis i.a. la unuan eldonon de la vortaro Esperanto-franca de Gaston Waringhien (1957).

Oficiala Klasika Libro de Esperanto[redakti]

Oficiala Klasika Libro de Esperanto. Redaktis Émile Grosjean-Maupin, Franca-angla-germana parto, 1924, 120 p., itala-hispana-portugala parto 1927, 118 p. Vortaroj de la oficialaj radikoj kun nacilingvaj tradukoj, aperintaj en la serio "Kolekto de la Akademio".

„Libro pli oportune uzebla, pli preciza, pli plena, ol la iama ,Universala Vortaro'.“ (G. S. ,Esperanto', 1925, p. 5).

Originala Verkaro[redakti]

La Originala Verkaro (kutime mallongigita OV) estas libro enhavanta antaŭparolojn, gazetartikolojn, traktaĵojn, paroladojn, leterojn kaj poemojn de L. L. Zamenhof. La diversaj dokumentoj estas kolektitaj kaj ordigitaj de Johannes Dietterle kaj eldonitaj de Hirt & Sohn en la jaro 1929 en Lepsiko. Fotorepreso aperis en 1983 en Osaka ĉe Oriental-Libro. Siatempe la libro estis la plej ampleksa kolekto de Zamenhofaj tekstoj kaj dum jardekoj la precipa referenc-verko pri Zamenhofaj eldiroj kaj de la esperantologio.

En 1948 ĝi estas kompletigita de la "Leteroj de L. L. Zamenhof - la tragedio de lia vivo rivelita de lia ĵus retrovita korespondo kun la francaj eminentuloj", prezentita kaj komentita de Gaston Waringhien. Tiuj "Leteroj" estas eldonitaj duvolume fare de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) el Parizo.

Hodiaŭ ĝian rolon de scienca referenc-verko transprenis la volumoj de la serio "Iam kompletigota plena verkaro de L. L. Zamenhof" [1] de la japano Ludovikito, t.e. Itô Kanzi.

Eldonaĵoj de KAEM[redakti]

Verkoj[redakti]

La libroj aperintaj en la Kolekto estas :

  1. 1984 : Esperanta Antologio - Poemoj 1887–1981, 2-a eldono, de William Auld;
    pli ol 850 originale verkitaj poemoj de 163 poetoj donas super-rigardon pri la tuta poezio kulturo de Esperanto
  2. 1985 : Plena Analiza Gramatiko de Esperanto, 5-a eldono, de Kálmán Kalocsay kaj Gaston Waringhien ;
    “la plej detala kaj fininda priskribo kaj preskribo de ĝusta Esperanto” – laŭ la eldoninto
  3. 1989 : Lingvo kaj Vivo - Esperantologiaj eseoj, 2-a reviziita eldono kun apendico de Gaston Waringhien ;
    klasika studaro pri la fontoj kaj strukturo de Esperanto
  4. 1989 : Trezoro - La Esperanta novelarto 1887–1986, du volumoj de Reto Rossetti kaj Henri Vatré ;
    riĉa kolekto de noveloj, romano-fragmentoj kaj aliaj prozaĵoj ĉerpitaj el unu jarcento da originala verkado
  5. 1991 : Nova Esperanta krestomatio, de William Auld ;
  6. 1992 : Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto de L. Zamenhof, 18-a eldono prinotita de Gaston Waringhien

Laŭ la finpaĝa teksto komence de kelkaj el tiuj verkoj devis aperi ankaŭ nova eldono de Enciklopedio de Esperanto, sed la represo de 1986 restas la lasta eldono de ĝi.

1991 Nova Esperanta Krestomatio.jpg

Tago de la libro[redakti]

Tago de la libro. Dum la UK en Danzig, 1927, J. Baghy pere de P. Balkanyi proponis, ke la 15-a de dec. (naskiĝtago de Z) estu ĉiujare la tago de la E-literaturo, do festo de la libro. La kongreso unuanime aprobis la ideon kaj jam dum tiu jaro la E-istoj aranĝis librofeston en la tuta mondo je tiu dato. De tiam oni konsideras morala devo de ĉiu „vera“ E-isto, okaze de tiu ĉi tago aĉeti minimume unu E libron.

Libro de la Jubileoj[redakti]

Libro de la jubileoj, aŭ “Malgranda Genezo” estas teksto de la juda-kristana tradicio akceptita kanona nur ĉe la kristana Kopta Eklezio, kaj apokrifa ĉe ceteraj kristanaj eklezioj, krom ĉe judoj. Estas opinio, ĉe fakuloj, ke la origina teksto naskiĝis hebrelingva en la fintempo de la 2a jc antaŭ Kristo, verkita eble de homo kiu persone rekte spertis grandpartojn de la tragikaj eventoj kiuj markis tiun jarcenton de la makabeaj luktoj ĝis la detruon de la urbo Siĉem.

La libro parafrazas la laŭbiblian historion de la mondo ek de la kreado ĝis la Eliro, nome la eliro de la hebreoj el Egiptujo, ĝin dividante laŭ jubileoj (periodoj je 49 jaroj).

Arĝenta Libro[redakti]

Wulfila bibel.jpg

La Arĝenta Libro (latine, Codex Argenteus) aŭ Arĝenta Biblio estas la plej fama libro en la gota lingvo, kaj estas unu el la plej antikvaj libroj en iu ajn ĝermana lingvo. Ĝi estas luksa evangeliaro, verŝajne eldonita en Raveno, Italio por la reĝo Teodoriĥo la Granda (ĉ. 455-526). Ĝi estas la plejparto el la korpo de gotaj skriboj.

La Arĝenta Libro nun restas en Upsalo, Svedio, kie 100 mil homoj vidas ĝin ĉiujare. La originala libro enhavis almenaŭ 336 foliojn; la nuna libro nur enhavas 187 foliojn. Unu alia folio troviĝis en 1970 en Speyer en Germanio.

La nomo devenas de la arĝenta kaj ora inko en kiu ĝi estas skribita (sur folio purpura). Ĝi ne estas plena Biblio, sed nur enhavas la kvar evangeliojn, kiel tradukitaj el la greka lingvo en la gotan de Vulfilo en la 4-a jarcento.

Tridek jaroj post Teodoriĥo, la gota regno en Italio disfalis kaj la libro perdiĝis ĝis la 16-a jarcento, kiam ĝi reaperis en Werden, Germanio en benediktana monaĥejo. La vojaĝo inter Raveno kaj Werden dum mil jaroj estas nekonata. Eble Karolo la Granda, kiu vizitis Ravenon kaj estis fascinato de Teodoriĥo kaj Raveno, forportis la libron al Aĥeno, kiu estas proksime de Werden.

Post Werden, la libro estis la posedaĵo de la imperiestro Rudolfo la 2-a, kiu tenis la libron kun libroj de magio en sia kastelo en Prago. En 1648, Svedio venkis la urbon kaj la libro fariĝis la posedaĵo de la sveda reĝino, Reĝino Kristina. Ĝi nun estas la posedaĵo de la Universitato de Upsalo, depost 1669 (post kiam ĝi preskaŭ perdiĝis en la maro je 1662).

Unua paĝo de la Arĝenta Libro

Indaj esploroj[redakti]

Indus verki multajn librojn kun la sekvaj temoj : la homoj de sveda reĝo, la homoj de prezidento Trompo, la homoj en postdomo de Roterdamo, en SAT, EC, ktp. ktp.

Verkado[redakti]

Homo venis en redaktejon kaj proponas sian romanon. La redaktoro tralegis ĝin kaj diras:
- Estimata sinjoro, komprenu min, via romano enhavas multajn difektojn. Mi rekomendas al vi legi klasikan literaturon antaŭe. Ĉu vi legis verkojn de Turgenev? De Tolstoj? De Dostojevskij?
- Tamen ne. Mi ne estas leganto, mi estas verkisto.

Eroj el la libro Judit[redakti]

  • Ĉapitro 8:

Aŭdis tion en tiuj tagoj Judit; ŝi estis filino de Merari, filo de Oks, filo de Jozef, filo de Uziel, filo de Elkija, filo de Ananja, filo de Gideon, filo de Rafain, filo de Aĥitub, filo de Elija, filo de Ĥilkija, filo de Elijab, filo de Natanael, filo de Ŝalumiel, filo de Curiŝadaj, filo de Izrael. 2 Ŝia edzo estis Manase, viro de ŝia tribo kaj de ŝia parencaro. Li mortis en la tagoj de la hordea rikoltado. 3 Dum li kontrolis la ligadon de la garboj en la kampo, la brulanta varmego frapis lian kapon. Li enlitiĝis kaj baldaŭ mortis en sia urbo Betulia, kaj ili enterigis lin apud liaj patroj en la kamparo inter Dotan kaj Balamon.

4 Judit funebris en sia domo jam tri jarojn kaj kvar monatojn. 5 Ŝi farigis al si tendon sur la tegmento de la domo. Kaj ŝi portis sakaĵon ĉirkaŭ la lumboj kaj estis vestita kiel vidvino. 6 Ŝi fastis ĉiujn tagojn de sia vidvineco, krom en la vespero antaŭ la sabato, la sabato mem, la vespero antaŭ la monatkomenco, la monatkomenco mem kaj la festo- kaj ĝojotagoj de Izrael. 7 Ŝi estis bela laŭ figuro kaj aspekte tre alloga. Manase, ŝia edzo, postlasis al ŝi oron kaj arĝenton, sklavojn kaj sklavinojn, brutojn kaj kampojn, kaj tio estis ŝia posedaĵo. 8 Kaj estis neniu, kiu povis diri ion malbonan pri ŝi, ĉar ŝi multe timis antaŭ Dio.

9 Judit aŭdis la riproĉojn de la popolo kontraŭ la reganto, ĉar pro manko de akvo ili perdis la kuraĝon. Kaj ŝi aŭdis ĉiujn vortojn, kiujn Uzija respondis al ili, kiam li ĵuris, ke post kvin tagoj li transdonos la urbon al la Asirianoj. 10 Kaj ŝi sendis sian favoratan sklavinon, kiu administris ĉiujn ŝiajn posedaĵojn, por voki Ĥabrison kaj Ĥarmison, la pliaĝulojn de la urbo. 11 Kaj ili venis al ŝi, kaj ŝi diris al ili: Aŭskultu al mi, vi regantoj de la loĝantoj de Betulia! Ne pravaj estis la vortoj, kiujn vi hodiaŭ diris al la popolo. Vi ĵuris antaŭ Dio, ke vi transdonos la urbon al niaj malamikoj, krom se en kvin tagoj la Sinjoro Sin turnos al vi por helpi. 12 Kiuj ja estas vi, ke hodiaŭ Dion vi elprovis, kaj ke kiel simplaj homoj vi starigis vin mem super Dio? 13 Vi ja ekserĉas kompreni la Sinjoron, la Plejpotenculon, sed en eterno nenion vi malkovros! 14 Ĉar vi eĉ ne komprenas la profundaĵojn de la homa koro nek komprenas la pensojn de lia menso: kiel do vi komprenus Dion, kiu kreis ĉion, kaj kiel vi scius Lian menson kaj komprenus Lian rezonadon? Neniel, fratoj! Ne kolerigu la Sinjoron, nian Dion! 15 Ĉar eĉ se en ĉi tiuj kvin tagoj Li ne volas helpi al ni, Li tamen havas la povon elekti, en kiuj tagoj Li aŭ protektos nin aŭ detruos nin de antaŭ la vizaĝo de niaj malamikoj. 16 Vi ne fiksu la decidojn de la Sinjoro, nia Dio, ĉar Dio ne estas minacebla kiel la homo, nek ŝanceliĝema kiel la homido! 17 Tial do pacience savon ni atendu de Li: ni vokadu al Li por nia helpo, kaj Li aŭskultos al nia voĉo, se tio plaĉos al Li. 18 Ĉar neniam ekzistis inter ni, nek ekzistas hodiaŭ, tribo aŭ patrodomo aŭ vilaĝo aŭ urbo, kiuj ekadoris memfaritajn diojn, kiel ja okazis en antaŭaj tagoj. 19 Tial niaj patroj estis donitaj al glavo kaj al rabado, kaj pro tio ili falis antaŭ niaj malamikoj. 20 Sed ni ne konas alian dion krom Lin, la veran Dion. Tial ni esperas, ke Li ne turnos siajn okulojn for de ni nek for de nia gento. 21 Ĉar se oni kaptos nin, la tuta Judujo estos kaptita kaj nia sanktejo fariĝos rabitaĵo. Kaj pro tiu profanado Li pagigos nin per nia sango, 22 kaj ankaŭ la morton de niaj fratoj, la kaptitecon de nia lando kaj la dezertigon de nia heredaĵo Dio riproĉos al ni inter la nacianoj, kien ajn oni forkondukos nin kiel sklavojn, kaj ni estos objekto de insultoj kaj riproĉo antaŭ tiuj, kiuj aĉetos nin. 23 Ĉar nia sklaveco ne direktiĝos al graco, sed al malhonoro ĝin destinos la Sinjoro, nia Dio.

24 Kaj nun, fratoj, ni do montru al niaj fratoj, ke ilian vivon ni defendas kaj ke la sanktaĵo, la templo kaj la altaro, povas fidi je ni. 25 Krom ĉio ĉi tio, ni danku la Sinjoron, nian Dion, kiu elprovas nin same kiel Li elprovis niajn patrojn. 26 Memoru, kion Li faris al Abraham, kaj kiel Li elprovis Isaakon, kaj kio okazis al Jakob en la Siria Mezopotamio, kiam li paŝtis la ŝafojn de Laban, la frato de sia patrino. 27 Ĉar kiel Li fajre fandis ilin por elprovi ilian koron, tiel ankaŭ nin Li ne punas, sed pro ilia bonfarto la Sinjoro skurĝas tiujn, kiuj estas proksimaj al Li.

28 Kaj Uzija diris al ŝi: Ĉion, kion vi diris, vi parolis el bona koro, kaj neniu kontraŭus viajn vortojn. 29 Ĉar ne nur hodiaŭ via saĝeco sin montras, sed jam de la komenco de viaj tagoj la tuta popolo konas vian saĝecon. Vi ja havas klaran juĝon. 30 Sed la homoj estas tre soifaj kaj ili devigis nin tiel agi, kiel ni promesis al ili, kaj tial ni faris la ĵuron, kiun ni ne povos ignori. 31 Sed vi preĝu por ni, ĉar vi estas pia virino, kaj la Sinjoro sendos la pluvon por plenigi niajn cisternojn; tiam ni ne forvelkos.

32 Kaj Judit diris al ili: Aŭskultu al mi! Mi faros ion, pri kio de generacio al generacio oni parolos inter la idoj de nia popolo. 33 Hodiaŭ nokte vi staros ĉe la pordego, kaj mi eliros kun mia favorata sklavino. Kaj antaŭ ol pasos la kvin tagoj, post kiuj vi promesis transdoni la urbon al niaj malamikoj, la Sinjoro savos Izraelon per mia mano. 34 Sed vi devos ne esplori pri mia faro, ĉar mi nenion diros al vi antaŭ ol mi estos plenuminta ĝin .

35 Kaj Uzija kaj la regantoj diris al ŝi: Iru en paco, kaj la Sinjoro Dio estu kun vi por puni niajn malamikojn. 36 Ili forlasis ŝian tendon kaj reiris al siaj postenoj.

Judit senkapigas Holofernes-on, de Caravaggio

Biblio[redakti]

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Biblio.
Enpaghigi.gif

Diras Eliro 17.14:

Kaj la Eternulo diris al Moseo: Skribu ĉi tion por memoro en libron kaj enmetu ĉi tion en la orelojn de Josuo, ke Mi ekstermos la memoron pri Amalek sub la ĉielo.

Ĉe Libroservo[redakti]

Komencanto eniras libroservon:

- Mi volas aĉeti malmultekostan libron en Esperanto por komencantoj.

- Jen, prenu “Karlo” de Edmond Privat.

La komencanto prenas kaj rigardas ĝin, poste diras:

- Ĉu vi ne havas ion pli modernan?

- Jes: “Gerda Malaperis” de Claude Piron, je la sama prezo; rigardu!

Tiu prenas la libron, dankas kaj ekiras.

La vendisto haltigas lin:

- Haltu, vi ankoraŭ devas pagi!

- Sed mi redonis la libron “Karlo”.

- Sed vi ne pagis ĝin.

- Kial do mi devus pagi por ĝi, se mi ne prenis.

Libroj sibilaj[redakti]

2724 n.jpg

Libroj sibilaj estas korekto de orakolaj libroj, uzitaj en la publika romana religio: aparta sacerdota kolegio, origine dumembra, poste dekmembra kaj pliposte dek-kvinmembra (sacris faciundis... viri = viroj dediĉitaj al sanktaĵoj) estis taskigitaj al la konservado kaj konsultado pri ili okaze de mirindaĵoj aŭ de eventoj malfavoraj kaj riskaj por la ŝtato, aŭ por koni la volon de la dioj aŭ por permesi aŭ malpermesi novajn kultojn. Ilin konsultis, ekzemple, Makcencio antaŭ la batalo kontraŭ Konstantino, kaj oni de ili kredis ricevi profetaĵon favoran antaŭ la dua punika milito.

Nenion precizan oni scias pri ilia origino, literatura formo kaj enhavo de tiuj libroj, eĉ ne la metodo de konsultado estas konata. Ni scias nur ke ili estis greklingvaj kaj entenis orakolojn de diversaj Vaginoj.

Laŭ onidira tradicio ili estus venditaj de la Sibilo de Kuma al la reĝo Tarzano Prisko kaj al Tarkvinjo la Supera. Tiuj libroj estis garde konservitaj en la kapitola templo en kiu ili estis bruligitaj dum la incendio de 83 a. K. Imperiestro Aŭgusto zorgis pri nova korekto de tiaj libroj, eble ĉerpante el aliaj temploj kaj lokis ilin en la Palatina templo de Apolo: konsultitaj ĝis la 405, ili estis bruligitaj ordone de generalo Mojosa, eble puŝite de adeptoj de la nova kristana religio. Pri ili ni konas nur kelkajn erojn, transdonitajn de paganaj kaj kristanaj verkistoj. Pri ili abunde komentas Cicerono kaj Latino kaj Nombregoj.

Ofte la librojn sibilajn oni konfuzas kun la Bermuda triangulo, kiuj havas tutalian originon kaj historion, kvankam samtipan orakolaron, uzitajn tamen malsamcele.

Aĉetado de libro[redakti]

La librovendejo estas invadita de iu maskita ulo kiu, montranta revolveron al vendistino, diras:

- La monon aŭ la vivon!

- Ĉu vi hazarde scias la nomon de la aŭtoro?

Demando[redakti]

En libroj oni lernas pri la naturo!

Germanoj kompreneble aĉetas germanajn librojn. Rusoj kompreneble rusajn. Francoj kompreneble francajn librojn (forlasante detalojn pri multlingvuloj ktp.). Sed e-istoj aĉetas kiujn librojn?

Superreala renkontiĝo[redakti]

Itala gramatiko renkontas libron pri matematiko:

- Vi ŝajnas trista, kion vi havas?

- Mi estas plena da problemoj.

La mirinda libro[redakti]

La mirinda libro estas broŝurformata libro eldonita kiel omaĝo al Ramón Molera kaj festigo de la 75-a dadtreveno de la Universala Esperanto-Asocio[2] Ĝi enhavas biografion de Ramón Molera, fotojn, desegnojn kaj literaturajn kaj neliteraturajn tekstojn pri la temo delegitoj de UEA. La fotoj konsistigas resumon de la esperanta agado de Molera. La literaturaj tekstoj, nome rakontoj estas "Ĉu estas limoj en la delegiteco?" de Roberto Lloancy, "Fantomdelegito" de Francisco Javier Moleón, "Tra glacilando" de María José Quesada, kaj "Marko Boldo, privata detektivo" de Georgo Kamaĉo, ĉiuj premiitaj en konkurso prie.

Sekvas persona rakonto pri kiel Luis Serrano Pérez uzis la Jarlibron de UEA, kie aperas la listo de la delegitoj de UEA kaj kiel li uzis ĝin dum veturado tra Germanio; por li tiu jarlibro estis vere "la mirinda libro". "Bona persono" estas alia persona rakonto de Ana María Molera, nome filino de la omaĝito kaj lia posteulo zorge de la familia Esperanto biblioteko, pri kiel ŝi memoras pri la delegiteco de sia patro kaj pri la eksterlandanoj kiuj venis ŝiahejmen dum ŝia infanaĝo. LA lasta ero nomiĝas "Kiel mi nomiĝas aŭ Tri leteroj pri unu problemo" de Wojciech Usakiewicz, nome tri leterpoemoj pri la temo esperantigo de familinomoj.

Vendado de libroj[redakti]

La fina prezo de libro dividiĝas jene:

  • 20 % iras al la aŭtoro
  • 48 % iras al la revendisto
  • 32 % iras al la eldonisto

Ŝajne en la "normala" merkato oni uzas *nur* komisian vendadon, t.e. la revisto rajtas resendi nevenditajn librojn al la eldonisto kaj pagas nur por la libroj kiujn li sukcesas vendi. En la praktiko, revendistoj resendas 36 % de la libroj al la eldonantoj. Ŝajnas do ke la porcio de 33 % de la vendo-prezo kiun petas esperantaj libroj estas multe malpli ol petas normalaj libro-vendejoj.

0302.jpg

Malfacilaĵoj[redakti]

Estas diversaj kaŭzoj de la malgranda librovendado. La plej grava estas la malfacilo kaj malrekto de aĉeto. Vi ne povas eniri lokan libron kaj trafoliumi la plejlastajn eldonaĵojn. Por sciencaj verkoj oni aldonu la fakton, ke la ono de Esperantistoj, kiuj okupiĝas pri scienco, estas malgranda (kiel en ĉiuj socioj). Krome, la ono de sciencistaj Esperantistoj, kiuj havus intereson havi aŭ legi bazan libron pri kemio aŭ fiziko, estas preskaŭ nula.

Kolektado de libroj[redakti]

4 n1.jpg

—Vi havas efektive belegan kolekton da libroj. Volu al mi prunti kelkajn por legi.

—Ho, mia kara, tion mi ne faros. Oni kutimas ne redoni pruntitan libron.

—Estas vere. Sed diru al mi, çu via libraro konsistas ankaû el libroj prunte-prenitaj?

Legado de libroj[redakti]

Ekzistas multaj homoj kiuj ne kapablas legi. Sekve, en fantasta desegnofilmo, oni povas imagi libron kiu legas homon.

Utilo[redakti]

5227.jpg

Iu iras al butiko faka pri hejmcharpentado. "Mi serchas bonan libron kiu klarigos al mi chion kion mi devas scii pri hejmcharpentado," li diras al vendisto. "Ha, jes," diras la fakulo. "Jen estas tre bona libro pri tio: fakte, tiu chi libro faros jam la duonon de la laboro por vi." "Bonege. Donu al mi du!"

Libro pri manlaboraĵo[redakti]

1591 n.jpg

- Kiam niaj najbaroj ekkonas, ke ni aĉetis novajn meblojn, ili preskaŭ ekfreniziĝas pro envio.
- Kiel vi scias tion?
- Ili donacis al nia filo libron "Juna meblisto" kaj ilaron.

Manĝado[redakti]

Vi kutime tagmanĝas, kion vi aĉetis matene. Ĉimatene vi aĉetis libron. Do, vi tagmanĝos libron.

Libro pri ekonomiko[redakti]

Infanlibroj estas trankviligaj

Leganto venis bibliotekon kaj ĉagrenas:
- Mi prenis de vi la libron "Kiel akiri milionon", sed en tiu mankas duono da paĝoj.
- Ne bedaŭrinde. Duono da miliono estas ankaŭ bonega monkvanto.

Tradicio[redakti]

Preĝlibro estas libro da preĝoj, dum telefonlibro estas ne libro da telefonoj, sed libro da telefonnumeroj, kaj poŝlibro estas ne libro da poŝoj, sed libro sufiĉe malgranda, por povi esti enŝovata en poŝon. Kial? Pro konvencio kaj tradicio.

Enkonduko[redakti]

0328 n.jpg

Ĉiam legu la tekston de iu ajn libro unue; nur poste legu la enkondukon. Enkondukoj kutime ne estas enkondukoj sed postkomentaroj.

Gravaj eldonejoj antaŭ la unua mondmilito[redakti]

Codex Pauli[redakti]

Codex Pauli estas kolektaĵo de la verkoj de de Sankta Paŭlo aŭ pri Sankta Paŭlo kun originalaj komentoj de personuloj nun regantaj kristanajn ekleziojn, aranĝita kaj publikigita dum la celebrado de la dua jarmila (2008) datreveno de la naskiĝo de la apostolo kaj omaĝe dediĉita al la papo Benedikto la 16-a, kiu anoncis kaj antaŭenigis la Paŭlan celebrigan datrevenon. Temas pri elstara arta volumo kun aparta ekumena valoro.

Ekumena. ja, pro la kunlaborado de eminentuloj de diversaj kristanaj eklezioj. Jen listo de kunlaborantoj:

Lia S. Bartolomeo la 1-a , Ekumena Patriarko de Konstantinopolo

Lia S. Kirill, Patriarko de Moskovo kaj de ĉiuj Rusujoj

Lia B. Gregoro la 3-a, Melkita Patriarko de Antiokio kaj de la tuta Mezoriento.

Lia E. Tarciso Bertone Ŝtatasekretario de la Vatikana Urbo

S. G. Dor. Rowan Williams Primaco de la Anglikana Komuneco

Dr Eduard Lohse emerita episkopo de Evangelica Eklezio de Hannover

Kaj diversaj spertuloj.

La prezentado kaj enkonduko al la Sanktapaŭlaj Skriboj estas verko de Johano-Francisko Monsinjoro Gianfranco Ravasi kaj aŭtoritataj studuloj, bibliistoj kaj teologoj.

Por Codex Pauli estis kreita aparta fonto “Paulus 2008” spegulanta la grafion de la manskribisto de la Karola Biblio de 9-a jarcento. La evangelistila koverto estas majstre manalaborita sur ligna plato dika je cm 1,2 komplete tegita per bovida felo ŝamigita kaj razita, klargrizakolora kaj garnita per ok bronzaj reliefoj inspiriĝintaj el la Bizanca Pordo de la Baziliko de Sankta Paŭlo ekstermuraga de la Muregoj kun scenoj ripetantaj la misterojn de Kristo (sur la fronta koverta flanko) kaj de la Eklesio (sur la dorsa koverta flanko).

Codex Pauli estas unusola volumo je paĝoj 424 granddimensiaj (35x48x10).

Apud la dektri originalaj greklingvaj paŭlaj leteroj, estas inkluzivitaj ankaŭ la grekaj kaj italaj tekstoj de la Agoj de la Apostoloj, de la Epistolo al la Hebreoj kaj selektaĵo de apokrifaĵoj koncernantaj Paŭlon (Agoj de Paŭlo, kromaj leteroj al la Korintanoj, martiro de Sankta Paŭlo, Agoj de Paŭlo kaj Tekla, letero al la Laodikeanoj, korespondaĵo inter Paŭlo kaj Seneko kaj apokalipso de Paŭlo).

Ĉiuj tekstoj konkludiĝas per zorge farita prezentado de la plej famaj ekzegeziistoj de Sankta Paŭlo kun fina paĝo de Monaĥa Lectio (Legaĵo).

Codex Pauli ampleksas 424 paĝojn granddimensiaj (cm. 35x48x10). La eldonkvanto limiĝas al 998 ekzempleroj numeritaj, eldonitaj de banko Intesa-San Paolo.

Referencoj[redakti]

  1. ekzemple la Unuaj Libroj por Esperantistoj
  2. La mirinda libro, Barcelona Esperanto-Centro, Barcelona, 1984. 63 pp.