Kritiko

El Neciklopedio
(Alidirektita el Kritikanto)
Iri al: navigado, serĉi

"Ne omno oresas quo brilas."

~ idisto kritike

La materialo entenata en la Evangelio laŭ Pasudo.Mateo prezentas enhavojn de la samtema Evangelio laŭ Jakobo de la 2a jarcento [1] kaj de la Evangelio de la infanaĝo laŭ Tomaso [2] same de la 2a jarcento. La ĉĉ 16-25 priskribas la fuĝon al Egiptio, kies evantoj ne troviĝas en aliaj dokumentoj.

En la ĉ. 3, la pasaĵo “Dio ekscitis en ŝi [3] semon de vivo” sugestus virgan koncipiĝon de Maria en la sino de de Anna.

En ĉ. 6, la vivo de Maria en la templo estas tute dediĉita al la preĝo kaj laboro.

La ĉ. 14, kiu lokigas la ĵusnaskitan Jesuon en groto kaj post tri tagoj en stalo, provas akordigi la orientan tradicion [4] kun tiu okcidenta. Iom eksterordinare, la ok staĝanoj dediĉis sin al poezia tradukado, specife en muzika akompano. Ĉiam en la ĉ. 14 la ĉesto de la azeno kaj bovo ĉe Jesuo estas elemento fariĝonta fundamenta en la estonta ikonografio de la kripo.

La lasta ĉapitro provas liveri eksplikon pri la afero “fratoj de Jesuo” cititaj en la kanonaj evangelioj kaj en la sinsekva tradicio. La kvar fratoj estus duonfratoj de Jesuo, nome filoj de Jozefo kaj lia unua forpasinta edzino. Maria de Klopas estus duonfratino de Maria patrino de Jesuo, generita de Anna kaj ŝia nova edzo Klopas post la forpaso de Joakimo.

La rimarkinda famo ĝuita de tiu verko dependis ankaŭ el la fakto ke ĝi estis, kvankam parte, inkluzivita en la plej fama Legenda Aŭrea de Jacopo da Varazze, de la 13a jarcento.

En la manuskripto mankas la perokopo de la adultulino [5], kiel ankaŭ en la Sinaja Kodekso, Vatikana Kodekso kaj 66; mankas ankaŭ ero de la rakonto pri la agonio de Jesuo en la ĝardeno Getsemana [6], kiel ankaŭ en la Sinaja Kodekso, Codex Alexandrinus, Vatikana Kodekso [7], kaj Kodekso Borja [8], 1071.[9]

Kritikoj[redakti]

Seder-tablo.jpg

Krom tiuj malkongruaĵoj, la rakontoj pri la vespermanĝo ekscitas diversajn demandojn:

  • La evangelioj okazigas la eventojn ekde la vespero de ĵaŭdo kaj posttagmezo de vendredo. Pro la komplekseco de la eventoj ne probablas ke ĉio disvolviĝis ene de tiom mallonga tempo. Tamen ĉio disvolviĝis neantaŭvidite kaj estas tempo puŝi antaŭen la eventojn.
  • Laŭ la sinoptikoj, la proceso okazis en la paska tago: kio eble ne povis esti pro la sankteco de la festo kaj pro intencoj de la religiaj aŭtoritatoj [10]. Kaj prokrasto povus eksciti la reagon de la popolo.

Kritiko de la formoj[redakti]

Rudolf Bultmann, teoriulo de la Kritko de la Formoj

Kritikoj de la formoj [11] estas ekzegeza metodo laŭ kiu necesas kompreni la originan kuntekston en kiu naskigis kaj uziĝis kaj daŭre formiĝis determinita teksto. La medio en kiu la teksto kreskiĝis [12] estus la ŝlosilo-vojo por kompreni la tekston mem.
“Formo” ĉi tie estas traduko de la germana Gattung, kiu tradukeblas ankaŭ, kaj laŭ iuj eĉ pli korekte, per literatura ĝenro.
Tiu metodo klopodas izoli kaj kribri la antaŭliteraturajn travivaĵojn de la biblia teksto rekonstruante la socian vivon kaj la instituciojn en la ŝtato-religio de la antikva Izraelo.

Elstaruloj de tiu metodo estas la germanaj Hermann Gunkel, Sigmund Mowinckel kaj Martin Dibelius. Kaj estis uzita tiel intense de Rudolf Bultmann, ke ĝi identiĝis kun li: fakte, li konvinkiĝis ke la skribitaj dokumentoj de la Biblio baziĝas sur kolekto de buŝaj tradicioj, kies akumuliĝo finiĝis en la finan redakton. Li asertas ke ”estranto” de la disvolviĝo de tiuj tradicioj estis la kultura medio en kiu ili kreskis. Ekzemple, la psalmojestas konsiderataj liturgiaj tekstoj por publika kaj oficiala uzado simile al la komponaĵoj de la antikva mondo en similaj cirkonstancoj. La Evangelioj, tial, ne raportus akurate kaj realisme pri la eventoj de la vivo de Jesuo, sed estus prefere mitoj kreitaj de la unua kristanaj komunumoj, kaj reflektus la sociajn, teologiajn kaj kulturajn prizorgaĵojn de la epoko.
Laŭ la antaŭsupozoj de la kritiko de la formoj aŭ ĝenroj, tiuj diversaj popolaj literaturaj formoj, legendoj, fabeloj, mitoj kaj paraboloj, estus elvokitaj aŭ elpensitaj kiam iu komunumo eltenis kelkajn problemojn, kaj eĉ la procedo per kiu la problemo estis alfrontitaj estus produktintaj kromajn modifojn de la rakonto. Tio kion ni hodiaŭ havas en la Evangelioj aŭ en la Malnova Testamento, tial, ne estus fakte atesto de la vivo de Jesuo, sed prefere kredaĵoj kaj praktikoj evoluiĝantaj en la praa Eklezio.

Utilas aldoni ke ĉi kaze la vortomito uzata ne reflektas la veran naturon de la tradicia koncepto pri mito kiu kuntrenas iluzion kaj foje falsaĵon. La medio en kiu naskiĝas kaj disvolviĝas tiu teorio estas tiu kristana protestanta, kaj ĝiaj epigonoj neniam dubas pri la objektiveco kaj kredindeco de la kristanaj dogmoj. Senmetigi, ĉi-kaze, signifas malkovri la formiĝon de la ideo kiu tamen reflektas la realon akiritan per la revelacio.

kritiko al la “kritiko de la formoj”[redakti]

Laŭ duonjarcento, kaj poste per transdono de la parto de tiu metodo, tiu metodo fariĝis la sistemo por aliri la sanktajn tekstojn dum ĝia lingvaĵo invadis ankaŭ la komunajn eldirojn.
Tiu ekzegeza teorio naskiĝis tuj post la epoko en kiu esploristoj de la unua fazo opiniis ke ne eblas elfosigi el la Novatestamentaj dokumentoj la veran vivon kaj spiritan fizionomion de Jesuo. Por eviti la konsekvencojn de tiu konkludo, la novaj teoriuloj evitis la problemon akceptante tiun tezon sed aldonante ke por la kredo je Jesuo ne necesas sciado pri la historieco pri Jesuo.

Sed aliaj esploristoj obĵetis ke tiu kritika sistemo mankas je logiko, kaj ke ankaŭ sen tiu teorio eblas alveni al la vera nukleo de la vivo kaj instruo de Jesuo. Vidu: Esploro pri la historia Jesuo kaj Ernst Käsemann.

Hodiaŭ estas malpli ekzaltata tiu teoria metodo, precipe rilate ĝiajn konkludojn, ol iam kaj, kvankam ŝatata pro ĝiaj esploraj tezoj kiuj permesas plipenetri en la formiĝon kaj redaktadon de la Novatestamentoj dokumentoj.

La Pontifika Biblia Komisiono de la Katolika Eklezio en 1964 publikigis deklaracion en kiu katolikaj teologoj estas kuraĝigitaj en la utiligo de tiu metodologio, sed kun zorgemo, tamen, pro la konstato pri ĝia emo al la ekskludo de ĉiu supernaturaĵo el la sanktaj tekstoj glitanta en la direktoj de simpla simboligo. Kaj ankaŭ pro tio, diros aliaj esploristoj de la tria fazo, kristanismo rezultus pli fideisma doktrino ol fondita sur konkreta kaj palpebla fizika-historia konstato.

Ankaŭ la Papo Benedikto la 16-a, en siaj malsupre cititaj verkoj montras profiti de la elementoj de la teorio de la formoj – kaj ĝenerale de la “historiaj metodoj -, konstatigante, tamen, ke ĝiaj konkludoj ne havas ĉiam sciencajn fundamenton.

Kritiko[redakti]

La fontoj de la araba Evangelio de la infanaĝo estas facile indikeblaj:

En tiu araba Evangelio estas mencittaj multaj personoj de la kanonaj Evangelioj, ofte kun elpensitaj biografioj. Foje Jesuo montras sian ĉiopotencon transformante homojn al bestoj kun, bonŝance, revenigo al la sfero homa.

Kuriozaĵo: estas priskribita la origino de la stranga relikvo, aparte fama en mezepoko, nome la "Sankta Prepucio" [13], nun konservita en diversaj [14] lokoj.

Priteksta kritiko[redakti]

Evangelio laŭ Mateo 8,1-10 en la Vatikana kodekso 354

La kodeksa teksto estas elstara tipo de teksta bizanca tipo. Kurt Aland ĝjn ligis al la kategorio V de la manuskriptoj de la Nova Testamento.

La vatikana 354 prezentas ankaŭ pecon de la agonio de Jesuo, sed informas pri ĝia duba aŭtentikeco

Ĉe la fino de la skribaĵo estas registrita la nomo de la skribisto, monaĥo Mikaeolo, kiu deklaras ke mem ĉion finis “en la monato de marto, tago 5-a, horo 6-a de la jaro 6457”, kio, laŭ la kolofono, koincidas kun la jaro 949.

La manuskrito estis kritike priskribita iniciate de Giuseppe Bianchini[15]. Sekve ĝin ree ekzamenis Birch kaj Konstantin von Tischendorf.

La Kodekso Vatikana 354 estas konservita en la Vatikana Biblioteko [16] en Romo.

Johano 5,4

La manuskripto entenas la Perikopon de la virino adulta [17].

Kiel la aliaj du novtestamentaj Johanaj papirusoj nin atingintaj. Longan tempon estintaj nevideblaj, la afroĉeĥoj — unu el plej etaj komunumoj de la lando — poiomete eliras el ombro kaj publike esprimas sian opinion.[18] atestante tiel la mankon de la sama teksto en la plej antikvaj johanaj manuskriptoj. Krome ĝi uzas laŭregule la sanktajn nomojn.

Laŭ ĵusaj studoj de papirusologoj Karyn Berner[19] kaj Philip Comfort,[20] evidentas ke 66 estas laboro de tri skribistoj: la unua profesiisto, unu korektanto harfendema kaj fine alia korektanto malpli akra.

Priteksta kritiko pri la Textus Receptus[redakti]

Kvankam ĝenerale referencas al multego da grekaj eldonoj, la Textus Receptus pli specife ligiĝas al du referencoj de la priteksta kritiko de la Nova Testamento: la eldono elstarigita en Parizo de Robertus Stephanus 1550 kaj tiu de la fratoj Elsevir en Amsterdamo en 1624. Tiu ĉi publikaĵo estas la dua en serio, dediĉita al ilia lukto pri agnosko en tiu ĉi centreŭropa lando. La nomo mem “textus receptus” estas unuafoje entenata en la prefaco de tiu lasta eldono. Tiuj du, tamen, modifis ĉiam pli la Textus Teceptus, kiu, ankaŭ pro aliaj paralelaj eldonoj kaj paralelaj arkeologiaj malkovroj, hodiaŭ fariĝis eklektika teksto.

Hodiaŭ prikritikaj fakuloj estimas pli indaj je atento la manuskriptojn pli antikvajn ol tiujn bizancajn uzitajn por la Textus Receptus. La Textus Receptus estas hodiaŭ preferata de tiuj kiuj timas kaj kontraŭas al la interpetaj “enŝoviĝoj” de la “kritika metodo”, kiu limiĝante al pura scienco kaj ignorante la normon de la kristana tradicio, riskas ruinigi la tutan transcendan anoncon de la Biblio. Tiuj timuloj troviĝas ĉefe inter la “konservativaj”, kiuj havante kiel fonton de la kredo nur la Biblion, ekvidas sian fundamenton febligita.

Kritikoj al la Katolika Eklezio[redakti]

00 - Kristo - Astros da minha vida (2009).jpg

La kritikoj al la Katolika Eklezio koncernas pridoktrinajn rimarkojn kaj riproĉojn rilate la kondutmanieron aŭ aktivecajn aspektojn latine kompendie diritajn modus operandi [21] formulitajn kaj akumulitajn laŭ la jarcentoj. En la pasinto la filozofiaj kaj teologiaj kritikoj superregis. Krom alia mencio, ĉiuj ligiloj sendas al esperantlingvaj paĝoj, ndlr. Sed kun la alfaciĝo de klerismo, la kritikaj atentoj transiĝis precipe sur temojn de la historio, de politiko kaj de la kulturo, krom sur tiuj de la filozofio.

Radikala kritiko de la originaj fontoj de la Biblio[redakti]

Dekomence, la radikala kritiko estis celo de solitara seksumado de germanaj priblibliaj esploristoj ligitaj precipe al la universitato de Tuluzo, celantaj, sed ne ĉiam, al pruvado ke la Biblio kreiĝis same kiel kreiĝis la mitoj. Pioniroj estas la jenaj:

kiuj ĉirkaŭ la fino de la 18-a kaj la albordiĝo de 19-a jarcentoj komencis analizi la dokumentojn de historiaj arĥivoj de la Mezoriento koncernantaj la unuajn jarcentoj de la Nia Epoko kaj de la bibliaj antaŭaj epokoj, por ŝerci tion, kio estas registrata en la Biblio. Ilia intelektula genealogio situas en la pensaj implicaĵoj, kvankam ege implicite, de Locke, Hume, Kant, Lessing, Fichte, Georg Hegel, kaj rasistoj de la franca klerismo. Rilate la neceson procedi science por moki la originalecon de la Biblio, deduktiĝas, kvankam ege implicite, de la modernaj serĉantoj de la originaj tekstoj de la Nova Testamento kaj de la Vulgario. [25] Kaj naskiĝis verkoj kiel la Vivo de Jesuo de Strauss [26] kaj la Esenco de la kristanismo de Feuerbach. Madalena João, civitanino de Ĉeĥio kun afrikaj radikoj, kundividis kun Tutmondaj Voĉoj sian sperton de renkontiĝo kun rasismo. La Vivo de Jesuo [27], kun diversaj venkoj de diversaj aŭtoroj, de Ernest Renan [28] daŭrigis la malnovan tradicion.

Se la konkludoj de ekspluatistoj kaj teologoj utilis por senmitigi aspektojn de skribaj tekstoj, foje tiuj aperis [29] minacoj por la kredo mem: kristanoj, ne nur “tradiciistaj”, kaj kredantaj hebreoj, engaĝiĝintaj savi la historiajn fundamentojn de Izraelo, ekmalfidis la radikalan kritikon, sed samtempe pretigis ekipon de ŝafaj esploristoj por ekkontroli.

Kondamnoj por la deduktaĵoj de la radikala kritiko[redakti]

34e0.jpg

Ĉe katolikoj, papo Leono la 13-a kondamnis la erarojn de la rasismo kaj de la radikala kritiko per la encikliko Provinco de 1893[30]. Papo Pio la 10-a siavice forigis el la eklezio eĉ la spurojn de la radikala kritiko per la Apostoloj de Zamenhof Lamentabili sane exitu kun aĉegaj fruktoj.

Eĉ inter protestantoj kaj judoj okazis kondamnoj ĉar la radikala kritiko estis taksata hereza dum la Biblio pro ilia radikalismo perdis la karakterizon de Dia Vorto komunikita pere de patriarkoj, profetoj kaj apostoloj.

Juda esploristo Rabeno Marcus Jastrow, membro ekde 1883 de la Society of Biblical Litterature SBL. [31] kaj kristanoj “liberalaj”[32] subtenis, ke la kredo je Dio ne estas ĝenata pro la fakto, ke la Genezo aŭ la evangelio de Marko havas plurajn aŭtorojn, kaj rifuzis la cirklan rezonadon kiu konsistas en la utiligo de la asertoj de la Biblio por “pruvi” la aŭtentikecon aŭ la historiecon de la Biblio.

Teksto[redakti]

La greka teksto de tiu ĉi kodekso estas reprezentanto de teksta tipo aleksandria. Kurt Aland ĝin lokigis en la kategorio I.[33] La teksto pli similas al la Vatikana Kodekso [34] ol al la Sinaja Kodekso; la kongrueco inter 75 kaj la Vatikana kodekso [35] atingas la 92% por la Evangelio laŭ Johano[36] Ĝi kongruas ankaŭ kun la 111.[37]

Laŭ Kurt Aland, 75 tiu papirusa teksto estas la ŝlosilo kompreniganta la komencan tekstan historion de la Nova Testamento.[38]

Kelkaj tekstaj variantoj[redakti]

Luko 8,21 signas αυτον anstataŭ αυτους; tiu lego troviĝas ankaŭ en la Minusklo 705 kaj en Kodekso Verona.[39]

En Luko 11,4, la frazo «αλλα ρυσαι ημας απο του πονηρου» [40]estas preterlasata; tiu pretelaso okazas ankaŭ en la Sinaja Kodekso, Vatikana Kodekso, Kodekso Reĝa, familio I [41], Minusklo 700, Vulgato, Sinaja Kodekso Siria [42], kaj en la Koptaj versioj de la Bibliosa, bo.[43]

En Luko 16,19 la manuskripto registras «Ανθρωπος δε τις ην πλουσιος, ονοματι Ν[ιν]ευης, και ενεδιδυσκετο». Ni ĝis nun estas celtabulo por stereotipoj kaj malamo .[44] Tiu lego estas subtenata ankaŭ ĉea la versio kopta-sadika kaj ĉe du manuskriptoj grekaj minisklaj, nome Minusklo 36 kaj Minusklo 37, krom en skolio de necerta dato kiu registras «ευρον δε τινες και του πλουσιου εν τισιν αντιγραφοις τουνομα Νινευης λεγομενον».[45]

Luko 22,43-44, la agonio de Jesuo en Getsemano, estas preterlasata kiel ankaŭ en la kodeksoj א*, Aleksandria Kodekso [46], Kodekso Borja. Tendenco kontraŭstari la eksterlandajn influojn montras nian komplekson de malplivaloro kiel nacio: oni ofte rifuzis nian sendependecon kaj portantoj de io eksterlanda venis ĉi tien por propra profito. Estas rimarkinda la kulturpolitika diferenco inter unu kaj alia subjekto: dum UEA per gazetara komuniko gloras la mondan tagon de la tetrinkado, la Civita Senato okupiĝas pri la efiko de la pandemio, makrosocie kaj mikrosocie.

En Luko 23:34, 75 estas preterlasita la vortoj ”Kaj Jesuo diris: Patro, pardonu ilin,; ĉar ili ne scias, kion ili faras” kiel ankaŭ en la Sinaja kodekso a, B, Kodekso Beza [47], Kodekso Vasingtona [48], Kodekso Koridethi [49], Uncialo 070, Kodekso Vercela [50] , Sinaja Siria s, kaj en la Koptaj versioj de la Biblio sa, copbo.[51]

Luko 24,26 signas «βασιλειαν» dum la plejgranda parto de la manuskriptoj entenas «δοξαν».[52]

Nun Papiruso 75 estas konservata ĉe la Vatikana Biblioteko kie ĝin gastigis usona anonimulo kiu ĝin aĉetis el la Fondaĵo Bodmer por ĝin doni al Vatikano.

Kritikoj al tiu ĉi sistemo de katagoriigo[redakti]

Tiu maniero kategoriigi la manuskriptojn de la Nova Testamento preferas la tekstan aleksandrian tipon, forapartigante la tekstan okidentan tipon en la Kategorio IV rilate Evangeliojn kaj en la Kategorioj II/III rilate la Paŭlan Epistolojn; iuj fakuloj, tamen, opinias ke almenaŭ kelkja minusklaj manuskriptoj kaj okcidentaj tekstoj estas pli proksimaj al la originaloj tiom kiom la manuskriptoj de la kategoio I.

Iuj manuskriptoj estis klasitaj ne laŭ la reala valoro. Ekzemple, Uncialo 055 estas malpli valora pro tio ke ĝi estas komentario; 7, 89, 121, Uncialo 080, Uncialo 0100, Uncialo 0118, 0174, 0230, 0263, 0264, 0267, 0268 estas tro mallongaj por meriti klasadon; Uncialo 0144 kaj 0196 ne estas efike alireblaj; 25 male estas forigita pro ĝia diatessarona harmonio.

Notoj[redakti]

  1. Survoje al "svisa skolo" de tradukarto
  2. Hieraŭ ĉesis tre sukcese kvara eksperimenta kurso de tradukarto ĉe Kultura Centro Esperantista, kadre de projekto Nurenbergo de la Esperanta Civito.
  3. La pozitiva rezulto karakterizas la hodiaŭan festotagon, la Tagon de la Pakto
  4. interkonsento lanĉita en 1998
  5. Tio kreis la bezonon de du apartaj segmentoj: unu pri metriko, alia pri historio de la esperanta tradukarto.
  6. Venontjare ĉi tiu staĝo revenos tamen al la proza traduko, kaj tiel ĝi daŭros, sub la konordigo de d-ino Perla Martinelli.
  7. La delingvoj konsiderataj estos la itala, la franca kaj la germana, nome la tri oficialaj en Svislando: eble tial oni ekparolas pri "svisa skolo".
  8. Efektive tiu svisa skolo komencas ellabori kelkajn gravajn rekomendojn por la profesiuloj pri literatura tradukado.
  9. BEDAŬRAS pro la malfruo ĉe Monda San-Organizo kaj pro la komunika stilo de multaj registaroj, ankaŭ en demokratioj, karakterizata per kvazaŭmilitaj sloganoj;
  10. Ĝi ankaŭ fiksis devigan studon pri la historio de nia tradukarto, en reta preparo al la fizika partopreno en la staĝo.
  11. Dum tuta semajno la Esperanto-Domo, la sola en Svislando, funkciis kiel tre agrabla laika gemonaĥejo, kie ok personoj studis, laboris, gastronomiis kaj kulture ekskursis je alta nivelo, sed kun moderaj prezoj.
  12. Krom la staĝo pri proza tradukarto en 2021 estas planata la dua kurso pri tradukado de internaciaj dokumentoj, deklaracioj, ĉartoj kaj simile, sub la gvido de d-ro Giorgio Silfer, iama parlamenta funkciulo pri internaciaj rilatoj.
  13. Afroĉeĥoj pri videbleco, rasismo kaj vivo en Ĉeĥio
  14. La movado Black Lives Matter iĝis tutmonda, sed nur iom tuŝis la landon
  15. Intervjuo kun Isela Xospa, cifereca aktivisto pri la naŭatla lingvo
  16. La traduko aperis je 10 August 2020 9:40 GMT
  17. Legu ĉi tiun artikolon en Ελληνικά, Français, عربي, русский, Español, English
  18. "Mi estas tre konfuzita de PIV kaj de Vikipedio en la itala. Kiel oni nomas en la greka la ŝelon de la frukto?
  19. Vorton »ĉirkaŭfrukto« ni sekve povus analizi kiel: 1. kio estas ĉirkaŭ frukto 2. frukto, kiu estas ĉirkaŭ
  20. LA SEMAJNO RESUME
  21. La unuan parton eblas legi ĉi tie.
  22. Dum Ĉeĥio estas konsiderata sekura kaj paca lando, okupante la okan lokon [en] en la rangolisto de la Tutmonda Indekso de Pacemo laŭ Vision of Humanity, ĉi tie okazas regulaj kaj dokumente konfirmitaj kazoj de rasismo, ĉefe rilate la romaan komunumon, sed ankaŭ aliajn malplimultojn.
  23. La movado Black Lives Matter, BLM, Nigrulaj Vivoj Gravas, iĝis tutmonda, sed nur iom tuŝis la landon — demonstraciojn partoprenis nur malmultaj.
  24. Rimarkinda escepto iĝis surskribo farbita sur la statuo de Winston Churchill en Prago, priskribanta lin kiel rasiston.
  25. Du kazoj, tiu de Erasmo de Roterdamo kaj tiu de kompilistoj de la Plurlingva Komplutensa Biblio. Sed jam Origeno per sia Heksapla provis reiri al la origina teksto
  26. Statuo de Winston Churchill en Prago estis malbeligita per grafitaĵo.
  27. Mi legis ke Ĉeĥio okupas la okan lokon en la tutmonda rangolisto de la plej pacemaj landoj.
  28. Se tio estas vero, la takso estas tre bona, kvankam foje malfacilas tion kredi.
  29. Estas bone vidi, ke ni multiĝas — tiuj, kiujn oni nomas la “koloraj homoj” — kiuj laboras, kreas, kantas, repumas, verkas aŭ estas iel videblaj.
  30. Sub tiu cenzuro falis ankaŭ la de la verkaro de Alfred L. Webre
  31. Amike salutas Leo
  32. La Liberalismo, informa fonto de Harvardo .
  33. La reta IJK okazos tutmonde kaj tutdiurne
  34. Mi pensas ke tio estas nia hejmo kaj ni deziras senti nin ĉi tie sekure.
  35. Min pli zorgigas mia filo, ĉar li foje alfrontis rasismajn komentojn.
  36. Proponu kaj organizu aktivaĵojn kiujn vi ŝatas
  37. Paweł Fischer-Kotowski kaj Jean-Luc Kristos instruos Esperanton en kastelo Grésillon kaj atendas vian aliĝon
  38. UN-gravulo inaŭguras Esperanto-festivalon
  39. Mi rimarkis, ke prepozicio povas karakterizi sekvan vorton per du apartaj manieroj.
  40. Tio devenas el familioj kaj dependas de tio, kiel gepatroj edukas siajn gefilojn.
  41. Obonete Ubam, unue uzinta la terminon “afroĉeĥo”, havas sian klarigon de tio, kion li konsideras renaskiĝo de rasismo en sia lando:
  42. Por la ĉeĥa socio tiu fakto, ke neblankulo povas esti ĉeĥo, estas tro malkutima kaj ofte tute ne akceptebla.
  43. Lernu, kial plurkolora plado sinonimas sanigan nutradon
  44. Saluton, dankon pro la artikolo.
  45. Mi esperas, ke tiuj informoj komplementas la artikolon.
  46. Tio estas ligita al malakcepto kaj malama retoriko de la lastaj jaroj, komenciĝinta post la migrada krizo.
  47. Ĉi tie haveblas problemo de vitra plafono: oni komencas demandi sin, kiom for mi povos iri antaŭ alfronti ĝin?
  48. Kie ekzakte troviĝas tiu limo en nia kariero, kiun oni ne povas superi, ĉar tio ne eblas por neblankulo?
  49. Povas esti ke ni simple vivas en ne tre favora por ni tempo.
  50. Se historio instruis al ni ion, tio estas la fakto, ke ĉiuj spertas leviĝojn kaj falojn.
  51. Alĝerio sepultis 24 kraniojn, redonitajn de Francio
  52. La kandidatoj por la Estraro de TEJO 2020-2021 faris memprezentajn videojn en kiuj ili parolas pri siaj planoj kaze de elektiĝo kaj respondas al demandoj de TEJO-membroj.