Kenjo

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi
Log0.jpg

"Tio ĉi estas freneza"

~ Ali ibn Abi Talib pri ĉi tiu artikolo

Kenjo, Teksaso (ide Kenia) estas karesnomo de landino en Orienta Afriko.

Geografio[redakti]

Amazonialauidistoj.png

Granda Valo di Rift krucumas lando en esto. La maxim alta monto di Kenia esas Monto Kenio, kun 5199 metri di altitudo.

La klimato varias de tropikala en litoro til arida en internajo. Pluvi esas plu intensa de aprilo til junio, ed anke de oktobro til decembro. Lando havas multa regioni richa en sovaja vivo, kom exemplo le regioni di savano de Masai Mara e Tsavo Esto Nacionala Parko. Le 5 granda animali di Afrika (elefanto, leono, bubalo, leopardo e rinocero) bestiizas en lando.

Kenia esas dividita en 8 provinci:

Historio[redakti]

En aügusto de 2006, leĝprojeko nomita Njoki Ndungu bill, laŭ la nomo de la parlamentano, kiu ĝin proponis, estis aldonita al la punkodo. Ĝia celo estis kunigi ĉiujn seksajn krimojn en unusolan leĝon. Tamen, la nova leĝo ne modifis la malnovajn sekciojn de la punkodo. La punoj ankoraŭ restas malliberigo dum dekkvar jaroj, kaj kvin jaroj pro nura provo.

En oktobro de 2009 certa kenja samseksa paro, Charles Ngengi kaj Daniel Chege, edziĝis en Londono. Ĉi tiu edziĝo vekis multe da atento en Kenjo, kaj la plejparto de la Kenjanoj ĝin kondamnis forte. La parencojn de Daniel Chege persekutis aliaj vilaĝanoj en Gathiru.

Kvankam la samseksa edz(in)iĝo estas leĝe malpermesita en Kenjo, en februaro de 2010 du Kenjanoj provis organizi edziĝceremonion en hotelo en Mtwapa (ĉe la marbordo, norde de Mombasa). Tiu edziĝo malsukcesis, ĉar la Tutlanda Konsilio de Eklezioj de Kenjo (NCCK) kaj la Konsilio de Imamoj kaj Predikistoj de Kenjo (CIPK) organizis kampanjon nomitan Gays Out ("Gejoj for!") por malebligi tiun edziĝon. Grupo da junuloj atakis la duopon, sed la polico savis ilin. Sheikh Hussein Ali, la kunordiganto de la CIPK por la regiono de Kikambala deklaris, ke ili "estas pretaj verŝi sian sangon por protekti la dignon de la urbo Mtwapa".

Politiko[redakti]

00.jpg

La samseksemo en Kenjo estas konsiderata krimo. Kvankam malmultaj homoj estas procesataj surbaze de la punkodo, tamen la GLAToj (gejoj, lesboj, ambaŭseksemuloj kaj transseksuloj) suferas senĉesan ĝenadon fare de la polico. La puno, kiun la rompo de tiuj leĝoj altiras estas malliberigo dum inter kvin kaj dekkvar jaroj okaze de interkonsento de la partioj kaj dudek kvin jaroj okaze de nekonsento de unu el la partioj. La seksa majoritato estas de dekses jaroj. La rilatoj lesbaj ne estas leĝe malpermesitaj.

La nova konstitucio de 4 aŭgusto 2010 en sia ĉapitro 4 "Deklaro de rajtoj" ne mencias la samseksemon, sed surbaze de sia artikolo 24 ĝi permesas al la malalta ĉambro de la parlamento voĉdoni pri iu ajn leĝo, kiu limigos la bazajn rajtojn kaj liberecojn "bonsence kaj motivite". La artikolo 45.2 simple deklaras, ke "Ĉiu plenkreskulo rajtas edz(in)iĝi kun homo de la alia sekso, surbaze de la libera konsento de ambaŭ partioj".

Religio[redakti]

La sekcioj de 162 ĝis 165 de la kenja punkodo kriminaligas la samseksajn agojn same kiel la provon realigi samseksajn rilatojn inter viroj, kiujn ĝi nomas "seksaj rilatoj kontraŭ la ordo de la naturo".

Lingvoj[redakti]

0396 o.jpg

Kenya ni nchi ya lugha nyingi. Lugha zake za Lugha ya taifa|taifa ni Kiswahili na Kiingereza. Kuna jumla ya lugha 62 zinazozungumzwa nchini Kenya (kulingana na Ethnologue), nyingi zikiwa za asili ya Lugha za Afrika|Kiafrika na baadhi za asili ya Kiasia na Mashariki ya Kati.

Lugha za asili nchini Kenya zimetokana na familia tatu:

  • Lugha za Kibantu ambazo huzungumzwa katika maeneo ya Kati na Kusini-Mashariki
  • Lugha za Kinilo-Sahara, hasa za tawi la Kiniloti|Kinilotiki, ambazo zinapatikana Magharibi
  • Lugha za Kiafrika-Kiasia, hasa za tawi la lugha za Kikushi, Kaskazini-Mashariki mwa nchi

Ekonomio[redakti]

L'ekonomiala developo di Kenia esis impedita da koruptajo e da forta dependo de agrokultivala vari di qui la preci restas basa. Severa sikeso de 1999 til 2000 kompozis la problemi di lando e forcis la porcionizo di aquo e diminutis l'agrokultivala produktado. Lando dependas multe di agrokultivala vari, precipue teo, legumi e kafeo.

Kulturo[redakti]

Laŭ raporto preparita de Pew Global Attitudes Project en 2007, 96% el la enketitoj en Kenjo deklaras, ke la samseksemo devus esti "malakceptita" de la socio. Tio estas unu el la plej altaj niveloj de malakcepto en la 47 landoj, en kiuj la enketo okazigiĝis.

1264.jpg

Seksuma vivo[redakti]

La aĝo de konsento por seksumado en Kenjo estas 18 jaroj, kiel infanoj estas difinitaj sub 18 kaj ne povas doni konsenton. Geedziĝo estas ebla en aĝoj de 18 aŭ malpli; kvankam la leĝo estas neklara, tio verŝajne transigas plenkreskan statuson al la partoprenanto. Maskla samseksemo en Kenjo estas kontraŭleĝa; ina samseksemo povas esti kontraŭleĝa.

Malvolaj geedziĝoj daŭre estas problemo por junaj knabinoj en Kenjo. La United States Department of State raportas ke infanoj kaj junaj adoleskaj knabinoj (en aĝo de dek kaj supren) estas foje edziĝintaj al viroj du jardekojn aŭ pli maljunaj

Geedziĝo[redakti]

Geedziĝo per forkapto kutimis esti, kaj iagrade daŭre estas, kutima praktiko por la Kisii etno. En ilia praktiko, la kidnapisto kidnapas la virinon per fortouzo kaj seksperfortas ŝin en provo grevedigi ŝin. La "novedzino" tiam estas devigita per la stigmato de gravedeco kaj seksperforto geedziĝi kun ŝia kidnapisto. Kvankam plej ofte en la malfrua 19-a jarcento tra la 1960-aj jaroj, tiaj geedziĝforkaptoj daŭre okazas foje.

La Turkana tribo en Kenjo ankaŭ praktikis geedziĝon per forkapto. En tiu kulturo, nupta kidnapo (akomari) okazis antaŭ iuj formalaj provoj aranĝi geedziĝon kun la familio de novedzino. Laŭ unu akademiulo, sukcesa nupta kidnapo levis la reputacion de la kidnapisto en lia komunumo, kaj permesis al li negoci pli malaltan novedzinprezon kun la familio de lia edzino. Se provita kidnapisto malsukcesus kapti sian novedzinon, li verŝajne pagos novedzinprezon al la familio de la virino, disponigi kromajn donacojn kaj pagojn al la familio, kaj por havi fiksitan geedziĝon (akota).