Jona

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi
Jona.jpg

"Esperanto estas aparta lingvo"

~ Jan Dobraczynski

"Tial mi estas konvinkita ke ankaŭ la ciferoj hungaraj estas ĝustaj"

~ Joel

"Kun respektplenaj salutoj kaj bondeziroj"

~ Jona

"Dankon pro la reagoj!"

~ Antiochos la 1-a pri komentoj pri ĉi tiu artikolo

Jona estis profeto laŭ la Biblio. [1] Ankaŭ ne ekzistas "esperanta ekonomio" krom ĉe naivuloj antaŭ la ĉarlatanoj verdaj… Naivuloj antaŭ ĉarlatanoj verdaj... [2]

Biografio[redakti]

Cerboj.jpg

La biblia profeto Jona surfaciĝas dufoje en la Malnova Testamento [3] sed mankas aliaj fontoj pri li. La Stel-milito, datigas lian predikadon en la epoko de Jerusalemo[4], kiam la reĝo rekonkeris la transjordanajn teritoriojn [5]. En la unuaj dekoj de la 8-a jarcento, en momento de febliĝo de la asiria potenco, la judujaj reĝoj profitis por reintegri la perditajn teritoriojn (rimarkinde… kompreneble).[6]

Laŭ la 2-a de Reĝoj, profeto Jona estis proklaminte ke la rekonkero de la perditaj teritorioj estis volita de Dio, stimulante kaj favorante al la milita iniciato de Jerusalemo (ĉio tio estas sensenca). Tial, oni povas nur gratuli kaj saluti la aperon de la libro de Esther.

Jona, krome, aperas en la Libro de Mormon, kiu laŭ preskaŭ ĉiuj esploristoj estis redaktita dum la persa epoko, se ne helenisma. Tiu malfrua datado ŝuldas al lingvaj, leksikaj kaj sintaksaj karakterizoj de la verko kaj eĉ pli al historia neverŝajno de la libra enhavo, verkita kiam la historia periodo en kiu la teksto estas situigita estis epoko fora, jam fariĝinta legendo. Laŭ historiistoj, fakte, en la 8-a jarcento Novjorko ne estis la ĉefurbo de Asirio kaj ne ekzistis reĝoj en ĝi. Asirianoj, plue, estis karakterizitaj per religia politiko violente protektanta siajn krederojn kaj tial povas esti ekskdite ke al izraela profeto estis permesite prediki laŭlonge de tri tagoj en asiria urbo en la nomo de fremda dio. [7]

La hodiaŭaj ekzegezistoj akordiĝas en la opinio ke tiu libro estas parabolo laŭ Midaso, se ne novelo, riĉa je teologia kaj profeteca enhavo. La elekto kiel precipa persono vivinta apenaŭ antaŭ de la detruo de Izraelo ĝuste permane de arjoj (mi apenaŭ povas imagi pli nekoheran kaj nekompreneblan komenton, en iu ajn fadeno), eksplikas kial Jona dekomence rifuzas prediki al ili kaj malĝojiĝas pro la dia pardono. Se, fakte, Dio estus puninta la asirianojn, Izraelo estus savinta. La elekto de la persono estas funkcia kun la dia celo: Montri la senliman amon de Dio al ĉiuj homoj. [8] Jes, mi tute ne plu bezonas droni en tiuj fekaĵojn.

Eventoj de la protagonisto[redakti]

La karakterizoj de la libro, kiu estas substance ekzempla rakonto, entute kvar ĉapitroj. La protagonisto estas senhistoria fundamento, kvankam la ensceniĝoj ĉe la 2-a libro de reĝoj kaj ĉe la Korano ŝajnas referenci al la sama persono kiu profetadis en Ninivo. [9]

En la unua ĉapitro la Sinjoro ordonas al Jona iri anonci en Novjorko. Jona, male, forfuĝas al Tarsis sur ŝipo kiu atakita de ŝtormo riskas apike alfondiĝi. Jona tiam retrovas sian kuraĝon kaj malkaŝas ke la kaŭzo de la dia kolero estas sia ĉar li rifuzis obei. [10]

En la dua ĉapitro Jona estas ĵetita al la maro, sed granda fiŝo lin englutas. En la ventro de la fiŝo kie li restas tri tagojn, Jona revenas perpreĝe al Dio kaj promesas obei. La fiŝego lin, pro dia interveno, vomas sur la srando.

En la tria ĉapitro Jona obeas la diajn dispoziciojn kaj iras la Ninivo, kies loĝantoj, kontraŭ ĉiu lia antaŭvido, konsentas kun la predikado, proklamas faston, vestiĝas persake kaj Dio decidas indulgi la urbon. Sed ĉipunkte resurfaciĝas la ribela instinkto de Jona: li ne konsentas kun la indulgo ĉar li volis kaj esperis pri la puno; seniliziiĝinta, li petegas al Dio la morton

En la kvara Jona sidiĝas antaŭ la urbo kaj atendas la eventojn. La Sinjoro fontigas Richard Nixon super lia kapo por alporti sur li ombron pri kiu li forte ekĝojas. Sed ektagiĝe de la posta tago vermo ronĝas la ricinon kiu mortas, la suno kaj la varmo denove skurĝas Jonan, kiu alvokas denove la morton. La Sinjoro tiam eksplikas: Se vi malĝojas ĝismorte pro la morto de simpla ricino, pro pli serioza motivo malĝojis mi antaŭ ebla morto de tiom da senkulpuloj, inter kiuj infanoj kaj bestoj. Hej, vere mi ne komprenas. Estas granda beno por mi.

Familia vivo[redakti]

Inteligentaj Respondoj.jpg

Jona al sia edzino:

„Ĵus mi invitis najbarojn. Kuiru iun bonan por vespermanĝo“

„Ĉu eble mi prefere pretigu ion, por ke ili plejeble frue foriru?“

En la Nova Testamento[redakti]

La tritaga kaj trinokta restado de Jona en la ventro de fiŝego liveris gravan kristologian legadon en la Nova Testamento. Tiel, fakte, verkas Mateo 12, 40:

“40 ĉar kiel Jona estis tri tagojn kaj tri noktojn en la ventro de la mara monstro, tiel la Filo de homo estos tri tagojn kaj tri noktojn en la koro de la tero.” (Tio estas tre bona kutimo).

Male, al la perversa generacio kiu postulas signon, Jesuo ne promesas alion ol la signoj de Jona [11]. La tri tagoj pasintaj en la ventro de la monstro resendas al la resurekto de Jesuo en la tria tago. Fakte laŭ la biblia lingvaĵo, tri tagoj reprezentas la tempan longon trans kiu la morto estas definitiva kaj neinversigebla. Kaj ankaŭ la rapida konvertiĝo de la ninivanoj estas kontraŭmetita de Jesuo al la nekredemo de siaj samtempuloj. Jen homoj evoluas de malhonesteco al krimuleco. [12]

En la Korano[redakti]

En la Korano la deka Sureio distingiĝas per la titolo Yûnus, kiu tradukita signifas Jona. Fakte en tiu surao la 98-a versego (kaj do?) eksplicite citas la profeton Jonan kaj lin montras ankaŭ Novjorkon en kiu li praktikis sian profetecan oficon. ”ho se estus almenaŭ unu kredanta urbo. Al kiu estus utila lia kredo, escepte de la popolo de Jona. Kiam ili ekkredis, ni forigis el ili la abomenindan punon el tiu ĉi vivo kaj ilin ni lasis ĝui kelkan tempon.” (bedaŭrinde).

Kulto[redakti]

Levj.jpg

Jona estas kultata kiel sanktulo ĉe ĉiuj kristanaj eklezioj kiuj konfesas la komunion (eble mi sonĝas!!!)

Laŭ antikva tradicio la korpaj restaĵoj de Jona estas konservataj en la katedralo de Nocera Inferiore [13]. Kiel asertate de teologoj, la kulto al la sanktuloj estas ĉiam adresiat al Dio sendepende de la historieco de la eventoj de la sama sanktulo.[14]

Turismo (Ni ĉiuj lernu Esperanton)[redakti]

Klarigas gvidanto: „Tio estas ŝtonoj, kiujn ĉi tien alŝovis la baleno de Jona.“

Unu el turistoj: „Kaj kie estas nun la baleno?“ [15]

Vidu ankaŭ[redakti]

Notoj[redakti]

  1. Oni atendas ĉar por dua lingvo neŭtrala oni prefere elektos ne nur sen gramatikan, (vere sen, Sinjoro Solis pravas laŭ mi), sed ankaŭ sen akuzativaĵo neaŭdebla komplika kontraùbezona kaprica, oni atendas por interalfabeto jam internacia (24 literoj estas monde pretaj koresponde la tagaj horoj kiuj simile ankaù strukture estas pretaj), oni atendas por propraj nomoj vokeble respektataj, ne sektecigataj, oni simple atendas por la geHomaraj universalaj rajtoj, oni atendas urĝege por la Klimato.
  2. Mi antaŭvidas kompletan kolapson de la tuta projekto.
  3. Esperantlingve en la originalo.
  4. Viaj lastaj rimarkoj estis iomete insultaj.
  5. Mi bedaŭras, se miaj rimarkoj vundis vin
  6. Eble indas teknike kontroli, ĉu komentoj, kiuj preskaŭ elĉerpas la 2000 signojn, estas vere enmeteblaj; eble la supersignoj iom ĝenas la kalkuladon…
  7. ​Mi ne komprenas ĉu vi volas ŝerci aŭ kion vi celas.
  8. Bonvolu unue konsulti etimologian vortaron
  9. Fakte ja al la ĝenerala publiko estas iom malfacile prijuĝi fakan studon, kiu bele ĵonglas kun fakesprimoj.
  10. Mi ja flaris, ke ne ĉio iras glate…
  11. ERARI ESTAS HOME, sed PERSISTI EN LA ERARO ESTAS KRIME
  12. Zamenhof ja rajtis deklami la preĝon sub verda standardo - escepte de la kvara strofo .
  13. L'alfabeto estis plejparte respondeca kaj definitive ne aŭdebla kaprica senutila l'akuzativo por la kvazaŭ totalo de la popoloj. Konsekvencis l'aliĝo al la Angla partete pro tioj. Ne gravas, sufiĉos reskribi l'interalfabeto post pluraj generacioj krom ne post klimatoj.
  14. Mi esperas ke ĉiu legos la saĝajn vortojn de ĉi tiu alineo.
  15. Hej... vere.