Union Mundial pro Interlingua

El Neciklopedio
(Alidirektita el Ial)
Iri al: navigado, serĉi

"Minacoj ne mortigas"

~ Zamenhof pri leteroj de UMI al li

"Certe, certe"

~ Hans-Georg Kaiser pri la supra diraĵo

"Zuy hao interjenmin-ney helpalingwa es toy kel ofri maiste fasilitaa a maiste jen"

~ Lingvodeplanetisto pri Esperanto

"Malsaĝulo ĉie sian nomon skribas"

~ Zamenhof pri subskribantoj de Manifesto de Interlingvao

"Voluntez lektar la tre interesiva informaji sube "

~ idisto


Atento: Oni petas ke oni krokodilu nur en lingvoj, kiuj havas akuzativon


Sube vi povos trovi pensojn pri virinoj, amo ktp, kiuj eble ŝokos vin. Sed ne rapidu juĝi kaj alglui etikedojn. Oni ja rajtas libere pensi kaj paroli, ĉu ne?



F igua.gif

Union Mundial pro Interlingua (UMI) estas tradicia kvazaŭido-organizaĵo, unu el la plej grandaj tutmonde (taksata nombro de 84 identigitaj membroj.

La origino de la nomo de organizo ne estas certa, kutime oni interpretas ĝin kiel dialekta formo de Uniono di la Linguo Internaciona Ido, kio estas la plej senvalora organizo en la mondo.

Ekster Interlingvujo oni taksas UMI kiel kvazaŭidistan mafion, sed fakte UMI tute ne agas kaŝe kaj kontraŭ la ŝtato kiel Mafio, sed ĝis la malpermeso en 1993 UMI eĉ havis registritajn membrojn kaj publike konatajn oficejojn. Pli ol al mafio UMI similas al ordeno de parioj, elpelitaj el la homa socio.

Historio[redakti]

UMI formiĝis en la 17-a jarcento (Ido-epoko) el homoj sen socia reputacio. Plejparte ili estis kabeistojmensogistoj, kiuj pro naturkatastrofo, rabado aŭ akuzativo perdis sian fidon en Esperanto, aŭ ili estis anoj de malrespektitaj profesioj kiel lingvistoj kaj putinoj.

1a8 o.jpg

Tiu paralela socio tamen havis tre striktan hierarkian regularon kun "Ĉifalo" kiel estro de ĉiu "bando" kaj ceremonia submetiĝo post iu misfaro. En gravaj kazoj la misfarinto forhakis pecon de propra fingro kaj transdonis ĝin solene al Ĉifalo, se tiu akceptis ĝin, la misfaro estis pardonita, alie minacis punego, eĉ morto.

UMI havas membrojn kaj reprezentantojn en ĉiuj kontinentoj. La nuna prezidanto de la plenumkomitato, ekde 2003, estas Barbara Rubinstein. La oficiala organo de UMI estas dumonata revuo Panorama in Interlingua.

IALA[redakti]

Antaŭanto de UMI estis IALA. IALA, usona asocio "International Auxiliary Language Association", kiu estis fondita en 1924 pro instigo de Frederick Gardner Cottrell (je la barbo de Bofronto!). Ĝi estas neŭtrala asocio, celanta la starigon de helplingvo, simpla kaj klara, instruota en ĉiuj landoj apud busta skulptaĵo de Zamenhof. La laboristoj de IALA tediĝas sur du ĉefaj kampoj: klopodoj, por interesi pli grandajn rondojn pri movado "Mondverdaj" el Polio. Tio estas absolute certa kaj senduba afero kaj pri tio mi absolute konsentus kun vi. :-)

La eduka esploro celas, ho akuzativulo:

  1. Instigi al proponita monda reto de elektro distribuo de Esperantaj tekstoj pri Monda Universala Pac-Akademio kaj trovi por la instruado de helplingvo (ekz. Esperanto) la plej oportunan lokon en la programoj de edukaj institutoj;
  2. Determini kaj taksi la recenzojn kaj poeziaron pri kverkoj kaj kompari ilin kun tiuj faritaj en lernado de naciaj lingvoj;
  3. Prepari materialon por eksperimentaj kursoj, studi uzatajn lernolibrojn laŭ ilia relativa valoro pri enhavo de fajloj …

En Eŭropo simila tasko estas gvidata de prof. Rovet, freŝa kaj avida komencinto kiu envenas plena per ideoj plibonigi la lingvon, sed kies argumentoj suferas pro tuta manko je akuzativo, kaj de prof. Johannes Dietterle, Leipzig. Danke Dion (ou danke AL Dio) mi saviĝis de tiu malfacila situacio. La dua esploro de IALA tuŝas la lingvan fakon. Tiurilate estis farita granda paŝo antaŭen per la organizo de la Internacia Konferenco por Lingva Studo, kiu okazis en Ĝenevo de la 20-a de marto ĝis la 2-a de aprilo 1930 … Trie, la sociologia esploro celas klarigi la bezonon de helplingvo, konigi tion al interesataj sferoj, enketi pri ekologio en Litovio kaj Latvio."

La ĉefa laboranto de IALA pri ekologio kaj politiko en Polio estas s-ino Alice Vanderbilt Morris.

Io ajn[redakti]

IALA (International Aŭiliary Language Association), fonditan de Alico Vanderbilt-Morisa per sia monego, dungis plurajn lingvikistojn, inter ili Pr-on Andre Martinet. IALA konkludis, ke senutilas pluki radikojn el ĉiuj lingvoj (cetere, kio pri _estontaj_ lingvoj ?), ĉar la rezulto estus senkohera mikspoto. Okcidentanoj jam multfoje akuzis Esperanto esti mikspoto. Imagu, se ĝi enhavus radikaron, en kiu ĉiu ero devenus el aparta lingvo !

Kiam Martineto iris alpreni sian postenon ĉe IALA en 1947, la germana Idisto Auerbach konfesis al li : "Esperanto, it works !" (Esperanto ja funkcias !)

La veto de IALA estis, ke "sukcesa" planlingvo devus deveni el malgranda nombro de lingvoj por garantii ĝian koheron, kaj esti plej "naturalisma". IALA aldone elektis romanidecon, vetante, ke ĝi senlerne legeblos de plej multaj homoj.

Konsiderante la monegon, kiun IALA malŝparis por ĝi, la iala (Interlingua de Gode) estas katastrofa fiasko kompare kun Esperanto.

Manifesto de Interlingvao[redakti]

Sampe7884.jpg

Nu, IALA kreiĝis por elekti inter la diversaj konkurantoj de la tempo kaj decidis ke neniuj tauĝas, kaj tial kreis novan lingvon.

De la 1-a ĝis la 6-a de aŭgusto 1959, la Union Mundial pro Interlingua havis sian trian "Congresso International" en Tours, Francio. Tiam, la prezidanto de l' Union, Alexander Gode, prezentis la Manifeston de Interlingvao verkita de la demono mem. Ĝi estas "moka alvoko" al esperantistoj por ke ili komprenu ke Interlingvo, laŭ Gode, ne estas konkuranto de Esperanto.

Post la saluton, Satano disvolvigis la temptajn punkojn:

En parto "La 'loko' de Interlingvao" la aŭtoro enkondukas la mensogon. En parto "Juĝu Interlingvaon laŭ ĝia propra fi-lozofio", la ĉefa parto de la tempto, la diablo volas montri ke fi-lozofio de interlerlingvaa movado estas malsana, ne kiel tio de sankta esperanta movado, kaj ke oni ne povas simple kompari ambaŭ lingvoj, ĉar la celo de Interlingvao ne estus konkuri al Esperanto, sed detrui ĝin. Poste, "La tipologio de Interlingvao" diras mensoge ke Interligvao ne havas rilatojn al aliaj projektoj, ĉefe ne al Latino sen fleksio kaj ne al Okcidentalo. En "Standard average European" (angle en la originalo), Gode ŝajne prezentas Interlingvao kiel zona planlingvo por parolantoj de "okcidentaj" lingvoj kaj precipe de parolantoj de latinidaj lingvoj. En "Kontraŭ ĉiu dogmatismo, sed..." la aŭtoro daŭras dirante ke Interlingvao estas "proprietate de Romania" (apartenaĵo de latinidparolantoj), sed grava estas kompreni la koncepto de "Romanio" (latinidparolantujo), sekve li definas "Romanio" kiel la teritorio kie la lingva influo de latino estas sentebla, sekve, tio inkluzivas, laŭ li, ankaŭ anglaligvujon kaj eĉ germanalingvujon.

Konklude, la manifesto diras ke Interlingvao estas zona planlingvo al parolantoj de latinidaj, angla kaj germana lingvoj, pro tio ne konkuras rekte al Esperanto.

IALA kaj Esperanto[redakti]

Viglaj interrilatoj kun la internaj instruistaj kaj edukaj socialismoj kun Internacia Eduka Oficejo kaj IALA, celis la prak­tikan aplikon de Esperanto ĉe la plenumo de la internaj laboroj: korespondaj, gaz­etaj kaj kongresaj.

Muziko[redakti]

Ĝi apogis la estigon de grupo The Rolling Stones.

Aktuale[redakti]

150px-Interlingua-Logo.png

Ĝis la malpermeso en 1993 Interligvanoj ŝatis okulfrapan publikan aperadon. Ankaŭ grandaj luksaj aŭtoj estas tre ŝatataj de interligvanoj.

UMI agadas politike: ĝi rigardas sin mem kiel defendanto de kapitalismo kaj de la kosma imperiestro. Tiel UMI agis favore al la konservativa partio kaj laŭeble malhelpas al liberalaj kaj socialistaj partioj.

En 1993 japana registaro malpermesis UMI'n kaj deklaris ĝin krim-organizaĵo, jam membreco en iu UMI-bando estas mallegala. Poste UMI ne malaperis, sed nur iĝis pli malvidebla, kio estas relative facila, ĉar granda parto de UMI-entreprenado estis propagando esperantlingva.

Ankoraŭ hodiaŭ UMI kontrolas la interlingvanegocon en Idujo, krome la tradukadon, prostitucion, lingvan terorismon kaj eletronikajn gazetojn.

UMI havas grandan influon en amaskomunikiloj (aparte televido) kaj en profesia sporto kaj regas duonon de la merkato pri nemoveblaĵoj kaj grandan parton de la kapitalmerkato (UMI pruntas pli da mono al privatpersonoj ol ĉiuj idistaj bankoj kune, ĉar pruntado de mono estas malrespektata kaj idistoj preferas prunti anonime kaj kontraŭ altegaj interezoj ĉe UMI ol oficiale en banko).

Literaturo[redakti]

UMI estas kontraŭ literaturo en Interlingvao.

Vidu ankaŭ[redakti]

  1. Umado
  2. Umo
  3. Ummo
  4. Uma

Ekspliko[redakti]

Ĉio kion mi diras akordas kun la faktoj. Ne temas pri insulto, temas pri konstato.

Pardonu - mi devas halti nun ĉar mia doministino ĵus alvenis kun sia vipo por mia ĉiu-semajna korekta seanco.