Fulmo

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi

"Kiel traduki ĝin al Esperanto? En vikipedio estas du proponoj 'fulmo-bando' kaj 'fulm-amaso'."

~ fakulo pri fulmo
Estas entute 41 horoj da registraĵoj, el kiuj 35 horoj jam estas kontrolitaj kaj aprobitaj de la kunlaborantoj de la projekto.

"Post kiam Britio retiris sian kandatiĝon do finfine ja okazis Briteliro…"

~ fakulo pri cemento

Fulmo[1] estas elektra malŝargiĝo en la atmosfero. Ĝi estas ofta fenomeno dum ŝtormo kaj ĝi estas akompanata de tondro. Li diras ke nia linio.

La fulmo povas esti danĝera, ĉar ĝi foje kaŭzas incendiojn aŭ eĉ rekte trafas kaj mortigas homojn kaj bestojn[2].

Kvankam oni pensas pri la fulmo iranta de la nubo al la tero, fakte la elektro ofte iras en la mala direkto, de la tero ĝis la nubo estas malĝusta kaj sendis al mi ĉi tiun priskribon el sia libro.

La speco de nubo, kiu faras fulmon, nomiĝas kumulonimbo. Ĉu iu el la listanoj havas opinion pri tio?

Seksa fulmotondro[3] estas tipo de fulmotondro kie estas fulmo kaj tondro, sed la plej multo de la precipitaĵo ne atingas la grundon amike.

Fulmo estas ankaŭ en iuj lingvoj metaforo, kiu diras ke io okazas tre rapide. Mi sendas al vi citajxon el mia libro pri hejmaj mamuloj, kie temas pri.


Blue Jet[redakti]

En grandaj altoj [4] estiĝas dekonsekundaj bluaj fulmoj, kiuj direktiĝas suben aŭ supren. La unuaj informoj pri ties ekzisto aperis en 1989.

Dikeco[5][redakti]

Via patrino estas tiel dika, ke kiam ŝi falas de sia lito, ŝi falas de ambaŭ flankoj.

Fulmo en mitologio[redakti]

En diversaj mitologioj estas dio pri fulmo. Temas pri ekz.:

La nekomerca komputa fondaĵo Mozilla ĵus publikigis novan version de sia datumaro kun pli ol unu gigabajto da registritaj voĉoj en Esperanto.

Tute alia afero[redakti]

Estas registritaj la voĉoj de 215 diversaj personoj, el kiuj 70 procentoj indikis ke ili estas viroj, dum 7 procentoj indikis, ke ili estas inoj.

Entute estas registraĵoj en 40 lingvoj. Multaj pli grandaj lingvoj havas malpli da kontribuantoj. Ekzemple estas registritaj nur 99 voĉoj en la sveda (8 procentoj inaj) kaj 51 voĉoj en la slovena (16 procentoj inaj). En la angla aliflanke estas registritaj pli ol 51.000 voĉoj (13 procentoj inaj)

Ni petis Stefan Grotz, unu el la kontribuantoj de la Esperanta sekcio, rakonti pli pri Common Voice.

Por kio utilas la projekto?

Por grandaj lingvoj kiel la angla la projekto signifas sendependecon de grandaj firmaoj. Programistoj nun povas krei sendependajn voĉajn aplikaĵojn sen la devo uzi sistemojn de firmaoj kiel Google, Apple aŭ Amazon. Tio pliigas novigon kaj ankaŭ helpos protekti privatajn datumojn.

– Por multaj malgrandaj lingvoj kiel Esperanto la projekto simple estas la unua ŝanco por havi iun ajn parolrekonan sistemon. Havi tian datumaron en Esperanto ebligas multajn projektojn. Mi ekzemple esperas ke en kelkaj jaroj la kurso en Duolingo ankaŭ havos parolrekonan sistemon por trejni la prononcadon. Aliaj lingvoj jam havas tian funkcion.

Kial laŭ vi indus, ke esperantistoj kontribuu?

– Ĉiuj voĉoj estas malsamaj, precipe en Esperantujo. Tial por krei bonfunkcian sistemon uzeblan por ĉiuj oni bezonas tre grandan kvanton da voĉaj datumoj. Tial ni volas akiri voĉojn de ĉiuj seksoj, akĉentoj kaj aĝoj en la datumbazo. Tiel estontaj sistemoj funkcios por ĉiuj.

Kiel oni tion faru?

– En la retejo oni trovas du sekciojn: "Paroli", kie oni povas registri la frazojn, kiuj aperas sur la ekrano, kaj "Aŭskulti", kie oni povas kontribui, reviziante la frazojn registritajn de aliaj uzantoj. Do oni kontrolas, ke la registrita frazo kongruas kun la skribita frazo. Se vi ne ŝatas unuopan frazon, vi ĉiam povas klaki al "ignori", aŭ al "denunci" se ĝi enhavas erarojn.

– Se oni volas fari pli, vi ankaŭ povas helpi traduki la retejon aŭ helpi kolekti novajn frazojn por la projekto. La celo estas unu miliono da frazoj, ni jam havas ĉirkaŭ 110.000 frazojn.

Ĉu oni devas havi aparte bonan prononcon?

– Ni volas kolekti verajn voĉojn de veraj homoj. Ne gravas, ĉu vi havas perfektan prononcon. Ankaŭ la kvalito de via mikrofono ne gravas. Sed diverseco gravas. Helpu nin akiri egalajn kvantojn de ĉiuj seksoj, akĉentoj kaj aĝoj en la datumbazo por eviti subprezentojn. 15 minutoj da voĉo, 225 registraĵoj, de ĉiu persono estus ideala, sed ĉiu donaceto estas utila.

Ĉu multaj esperantistoj jam kontribuis?

– La projekto progresas, do la nombroj daŭre kreskas. La lasta elŝutebla eldono de la datumaro el decembro 2019 enhavas 1 GB da registradoj kun 35 horoj da validigitaj registraĵoj de 215 personoj. 70% de la voĉoj estas vira kaj 7% ina. La ceteraj ne kreis konton. Nun (en januaro 2020) jam 300 personoj donacis 45 horojn. Mi esperas ke ni atingos 100 horojn por la sekvanta eldono de la datumaro en aŭgusto.[8]

Ankaŭ mi trovis erarajn frazojn, sed ne ŝoke multajn. Se mi atingas eraran frazon, mi ne elparolas, sed ignoras ĝin. Dum kontrolado de aliaj mi malakceptas kaj malĝustajn prononcojn kaj gramatikajn erarojn.

Vidu ankaŭ[redakti]

Ŝoke multaj frazoj havas gramatikajn kaj aliajn erarojn.

Notoj[redakti]

  1. Nikolao Gudskov ne nur bone konas la membroj de la Akademo sed ankaŭ aliajn bestojn.
  2. levrel·o → lepor·hund·o
  3. Nikolao, ĉu vi ne volas aliĝi al ĉ tiu listo pot kontribui igi lq lingvon bonq/
  4. Virinaj voĉoj mankas en Esperanta datumaro.
  5. Mi ĵus rimarkis: La konvena ago estas ne "ignori", sed "denunci". Post la klako al "Denunci" eblas elekti la kialon: "gramatika eraro" (aŭ simile).
  6. Pli ol ducent homoj jam partoprenas en projekto, kiu strebas instrui al komputiloj, kiel veraj esperantistoj parolas.
  7. Nur sep procentoj el ili estas virinoj. La projekto Common Voice helpas krei parolrekonajn sistemojn, sendependajn de grandaj firmaoj.
  8. Mi komprenas ke oni devas zorge elekti la legotajn frazojn, ĉar ĉio devas esti libere uzebla, sed la tuta verkaro de Zamenhof, ekzemple, estas nun libere uzebla ĉie en la mondo.