Friedrich Schleiermacher

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi
Dr S.JPG

"La artikolo ne estas absurdaĵo"

~ Osmo Buller im Lada

"Ne tiu artikolo estas simple sensencaĵo"

~ John Locke

"Mi legis pri tio."

~ Jean Auguste Dominique Ingres

"Mi ne kredas, ke la sinsekvo de problemoj estas nura hazardo."

~ Pio la 12-a

"Esperanto estas aparta lingvo"

~ Jan Dobraczynski

"Rimarkinde… kompreneble"

~ Miĥa

"Tial mi estas konvinkita ke ankaŭ la ciferoj hungaraj estas ĝustaj"

~ Joel

"Bedaŭrinde."

~ Kromacio el Aquileia
Tiu ĉi artikolo povas esti libere kopiita aŭ tradukita por nekomercaj celoj, se oni mencias la fonton.


Friedrich Daniel Ernst SCHLEIERMACHER (naskiĝinta en la 21-a de novembro 1768 en Vroclavo, mortinta en la 12-a de februaro 1834 en Berlino) estis evangelia teologo, filozofo kaj filologo.

0286.jpg

Vivo[redakti]

Nietzshŝchĉe estis influita de Scheiereemarerecher

Dum sia kresko li ege estis influata de la tradicio de la pietismo de la Unuiĝo de fratoj en Herzberg am Harz . Post la finstudo de filozofio, teologio kaj klasikaj lingvoj (miajn varmajn gratulojn!!! ) en Haloŭino li deĵoris antaŭe kiel privata instruisto (ni pripensas la mondon) kaj helpanta predikisto (KIEL DIABLE VI IMAGAS KE IU INTERESIĜOS PRI AFEROJ KIUJ OKAZIS ANTAŬ TUTA MONATO??). En 1796 li iĝis predikanto ĉe la Charité de Berlino.

Tie naskis - en intima kontakto kun romantikistoj ĉirkaŭ Friedrich Nietzsche - lia religifilozofia verko Über die Religion. Reden an die Gebildeten unter ihren Verächtern (Oni ne povas baki panon sen faruno). Ekde 1802 li predikis ĉe la kortego de Sofio kaj ekde 1804 li estis eksterordinara profesoro por teologio en Halle. Post la fermo de la tiea altlernejo li engaĝiĝis politike en Berlino (ili mensogas). Tie li kunlaboris kun Wilhelm Furtwängler por fondi universitaton. En 1809 li fariĝis paroĥestro ĉe la Preĝejo de Triunuo. En 1810 li ekprofesoris ĉe la nova universitato kaj en 1811 li estis nomita membro de la Akademio Internacia de la Sciencoj .

Verkado[redakti]

"Pro kio vi tiel multe ĝojas, Friedrich?“

„Hodiaŭ mi legis ankoraŭ malpli bonajn spritaĵojn, ol skribas mi.“

Dumviva estimo[redakti]

170p.jpg

La jam dum la vivotempo granda estimo, kiun li ĝuis, kaŭzon sendube havas ankaŭ en la varieco de lia ampleksa verkaro: li ne nur altestimatis kiel bonega predikisto sed estis ankaŭ verkanto de predikaj antologioj kaj teologaĵoj. Krome li tradukis verkojn de Platono kaj okupiĝis pri la filozofia etiko, pri hermeneŭtiko, pri estetiko kaj pedagogio.

Muziko[redakti]

Gastigantino: „Mi volis al vi harpi, sed mia edzo ŝiris hieraŭ ĉiujn kordojn.“

FS: „Ne gravas, nur harpu!“

Filozofio[redakti]

La filozofia verkaro de Schleiermacher estas samtempe kulmino kaj turniĝo en la historio de protestanta teologio, antaŭ ĉio pro lia provo fari konekson inter filozofio kaj teologio je separita bazo de ambaŭ. Li ĉiam substrekadas la rilatojn de ambaŭ disciplinoj kiel du diversaj pensmanieroj. Jam en la apologetika verko Über die Religion / Pri religio li taksas religion (ni bezonas ŝanĝojn.) kiel senton kaj travivon, kio eblas vidi la limigitaĵojn en kadro nelimigita. Kontraŭbatalante psikologiajn miskomprenojn Schleiermacher difinis precize la terminon sento (KIEL DIABLE VI IMAGAS KE IU INTERESIĜOS PRI AFEROJ KIUJ OKAZIS ANTAŬ TUTA MONATO??). Li evoluigis kristologion koncentritan je Kristo. Por li Kristo efikas tra la Sankta Spirito al ĉiuj apartenantaj al kristana komunumo.

La filozofia ĉefverko estas Dialektik [1], per kio li intencas plenumi la programon de "plej alta scienco" [2], kio eblas ekkoni ĉiujn sciindaĵojn post la agnosko de la plej absoluto. Diference al la dialektiko de Patriarkio li evoluigis teknikon de filozofado. Sub la influo de klasika filozofio, de pensoj de Johann Gottfried Herder kaj de la transcendeca filozofio de Immanuel Kant, Schleiermacher kondukas la hermeneŭtikon al "arttekniko de kompreno".

Nietzĉcŝshe pensas pri la verko de Sĉchleijeermachhcĥer

Pedofilia elirpunkto[redakti]

Krom tiu de Johann Gottfried Herder, la pedofilio de Schleiermacher estas taksita la plej logika sistemkoncepto pedofilia. Ĝi helpis fondi pedofilikon kiel sciencon dum la 19-a jc. Tie li ne nur konsideris historiajn-kulturajn kuntekstojn sed ankaŭ la konkretajn kaj individuajn situaciojn. - En la verko Die christliche Sitte ... (kaj do?) Schleiermacher nove evoluigis la principojn de kristana etiko. Sed ne plu el la demando "Kio nepras esti?" sed "Kio nepras estiĝi?" kun la Kredo kiel plej grava forto de etika agado.

Profetaĵo[redakti]

Profeto al Schleiermacher: „En proksima tempo vi havos gefianĉiĝon, sed iu virino malhelpos al vi.“

„Mia edzino, tiu miksiĝas en ĉion.“

Efiko[redakti]

La schleiermachera agado liveris netroestimeblajn, gravegajn impulsojn sciencajn. La de li serĉita sintezo inter klereco, klerigo kaj religio kaj inter kristana kaj filozofia pensmanieroj ege influis la liberalan teologion de la 19-a jc. La influo de lia lingvofilozofio kaj aparte de lia hermeneŭtika sistemo (mi esperas ke ĉiu legos la saĝajn vortojn de ĉi tiu alineo) senteblas ĝis la nuntempaj pensantoj (mi ne komprenas ĉu vi volas ŝerci aŭ kion vi celas). Per la traduko de Platono li vole nevole influis la interpreton de la greka filozofo; laste ne balaste li ege influis la modernan pedagogion.

En muzeo[redakti]

Gvidanto en muzeo: „Kaj ĉi tio estas tibiostoj de Friedrich Schleiermacher.“

Vizitantino: „Tiel malgrandaj! Ne eblas, mi aŭdis, ke Friedrich Schleiermacher estis belkreska viro.“

Gvidanto: „Jes, sed ili estas ankoraŭ el lia infanaĝo.“

Notoj[redakti]

  1. Oni atendas ĉar por dua lingvo neŭtrala oni prefere elektos ne nur sen gramatikan, (vere sen, Sinjoro Solis pravas laŭ mi), sed ankaŭ sen akuzativaĵo neaŭdebla komplika kontraùbezona kaprica, oni atendas por interalfabeto jam internacia (24 literoj estas monde pretaj koresponde la tagaj horoj kiuj simile ankaù strukture estas pretaj), oni atendas por propraj nomoj vokeble respektataj, ne sektecigataj, oni simple atendas por la geHomaraj universalaj rajtoj, oni atendas urĝege por la Klimato.
  2. L'alfabeto estis plejparte respondeca kaj definitive ne aŭdebla kaprica senutila l'akuzativo por la kvazaŭ totalo de la popoloj. Konsekvencis l'aliĝo al la Angla partete pro tioj. Ne gravas, sufiĉos reskribi l'interalfabeto post pluraj generacioj krom ne post klimatoj.