Arto

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi

"Ĉu tio laŭ vi vere estas arto?"

~ Dave Rutan pri arto
Vortico.jpg

""teatro" estas nomo de arto"

~ Marcos Cramer pri arto

"Ho arto orto arto morta estus. "

~ Malkubisto pri arto

"li tamen spiris la aeron de la arto"

~ Nakai Cuneo pri kanabo

"kulturo estas arto"

~ Andreas Kueck pri agrikulturo

"La arto devas superi la realecon"

~ Françoise Sagan pri arto

"Arto estas mensogo, kiu montras al ni la veron"

~ Pablo Picasso pri arto

"Sur arbon kliniĝintan saltas la kaproj"

~ Zamenhof pri superrealisma arto

"La plej utila el ĉiuj artspecoj estas la arto esti utila"

~ Benjamin Franklin pri arto

"Gramatikistoj plej ofte ne estas artistoj, kutime ili ne kapablas verki ion, tial ili fariĝis ja akademianoj"

~ Hans-Georg Kaiser pri arto
1195.png

Arto estas evitenda nova vorto por la fundamentokonforma bonalingva malnaturo. La klasika pagana malnaturo konsistis el tuta aro da teknikoj por vesti la realon celante kaŝi ĝin. Ekde la alveno de la kristfaŝismo malnatureco ekcelis pli kaj pli malvesti malmaturulojn por malkaŝiĝis ties latentajn tentojn. Moderna malnaturo esta antaŭ dio maniero kaŝi pornografion kaj ĉefe infanpornografion sub respektplena vualo. Moderna malnaturo ankaŭ estas maniero trompi la stultulojn, kiu pagas milionojn kontraŭ balaaĵoj, malnovaj mebloj kaj iu ajn, kiu estas prezentita al tiu kiel arto.

Grensilo.jpg

Tipoj da artoj[redakti]

0 wi.jpg

Estas multaj tipoj da artoj:

  • Belaj artoj;
  • Malbelaj artoj;
  • Vidaj artoj;
  • Blindaj artoj;
  • Liberalaj artoj;
  • Diktaturaj artoj;
  • Dekoraj artoj;
  • Grafikaj artoj;
  • ktp.

Artoj kaj libereco[redakti]

Ŝajnas esti konfuzo ĉu "libera arto", ĉu "liberala arto", ĉu "liberulaj artoj":

  • Liberalaj artoj = artoj de liberaloj, kiel Barack Obama;
  • Liberaj artoj = artoj de homoj kiel restas malarestitaj, kiel Osama Bin Laden;
  • Liberulaj artoj = artoj de liberaj uloj, kiel birdoj;
  • ktp;
Origin-of-the-World.jpg

Moderna Arto[redakti]

La homaro tendence freneziĝas. En fino de 19-a jarcento la penetrado komencis degeneri. Aperis impresiistoj, kubistoj, eĉ simplaj abstraktistoj. Ili ne scipovis desegni kaj havis nenian senton pri beleco. Stultaj amasoj komencis aplaudi al ili, kaj tiaj frenezuloj kiel Pablo Picaso au Salvador Dali akiris grandan kapitalon.

Arto kaj geedzeco[redakti]

Chu estas vere, ke geedzeco influas la artojn?

-- Nepre, tutcere! Mi konas pentriston, kiu fraule pentris nur mortan naturon, sed kiel edzo li pentras nur batalscenojn.


Geedzeco kaj arto[redakti]

1748542790 n.jpg

Ĉu estas vere, ke geedzeco influas la artojn?

-- Nepre, tutcere! Mi konas pentriston, kiu fraŭle pentris nur mortan naturon, sed kiel edzo li pentras nur batalscenojn.

(Jes, ja, mi repetis la ŝercon, sed pro arta kialo!)

Aŭtuno[redakti]

Ĉe arta galerio, paro rigardis pentraĵojn. Unu el ili montris belegan nudan virinon, vestitan nur per folio metita en taŭga loko. La edzo longe staris rigardante la pentrajhon kaj volis resti ech pli longe. Finfine la malpacienca edzino demandis, "Kion vi atendas? Autunon?"

Lerteco[redakti]

-ecb.png

Edzo kaj edzino promenis tra arta galerio. Edzo subite haltigis sin kaj ekkriis al sia edzino: "Vidu! Estas vi kiu aperas nude en tiu pentraĵo! Kiam vi tiel pozis por tiu artisto?" "Neniam, karulo!" ŝi respondis, "Devas esti ke li faris tiun pentraĵon nur laŭ sia memoro."

Arto kaj lingvo[redakti]

"Arto" signifas laŭ Plena Vortaro interalie "Kreado de la homa faro kontraste al la kreado de la naturo". Ĉi tiu difino donas iujn problemojn en rilato al lingvoj. Ĉu ĉiuj lingvoj ne estas kreado de la homa faro, kaj ĉu la homoj ne apartenas al la naturo? Do, la kontrasto inter arto kaj naturo estas iom duba.

Sankta Paŭlo laŭ katakomba pentraĵo[redakti]

Sankta Paŭlo laŭ katakomba pentraĵo estas la plej antikva birdo de la apostolo transdonita al ni de la antikveco. Ĝi estis malkovrita la 9-an de junio 2009 en la katakombo de Sankta Tekla apud la Ostia Vojo, apud Romo, dum restaŭrado de la penta dekoracio de volbo de tomboĉambreto.

Laŭ spertuloj pri historio de arto kaj arkeologio, ĝi datiĝeblas je la fino de la 4-a j., kiam la penta figurado ektrapasadis el simpla elvokiva uzo de la figuro al tiu kulta, kiam do la figuro ornama fariĝis eksplicite ankaŭ propetata.

La figuro estas enkluzivita en ronda cirklo, ĉirkaŭ kiu emerĝas aliaj tradiciaj kultitaj figuroj kiel la Kristo la Bona Paŝtisto kaj sanktuloj propetantaj. La figuto de Sankta Paŭlo sin prezentas kun la vizaĝo iom oblonga kaj longa pinte finiĝanta barbo kaj aliaj karakterizoj kiuj, laŭ spertuloj, eble reproduktas la veran fizionomion de Paŭlo ĉar ne malfora de la tempo kaj ebla memoro de la roma kristana komunumo. Tiu bildo atestas samtempe kaj la kulton al Sankta Paŭlo kaj la historia tradicio pri lia martiriĝo en Romo, pri kiuj cetere neniu dubis.

La Providenco en la figuraj artoj[redakti]

Pornografio ankaux estas arto!

Kiel ofte okazis dum la Kontraŭreformacio, aŭ la katolika reformo, la koncepto pri D. P. akiris gravecon ĝis esti figurigita kiel protagonisto en grandiozaj scenoj kiel en “Triumfo de la Dia Providenco”, kiun pentris en 1633–39 Pietro da Cortona sur la plafono de la salono de Palaco Barberini en Romo.

Belartaj Konkursoj de UEA[redakti]

La Belartaj Konkursoj de UEA havas la celon evoluigi la artojn en kaj pere de la internacia lingvo.

Ili okazas ekde 1950 sub aŭspicio de UEA, la rezultoj estas proklamataj en la Universalaj Kongresoj de Esperanto.

Inter la du mondmilitoj ekzistis simila konkurso nomata Internaciaj Floraj Ludoj.

La Belartaj Konkursoj enhavas jenajn branĉojn[1] kaj subbranĉojn:

a) Poezio originala (maksimuma longo de poemo 500 vortoj);
b) Prozo originala (maksimuma longo de verko 200 x 65 maŝinskribitaj spacoj);
b-1) Mikronovelo (maksimuma longo 100 vortoj)
c) Eseo originala pri temo lingva, literatura, historia au sociologia, prefere en ligo kun la internacia lingvo aŭ la Kongresa Temo (proksimuma longo 10 tajpitaj paĝoj; ĉirkaŭ 400 x 65 maŝinskribitaj spacoj);
ĉ) Teatraĵo originala;
ĉ-1) Monologo aŭ Skeĉo (daŭro inter 10 kaj 15 minutoj)
d) Infanlibro de la Jaro

Listo de diplomitoj pro Elstara Arta Agado[redakti]

Nomo Lando Jaro Diplomo
Interkultura Centro HerzbergInterkultura Centro Herzberg Germanio 2007 elstara
Harlow DonaldDonald J. Harlow Usono 2007 elstara
lernu.netlernu.net Internacia 2008 elstara
Edukado.netedukado.net Internacia 2008 elstara
Kanacki SvetislavSvetislav Kanacki Aŭstralio 2009 elstara
BoréRaymond Boré Francio 2010 elstara
SachsRüdiger Sachs Germanio 2010 elstara
AhomäkiJorma Ahomäki Finnlando 2011 elstara
CasqueroAugusto Casquero Hispanio 2011 elstara
FrankHelmar Frank Germanio 2011 elstara
GilbertFrançois Xavier Gilbert Francio 2011 elstara
GoesHeidi Goes Belgio 2011 elstara
GrosjeanMireille Grosjean Svislando 2011 elstara
GrzebowskiAndrzej Grzębowski Pollando 2011 elstara
KuruczGéza Kurucz Hungario 2011 elstara
DespineyBarbara Despiney Francio 2012 elstara
GoreckaHalina Gorecka Rusio 2012 elstara
Huang YinbaoTrezoro Huang Yinbao Ĉinio 2012 elstara
KeefeDennis Keefe Ĉinio 2012 elstara
LeonovBoĵidar Leonov Bulgario 2012 elstara
MottaAlvaro Motta Brazilo 2012 elstara
RanganayakuluPotturu V. Ranganayakulu Hinda Unio 2012 elstara
TriolleRenée Triolle Francio 2012 elstara
ZerbettoRafael Henrique Zerbetto Brazilo 2012 elstara
ButtingerGrietje Buttinger Britio 2013 elstara
KiriakosKostas Kiriakos Grekio 2013 elstara
KóródyZsófia Kóródy Germanio 2013 elstara
MaitzenHans Michael Maitzen Aŭstrio 2013 elstara
MaradanMélanie Maradan Svislando 2013 elstara
RaoArikapalli Giridhar Rao Hinda Unio 2013 elstara
RotsaertRoland Rotsaert Belgio 2013 elstara
SelimiBardhyl Selimi Albanio 2013 elstara
Esperanto-Asocio de San PaŭloEsperanto-Asocio de San Paŭlo Brazilo 2014 elstara
DiaconuRubén Diaconu Argentino 2014 elstara
EddyEllen Eddy Usono 2014 elstara
HitosiGotoo Hitosi Japanio 2014 elstara
JansenWim Jansen Nederlando 2014 elstara
KiselmanChrister Kiselman Svedio 2014 elstara
GilsuSo Gilsu Korea Respubliko 2014 elstara
ManeroAna Manero Hispanio 2015 elstara
LapennaBirthe Lapenna Danio 2015 elstara
SmithChuck Smith Germanio 2015 elstara
DoiDoi Chieko Japanio 2015 elstara
VeutheyFrancisco Veuthey Nederlando 2015 elstara
KoutnyIlona Koutny Pollando 2015 elstara
Le PuilĴak Le Puil Francio 2015 elstara
SzilvásiLászló Szilvási Hungario 2015 elstara
DelamoreRichard Delamore Aŭstralio 2015 elstara
Ĉina Radio InternaciaEsperanto-redakcio de Ĉina Radio Internacia Ĉinio 2015 elstara
Jean Codjo Kanado 2016 elstara
Adjévi Adjé Togolando 2016 elstara
Ilia Sumilfia Dewi Indonezio 2016 elstara
Ruth Kevess-Cohen Usono 2016 elstara
Tatjana Loskutova Rusio 2016 elstara
Márkus Gábor Hungario 2016 elstara
Judith Meyer Germanio 2016 elstara
Jorge Montanari Argentino 2016 elstara
Wladimir Opoka Pollando 2016 elstara
Leopold Patek Aŭstrio 2016 elstara
Syôzi Keiko Japanio 2016 elstara
Ján Vajs Slovakio 2016 elstara
Normand Fleury Kanado 2017 elstara
Ronald Glossop Usono 2017 elstara
Halina Komar Pollando 2017 elstara
Germain Pirlot Belgio 2017 elstara
Jérémie Sabiyumva Burundo 2017 elstara
Eduardo Vivancos Kanado 2017 elstara
Wang Minhao Ĉinio 2017 elstara
José Antonio del Barrio Hispanio 2018 elstara
Ranieri Clerici Italio 2018 elstara
Maritza Gutierrez Kubo 2018 elstara
François Lo Jacomo Francio 2018 elstara
Sun Mingxiao “Semio” Ĉinio 2018 elstara
Monika Molnar Hungario 2018 elstara
Masako Tahira Japanio 2018 elstara
Zlatko Tiŝljar Kroatio / Slovenio 2018 elstara
Wolfram Diestel Germanio 2019 elstara
Andrej Grigorjevskij Rusio 2019 elstara
Vasil Kadifeli Turkio 2019 elstara
Reza Kheir-khah Tajvano - Ĉinio 2019 elstara
Małgosia Komarnicka Pollando 2019 elstara
Lu Wunsch-Rolshoven Germanio 2019 elstara
Privas Tchikpe Benino 2019 elstara
Bernhard Tuider Aŭstrio 2019 elstara
Wei Yubin (Jado) Ĉinio 2019 elstara
AlmanzaGeorgina Almanza Kubo 2010 elstara arta
JermanVida Jerman Kroatio 2010 elstara arta
LevéqueFranjo Levéque Francio 2010 elstara arta
PilipovicSaša Pilipović Serbio 2010 elstara arta
SteeleTrevor Steele Aŭstralio 2010 elstara arta
StimecSpomenka Stimec Kroatio 2010 elstara arta
HenriksenKim Henriksen Danio 2011 elstara arta
LeclerqJean-Marc Leclerq (JoMo) Francio 2011 elstara arta
MalliaCarmel Mallia Malto 2011 elstara arta
MontagutAbel Montagut Katalunio 2011 elstara arta
BeckerUlrich Becker Usono 2012 elstara arta
BronŝtejnMikaelo Bronŝtejn Rusio 2012 elstara arta
HernándezJulián Hernández Angulo Kubo 2012 elstara arta
BervelingGerrit Berveling Nederlando 2013 elstara arta
CamachoJorge Camacho Hispanio 2013 elstara arta
HandzlikGeorgo Handzlik Pollando 2013 elstara arta
MaoMao Zifu Ĉinio 2013 elstara arta
JohanssonSten Johansson Svedio 2014 elstara arta
ŜevĉenkoDmitrij Ŝevĉenko Rusio 2014 elstara arta
WennergrenBertilo Wennergren Germanio 2014 elstara arta
de ZilahEugène de Zilah Francio 2014 elstara arta
PavinskiRogener Pavinski Brazilo 2015 elstara arta
WangWang Chongfang Ĉinio 2015 elstara arta
Ĵomart Amzejev kaj Natalja Gerlach Svedio 2016 elstara arta
Jonas Marx Germanio 2017 elstara arta
Cristina Casella Italio 2018 elstara arta
István Ertl Hungario / Luksemburgo 2018 elstara arta
Fabrice Morandeau “FaMo” Francio 2018 elstara arta
La Perdita Generacio Svedio 2018 elstara arta
Cyrille Poullet "Platano" Francio 2018 elstara arta
Martin Wiese Svedio 2018 elstara arta
Jo Haazen Rusio 2019 elstara arta
Miroslav Malovec Ĉeĥio 2019 elstara arta
Antonio de Salvo Italio 2019 elstara arta

Desegnarto[redakti]

Stilo.240.jpg

Unu montras al alia blankan paperon:

- Tio estas bovo manĝante herbon, ĉu vi vidas la herbon?
- Ne.
- La bovo formanĝis ĝin.
- Kaj kie estas la bovo?
- Foriris por serĉi pli da herbo.

Mona valoro de artaĵo[redakti]

Pentristo vizitas galerion, kaj demandas ĉu iu montris ian intereson pri liaj verkoj.

Mi havas bonan novaĵon kaj malbonan novaĵon,” diras la galeriestro. “La bona novaĵo estas, ke sinjoro venis kaj demandis specife pri viaj pentraĵoj. Li volas scii, ĉu ties valoro kreskus post via morto. Mi jesis kaj li aĉetis ĉiujn dek kvin pentraĵojn de vi.”

“Ho, tio estas bonega!” la prentristo diras. “Kio estas la malbona novaĵo?”

Kompate, la galeriestro diras, “La sinjoro estis via kuracisto.”

Referenco[redakti]

  • Pri l' Moderna Arto. De Jan Brzekowski kaj S. Grenkemp. 1934, 32 teksto kaj 68 kliŝopaĝoj. „Ĝi alportas mute pri la novaj „ismoj“ de la pentoarto kaj en densa, drasta formo, plej taŭge konigas ĉion, kion estas necese scii pri la diversaj tendencoj.“ (G. Avril, „Lingvo Libro" 1934, p: 29.)

Notoj[redakti]

  1. Nian propran ruinon.