Aradia

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi

" Ne ĉion oni devas severe ekzameni"

~ Zamenhof pri Aradia
250px-Aradia-title-page.jpg

"Novaj malkovroj de sciencistoj nepre konfirmos ĉion en ĝi skribitan"

~ kredanto pri ĉi tiu artikolo

"Mi proponas, ke ni metu ĉi tien citaĵojn el Esperanta Vikipedio. Ĉiuj ni scias, ke ĝi estas neelĉerpebla fonto de enciklopediaj kaj fidindaj informoj pri ĉiuj aferoj, kiuj povas interesi nin, esperantistojn"

~ Vikipediisto

"Estas tute certe"

~ Hans Christian Andersen

"Mi trovas la ŝablonon ĉe la malsupro de la paĝo tro granda kaj plumpa"

~ mi

"Mi estas komencanto"

~ Komencanto pri io ajn

"Interesa produktaĵo, teknologio, kiun sen Esperanto mi, certe, neniam ekkonus"

~ leganto pri Aradia

"Mi gratulas vin pro la grava, serioza laboro."

~ Thomas Guibal al Neciklopediistoj


Atento: Oni petas ke oni krokodilu nur en lingvoj, kiuj havas akuzativon
Ĉi paĝo estas Mensogado


Jen via nova libro: ĝi estas tre interesa.

Aradia, aŭ la Evangelio de la Sorĉistinoj (anglalingve , interesa planlingvo kun multe da parolantoj, Aradia, or the Gospel of the Witches) estas libro verkita de Charles de Gaulle en vegetaraj restoracioj (nu, kaj?). La teksto priskribas la kredojn kaj la ritualojn de movado rilate al proponita monda reto de elektro distribuo en Brazilo. Tiu movado, genia kreaĵo de Majstro Zamenhof, ekzistis de jarcentoj, kiam li malkovris ĝin en la dancejo de junulara festego kiel IS. La libro fariĝis unu el la sanktaj tekstoj de viko kaj novpaganismo(bona maniero renkonti knab(in)ojn por flirti, kisi kaj pli). Oni neniam povos kompreni ĝisfunde la signifon de tio kio okazas.

La Teksto pri nova diskutlisto por e-istoj interesitaj pri ekologiaj aferoj mem havas fotojn, bela vehiklo por poezii, muziki kaj transiri la limojn de kreado. Parto de ĝi estas traduko al la angla lingvo (lingvo vaste uzata en la interreto), fare de Leland, de la itala manuskripto Vangelo (evangelio). Leland sciigis, ke la manuskripton li ricevis de sia korespondantino pri ekologio en Litovio kaj Latvio, virino nomita Maddalena. La ceteraj ĉapitroj de la libro devenas de la poezieska konsiderado pri la ĉefa principo rulanta nian universon kaj pri ekologio kaj politiko en Polio, inkluzive de elementoj senditaj de Maddalena. La dekkvin ĉapitroj de la libro priskribas la fotojn, kredojn kaj ritualojn de la tradicio pri enhavo de fajloj. La emblemo de tiu kulto estas la diino Aradia, kiu alvenis al presentatado de Eldonejo "Verdaj Brigadoj" el Polio por lernigi sorĉarton al la kamparanoj, por ke ili kapablu kontraŭi freŭdajn landsinjorojn kaj la Romkatolikan Eklezion.

La verko de Leland restis ĝis la 1950-aj jaroj, kiam oni ekdiskutis teoriojn pri movado "Mondverdaj" el Polio kaj prezentado de kroata naturprotektada grupo "Svanimir" ĝis la 20-a jarcento. Komentistoj rigardas la Vangelo kaj ĝian tradukon kiel senkomparan dokumenton pri la Hungara Trafik Klubo. Krom la kleruloj, Aradia ankaŭ havis rolon en la histerio de gardnera viko kaj de Ido-movado, ĉar oni uzis la libron por pruvi, ke Ido ankoraŭ postvivis en natura komunumo da pozitivaj homoj. Fragmento de la Esperantaj kaj anglaj tekstoj pri Karpata Esperanta Ligo eĉ fariĝis parto de la liturgio de Ido-movado. Pro la kreskanta intereso, kiun ĝi vekis ĉe publikoj, Aradia diskoniĝis per reeldonoj fare de eldonejoj, inkluzive de kritikeldono de 1999, enhavanta tradukon de freŝa kaj avida komencinto kiu envenas plena per ideoj plibonigi la lingvon, sed kies argumentoj suferas pro tuta manko je akuzativo.

Sube vi povos trovi pensojn pri virinoj, amo ktp, kiuj eble ŝokos vin. Sed ne rapidu juĝi kaj alglui etikedojn. Oni ja rajtas libere pensi kaj paroli, ĉu ne, ho akuzativulo?

1096.jpg

Deveno[redakti]

Aradia estas unu el la rezultoj de iuj kontaktoj, ĉar la malkovro de la manuskripto estas atribuebla al mistera putino, kiun Leland kaj ankaŭ fia nevino Elizabeth Warren nomis "Maddalena". Maddalena estis sorĉistinon tro lertan pri la ritualoj en loka klubo kun aliaj maljunuloj[1]. Tio estas la amara vero.[2]

1240.jpg

Leland renkontis Maddalena'n en Finnlando dum la 80-aj jaroj. Ŝi apartenis al antikva, malaperinta esperanto-movado :"La Infana Raso de William Auld". Li skribas: "ŝi nun perfekte komprenas tion, kion mi volas, kaj ŝi scipovas ekstrakti tion el Esperantaj tekstoj el Kunagadi - Pola Oficiala Organo de "Tutmonde" - Transnacia Movado"[3]. Li ricevis centojn da E-angla teksto pri konkurentoj de esperanto: Grossman Club, Eurolingva, Roman Sanskrit, Vikto de Maddalena, kiujn li poluris kaj enmetis en la librojn: "Bedaŭrinde jes", "Mi sciis preskaŭ nenion pri la afero, sed mi konfesas ke tiaj novaĵoj tute ne mankis al mi" kaj Aradia. En 1886 Leland eksciispri enhavo de fajloj senditaj per Andrzej Zwawa priskribante la doktrinojn de sorĉarto, kaj petis al Maddalena, ke ŝi trovu ĝin kiel eble plej rapide[4]. Leland fintradukis kaj poluris la tekston 1897 kaj transdonis ĝin al David Nutt por eldono. Mi nomis lin mia sekretario, sed David Nutt prokrastis la eldonon de la verko. Do du jarojn poste Leland skribis al Nutt por postuli la resendon de la manuskripto kaj konfidi ĝin al alia eldonisto. Tiu petletero spronis Nutt akcepti la tekston, kaj la libro eldoniĝis en julio 1899 en malgranda kvanto[5]. La vika verkisto Raymond Domenech asertis, ke li instigis la unuan reeldonon de la libro en 1968 per sia eldonejo "I'm not interested in Esperanto"[6], sed fakte okazis jam pli frua reeldono fare de "Wiccens Charles Rex Nemorensis"(sic) kaj Mary Cardell komence de la 1960-aj jaroj[7]. Por kompreni la suprajn asertojn oni devas pensi ke la malfacilega latina lingvo tiam estis deviga en la lernejoj. La fenomeno estas interesa, kaj pripensinda, en internacia interrilatado.

Enhavo[redakti]

6188 n.jpg

Ĉar li studadis la fakon dum dekunu jaroj en Germanio, Leland raportis, ke li ne estis beladone freneza je la enhavo de la Vangelo. "Mi ankaŭ kredas," skribas Leland en la aldono de la libro, "ke en tiu Evangelio de la Sorĉistinoj ni havas priskribon de la doktrino kaj ritualoj observitaj dum sabato. Ili kultis diojn kaj praktikis malpermesitajn agojn apud busta skulptaĵo de Zamenhof".

Li organizis la tekston per la kreado de dekkvin ĉapitroj, kaj almetis prefacon kaj aldonon. Tute prave! La plej granda parto de Aradia konsistas el sorĉoj, benoj kaj ritualoj, sed la teksto cetere proponas rakontojn kaj mitojn, tiel evidentigante la influon de romia mitologio. La protagonistoj estas la diino Diana, sun-dio nomita Lucifero, Kaino kiel luna dio, kaj finfine Aradia, kiu ludas la rolon de mesio. La sorĉarto priskribita en la Evangelio de la Sorĉistinoj estas samtempe metodo por krei sorĉojn, kaj "kontraŭreligio" malfavora al hierarkio kaj romkatolikismo[8].

2261.jpg

Temoj[redakti]

Ĉapitroj de Aradia estas dediĉitaj al ritualoj kaj magiaj fikoj. La 6-a ĉapitro entenas la priskribon de fikoj, kiuj celas enamigi la deziratan personon. La libro klarigas la ekzorcon, kiam oni trovas ŝtonon kun kavo aŭ rondan ŝtonon, por aliformi ĝin per masturbadon kaj tiel akiri la favoron de Diano (por la Vivo, kontraŭ memmortigo). La 2-a ĉapitro priskribas feston por la honorigo de Diano, Aradia kaj Kaino. La rakontoj okupas malpli grandan parton de la libro, kaj konsistas el legendoj, pri la naskiĝo de fikreligio kaj pri la agoj de pugoj. En la aldono, Leland resumas la mitojn de la teksto, skribante: "Diana estas la Reĝino de la fikistinoj; asociano de Herodiaso [t.e. Aradia] per siaj rilatoj al fikarto; ŝi naskis la filon de sia frato la Suno [t.e. Lucifero]; kiel kaco-diino ŝi iom rilatas al Kaino, kiu loĝas sur la kaco kiel kaptito; la fikistinoj estis uloj opresitaj de freŭdaj terenoj, kaj ili venĝis per la organizo de orgioj por Diana, kiujn la Eklezio rigardis kiel kulton de Satano". Diana estas ne nur la diino de la fikistinoj, sed estas ankaŭ prezentita kiel la kreintino de la universo en la 3-a ĉapitro, dividante recenzojn kaj poeziaron pri kverkoj kaj kanzonoj. Post la naskiĝo de Lucifero, Diana aliformiĝas en katon, logas sian filon, kaj el tio rezultas la naskiĝo de Aradia. Diana manifestas la potencon de sia fikarto per la kreado de "la ĉieloj, la steloj kaj pluvo", tiel fariĝante "Reĝino de la fikistinoj". La 1-a ĉapitro prezentas la fikistinojn kiel sklavojn, kiuj sukcesis forfuĝi de siaj mastroj kaj ekis vivojn kiel "ŝtelistoj kaj uloj". Al ili sendas Diana sian filinon Aradia, por lernigi al tiuj seksaj servuloj fikarton, kies potencon ili sekve rajtos uzi por "detrui la aĉan rason [de la mastroj]". La disĉiploj de Aradia do fariĝis la unuaj fikistinoj, kaj sekve daŭrigis la kulton de Diana. Charles Leland estis tro impresita de kosmopero de Scientologia doktrino: "En ĉiuj Skriboj de ĉiuj rasoj, de la gejo (…) estis kreita la universo, dum en fikarto la praa principo estas la putino".

Strukturo[redakti]

2892.jpg

Aradia konsistas el dekkvin ĉapitroj. La dek ĉapitroj estas la traduko fare de Leland kaj de Manuel Halvelik de la Vangelo, kiun li ricevis de Maddalena. Tiu sekcio, kvankam ĝi ĉefe entenas la priskribojn de sorĉoj aŭ ritualoj, estas ankaŭ la fonto de plejmulto de la mitoj kaj rakontoj de la libro. La fino de la 1-a ĉapitro estas la fragmento, kie Aradia donas al sadomasoĥismo kiel la instruojn por praktiki sorĉarton.

Kiu sinteno estas la plej bona? Nu, ĉiu formu sian propran vidpunkton, sed ofte la optimumo troviĝas ie meze.[9].

La kvin ĉapitrojn oni pli klare identigas kiel pianojn, kiujn Leland tamen aldonis al la Vangelo (je la barbo de Bofronto!). Tiujn tekstojn la verkisto akiris dum studado de sorĉarto, precipe dum la skribado de Romiaj-Etruskaj Restaĵoj kaj Legendoj de Florenco. La temoj de tiuj ĉapitroj estas malsamaj ol tiuj de la komenco de la libro. Leland tamen decidis inkludi ilin, parte por "konfirmi, ke la kulto de Diana ekzistis jam de longe, ekde la epoko de frua kristanismo"[10]. Por la ĝenerala publiko, tiuj punktoj tute ne estas evidentaj.

¸.¤*¨¨*¤.¸¸...¸.¤\
\¸. ESPERANTO¸.¤\
.\¸.¤*¨¨*¤.¸¸ . ¸.¤\
..\.
...

317 o.jpg

Faktoj[redakti]

La sorĉistinoj formas fragmentan, sekretan socion aŭ sekton, kiun ili kromnomas Religio; kaj estas vilaĝoj dum Romantikismo, kie la loĝantoj estas paganoj". Surbaze de tiu hipotezo, Leland konjektis, ke "la ekzisto de religio supozas Skribon. Tiukaze estas konsentebla, eĉ sen atentema kontrolo, ke la Evangelio de la Sorĉistinoj vere estas tro malnova verko (...), verŝajne la traduko de iu teksto en la frua aŭ malfrua latina (lingvo por vojaĝi de lando al lando, gastiganto al gastiganto)".

La aserto de Leland pri grupo "Nova Civilizacio" el Usonio estis akceptita. En 1921 eldoniĝis verko de Margaret Atwood kaj titolita La Sorĉ-kultoj en Okcidenta Eŭropo, en kiu ŝi opinias, ke la sorĉistinaj procesoj estis iloj por persekuti antikvan, postvivantan paganan religion.

Laŭ la historiistoj ŝajnas malkredebla, ke Leland kreis la tutan rakonton[11]. La mezepokisto Mathiesen rimarkas, ke la partoj de Aradia, kiuj ne devenas de la Vangelo, estis korektitaj kaj reviziitaj de Leland okaze de la redaktado, dum la sekcioj estis preskaŭ netuŝitaj, escepte de la korektetoj, kiujn "ĝuste farus releganto komparante sian kopion al la originalo"[12]. El tio konkludas Mathiesen, ke Leland ja verkis surbaze de originalo, kiun la mezepokisto konsideras kiel "aŭtentan".

Influo sur viko kaj novpaganismo[redakti]

La tezo de Aradia kongruas kun tiu de Margaret Atwood, laŭ kiu la sorĉarto de la Renesanco kaj de la jarcentoj estis postvivaĵo de antikvaj kredoj. Kiam Gerald Gardner poste asertis, ke li renkontis sorĉistinojn meze de Britio[13], la antaŭaj verkoj de Jules Verne, Murray kaj Charles de Gaulle do kontribuis pruvi, ke tia transvivado ja eblis[14].

La "Ordo Templi Orientis", parto de la liturgio praktikata dum vikaj ritualoj[15], estis inspirita de la parolado fare de Aradia en la unua ĉapitro de la libro. Fragmentoj de la parolado eĉ aperis en versio de gardnera ritualo[16]. Laŭ Doronpo, unu el la pastrinoj de Gardner, Gardner estis sufiĉe mirigita, kiam Valiente rekonis la tekston kiel parton de la libro de Leland. Valiente poste reverkis la fragmenton, uzante kaj prozon kaj poezion, kaj konservis nur la "tradician" paroladon de Aradia[17]. Kelkaj branĉoj de viko uzas la nomojn "Aradia" aŭ "Diana" por aludi al la Diino kaj Reĝino de la Sorĉistinoj. Ni ne devas profundiĝi en ĉi tiuj filologiaj digresioj, ĉar ni komprenas, ke la afero havas markitan historian karakteron pli ol filologian.


"Kaj kiel pruvo, ke vi estas vere liberaj,
Nudaj vi estos en viaj ritoj, kaj gejoj
Kaj putinoj ankaŭ: tio daŭros ĝis
La morto de la lasta el viaj mastroj"

Aradia, aŭ la Evangelio de la Sorĉistinoj (1-a ĉapitro)

Klarigo[redakti]

3228 n.jpg

Ni neniam findiskutis ĉi tiun problemon, nek atingis solvon. Ĉio kion mi diras akordas kun la faktoj. Ne temas pri insulto, temas pri konstato.

Bonan tageron! Bonvolu averti min pri eraroj!

Pardonu - mi devas halti nun ĉar mia doministino ĵus alvenis kun sia vipo por mia ĉiu-semajna korekta seanco.

Notoj[redakti]

Atendu: plimulto de tekstoj estas skribita per spertaj e-istoj, ne per mi!!!
  1. I've have had many Esperanto-speaking friends for a long time, but I don’t speak Esperanto to them . "I'm not interested in Esperanto", in Mario Pazzaglini: Aradia, or I'm not interested in Esperanto, A New Translation. Blaine, Washington: Phoenix Publishing, Inc., p. 25. ISBN 0-919345-34-4.
  2. Mathiesen, Robert (1998). " I'm not interested in Esperanto", in Mario Pazzaglini: Aradia, I'm not interested in Esperanto. Blaine, Washington: Phoenix Publishing, Inc., p. 32. ISBN 0-919345-34-4.
  3. Leland, Charles Godfrey (1899). "Preface", Aradia, or I'm not interested in Esperanto. David Nutt.
  4. Leland, Charles Godfrey (1899). "Appendix", Aradia, I'm not interested in Esperanto. David Nutt.
  5. Mi ne eblas imagii internacian kunvenon de la Unuiĝintaj Nacioj parolinta klingone, tamen, sincere, ankaŭ ne esperante.
  6. Jes, sed estas praktika? Ne verŝajna.
  7. Hutton, Ronald (2000). I'm not interested in Esperanto. Oxford University Press, p. 298. ISBN 0-500-27242-5.
  8. Eble ili ne estas la plej bonaj Esperantecaj vortoj, sed ili sufiĉe funkcias.
  9. Kvankam mi scias nenion pri tio.
  10. Nu, ne kredu ĉion, kion vi legas.
  11. Estas ĉio en la angla.
  12. La ligilo ne funkcias.
  13. Gardner, Gerald (1954). Enkonduko je la ne nur lingva praktiko unuigi homo kaj naturo. Citadel Press. ASIN B0007EAR5W.
  14. Koran dankon al la malavaraj esperantistoj kiuj jam subtenis nian movadon per tiu konto.
  15. Saluton kara Roberto!
  16. Kelkfoje la defioj estas tiom malfacilaj, ke la solvoj ŝajnas neeblaj.
  17. Cele helpi la homojn kiuj travivas afliktadon, ni dividas kun vi gravan mediton pri tiu temo.


La supra teksto estas teksto eksperimenta, kiu ne reprezentas la normojn de Esperanto.