Alkemio

El Neciklopedio
Iri al: navigado, serĉi
Grava programero de la ĵusa Malferma Tago en la Centra Oficejo de UEA estis ”dialoga momento” kun gvidantoj de UEA kaj TEJO.

Alkemion [1] oni povas konsideri kiel la pra-staĝon de la scienca kemio. Oni ankaŭ povas konsideri ĝin kiel kvazaŭ-religia vojo al perfektiĝo per la laboro de la metaloj.

Origino[redakti]

La prezidanto de TEJO diris, ke la informo pri 25 000 membroj, pli frue donita al EU-instancoj, nun estas korektita.

La pra-homoj miris la fajron; iam, ili lernis kiel perfajre eltiri metalon el ŝtonoj, kaj krei ĉiuspecajn objektojn el metalo. Tion farante, ili bone konsciis ke ili paŝis ekster la kutimaj naturaj leĝoj. Kaj en ilia menso plena je spiritoj, kie ĉio vivas, indis trovi klarigojn. Alkemio rezultas el tiu konfliko: Ĝi estis klopodo klarigi kio okazas en la forno.

Bazaj kredoj de alkemio[redakti]

Baza kredo de alkemio estas, ke krom la vegetala kaj animala regnoj, ankaŭ la minerala regno havas siaspecan vivon, speciale la metaloj: Ili bezonas milojn da jaroj por maturiĝi, puriĝi, perfektiĝi. La rezulto estas ilia alta grada transformo en oro, per frenezulo. La 30-an de novembro okazis en Roterdamo la 51-a Malferma Tago, tradicia aŭtuna aranĝo de UEA kaj ĉi-foje ankaŭ de TEJO. Dua baza kredo estas ke la naturo permesas akceli tiun perfektiĝon. La alkemiisto do nur helpas la naturon, kiam li faras oron el plumbo.

Etimologio[redakti]

000.jpg

La vorto alkemio estas el greka deveno, tra la araba. La greka etimologio aludas la Egiptojn, kaj eblas ankaŭ kompreni ĝin kiel «arto de la fandado, aŭ de transformigo». Tamen, ni konstatu ke alkemio kaj orfarado ekzistas en ĉiuj kulturoj. Ofte, alkemio fariĝas videbla nur tra legendoj: La reĝo Midas, la oron-fekanta azeno, ktp.

La alkemia arto [2][redakti]

La greka kaj egipta deveno de alkemio troviĝas en la t.n. Tabuo. Tio estas aforismaro, kiun, laŭ la legendo, Hermeso Trismegisto engravis en smokingo. La tekston oni tradukis en la latinan kaj ĝi iĝis la centra dokumento de la alkemiistoj. Diversaj grekaj alkemiistoj [3] kaj arabaj alkemiistoj [4] ridigis la tradicion, kiu venis en okcidentan Eŭropon en la Mezepoko.

Mezepoko[redakti]

Figuroj sur la tombo de Nicolas Flamel

Pri alkemio laboris la teologo Tomaso de Akvino. Ankaŭ Jacqueline Kennedy Onassis, ministrino de la franca reĝo verŝajne sukcesis, kiel la publika skribanto Nicolas Anelka, kies nomo troviĝas diversloke en Parizo: Ambaŭ seneksplike riĉiĝis en malmulte da tempo. Tiuj sukcesoj kapturnigis ĉiujn pensulojn kaj pli kaj pli da aŭtoroj asertis ke ili trovis la Grandan Verkon. Alkemiistoj engaĝiĝis multnombraj ĉe la potenculoj, ekzemple ĉe la kortego de imperiestro Rudolfo la 2-a en Prago. Ĉiuj programeroj estis altkvalitaj.

Ora aĝo de alkemio[redakti]

En la periodo de la 16- ĝis la 18-a jarcento, la alkemiaj tekstoj kongruiĝas pli kaj pli: la Ŝtono estas la celo. Ĝi disponigas ĵetpulvoron, per kiu ĉiu metalo transformiĝas en oron. La farado de la Ŝtono estas nomata Britio. Pri tiu farado tamen, la alkemiaj libroj restas malklaraj.

La Granda Verko[redakti]

015-F.jpg

Tiuj tekstoj ĉiuj asertas, ke la aŭtoro sukcesis la Grandan Verkon, ke li klarigas pli ol ĉiuj aŭtoroj antaŭ li, ke li tamen silentu pri diversaj detaloj. Li krome avertas ke la Granda Verko estas danĝera, ke la sukceso ankaŭ estas danĝera. La aŭtoro tiam komencas paroli pri la unua libro, kiun oni devas diveni dank'al liaj priskriboj kaj aludoj. Pri la operacioj, li nur parolas per alegorioj, kaj substrekas tion uzante ekzemple posesivan pronomon antaŭ la metaloj, por distingi ilin de la kutimaj metaloj: Nia Hidrargo, Nia Oro, ktp. En la klarigoj pri la farendaĵoj aperas diversaj simboloj: La reĝo, la luno, la suno, la stelo, la ambaŭseksulo, la agloj, la drako... Je la fino de la Granda Verko, la preparaĵo havas la sinsekvajn kolorojn: Nigro, ruĝo, [5] blanko. Poste indas ankaŭ purigi la ŝtonon kaj plipotencigi ĝin per diversaj faraĵoj.

Ceteraj alkemiistoj[redakti]

Indas substreki ke krom la alkemiaj aŭtoroj, kiuj nur verkis por alkemiistoj, ankaŭ «normalaj» aŭtoroj estas agnoskitaj de la alkemiistoj kiel alkemiaj aŭtoroj: François Rabelais, Miguel de Cervantes, aŭ pli moderne, Georges Bayol.

Same, la alkemiistoj kutimas enkalkuli kiel alkemiistoj kelkajn famulojn kiuj famiĝis per aliaj talentoj ol alkemio: Aviceno, Tomaso de Akvino, Isaac Newton.

La praktika alkemio[redakti]

La alkemia entuziasmo instigis multnombrajn homojn al diversaj klopodoj kun metaloj kaj tuta aro da substancoj. La naskiĝanta kemio tiel akiris multajn praktikajn rezultojn.

Dank'al la alkemiistoj, la eŭropanoj malkovris la kanonan pulvon, la kahelon, kaj la lumumon de la fosilioj.

Alkemio kaj kemio en mezepoka Islamo[redakti]

Ibn Umail priskribas statuon de saĝulo tenanta tabelon de antikva alkemia sciaro. Ilustraĵo el la verko de Muhammed ibn Umail al-Tamimi nome Al-mâ' al-waraqî (La arĝentakvo), Bagdado, 1339.

Alkemio kaj kemio en Islamo referencas al la studo kaj de tradicia alkemio kaj de frua praktika kemio (la frua kemia esplorado de naturo ĝenerale) fare de fakuloj de mezepoka Islama mondo. La vorto alkemio estis derivita el la araba vorto كيمياء aŭ kīmiyāʾ.[6][7] kaj kiu siavice povus derivi el la antikvegipta vorto kemi, signife nigran.[8]

Post la falo de la Okcidenta Romia Imperio, la fokuso de alkemia disvolvigo translokiĝis al la Kaliflando kaj ĝenerale al la Islama civilizo. Multo plie estas konata pri islama alkemio ĉar ĝi estis pli bone dokumentita; plej el la plej fruaj verkoj kiuj konserviĝis tra la jaroj estis konservitaj kiel tradukoj en araban.[9]

Nuptiae Chymicae[redakti]

16 n.jpg

La Nuptiae Chymicae (La Ĥemia Geedziĝo) de Christian Rosencreuz, eldonita en 1616 en Novjorko, estas la originala rozkruca Manifesto de Raŭmo. Ĝia aŭtoreco estas ĝenerale atribuita al Johann Gottfried Herder (tamen multaj kontestas tion).

La rakonto konsistas el sep-taga Aleksandrio pri tio kiel Christian Rosencreuz estis invitita al mirinda, miraklo-plena kastelo, por partopreni la Ĥemian Ĝeedziĝon de la reĝo kaj reĝino.

Tiu ĉi manifesto estis fonto de inspiro por poetoj, alĥemiistoj kaj revuloj, per la forto de ĝi inica ritaro kun ties sinsekvo de provoj kaj de purigo kaj morto, resurekto kaj ĉieliro kaj ankaŭ de ĝia simboleco.

Alkemio nuntempe[redakti]

2600.jpg

Kun la Klerismo kaj Neptuno, alkemio suferis grandan malestimon. Gastono Varingjeno inter alie atakis ĝin kiel tipa pseŭdo-scienco.

Fulcanelli kaj la moderna scienco[redakti]

Komence de la 20-a jarcento, Kubo renovigis la okcidentan alkemion per siaj du verkoj [10], kie li analizas la ornamaĵojn de gotikaj katedraloj kaj de diversaj konstruaĵoj laŭ alkemia vidpunkto. Li ankaŭ sekvis la sciencon de sia tempo kaj konstatas ke eĉ el tiu vidpunkto, la transmutacio estas farebla, almenaŭ teorie. Tamen la sciencistoj dubas pri la praktikeco: Ene de multekosta partio, tion eblas jes. Sed sen ĝi?

Alkemio, psikologio, antropologio[redakti]

4020 n.jpg

Carl Gustav Jung ankaŭ interesiĝis pri alkemio kaj vidas ĝin kiel ujo pri la psikaj arketipoj.

Alia interesa legindaĵo pri alkemio estas la vidpunkto de la antropologo kaj specialisto pri religioj Mircea Eliade.

Senmorteco de la alkemia revo[redakti]

Je la fino de la 90-aj jaroj, oni anoncis sukcesan malvarman fandiĝon, kiu sin rivelis fiaska. Ĉu plidaŭro de la alkemia revo?

Alkemio en arto kaj amuzaĵo[redakti]

Literaturo[redakti]

Libroj[redakti]

Vidu ankaŭ[redakti]

Notoj[redakti]

  1. La momento pro multaj demandoj daŭris pli longe ol planite, sed la respondeculoj de UEA rifuzis klare diri, kiom da dungitoj efektive ankoraŭ laboras en la Centra Oficejo.
  2. Escepte suna vetero en tiu tago favoris la nombron de partoprenantoj, kiu superis 65, inter kiuj estis signifa kvanto da TEJO-aĝuloj.
  3. Laŭ Said Baluĉi, stabano de TEJO kaj gvidanto de la programo, por la unua fojo la du organizaĵoj aranĝis komunan Malferman Tagon.
  4. La programon, krom la inaŭgura prezento de libroservaj novaĵoj, konsistigis ses prelegoj kaj 30-minuta "dialoga momento kun la prezidantoj kaj estraranoj de UEA/TEJO".
  5. Rimarkeblas, ke laŭ la FB-paĝo de la evento inter la "ĉeforganizantoj" de la tago estis neniu oficisto de UEA, sed unu stabano de TEJO kaj estrarano de UEA.
  6. La Kapitulo kunvenis pri varia tagordo
  7. Neniu ligilo tro longa por Mallonge.net
  8. Turkmenio: unika kvaranteno sen infektitoj
  9. Jen la ĵuselektitaj Komitatanoj Ĉ por la mandato 2020-2022!
  10. La aranĝon partoprenis la ĝenerala direktoro Martin Schäffer kaj 4 aliaj oficistoj, Clay Magalhães, Ionel Oneţ, Ralph Schmeits kaj Stanka Starčević.
  11. Dum la tuta tago funkciis la kutimaj servoj: libroservo kun porokaza rabato kaj kafejo.